(The Gad Fly )خـرمگـــس

Ethel Lillian Voynich نویسنده: اتل لیلیان وینچ

مترجم: خسرو همایون پور

خـرمگـــس

خـرمگـــس

فهرست صفحات

بخش 1

بخش 2

بخش 3

بخش 4

بخش 5

بخش 6

بخش 7

بخش 8

بخش 9

بخش 10

بخش 11

بخش 12

بخش 13

بخش 14

بخش 15

بخش 16

بخش 17

بخش 18

بخش 19

بخش 20

بخش 21

بخش 22

بخش 23

بخش 24

بخش 25

بخش 26

بخش 27

بخش 28

بخش END 29

لغات و ترجمه واژه ها

(The Gad Fly ) خـرمگـــس

Ethel Lillian Voynich نویسنده: اتل لیلیان وینچ

مترجم: خسرو همایون پور

توضيحـــات:

خرمگس : نام داستاني از نويسنده انگليسي، اتل ليليان وينيچ مي‌باشد که در دهه 1960انتشار يافت. اين داستان

در کشور ايران، توسط خسرو همايون‌پور و نيز ترجمه مشترک داريوش شاهين و سوسن اردکاني به فارسي

برگردان شده‌است.

اين کتاب در سال 1897در انگلستان و آمريکا منتشر شد. وينيچ در اين کتاب سيماي انسان‌هايي را مجسم

کرده‌است که براي کسب آزادي, استقلال و حقوق اجتماعي خود دست به مبارزه مي‌زنند و در اين راه از مرگ نيز

هراسي ندارند. «عشق» در اين کتاب مقامي ارجمند دارد.نقش اصلي اين کتاب آرتور برتن است که يک انگليسي

مقيم در ايتاليا در زمان سلطه اطريشي‌ها بر اين کشور است، او پس از شکست عشقي خود دست به يک

ماجراجويي بزرگ مي‌زند و بعدها دوباره به ايتاليا بازميگردد و در يک گروه انقلابي به کار مشغول مي‌شود.

داستان کتاب در ايتالياي تحت نفوذ اتريش در دهه 1840ميلادي مي‌گذرد که زمانه‌اي پر از آشوب و خيزش بود.

نقش اصلي داستان، آرتور بورتون است که سردسته جنبش جوانان است و دشمنش، پدر مونتانلي است. دنباله‌اي

از روابط تراژيک بين آرتور و دختر محبوبش، جما، در داستان پيش مي‌آيد. اين کتاب، داستان ايمان، بيداري از

خواب و خيال، دگرگوني، عشق و شجاعت است.

(The Gad Fly ) خـرمگـــس

"فصل اول "

آرتوردرکتابخانه سميناري علوم الهي پيزا ( يکي از شهرهاي قديمي ايتاليا ) نشسته بود وتوده اي ازمواعظ خطي

را زيرو رو مي کرد,يکي از شبهاي گرم ژوئن بود,پنجره ها کاملا بازو کرکره ها براي خنکي هوا بسته بود.کانن

مونتانلي( کسي که مراسم مذهبي را رهبري مي کند.) پدر روحاني ومديرسميناري،لحظه اي ازنوشتن بازايستاد

ونگاهي مهرآميزبه سري که با موهاي سياه براوراق خم شده بودانداخت: کارينو(در زبان ايتاليايي لقب پسري

است که بسيار عزيز است.) نتوانستي پيدايش کني؟مهم نيست بايدآن رادوباره بنويسم،ممکن است پاره شده باشد

ومن بيجهت تو را اين همه نگاه داشته ام.صداي مونتانلي نسبتا ً آرام اماعميق وپرطنين بود،وچنان زنگ

گوشنوازي داشت که گيرايي خاصي به کلامش ميبخشيد. صدايش همچون صداي سخنراني مادرزاد تا حدامکان غني

ازتحريربود وهرگاه که باآرتور سخن مي گفت لحني نوازشگرانه داشت.

- نه پدر( پدر روحاني ) بايد پيدايش کنم,مطمئنم که آنرا همين جا گذارده ايد،شما ديگرنمي توانيدعين آنرابنويسيد.

مونتانلي همچنان به کارخودادامه داد.سوسک زرينبالي بيرون ازپنجره به طوريکنواخت وزوز مي کرد و فرياد

کشدار وغم انگيزميوه فروشي درخيابان طنين مي افکند: فراکولا( توت فرنگي ) !فراکولا!- پيدايش کردم،درباره

شفاي مجذوم (بر طبق کتاب آسماني,مسيح با لمس کردن يک جذامي به او شفا داد) .آرتورطول اتاق را با قدمهايي

نرم که هميشه اهالي خانه را خشمگين مي ساخت پيمود.وي قامتي کوتاه واندامي باريک داشت وشباهتش به يک

ايتاليايي به سبک پرتره هاي قرن شانزده،بيش ازيک جوان انگليسي ازطبقه متوسط دردهه سوم قرن نوزده بود.

دراوهمه چيز،ازابروهاي کشيده ودهان ظريف گرفته تا دستهاوپاهاي کوچکش،بي نهايت خوش تراش بود.

اگربيحرکت مي نشست امکان داشت با دختربسيارزيبايي که به هيئت مردان درآمده است به اشتباه گرفته

شود،اماآنگاه که به حرکت درمي آمد،چابکي انعطاف پذيرش پلنگ دست آموز و بي چنگالي را به خاطر مي آورد.

- راستي همان است؟آرتور بي تو چه مي کردم؟هميشه چيزهايم گم مي شد،خوب اکنون ديگرچيزي نمي نويسم.

برويم به باغ تا اشکالت را رفع کنم.کدام نکته را نفهميده اي؟

هردو به باغ خلوت وسايه دار دير رفتند.سميناري ساختمانهاي يک صومعه قديمي دومينيکان را دراشغال

داشت،حياط چهارگوش دير دردويست سال قبل سروساماني يافته بود،اکليل هاي کوهي و اسطوخودوس با بوته هاي

به هم فشرده درميان حاشيه هاي مستقيم شمشاد سربرآورده بودند. اکنون ديگر رهبانان سپيدجامه اي که ازآنها

مراقبت مي کردند مدفون گشته واز ياد رفته بودند،ولي اين گياهان خوشبو،گرچه ديگر کسي گل هايشان را به

عنوان يک گياه شفابخش نيز نمي چيد،بازدراين شامگاه فرح انگيز نيمه تابستان گل مي دادند.دسته هاي جعفري

وحشي وگلهاي تاج الملوک سنگ فرش راهروها را پرکرده بودند.چاه ميان حياط ازسرخسها و گل هاي هميشه

بهار پوشيده شده بود، ساقه هاي زميني گل هاي سرخ خودرو در راهروها پراکنده گشته بودند.در حاشيه

شمشاد،شقايق هاي سرخ و بزرگ مي درخشيدند،ديژيتالهاي( گل انگشتانه نيز به آن گفته مي شود.)به بلند سربه

سوي چمن پرپشت فرودآورده بودند.تاک کهن وحشي و بي بر,به شاخه درخت ازگيل ازيادرفته تاب مي خورد و

سرشاخه پربرگي را با سماجتي آرام و اندوهبار تکان مي داد.

درگوشه اي ازباغ ماگنولياي تابستاني وتنومندي قرارداشت,برجي ازشاخ وبرگ تيره بود که با شکوفه هاي شيري

رنگ آذين شده باشد.مونتانلي روي نيمکت چوبي وخشني که به تنه آن تکيه داشت نشست.آرتوردردانشگاه تحصيل

فلسفه مي کرد،واکنون به سبب مواجه شدن بااشکالي دريک کتاب،براي حل آن،نزد پدرآمده بود.او با آنکه

درسميناري تحصيل نمي کرد مونتانلي را يک دائرة المعارف واقعي مي پنداشت.پس از آنکه اشکالش رفع

شد،گفت:بهتر است بروم،مگر اينکه کاري با من داشته باشيد باشيد.

- امروز ديگر نمي خواهم کار کنم.اما ميل دارم اگر وقت داشته باشي کمي ديگر بماني.

- البته!

آرتوربه تنه درخت تکيه داد وازميان شاخ و برگهاي تيره به اولين ستارگان کم نوري که در آسمان آرام سوسومي

زدند چشم دوخت.اين چشمان رويايي،آبي سير و اسرارآميز،که در پناه مژگاني سياه قرارداشت،ميراثي ازمادرکرن

والي اش بود،مونتانلي براي آنکه آنها را نبيندرويش رابرگرداند.

- کارينو،خسته به نظر مي رسي.

- چاره اي ندارم.

صدايش آهنگ خسته اي داشت،آنسانکه مونتنلي بي درنگ بدان متوجه نمود.

- به اين زودي نبايست به کالج مي رفتي،ازآن همه بيمارداري وشب زنده داري سخت فرسوده شده بودي.لازم بود

قبل از آنکه لگهورن را ترک بگويي وادارت سازم تا استراحت کاملي بکني.

- پدر چه سود داشت!پس از مرگ مادر،ديگر نمي توانستم در آن محنتکده بمانم،جوليا ديوانه ام مي کرد.

جوليا همسر برادر بزرگ و ناتني آرتور و مزاحم دائمي وي بود.

مونتانلي به نرمي پاسخ داد: من تمايلي نداشتم که نزد بستگانت بماني،مطمئن بودم که اين کار براي توبدترين

چيزممکن است.اما مايل بودم که دعوت دوستت،آن دکترانگليسي، رامي پذيرفتي،اگر يک ماهي در منزل او زندگي

مي کردي آمادگي بيشتري براي تحصيل مي يافتي.

- نه پدر،واقعا نمي توانستم!وارن ها بي اندازه خوب ومهربانند،اما چيزي درک نمي کنند،وآن وقت دلشان به حال

من مي سوزد- اين را در چهره هايشان مي بينم- و کوشش دارند که درباره مادر صحبت کنند ومراتسلي دهند.البته

جما اينطورنيست.اوهميشه،حتي موقعي که خيلي کوچک بوديم، مي دانست که چه چيز را نبايد بگويد.اما ديگران

مي گويند،تازه تنها اين نيست...

- پس چيست پسرم؟

آرتور چندگلي ازساقه خم شده ديژيتال چيد وبا حالتي عصبي آنها را دردستش له کرده،پس ازلحظه اي مکث گفت:

من تاب ماندن در شهر را ندارم،آنجا مغازه هايي هست که مادر هنگامي که خيلي کوچک بودم،از آنها برايم اسباب

بازي مي خريد،يک گردشگاه ساحلي هست که تا قبل از بحران بيماريش هميشه او را به آنجا مي بردم.هرجا بروم

وضع به همين منوال است،هردختر فروشنده اي با دسته هاي گل به سراغم مي آيد- گويي هنوز به هم به آن گلها

احتياج دارم!آن گورستان کليسا هم آنجاست.ناگزير بودم آنجا را ترک کنم!دلم از ديدن آنجا مي گرفت...

صحبت خودرا قطع کرد وبه خردکردن کاسه گلهاي ديژيتال پرداخت.سکوت چنان عميق وطولاني بود که

متحيرازخاموشي پدر به او نگريست.هوا در زير شاخه هاي ماگنوليا رفته رفته تاريک مي شد.اما آنقدر روشنايي

وجود داشت که پريدگي رنگ هولناک رنگ چهره مونتانلي را آشکار سازد. سرش به تدريج خم شد و با دست

راست لبه نيمکت را محکم به چنگ گرفت.

آرتور نگاهش را با حيرتي آميخته به احترام برگرداند.گويي ناآگاهانه قدم در سرزميني مقدس نهاده بود,با خود

انديشيد" خداي من!چقدر درقياس با او حقير و خودپسندم!اگر درد من،درد او بود با اين شدت آن را احساس نمي

کرد."

مونتانلي بلافاصله سربرداشت،به اطراف نگريست وبالحني بسيارنوازشگرانه گفت: به هرصورت اکنون به

تواصرارنمي کنم که بازگردي.اما بايد قول بدهي که با شروع تعطيلات تابستان استراحت کاملي بکني.به نظر من

بهتر است تعطيلات را در حوالي لگهورن بگذراني. من نمي توانم اجازه بدهم به سلامت تو آسيبي برسد.

- پدر،پس از بسته شدن سميناري به کجا خواهيد رفت؟

- طبق معمول بايد شاگردان را به ييلاق ببرم ومراقبت کنم که آنجا مستقر شوند.اما معاونم تااواسط ماه اوت

ازمرخصي بازخواهد گشت.سعي خواهم کرد براي تنوع به کوههاي آلپ بروم. همراه من مي آيي؟تو را مي توانم به

يک کوه پيمايي طولاني ببرم،فکر مي کنم از مطالعه خزه ها و گلسنگ هاي آلپي خوشت بيايد.ولي اگر تنها با من

باشي شايد برايت قدري کسل کننده باشد.

- پدر!

آرتوردستهايش را به شکلي که جوليا آن را تظاهر به سبک خارجيان مي ناميد برهم فشرد و گفت: حاضرم هرچه

را که در دنيا دارم بدهم و همراه شما بيايم.فقط...مطمئن نيستم که...

حرف خود را بريد.

- فکر نمي کني که آقاي برتن اجازه بدهد؟

- مسلما ازاين کار خوشش نخواهدآمد،اما مشکل بتواند ممانعت کند.من اکنون هجده سال دارم و هر کاري را که

بخواهم مي توانم انجام بدهم,وانگهي او فقط برادر ناتني من است.دليلي نمي بينم که موظف به اطاعت از او باشم-

او هرگز نسبت به مادر مهربان نبود.

- ولي اگر جدا ًمخالفت ورزد،به نظر من بهتر است دربرابرش مقاومت نکني.چون امکان دارد که در خانه با وضع

بسيار بدتري روبه رو شوي...

آرتورباحرارت کلام او را قطع کرد و گفت: به هيچ وجه بدتر نخواهد شد!آنان هميشه از من نفرت داشته اند و

خواهند داشت...آنچه من مي کنم تأثيري ندارد.بعلاوه جيمز چگونه مي تواند ازآمدن من با شما- پدر اقرارنيوشم-

جدا ًممانعت کند؟

- اين را به خاطر داشته باش که او پروتستان است.به هرحال،بهتراست نامه اي به او بنويسي، و ما تااطلاع

ازنظرش منتظر خواهيم ماند.اما پسرم تونبايد شکيباييت را ازدست بدهي.اين اعمال توست که شايان اهميت

است،مردم خواه از تو متنفر باشند و خواه دوستت بدارند.

اين اشاره چنان به نرمي ادا شد که آرتور از شنيدن آن فقط کمي سرخ شد و با آهي پاسخ داد: آري مي دانم،اما

بسيار مشکل است.

مونتانلي ناگهان موضوع صحبت را تغييرداد وگفت:ازاينکه عصر سه شنبه نتوانستي نزد من بيايي بسيار متأسف

شدم.اسقف آرزو اينجا بود،ميل داشتم با او ملاقات کني.

- به يکي از دانشجويان قول داده بودم که براي شرکت در جلسه اي به منزلش بروم،منتظرم بودند.

- چه جلسه اي؟

آرتورازاين سوال آشفته شد و با لکنت عصبي اندکي گفت:در واقع...جل...جلسه اي...نه...نبود. دانشجويي ازجنوا

آمده آمده بود ونطقي براي ماايراد کرد...يک...يک نوع کنفرانس درسي بود.

- در چه باره کنفرانس داد؟

آرتور مردد ماند: پدر،اسمش را نخواهيد پرسيد,خوب؟ چون قول داده ام که...

- چيزي از تو نخواهم پرسيد،البته اگر قول رازداري داده اي نبايد چيزي به من بگويي.اما فکر مي کنم حالا ديگر

مي تواني به من اعتماد داشته باشي.

- پدرالبته که مي توانم.سخنراني اودرباره...ما و وظيفه ما نسبت به مردم...نسبت به خودمان وآنچه که بايد براي

کمک به...

- کمک به کي؟

- به کنتاديني ...و...

- و؟

- ايتاليا.

سکوت ممتدي برقرار شد.مونتانلي رو به او کرد و با لحني بسيار جدي گفت:آرتور به من بگو از چه وقت دراين

فکر بوده اي؟

- از زمستان گذشته.

- قبل از مرگ مادرت؟او از اين موضوع اطلاع داشت؟

- نه,من آن موقع...توجهي به آن نداشتم.

- و اکنون به آن توجه داري؟

آرتور مشتي ديگر از کاسه گلهاي ديژيتال را کند و در حالي که چشم به زمين دوخته بود گفت: پدر،جريان به اين

ترتيب بود: درپاييز گذشته،هنگامي که خود را براي امتحانات ورودي آماده مي کردم،ناگزيربا دانشجوبان زيادي

آشناشدم،يادتان هست؟باري،بعضي ازآنان با من شروع به صحبت درباره...همه اين مطلب کردند وکتابهايي نيز به

من دادند،ولي من توجه زيادي به آن مطالب نداشتم هميشه مي خواستم نزد مادر به خانه بازگردم.مي دانيد او دراين

خانه دوزخي تنها به سرمي برد،و فقط زبان جوليا براي کشتنش کافي بود.بعد درزمستان هنگامي که سخت بيمار

شد ديگر دانشجويان و کتابها را از ياد بردم.وسپس همانطور که مي دانيد ديگرآمدن به پيزا را ترک گفتم.اگر آن

مطالب در خاطرم بود با مادر در ميان مي گذاشتم.آنها را به کلي از ياد برده بودم.و بعد فهميدم که مادردر شرف

مرگ است- مي دانيد،تقريبا ً به طور مداوم تا آخرين لحظه در کنارش بودم.اغلب شبها بيدار مي ماندم- جما وارن

روزها مي آمد تا من بتوانم بخوابم.باري،در آن شبهاي طولاني بود که به فکر کتابها وآنچه که دانشجويان مي گفتند

افتادم.با خود فکرمي کردم که آيا حق با آنهاست و يا نظر مسيح چيست.

- از او مسألت کردي؟لحن مونتانلي چندان راسخ نبود.

- غالبا ً پدر،به درگاهش دعا کردم که يامرا راهنمايي کند ويا بگذارد تا بامادرم بميرم.اما جوابي دريافت نکردم.

- وهرگز کلمه اي هم در آن باره به من نگفتي.آرتور،من ازتومتوقع بودم که به من اعتماد کني.

- پدر،مي دانيد که به شما اعتماد دارم!اماچيزهايي هست که انسان نمي تواند آنها را باکسي درميان بگذارد.فکرمي

کردم کسي نمي تواند مراياري دهد- نه شماونه مادر.من بايد پاسخ را خود مستقيما از خداوند دريافت کنم.مي

دانيد،اين با همه زندگي و روح من بستگي دارد.

مونتانلي روي برگرداند وبه تاريکي ميان شاخه هاي ماگنوليا خيره شد.شفق چنان تيره بود که پيکر او،همچون

شبحي تيره درميان شاخه هاي تيره ترمحومي نمود.

لحظه اي بعد با تأني پرسيد: و بعد؟

- و بعد...مادر مرد.مي دانيد,من سه شب آخر را تا صبح در کنارش بيدار بودم...

از سخن بازايستاد و اندکي مکث نمود.اما مونتانلي از جايش حرکت نکرد.

آرتوربا لحني بسيار آرام ادامه داد: درطول دو روز قبل ازدفنش به چيزي نمي توانستم فکرکنم. پس از تشييع جنازه

نيز بيمار شدم.يادتان هست که نتوانستم براي اقرار حاضر شوم؟

- آري يادم هست.

- باري،آن شب از جا برخاستم و به اتاق مادررفتم.کاملا خالي بود،تنها آن صليب بزرگ درشاه

نشين قرارداشت.با خود انديشيدم: شايد خداوند ياريم دهد.زانو برزمين زدم و منتظر ماندم،همه شب را. وصبح

هنگامي که به خود آمدم...پدر،فايده اي ندارد،نمي توانم تشريح کنم.قادرنيستم آن چه را که ديده ام برايتان بيان

کنم...خودم هم به زحمت مي دانم چه ديده ام،امامي دانم که خداوند پاسخم را داده است.و من جرأت سرپيچي از او

را ندارم.

هردو لحظه اي خاموش در تاريکي نشستند.سپس مونتانلي برگشت،دستش را روي شانه آرتور نهاد و گفت:

پسرم،خدا نکند بگويم که او با روح تو صحبت نکرده است.اما وضع خودت را در موقعي که اين امر اتفاق افتاده به

ياد بياورو تخيلات حالت اندوه و بيماري را با دعوت جدي اواشتباه نکن. اگربه راستي اراده اوبراين بوده است که

ازميان تاريکي مرگ به توپاسخ دهد،دقت کن که تفسير نادرستي از قول او نکني.اين چه کاري است که قصد

انجامش را داري؟

آرتور ازجابرخاست،وگويي که يک سوال و جواب مذهبي را تکرار مي کرد،با وقار,پاسخ داد:که زندگيم را وقف

ايتاليا کنم،و آن را در رهايي از اين همه بردگي و بدبختي و بيرون راندن اتريشيان ياري نمايم تا شايد به صورت

يک جمهوري آزاد درآيد و پادشاهي جز مسيح نداشته باشد.

- آرتور لحظه اي به آنچه مي گويي بيانديش!تو حتي ايتاليايي هم نيستي.

- تفاوتي ندارد.من خودم هستم.اين رويا را ديده ام و بايد که خود را وقف آن کنم.

سکوت ديگري برقرارشد.مونتانلي با تأني گفت:هم اکنون ازآنچه مسيح گفته است سخن مي گفتي... اما آرتور به

ميان حرفش دويد: مسيح مي گويد کسي که زندگيش را در راه من از کف دهد بازش خواهد يافت.

مونتانلي بازوي خود را به شاخه اي تکيه داد و چشمانش را در پس يک دست پنهان ساخت.عاقبت گفت:

پسرم،لحظه اي بنشين!

آرتور نشست،پدر دو دست وي را در چنگي سخت و نيرومند گرفت و گفت: امشب نمي توانم با تو بحث کنم,چون

دفعتا ً با اين مسأله روبه رو شده ام- درباره اش فکر نکرده ام- بايد وقت داشته باشم تا به آن بيانديشم.بعدا ً،بيش

ازاين صحبت خواهيم کرد.اما اکنون از تو مي خواهم که يک چيز را به ياد داشته باشي،اگر بر سر اين کار دچار

مصيبت شوي و يا بميري،قلب مرا خواهي شکست.

- پدر...

- نه،بگذار آنچه را که بايد بگويم تمام کنم.يک بار به تو گفته ام که کسي را جز تو در جهان ندارم. فکر ميکنم

مفهوم اين حرف را کاملا ً درک نمي کني.درک آن براي کسي که اين قدر جوان باشد مشکل است.من نيز اگرجاي

به سن تو بودم درک نمي کردم.آرتور،تو براي من...همچون...همچون پسرم هستي،مي فهمي؟ تو نورديده ومراد

قلب مني.من براي بازداشتن تو از برداشتن يک قدم خطا وتباه ساختن زندگيت حاضرم جان خود را فدا کنم.اما

ازدست من کاري ساخته نيست.من از تو نمي خواهم هيچ گونه قولي بدهي.فقط مي خواهم اين نکته را به ياد

داشته وکاملا ً محتاط باشي و پيش از آنکه قدم جبران ناپذيري برداري- اگر به خاطر مادرت هم که در آن دنياست

نمي خواهي،به خاطر من- در اطرافش خوب فکر کن.

- فکر خواهم کرد... و... پدر,براي من و ايتاليا دعا کن.

درسکوت زانو زد.مونتانلي نيز خاموش دستش را روي سرخم شده آرتور نهاد.لحظه اي بعد آرتور به پاخاست،دست

او را بوسيد وآهسته در طول چمن شبنم آلود به راه افتاد.مونتانلي تنها زير درخت ماگنوليا نشست و مستقيما به

درون سياهي مقابلش خيره شد.

با خود انديشيد: اين انتقام خداست که بر من نازل شده است همان گونه که بر داوود نازل شد.با مني که آستان

قدسش را ملوث ساخته وپيکراو را با دستهاي آلوده ام گرفته ام شکيبا بوده است ولي اکنون شکيباييش به پايان

رسيده است.

اگر تو اين کار را در خفا کردي،من آن را دربرابرهمه قوم اسرائيل و خورشيد خواهم کرد.کودکي که از تو زاده

شد،به يقين (خواهد مرد (عبارتي از کتاب مقدس

آقاي جيمزبرتن نظر برادرناتني جوانش "جولان دادن دراطراف سويس" با مونتانلي را به هيچ وجه نپسنديد,

امامخالفت شديداو با يک گردش گياه شناسي بدون خطر,آن هم به همراه يک استاد پيرعلوم الهي,در نظرآرتورکه

هيچ دليلي برمنع آن نمي شناخت بسيار ظالمانه مي نمود.در اين صورت, او بيدرنگ آن را حمل بر تعصب مذهبي يا

نژادي مي کرد,اما برتن ها به گذشته روشنفکرانه خود مباهات مي نمودند.

همه خانواده از ابتداي تأسيس شرکت برتن و پسران,صاحبان کشتيهاي خط لندن ولگهورن,که بيش از يک قرن از

آن مي گذشت,پروتستانها و محافظه کاراني وفادار بودند.اما چنين عقيده داشتند که يک جنتلمن انگليسي حتي

باطرفداران پاپ هم بايد خوشرفتاري نمايد. رئيس خانواده, هنگامي که مجرد ماندن را کسل کننده يافت, با معلمه

کاتوليک و زيباي فرزندان کوچکترش ازدواج کرد.دو فرزند بزرگترش جيمز و توماس, گرچه از حضور زن پدري

که به زحمت بزرگترازآنان بود بسيار رنجيده خاطربودند ولي ناگزير با اکراه به مشيت الهي تن دردادند.پس ازمرگ

پدر,ازدواج برادرارشد اين وضع پيچيده را بغرنجتر و مشکلتر ساخت.اما هردو برادر شرافتمندانه کوشيده بودند تا

ازگلاديس مادام که زنده بود دربرابرزبان بيرحم جوليا حمايت کنند و وظيفه خودرا آن طور که بايد نسبت به

آرتورانجام دهند.آنان حتي به دوست داشتن او تظاهر هم نمي کردند,و گذشت وسخاوتشان نسبت به وي,به طور

عمده درتأمين پول توجيبي فراوان و آزاد گذاردن وي در انجام کار دلخواهش,آشکار مي گرديد.

به اين سبب,آرتوردرپاسخ نامه خود چکي براي تأمين مخارجش واجازه سردي,مبني بر استفاده ازتعطيلات به

نحودلخواهش,دريافت کرد.او نيمي از پول اضافي خود را صرف خريد کتابهاي گياهشناسي وريشه هاي فشاري کرد

وبه همراه پدرعازم اولين گردش خود درآلپ شد.درناحيه آلپ مونتانلي از آنچه آرتور مدتها در او مي ديد شادابتر

مي نمود.پس از نخستين تکان به سبب گفتگوي درباغ,رفته رفته تعادل روحي خود را بازيافت واواکنون با آرامشي

بيشتر,آن موضوع را مورد توجه قرار داد.آرتور بسيار جوان وبي تجربه بود وتصميمش هنوزمشکل مي توانست

برگشت ناپذيرباشد.بي شک,هنوزفرصت بود که بتوان وي را بااستدلالي ملايم قانع ساخت واز راه پرخطري که به

تازگي قدم در آنها نهاده بود بازش داشت.

آن دوقصد داشتند چند روزي را در ژنو بگذرانند,اما دراولين برخورد باخيابانهاي روشن خيره کننده و گردشگاه

هاي غبارآلود و پر از جهانگرد شهر,اخم اندکي بر چهره آرتور نشست. مونتانلي تفريح کنان او را مي پاييد.

- کارينو,خوشت نيامده است؟

- درست نمي دانم.با آنچه انتظار داشتم تفاوت بسياري دارد.آري,درياچه زيبايي است,شکل آن تپه ها را هم دوست

دارم.

جزيره اي که درآن بودند "روتو" نام داشت.آرتور به کرانه طولاني و مشخص ساحل ساوي اشاره کرده ادامه داد:

اما شهر,خيلي پرزرق و برق است وحالتي پروتستاني وقيافه خودپسندانه اي دارد. نه,از آن خوشم نيامده است.از

ديدنش به ياد جوليا مي افتم.

مونتانلي به خنده افتاد:طفلک بيچاره,چه عذابي!خوب ما براي تفريح به اينجا آمده ايم.بنابراين دليلي ندارد که در

اينجا توقف کنيم,چطور است که امروز با قايق بادباني گردشي روي درياچه بکنيم و فردا صبح هم به کوهستان

صعود کنيم؟

- ولي پدر,شما مي خواستيد اينجا بمانيد!

- پسر عزيزم,من بارها اينجاها را ديده ام.تفريح من ديدن شادي توست.کجا مايلي برويم؟

- اگر واقعا ًبرايتان بي تفاوت است,ترجيح مي دهم که درمسير رودخانه به سرچشمه اش بازگرديم.

- رن؟

- نه آژو,جريان سريعي دارد.

- پس به شامونيکس مي رويم.

بعد از ظهر را به گردش با يک قايق بادباني کوچک گذراندند.درياچه زيبا,تأثيرکمتري ازآب تيره و گل آلود

درآرتوربه جاي نهاده بود.او درکنارمديترانه پرورش يافته و با امواج کوچک و آبي رنگ آن خو گرفته بود,اما

علاقه شديدي به آبهاي تندرو داشت و شتاب عجولانه اين رود يخي بي اندازه مسرورش مي ساخت.مي گفت: با

همه قدرت به پيش مي راند.سپيده دم فرداي آن روز رهسپار شامونيکس گرديدند.آرتورهنگام عبورازحومه

حاصلخيز شهر,که در دره اي قرارداشت بي نهايت شاداب بود.ولي آنگاه که قدم در جاده پرپيچ وخم مجاور کلوز

نهادند و در محاصره تپه هاي بزرگ و ناهموار قرار گرفتند,خاموش شد و قيافه اي جدي به خود گرفت.از سنت

مارتين به بعد,به تدريج ازدره بالا آمدند.براي استراحت,درکلبه هاي چوبي کنارجاده يا دهکده هاي کوچک

کوهستاني توقف مي کردند,وبازبه هرسمتي که هوس راهبرشان مي شد به راه مي افتادند.آرتوردر برابراين

مناظرازخودحساسيت نشان مي داد.دربرخورد با اولين آبشار, چنان وجد ونشاطي به اودست داد که انسان از ديدنش

غرق شعف مي شد,اما همچنان که به قله هاي برفپوش نزديک شدند,از اين حالت جذبه و شوربيرون آمدوبه خلسه

اي رويايي فرورفت. چنين حالتي براي مونتانلي تازگي داشت,انگارارتباط مرموزي ميان او وکوهستانها برقراربود.

ساعتها در جنگلهاي کاج تاريک و اسرارآميزي که صدا درآن منعکس مي شد,بي حرکت مي نشست و ازميان تنه

راست و بلند کاجها به نماي آفتابي ستيغهاي درخشان و صخره هاي خيره مي نگريست.مونتانلي باحسرتي اندوه

باراو را تماشامي کرد.يک روزهنگامي که مونتانلي سر از روي کتاب برداشت,آرتور را ديد که در کنارش با همان

حالت يک ساعت پيش روي خزه ها لميده,با ديدگاني فراخ,به پهنه تابناک آبي و سفيد خيره مي نگرد.

به او گفت:کارينو,کاش مي توانستي هر آنچه را که مي بيني به من نيز نشان دهي.

براي آسودن,دردهکده آرامي که درنزديکي آبشارهاي ديوز قرار داشت,از جاده اصلي منحرف گشته بودند واکنون

که خورشيد درآسمان صاف و بي ابر غروب مي کرد,به انتظار ديدن انوار تابناک آلپي برفراز قلل و لبه من بلان به

نقطه اي از صخره کاج پوش صعود کردند.آرتور با چشماني حيرت زده و مسحور سربالا کرد.

- چه مي بينم پدر؟موجودي عظيم وسفيدپوش,درفضايي به رنگ آبي که نه آغازي دارد و نه پاياني.مي بينمش که

سالهاست در انتظار ظهور روح خداست.همچون ازيک شيشه آن را تار مي بينم.

مونتانلي آهي کشيد و گفت:من نيز زماني اين چيزها را مي ديدم.

- حالا ديگر آنها را نمي بينيد؟

- نه,ديگر آنها را نخواهم ديد.من مي دانم که اينها وجود دارند,اما چشمانم قادر به ديدنشان نيست, من چيزهاي

ديگري مي بينم.

- چه چيزهايي مي بينيد؟

- من,کارينو؟آسمان آبي و کوهي پربرف- اين است همه آنچه که در اين ارتفاعات مي بينم.اما در آن پايين جز اين

است.

به سوي دره زيرپا اشاره نمود.آرتورزانو زد و روي لبه قائم پرتگاه خم شد.درختان عظيم کاج, که درتاريکي روبه

افزايش شب,تيره مي نمودند,همچون پاسداراني درطول کرانه هاي باريک رود خانه قد برافراشته بودند.چيزي

نگذشت که خورشيد,به سان اخگري فروزان,درپس قله اي مضرس فرورفت و به همراه آن نور,زندگي نيز سيماي

طبيعت را ترک گفت.در اين هنگام, موجودي سياه, عبوس,مخوف وغرق دراسلحه خيالي در روي دره ظاهرگرديد.

پرتگاههاي قائم در کوههاي خشک باختربه دندان غول عظيمي مي مانست که کمين شکاري را دارد وآماده است تا

قربانيش را به قعر آن دره عميق وتاريک که پوشيده ازجنگلهاي مويه سرا بود بکشاند. درختان کاج چون صفي

ازتيغه هاي خنجر زمزمه مي کردند: به روي ما سقوط کن! و سيلاب در سياهي افزون شونده شب مي غريد, زوزه

مي کشيد و برآشفته از يأسي پايدار,خود را به ديواره هاي ناهموار زندانش مي کوفت.

آرتور لرزان به پاخاست.از لبه پرتگاه کنار کشيد و گفت:پدر!مانند دوزخ است.

مونتانلي به آرامي پاسخ داد: نه پسرم,فقط به روح انسان مي ماند.

- به ارواح کساني که در ظلمت و سايه مرگ مي نشينند؟

- به ارواح کساني که هر روز در خيابان از کنارت مي گذرند.

آرتورازديدن سايه ها برخود لرزيد.مهي سپيد وتاردرميان درختان کاج پرسه مي زد و همچون روحي سرگردان,که

تسلايي براي عرضه نداشت,تماشاگر تلاش نوميدانه سيلاب گشته بود.

آرتور ناگهان گفت: نگاه کنيد,مردمي که در تاريکي راه مي رفتند نورعظيمي ديده اند.

در خاور,قله هاي برفپوش ميان شعله هاي شفق مي سوخت.هنگامي که پرتو سرخ فام در قله ها رنگ باخت,

مونتانلي روي برگرداند دستي بر شانه آرتور نهاد و از جا بلندش کرد:

- بيا کارينو,ديگر نوري نيست.اگر باز هم توقف کنيم راهمان را در تاريکي گم خواهيم کرد.

آرتور,در حالي که از چهره شبح وارقله بزرگ و برفپوش که در پرتو شفق برق مي زد ديده برمي گرفت,گفت:شبيه

يک لاشه است.

هردو با احتياط ازميان درختان تاريک فرود آمدند و به کلبه اي که قرار بود شب درآن به سر برند, داخل شدند.

مونتانلي پس از ورود به اتاقي که آرتور در سرميزشام انتظاراو را داشت,ديد که جوان تخيلات واهي تاريکي را از

خود رانده و به موجود کاملا ديگري تبديل شده است.

-اوه پدر,بيا اين سگ مضحک را نگاه کن!روي دوپايش مي رقصد.

همان اندازه که شفق او را مسحور ساخته بود,سگ وهنرنمايي هايش نيز او را مجذوب کردند. مهماندار سرخ

روي کلبه با پيشبند سپيد و بازوهاي گوشت آلود به کمرزده,در مدتي که آرتور سگ را به شيطنت وامي داشت,

متبسم در کناري ايستاده بود و با لهجه محلي به دخترش مي گفت:با اين کارکه مي کنه,هرکي ببيندش گمون مي کنه

هيچ فکر و خيالي نداره,چه پسر قشنگي ام هس.

آرتورمانند يک دخترمدرسه رنگ به رنگ شد.و زن پس ازآنکه ديد اوسخنش را دريافته است, به آشفتگي اش

خنديد و ازدرخارج شد.سخنان آرتوردرموقع صرف شام,فقط پيرامون طرحهاي کوهنوردي وگردشهاي گياهشناسي

دورمي زد.بي گمان آن روياهاي واهي درروحيه واشتهايش دخالتي نکرده بود.

صبح روز بعد,هنگامي که مونتانلي از خواب برخاست آرتور ناپديد گشته بود.او پيش از سپيده دم,به چراگاه هاي

مرتفع رفته بود تا گاسپار را در بالا بردن بزها کمک کند.به هرحال هنوز مدتي از چيده شدن صبحانه برروي

نگذشته بود که اودرحالي که دخترک روستايي سه ساله اي را بردوش نشانده دسته گلي وحشي به دست داشت,

بدون کلاه و شتابزده داخل اتاق شد.مونتانلي متبسم سربرداشت.آرتور اکنون تباين عجيبي با آرتور آرام و موقر پيزا

و لگهورن داشت.

- پسرک ديوانه کجا بودي؟بدون ناشتايي در کوهها پرسه مي زدي؟

- آه پدر,خيلي لذت بخش بود! کوهها هنگام طلوع آفتاب بي اندازه پرشکوه و شبنم ها بسيار درشتند!نگاه کنيد!-

چکمه مرطوب و گل آلودي را براي تماشا بالا آورد.- مقداري نان و پنير با خود برده بوديم,در چراگاه هم قدري شير

بز تهيه کرديم,اوه خيلي کثيف بود!اما اکنون باز گرسنه ام.چيزي هم براي اين کوچولو مي خواهم- آنت عسل نمي

خوري؟

دخترک را بر زانوان خود نشانده بودو در مرتب کردن گلها به او کمک مي کرد.

مونتانلي معترضانه گفت:نه,نه!نمي توانم ببينم که تو سرما بخوري,زود برو لباسهاي مرطوبت را عوض کن.آنت,بيا

پيش من.از کجا او را پيدا کردي؟

- دربالاي دهکده,دخترآن مردي است که ديروز ديديم-همان که پينه دوز دهکده است- چشمهاي قشنگي ندارد؟لاک

پشتي توي جيبش دارد اسمش را هم کارولين گذاشته است.

آرتورپس از تعويض جورابهاي مرطوب خود,هنگامي که براي صرف صبحانه وارد اتاق مي شد,دخترک را ديد که

بر زانوان پدرنشسته است و درباره لاک پشت خود که با دستهاي گوشت آلودش آن را درهوامعلق نگاه داشته بود

پرحرفي مي کرد تا شايد آقا پاهاي آن را که با سرعت تکان مي خورد تحسين کند.

دخترک با لهجه محلي و نيمه مفهوم گفت:آقا پوتيناي کارولينو نيگا کنين!

مونتانلي سرگرم بازي باکودک شد.موهايش را نوازش کرد,لاک پشت عزيزش را تحسين نمود و داستانهاي جالبي

برايش نقل کرد.مهماندار کلبه,هنگامي که براي بر چيدن ميز داخل شد با تعجب ديد که آنت جيبهاي آقا را,که لباس

روحاني دربرداشت,بيرون مي کشد.

زن گفت: خداوند به بچه ها ياد ميده که چطور آدماي خوبو بشناسن.آنت هميشه ازغريبه ها مي ترسيد,اما ببين

اصلا باعاليجناب غريب نمي کنه.چيزعجيبيه!آنت زانو بزن ازآقا تا نرفتن دعاي خير بخوا,برات خوشبختي مياره.

آرتورساعتي بعد,هنگامي که در چراگاههاي آفتابروقدم مي زدند,روبه پدر نمود وگفت : پدر,تا حال تصورنمي کردم

که اينطورمي توا نيدبابچه هابازي کنيد.دخترک درتمام اين مدت چشم از شما بر ندا شت.مي دانيد,به نظر من...

- چه؟

-فقط مي خواستم بگويم که...جاي تاسف است که کليسا کشيشان راازازدواج منع ميکند.درست نمي توانم بفهمم

چرا.مي دانيد ,تربيت اطفال مساله اي بسيار جدي است.اگر آنهاازا بتدا تحت تاثيراتي نيکو باشند,در زندگيشان بسيار

موثر خواهد بود.از نظر من ,مردي که زندگيش پاکتر وحرفهاش مقدس تر باشد,شايستگي بيشتري براي پدر شدن

دارد.پدر, من اطمينان دارم که اگر شما پيمان نبسته بوديد...اگر ازدواج مي کرديد...فرزندانتان بسيار ...

-هيس!

اين کلمه با چنان زمزمه سريعي ادا شد که به نظر مي رسيد سکوت بعدي راعميقتر مي سازد.

آرتورازديدن چهره افسرده مونتانلي آشفته شد وادامه داد:پدر,به نظرشمامن اشتباه مي کنم؟البته ممکن است که

در اشتباه باشم ,ولي من بايد آنگونه که به نظرم طبيعي مي رسد فکر کنم.

مونتانلي با نرمي پاسخ داد: شايد معني آنچه راکه اکنون گفتي خوب درک نمي کني .چند سال ديگر نظري جز اين

خواهي داشت .فعلا بهتراست درباره موضوع ديگري صحبت کنيم.

اين نخستين شکاف درهماهنگي وآسايش کاملي بودکه دراين تعطيلات ايده آ ل ميانشان حکومت مي کرد.

شامونيکس راترک گفتند واز طريق تت - نوار به سوي مارتيني حرکت کردند .در مارتيني ,به سبب گرماي خفه

کننده ,براي استراحت توقف کردند.

پس ازصرف ناهار,در مهتابي هتل ,که از آفتاب درامان بود وديد کاملي بر کوهستان داشت, نشستند آرتورجعبه

نمونه خودرا بيرون آورد ودريک بحث جدي گياه شناسي به زبان ايتاليايي غوطه ور شد .

درمهتابي دونقاش انگليسي نيز نشسته بودند.يکي از آ ن دوسرگرم طراحي بود وديگري چنان بي خيال وراجي

ميکرد که گويي هرگزبه خاطرش خطور نکرده بود که شايد اين دو نفربيگانه نيز به زبان انگليسي آ شنا باشند.

-ويلي دست از رنگ کاري اين منظره بردارواين پسرک بي خيال ايتا ليايي را که مجذوب آن قطعات سرخس شده

بکش.درست به خط ابروهايش نگاه کن !کافي است که يک صليب به جاي آن ذره بين ويک توگاي رومي به عوض

آن کت ونيم شلوار بگذاري تا تصويرکامل وباحالتي از يک مسيحي عهد امپراطوري روم بدست بياوري .

-مرده شوي آن مسيحي عهد امپراطوري را ببرد.موقع ناهار کنار آن جوان نشسته بودم,همين اندازه که مجذوب ا

ين گياه هرزه وکثيف شده است ,مسحورآن مرغ سرخ شده نيز گشته بود.تا اندازه اي خوشگل است,رنگ زيتوني

زيبايي هم دارد,اما به اندازه پدرش شايان تصوير نيست.

- کي اش؟

- پدرش درست آنجا روبروي تو نشسته است.منظورت اين است که او را ناديده گرفته اي؟ سيماي کاملا ً باشکوهي

است.

- ابله متديست خشکه مقدس!وقتي يک کشيش کاتوليک را مي بيني نمي شناسي؟

- کشيش؟خدايا,پس اين کشيش است!درست است,فراموش کردم,سوگند پاکدامني و از اين قبيل حرفها خوب,پس

حسن نيت به خرج مي دهم و فرض مي کنم که برادرزاده اوست.

آرتور با ديدگاني خندان يربرداشت و به نجوا گفت:چه مردم احمقي!معذلک خيلي لطف دارند که مرا شبيه شما مي

دانند,کاش حقيقتا ً برادرزاده شما بودم- پدر چه خبر است رنگتان خيلي پريده است!

مونتانلي برپا ايستاده بود و دست بر پيشاني اش مي فشرد.با لحن بسيار گرفته و ضعيفي گفت: سرم کمي گيج مي

رود,شايد امروز صبح بيش از حد در آفتاب مانده ام.کارينو,من مي روم استراحت کنم.چيزي جز گرما نيست.

آرتور و مونتانلي,پس از دو هفته اقامت در کنار درياچه لوميران از طريق معبر" سنت گتارد" به ايتاليا بازگشتند.

از نظر هوا بخت ياريشان نموده بود,چنان که چندين بار به گردشهاي بسيار دل انگيزي پرداخته بودند.اما اکنون

ديگر اثري از آن شور و جذبه اوليه نبود.مونتانلي همواره از فکر گفتگوي بيشتر که فرصت مناسب آن در اين

تعطيلات بود رنج مي برد.در دره آژو,از هرگونه اشاره به موضوع گفتگويشان در زير درخت ماگنوليا به عمد

خودداري مي نمود.فکر مي کرد که تباه ساختن لذات اوليه مشاهده مناظر آلپ,بر اثر ارتباط دادن آن با مکالمه اي

که ناگزير دردناک خواهد بود,براي طبيعت هنرمندي چون آرتور بسيار ظالمانه است.

از آن روزي که در مارتيني بودند هر صبح به خود مي گفت:امروز صحبت خواهم کرد.و هر شب تکرار مي کرد:

فردا صحبت خواهم کرد.

اکنون تعطيلات رو به اتمام بود و او باز تکرار مي کرد:فردا,فردا.احساسي سرد و مبهم حاکي از آن که روابطشان

همچون گذشته نبود- انگار که پرده اي نامرئي ميانشان فروافتاده است- او را خاموش نگه مي داشت.تا آن که در

آخرين شب تعطيلاتشان ناگهان دريافت که اگر اصولا ً بخواهد صحبت کند بايد هم اکنون بدان مبادرت ورزد.قرار بود

که شب را در لوگانو بگذرانند و صبح فردايش به سوي پيزا حرکت کنند.او حداقل بايستي درمي يافت که دردانه اش

در اين ريگ روان مهلک امور سياسي ايتاليا تا کجا کشانده شده است.

پس از غروب آفتاب,به آرتور گفت:کارينو,باران قطع شده و اين تنها فرصتي است که ما براي تماشاي درياچه

داريم.برويم بيرون,مي خواهم با تو صحبت کنم.

در طول کرانه قدم زنان به نقطه اي خلوت رفتند و بر ديوارسنگي کوتاهي نشستند.در کنارشان بوته نسترني پوشيده

ازميوه هاي سرخ رنگ روييده بود ويک يا دوخوشه ازغنچه هاي ديررس وکرم رنگش,که هنوزازشاخه بالايي

آويزان بود,به سبب سنگيني قطرات باران,غمناک ازاين سو به آن سومي رفت.برسطح سبزرنگ درياچه قايقي

کوچک با بالهاي سفيدي که به نرمي در اهتزاز بود,براثر نسيم شب نم آلود تاب مي خورد و چنان روشن و ظريف

مي نمود که گويي هسته اي از دانه هاي نقره اي گل قاصد بر فراز آب در پروازند.پنجره کلبه چوپاني بر بالاي کوه

سالواتورچشم زرين خود را گشود.گلهاي سرخ,سرفرودآورده و در زير ابرهاي بي حرکت سپتامبربه خواب رفته

بودند,آب درياچه روي ريگهاي ساحل پخش مي شد و به آرامي زمزمه مي کرد.مونتانلي گفت:اين تنها فرصتي است

که مي توانم با توصحبت کنم زيرا تا مدتي مديدتو را نخواهم ديد.تو به نزد دوستانت و به کار دانشکده ات بازخواهي

گشت,من نيز دراين زمستان بسيارمشغول خواهم بود.اکنون مي خواهم به وضوح بدانم که موقعيت

مادربرابريکديگرچگونه بايد باشد.بنابراين اگر...

اندکي مکث نمود وسپس آهسته ترادامه داد:اگراحساس مي کني که مي تواني همچون گذشته به من اعتماد داشته

باشي,ازتو مي خواهم که پيرامون آنچه آن شب در باغ سميناري گفتي توضيح بيشتري به من بدهي,بگويي تا کجا

پيش رفته اي.

آرتور چشم بر آب دوخت!خاموش گوش داد وسخن نگفت.مونتانلي ادامه داد:اگر بتواني بگويي مي خواهم بدانم که

آيا خود را پايبند پيماني ساخته اي و يا...به هر صورت.

- پدر عزيز,چيزي وجود ندارد که بگويم,من خود را پايبند نساخته ام!اما پايبندم.

- نمي فهمم...

فايده پيمانها چيست,اين پيمانهانيستند که درميان مردم بستگي ايجاد مي کنند.اگرانسان احساس خاصي نسبت به

چيزي داشته باشد اين احساس او را بدان وابسته مي سازد. ولي اگر چنان احساسي در او نباشد هيچ عاملي قادر

به ايجاد چنان وابستگي نخواهد بود.

- پس منظورت اين است که اين چيز- اين احساس- برگشت ناپذير است؟آرتو به آنچه مي گويي انديشيده اي؟

آرتور برگشت و مستقيما ً به چشمهاي مونتانلي خيره نگريست.

- پدر از من مي پرسيديد که آيا مي توانم به شما اعتماد داشته باشم.آيا شما نيز مي توانيد به من اعتماد داشته

باشيد؟اگرواقعا ًمطلبي گفتني وجود داشت آن را به شما مي گفتم,اماصحبت درباره اين چيزها بي فايده است.آنچه را

آن شب به من گفتيداز ياد نبرده ام,هرگزهم از ياد نخواهم برد. ولي من بايد راه دلخواه خود را در پيش گيرم و از پي

نوري که مي بينم بروم.

مونتانلي گلي از بوته نسترن چيد,گلبرگهايش را پرپر کرد و در آب ريخت.

- حق با توست کارينو.آري ديگر درباره اين چيزها صحبتي نخواهيم کرد,به نظر مي رسد که کلمات واقعا ً چاره ساز

نيستند- بسيارخوب,بسيارخوب,برويم به کلبه.

پاييزوزمستا ن بدون حادثه اي سپري شد.آرتورسرگرم مطالعه بود و وقت آزاد کمتري داشت. سرانجام راهي يافت

تا درهفته يک يا چند بارحتي براي چند دقيقه هم که بود,سري به مونتانلي بزند.گهگاه به نزدش مي آمد تادرباره

کتاب مشکلي از وي کمک بگيرد.اما در اين گونه مواقع, توجهشان کاملا به موضوع مورد بررسي معطوف مي

گرديد.

مونتانلي پيش از آنکه سد ناچيز ونامحسوسي را که ميانشان حايل گشته بودببيند,آن رااحساس کرده بود و

ازهرعملي که به منزله کوشش جهت حفظ بستگي نزديک و ديرينه باشد, پرهيزمي کرد. ديدارهاي آرتور,اکنون

بيش ازآنکه مايه مسرت خاطر گردد, نگرانش مي ساخت. بدين سبب,سعي دائم اودراين بود که آسوده خاطر به

نظررسد ورفتاري درپيش گيردکه گويي چيزي تغيير نيافته است .

آرتوربه نوبه خود,به تغييرروش ماهرانه پدر,که به زحمت برآن واقف شد,توجه نمود وچون به طرزي مبهم

احساس مي کرد که اين تغيير با مساله ناراحت کننده "عقايد نو" بي ارتباط نيست, از هر گونه يادآوري آن موضوع

که افکارش را هميشه مشغول مي داشت ,اجتناب مي ورزيد, معهذا هيچگاه مونتانلي راتابدين پايه دوست نداشته

بود ,اين احساس مبهم وديرپاي نارضايي از يک خلا روحي که براي خاموش ساختنش در زير بارالهيات و امور

مذهبي چنان سخت در کوشش بود ,اکنون بر اثر کوچکترين تماس با "ايتا لياي جوان" محوونابود گشته بود.

ديگر از آن همه تخيلا ت بيمار گونه اي که زا ييده تنهايي وپاسداري از اتاق بيمار بود ,اثري وجود نداشت

وترديدهايي که به خاطر آن هميشه دست به دعا برمي داشت ,بدون نيازي به ذکر اوراد ودفع شياطين,ازميان رفته

بود ,با بيدارشدن شور وحرارتي نو,يک ايده آل مذهبي روشن تر ونوتر(زيرا جنبش دانشجويان دراين نور بيش از

نور يک تکامل سياسي در نظراو جلوه گر شده بود) به مفهوم آرامش وکمال ,به مفهوم صلح در روي زمين

ونيکخواهي نسبت به انسانها بود.دراين حالت پرهيبت وخلسه لطيف,همه جهان را غرق در نور مي ديد .او در

اشخاصي که بي اندازه مورد نفرتش بودند,عنصري نوين ازچيزي دوست داشتني مي يافت,مونتانلي که مدت پنج

سال قهرمان ايده آلش بشمار مي رفت ,اکنون در چشم وي با هاله اي مضاعف احاطه گشته وبه مثابه

پيامبرنيرومند اين ايمان نوين جلوه گر بود,به مواعظ پدرباشوقي فراوان گوش مي داد ومي کوشيد که اثري

ازهمبستگي دروني ميان آنها و آرمان جمهوري بيابد.به انجيل مي انديشيد و ازتمايلات دمکراتيک مسيحيت که

دربنيان آن وجود داشت لذ ت مي برد.در يکي ازروزهاي ماه ژانويه ,براي مسترد داشتن کتابي که به امانت گرفته

بود,سري به سميناري زد,پس از آنکه شنيد پدربيرون رفته است به اتاق کارمخصوص او وارد شد,کتاب را درقفسه

اش نهادوهنگامي که مي خواست ازاتاق خارج شود,چشمش به عنوان کتابي که در روي ميز قرار داشت افتاد.

اين کتاب "دمونارشيا" اثردانته بود.شروع به خواندن آن کردوبزودي چنان مجذوبش گرديدکه صداي بازوبسته

شدن دررانشنيد.اما با شنيدن صداي مونتانلي درقفايش از اشتغال خاطر بيرون آمد .

پدر همچنان که به عنوان کتاب مي نگريست ,گفت:"امروز انتظارت را نداشتم ,هم اکنون مي خواستم کسي را به

دنبالت بفرستم وخواهش کنم که امشب نزد من بيايي."

- مساله مهمي است؟امشب قراري دارم ,ولي اگر...

- نه فردا هم ممکن است,مي خواستم ببينمت,زيرا پنجشنبه حرکت خواهم کرد.به رم احضار شده ام.

- به رم؟ طول خواهد کشيد؟

- درنامه نوشته شده است تاپس ازعيدپاک.اين نامه ازطرف واتيکان است.مي خواستم بلافاصله مطلعت کنم,اما

سرگرم سروسامان دادن به کارهاي مدرسه وديدن تدارک براي مديرجديد بودم.

- خوب پدر سميناري را که تحويل نخواهيد داد؟

- قرار است بدهم,ولي حداقل براي براي مدتي به پيزا خواهم آمد.

-سميناري را براي چه تحويل مي دهيد؟

- اين مطلب هنوز رسما ً اعلام نشده است,ولي يک سمت اسقفي به من پيشنهاد کرده اند.

- پدر! کجا؟

- به همين دليل است که بايستي به رم بروم.هنوز تعيين نشده است که آيا مقام اسقفي آپنين را به عهده بگيرم يا به

عنوان معاون اسقف در همين جا بمانم.

- مدير جديد تا به حال تعيين شده است؟

- پدر کاردي تعيين شده است و فردا هم به اينجا خواهد رسيد.

- نسبتا ً ناگهاني نيست؟

- چرا ولي تصميمات واتيکان گاهي تا آخرين لحظه ابلاغ نمي شود.

- مدير جديد را مي شناسيد؟

- شخصا ً نه,اما بسيار با احترام از او ياد مي شود.منسينيور بلني,که اين نامه را نوشته است مي گويد او مرد

بسيار دانشمندي است.

- رفتن شما براي سميناري ضايعه بزرگي خواهد بود.

- سميناري را نمي دانم,ولي کارينو اطمينان دارم که تو از رفتن من ناراحت مي شوي,شايد به همان اندازه که من

از دوري تو ناراحت مي شوم.

- واقعا ً ناراحت مي شوم,ولي از آن بابت بسيار خوشحالم.

- راستي؟ ولي گمان نمي کنم که شخصا ً خوشحال باشم.

سيمايي اندوهبار,نه سيماي مردي که در انتظار يک ترفيع عالي است,پشت ميز نشست و پس از لحظه اي مکث

گفت:آرتور,بعدازظهر کاري داري ؟ اگرنه,چون امشب را نمي تواني بيايي, ميل دارم کمي بيشترنزد من بماني.فکر

مي کنم کمي حالم خوب نباشد,مي خواهم قبل ازعزيمت تو را هرچه بيشترببينم.

- بسيار خوب,مدت کوتاهي مي توانم بمانم,سرساعت شش قرار دارم.

- يکي از همان جلسات است؟

آرتور با سرتصديق کرد,ومونتانلي به سرعت موضوع صحبت را تغييرداد: مي خواهم درباره خودت با تو صحبت

کنم,تو در غياب من به اقرارنيوش ديگري احتياج داري .

- پس از انکه بازگشتيد نزد خود شما اعتراف خواهم کرد,اجازه مي دهيد؟

- پسرعزيزم,چگونه مي تواني اين سوال را بکني؟من فقط راجع به اين سه چهارماهي که اينجا نخواهم بود صحبت

مي کنم.ميل داري نزد يکي از پدران سانتاکاترينا بروي؟

مدتي پيرامون مطالب متفرقه سخن گفتند,آنگاه آرتور از جا برخاست.

- پدر,بايد بروم.دانشجويان منتظرم خواهند ماند.

بارديگر چهره مونتانلي را وحشت فراگرفت.

- همين حالا؟ ناراحتي ام را تقريبا ً ازخاطرم برده بودي.بسيار خوب,خدانگهدار.

- خدانگهدار,فردا حتما ً خواهم آمد.

- سعي کن زودتربيايي تا وقت داشته باشم تورا تنها ببينم.پدرکاردي اينجا خواهد بود,آرتورپسر عزيزم,در غياب من

مراقب باش.حداقل تا بازگشت من به کار نسنجيده اي دست نزن,نمي داني چه اندازه از ترک تو ناراحتم.

- پدراحتياجي به اين حرفها نيست,همه چيز کاملا ً آرام است,اما هنوز مدتي طول خواهد کشيد.

مونتانلي ناگهان گفت: خدانگهدار.و نشست و سرگرم نوشتن شد.

آرتور با نخستين کسي که پس از ورود به اتاقي که جمع کوچک دانشجويان اجتماع کرده بودند روبرو گرديد,

همبازي سابقش,دختر دکتروارن بود.او در گوشه اي کنار پنجره نشسته بود و با سيمايي جدي ومجذوب,به سخنان

يکي از گردانندگان که جوان بلندبالايي ازاهالي لمباردي بود. و کت نخ نمايي برتن داشت,گوش مي داد.وي درطول

چندماه گذشته تغييرنکرده و بسياربزرگ شده بود و اکنون عليرغم موي بافته سياه و انبوهش که هنوز به سبک

يک دختر مدرسه پشت سرش آويزان بود,به زني جوان مي مانست.لباس سراپا سياهي برتن داشت و به علت سرما

و جريان هوا در اتاق,شال گردن سياهي روي سر انداخته بود.شاخه سروي هم به عنوان سمبل ايتالياي جوان بر

سينه داشت.گرداننده,با شور و حرارت,بدبختي دهقانان کالابريا را برايش شرح مي داد,و او در حالي که چانه اش را

روي يک دست نهاده و چشم بر زمين دوخته بود, خاموش,گوش مي داد.در نظر آرتور,او تجسمي از صحنه غم

انگيز سوگواري آزادي در رثاي جمهوري از دست رفته بود(اگر جوليا حضور مي داشت,در او فقط دختري زودرس

و گستاخ با دماغي ناصاف و چهره اي رنگ پريده مي ديد که روپوشي کهنه و بسيار کوتاه برتن دارد.) هنگامي که

گرداننده به انتهاي ديگر اتاق فراخوانده شد,آرتور به نزد او آمد و گفت: جيم,تو و اينجا!

جيم شکل کودکانه نام تعميدي عجيبش جنيفر بود,ولي همشاگردان ايتاليايي اش او را جما مي ناميدند.

دختر با يکه اي سربرداشت:آرتور!اوه نمي دانستم که تو هم عضو اين جمعيت هستي!

- من هم تو را فکر نمي کردم,جيم.از چه وقت تو...؟

جما باعجله درحرفش دويد و گفت: نمي فهمي!من عضو نيستم.اين فقط به خاطر يک يا دو کار کوچکي است که

انجام داده ام.مي داني,من بيني را ملاقات کردم- کارلو بيني را مي شناسي؟

- آري ,البته.

بيني سازمان دهنده شاخه لگهورن بود و همه اعضاي ايتالياي جوان او را مي شناختند.

- باري,او درباره اين مسائل با من صحبت کرد و من از او خواستم که مرا به يکي از جلسات دانشجويان ببرد.يک

روزنامه اي برايم به فلورانس فرستاد- نمي دانستي که تعطيلات کريسمس را در فلورانس بودم؟

- از خانه غالبا ً بي خبرم.

- به هر حال من در خانه رايت ها منزل کردم.(رايت ها همکلاس هاي قديمي او بودند و اکنون در فلورانس اقامت

داشتند.)آن وقت بيني به من نوشت که در سر راهم به خانه,سري هم به پيزا بزنم تا بتوانم در اينجا شرکت کنم.آه,

مي خواهند شروع کنند.

کنفرانس درباره جمهوري ايده آل و وظيفه نسل جوان در شايسته ساختن خود براي جمهوري بود. درک ناطق از

موضوع نطقش قدري مبهم بود,ولي آرتور با تحسين قلبي به آن گوش مي داد.در اين مرحله از زندگي,به نحوي

عجيب کوچکترين انتقادي در افکارش وجود نداشت,ولي هرگاه که يک ايده آل اخلاقي را مي پذيرفت,بي آنکه لحظه

اي در قابليت هضمش بيانديشد,آن را کاملا ً مي بلعيد.هنگامي که کنفرانس و بحث طولاني متعاقب آن پايان يافت و

دانشجويان به تدريج پراکنده شدند,به جما که هنوز در همان گوشه کنار پنجره نشسته بود نزديک شد.

- جيم اجازه بده همراهت بيايم,کجا منزل کرده اي؟

- نزد ماريتا.

- کدبانوي سابق پدرت؟

- آري منزلش خيلي دور است.

مدتي در سکوت پيش رفتند.آرتور ناگهان پرسيد:حالا هفده سال داري اين طور نيست؟

- در اکتبر هفده ساله شدم.

- من فکر مي کردم که تو مانند دخترهاي ديگر بزرگ نخواهي شد وعلاقه اي نسبت به مجالس رقص وچيزهايي

ازآن قبيل پيدا نخواهي کرد.جيم عزيزم,اغلب به اين خيال مي افتادم که آيا تو هم روزي به ما خواهي پيوست.

- من هم همين طور.

- گفتي که کارهايي براي بيني انجام داده اي,هيچ نمي دانستم که او را مي شناسي.

- براي بيني نبود براي شخص ديگري بود.

- کدام شخص ديگري؟

- بولا,آنکه امشب با من صحبت مي کرد.

آرتور با اندکي حسادت گفت:او را خوب مي شناسي؟بولا عاملي براي ناراحتي آرتور بود.پيش ازاين درموردکاري

که کميته ايتالياي جوان بالاخره آن را به بولاسپرد وآرتور را براي تصدي آن بسيار جوان و بي تجربه دانسته بود,

ميانشان رقابتي وجود داشت.

- او را بسيار خوب مي شناسم,بي اندازه از او خوشم مي آيد,در لگهورن اقامت داشت.

- مي دانم در نوامبر به آنجا رفت...

- به خاطر کشتي هاي بخاري بود.آرتور به نظر تو خانه شما براي آن کار امن تر از خانه ما نخواهد بود؟کسي به

خانواده اي مانند خانواده شما که صاحب کشتي و ثروتمند است ظني نمي برد.ضمنا ً تو در بارانداز همه را مي

شناسي...

- هيس عزيزم,اين قدر بلند صحبت نکن!پس کتابهايي که از مارسي رسيد در منزل شما مخفي شده بود؟

- فقط يک روز,اوه!شايد اين را نبايد به تو مي گفتم.

- چرا؟تو مي داني که من عضو جمعيت هستم جما,عزيزم,هيچ چيز در دنيا بيش از پيوستن تو به ما,نمي تواند مرا

خوشحال کند,تو و پدر.

- پدر تو,مگر او...

- نه!نحوه تفکر او فرق مي کند.اما گاهي در خيال ديده ام... که... اميد است که... نمي دانم.

- ولي آرتور!او کشيش است.

- چه اهميتي دارد؟در جمعيت چندين کشيش وجود دارد,دو نفر از آنها در روزنامه چيز مي نويسند.چرا چنين

نباشد؟اين رسالت مقام کشيش است که جهان را به هدفها و آرمانهاي والاتري رهبري کند,مگر هدف جمعيت جز

اين است؟وانگهي جنبه هاي مذهبي و اخلاقي اين مسئله از جنبه هاي سياسي آن بيشتر است.اگرمردم شايستگي

آن را دارند که افرادي آزاد ومسئول باشند, کسي قادر نيست آنان را در قيد نگه دارد.

جما ابرو درهم کشيد و گفت:آرتور به نظرم مي رسد که دراستدلال تو نکته ابهامي وجود دارد, يک کشيش آموزگار

يک آيين مذهبي است.من نمي فهمم اين چه ارتباطي با رهايي از چنگ اتريشيان دارد.

- يک کشيش مسيحيت را مي آموزد و مسيح از همه انقلابيون انقلابي تر بود.

- مي داني,يک روز درباره کشيشان با پدرم صحبت کرده ا م او گفت...

- جما,پدر تو يک پروتستان است.

جما پس از مکث کوتاه,نگاه صريحي به وي انداخت و گفت:ببين,بهتر است اين بحث را کنار بگذاريم,هرگاه راجع

به پروتستانها صحبت مي کني تعصب نشان مي دهي.

- قصد من اين نبود که تعصب نشان داده باشم,اما به نظر من هرگاه که پروتستانها درباره کاتوليکها صحبت مي

کنند معمولا ً از خود تصب نشان مي دهند.

- شايد,به هرحال تاکنون چندين بار روي موضوعي که به ازسرگرفتنش نمي ارزدمجادله کرده ايم.خوب درباره

کنفرانس نظرت چيست؟

- از آن خيلي خوشم آمد,مخصوصا ً از قسمت آخرش,از اين که با چنان قاطعيتي درباره لزوم انطباق زندگي با

آرمان جمهوري,نه درخيال پروراندن آن صحبت مي کرد,خوشحال بودم,مانند گفته مسيح است که مي گويد: قلمرو

آسمان در وجود توست.

- درست از همان قسمت بود که خوشم نيامد,مقداري زياد درباره نکاتي عالي که ما بايد درباره اش بيانديشيم,

احساس کنيم و چنان باشيم,صحبت کرد اما هرگز به ما نگفت که عملا ً بايد چه بکنيم.

- زماني که بحران فرارسيد,کارهاي زيادي در پيش خواهيم داشت,اما بايد شکيبا باشيم,اين تغييرات عظيم در يک

روز انجام نگرفته است.

- هرچه زمان انجام کاري بيشتر باشد دلايل شروع بيدرنگ آن نيز بيشتراست.راجع به شايسته شدن براي آزادي

صحبت مي کردي آيا هرگزکسي را شايسته تراز مادرت شناختي؟آيا او کامل ترين زن فرشته خويي نبود که تا کنون

ديده اي؟آن همه خوبي به چه کارش آمد؟ تا روزي که مرد,برده اي بيش نبود,از برادرت جيمز و زنش آزار مي

ديد,ناراحتي مي کشيد و توهين مي شنيد.اگر تا اين اندازه ملايم و شکيبا نمي بود به حال اومفيدتر بود,زيرا هرگز

بدين گونه با وي رفتار نمي کردند,درباره ايتاليا هم وضع به همين طريق است,اين شکيبايي نيست که مورد نياز

است,نياز به کساني است که به پا خيزند و از خود دفاع نمايند...

- جيم,عزيزم اگر خشم و هيجان مي توانست ايتاليا را نجات دهد مدتها قبل آزاد گشته بود.اين نفرت نيست که او

نيازمند آن است,اين عشق است که مورد نياز اوست.

با اداي کلمه عشق سرخي شرم بر پيشاني اش نشست و بازفرومرد.جما آن را نديد,چون با ابرو هاي گره خورده

ودندانهاي برهم فشرده يکراست به مقابلش چشم دوخته بود.پس ازمکثي گفت: آرتور,به نظر تو من دراشتباهم,اما

حق با من است و تو روزي آن را به چشم خود خواهي ديد. به خانه رسيديم,داخل مي شوي؟

- نه دير است,شب به خير عزيزم!

در آستانه خانه ايستاد و دستش را محکم در ميان دو دست خود گرفت:

- در راه خدا و مردم...

جما آهسته و جدي شعار ناتمام را کامل کرد:

- براي اکنون و هميشه.

سپس دستش را کشيد و به درون خانه دويد.هنگامي که در خانه پشت سرش بسته شد,آرتور خم گشت و شاخه

سروي را که از سينه او به زمين افتاده بود برداشت.

آرتوردرحالي که احساس مي کرد بال درآورده است,به اتاقش بازگشت.کاملا ًخوشبخت بود.در جلسه اشاراتي به

تدارک يک قيام مسلحانه شده بود,اکنون جما يک رفيق بود و او دوستش مي داشت.آنها مي توانستند با هم کارکنند

وحتي در راه جمهوري درشرف تکوين باهم بميرند.زمان شکفتن اميدهايشان فرارسيده بود و پدر بايد آن را مي ديد

و باور مي کرد.به هرحال صبح روز بعد,با حالتي آرامتر از خواب برخاست و به خاطرآورد که جما عازم لگهورن

است و پدر قصد رفتن به رم را دارد.

ژانويه,فوريه,مارس,سه ماه طولاني به عيد پاک مانده است! ولي اگر جما در خانه تحت تأثير پروتستانها قرار

بگيرد(پروتستانها در قاموس آرتور به مفهوم بي فرهنگها بود)...نه,جما هرگز مثل دختران انگليسي لگهورن لاس

زدن,خنده هاي سفيهانه کردن و دلربايي از جهانگردان و صاحبان کله طاس کشتي را نخواهد آموخت,او ازقماشي

ديگر بود.ولي شايد بدبخت باشد,بسيار جوان است,دوستاني نداردو در ميان آن آدمکهاي چوبي کاملا ً تنهاست.کاش

مادر اکنون زنده بود.

عصربه سميناري رفت,آنجا مونتانلي را ديد که ازمديرجديد پذيرايي مي کند وخسته و ناراضي به نظر مي رسد.چهره

پدر,به جاي آنکه طبق معمول از ديدن آرتور روشن گردد,تيره تر شد. آرتور را به طرزي خشک معرفي نمود:اين

همان دانشجويي است که درباره اش باشما صحبت کرده ام.اگر اجازه بفرماييد همچنان از کتابخانه استفاده کند,بي

اندازه سپاسگزار خواهم شد.

پدرکاردي کشيشي بودمسن وبه ظاهرخيرانديش که بي درنگ بارواني وبصيرت بسيارکه نشان آشنايي کامل او به

زندگي دانشکده بود,صحبت را پيرامون دانشگاه با آرتور بازکرد.صحبت به زودي به بحثي درباره مقررات

دانشگاه,مسأله حاد روزکشيده شد.مديرجديدهمراه با برانگيختن سروري عظيم درآرتور,عليه رسم پذيرفته شده

توسط مقامات دانشگاه که براثرايجاد محدوديت هاي مزاحم و بي معني سبب ناراحتي دائمي دانشجويان مي شد,با

حرارت داد سخن مي داد.

- من درهدايت جوانان تجربيات فراواني دارم.قانون من آن است که هرگز کسي را بدون دلايل کافي نبايد از کاري

منع کرد.بسيار نادرند جواناني که عليرغم توجه خاص واحترامي که نسبت به آنان ابرازمي گردد سبب ناراحتي

بيشتري شوند.ولي اگرشما دهنه رامترين اسبها را هم مدام بکشيد,بي شک لگد خواهند انداخت.

چشمان آرتور از حيرت بازماند.او هرگز انتظار نداشت که هدف دانشجويان مورد تأييد مدير جديد واقع گردد.

مونتانلي در بحث شرکت نجست,ظاهرا ً موضوع آن توجهش را جلب ننموده بود.حالت چهره اش آن چنان درمانده و

ملول بود که پدر کاردي ناگهان صحبتش را بريد و به اوگفت: بسيارمتأسفم که شما را اين همه خسته کردم,کانن

پرحرفي ام را بايد ببخشيد,من اشتياق فراواني به اين مسأله دارم و متوجه نيستم که ممکن است ديگران از آن

خسته شوند.

- به عکس علاقه مند بودم.

مونتانلي به ادب تشريفاتي عادت نداشت بنابراين لحن اوآرتوررا سخت متعجب ساخت.هنگامي که پدر کاردي به

اتاق خود رفت,مونتانلي با قيافه انديشناک و مصممي که سراسر شب به خود گرفته بود,رو به آرتو نمود وآهسته

گفت:آرتور پسر عزيزم,مي خواهم نکته اي را به تو بگويم. بايد اخباربدي داشته باشد.آرتور همچنان که با نگراني

به آن سيماي تکيده نگاه مي کرداين فکر به سرعت برق از خاطرش گذشت.سکوت ممتدي برقرار شد.

مونتانلي دفعتا ً پرسيد:از مدير جديد خوشت آمد؟

اين سؤال چنان غيرمنتظره بود که آرتورلحظه اي در بهت فرورفت که چه پاسخي به آن بدهد.

- خيلي... خيلي از او خوشم آمد,به نظرم حداقل... نه,کاملا ً مطمئن نيستم که از او خوشم آمده باشد.اما اظهار اين

مطلب با يک بار ديدن کمي مشکل است.

مونتانلي نشست وآرام بادستش روي دسته صندلي چند ضربه زد,اين عادت اودرموقع ناراحتي اش بود.

بازازسرگرفت: راجع به اين مسافرت به رم,اگرفکرمي کني که کوچکترين... خوب... آرتور,اگر مايل باشي,نامه اي

خواهم نوشت و اطلاع خواهم داد که نمي توانم بروم.

- پدر! پس واتيکان...؟

- واتيکان شخص ديگري را پيدا خواهد کرد.مي توانم پوزش بخواهم.

- چرا؟ من نمي فهمم.

مونتانلي دستي بر پيشاني اش کشيد و گفت:من ازبابت تو نگرانم.چيزهايي دائما ً به مغزم هجوم مي آورند,وانگهي

رفتن من لزومي ندارد.

- ولي مقام اسقفي...

- اوه آرتور! به دست آوردن يک مقام اسقفي براي من هيچگونه سودي نخواهد داشت اگر...

صحبتش را قطع کرد.آرتور هرگز او را بدين گونه نديده بود و به همين سبب بسيار نگران شد.

- پدرمن نمي فهمم.کاش مي توانستيد روشنتربرايم تشريح کنيد,هرچه روشنتر,که اين چه فکري است که مي کنيد.

- فکري نمي کنم,ترسي وحشتناک از سرم دست برنمي دارد.به من بگو خطر خاصي وجود دارد؟

آرتور ضمن به ياد آوردن شايعاتي مبني بر يک شورش طرح ريزي شده پيش خود فکر کرد: چيزي شنيده است.اما

او حق افشاي اين راز را نداشت,فقط در پاسخ گفت:چه خطر خاصي مي تواند وجود داشته باشد!

صداي مونتانلي به سبب نگراني تقريبا ً خشن بود:از من سؤال نکن,به من جواب بده!آيا در خطرهستي؟من نمي

خواهم اسرارت را بدانم,فقط اين را بگو!

- پدر همه ما در اختيار خدا هستي,هميشه امکان دارد هرگونه اتفاقي بيافتد.ولي من دليلي نمي بينم که در مراجعت

شما صحيح و سالم اينجا نباشم.

- درمراجعت من,گوش کن کارينو,من اين را به اختيارخودت مي گذارم,احتياج نيست براي من دليل بياوري فقط به

من بگو بمان و من دست ازاين مسافرت خواهم کشيد.ازاين کار آزاري به کسي نمي رسد,من هم اگر تو را در کنار

خود ببينم احساس امنيت بيشتري برايت مي کنم.

اين گونه تخيلات بيمارگونه به قدري براي طبيعت مونتانلي بيمارگونه بود که آرتور با نگراني شديد در او نگريست

و گفت:پدر اطمينان دارم که حالتان خوب نيست,قطعا ً بايد به رم برويد و سعي کنيد استراحت کاملي بنماييد و خود

را از دست بي خوابيها و سردردهايتان نجات دهيد.

مونتانلي مثل اينکه از اين موضوع خسته شده باشد,ميان حرفش دويد: بسيارخوب,فردا صبح با اولين کالسکه

حرکت خواهم کرد.

آرتور مبهوت به او نگريست و گفت: چيزي مي خواستيد به من بگوييد؟

- نه, نه, ديگر نه,چيز مهمي نيست.

سيمايش را حالتي حاکي از نگراني و تقريبا ً ترسناک فراگرفته بود.

آرتورچند روزي پس ازعزيمت مونتانلي براي گرفتن کتابي به کتابخانه سميناري رفت و روي پلکان با پدر کاردي

برخورد کرد.مدير با تعجب گفت:آه آقاي برتن!درست همان کسي که مي خواستم.لطفا ً داخل شويد و مرا از دردسري

نجات دهيد.

دراتاق مطالعه را گشود وآرتوربااحساس رنجشي پنهان واحمقانه به دنبال وي وارد شد.مشاهده تهاجم بيگانه اي

به اين اتاق کار گرامي,حريم مخصوص پدر,بسيار مشکل مي نمود.

مدير گفت: من کرم کتاب عجيبي هستم,اولين کارمن هنگام ورود به اينجا بررسي کتابخانه بود. بسيار جالب است,

اما من از نحوه تنظيم فهرست آن سردرنمي آورم.

- فهرست آن ناقص است,بسياري از بهترين کتابها اخيرا ً به مجموعه افزوده شده است.

- ممکن است نيم ساعتي از وقت خود را صرف توضيح ترتيب آن بکنيد؟

هردو به کتابخانه رفتند وآرتورفهرست را دقيقا ً تشريح کرد.هنگامي که براي برداشتن کلاهش ازجابرخاست,مدير

تبسم کنان مانعش شد وگفت: نه,نه!نخواهم گذاشت با اين عجله بروي.اکنون شنبه است وکاملا ً فرصت آزادي

داري که تاصبح دوشنبه کارنکني.حال که تااين وقت معطلت کرده ام بمان وشام را با من صرف کن.من کاملا ً تنها

هستم و ازداشتن يک مصاحب خوشحال مي شوم.

رفتارش چنان ساده و مطبوع بود که آرتورخود را در کناراو راحت يافت.پس ازمدتي گفتگوي پراکنده,مدير مدت

آشنايي او و مونتانلي را جويا شد.

- در حدود هفت سال است.دوازده ساله بودم که او از چين مراجعت کرد.

- آه,آري!در آنجا بود که به عنوان يک مبلغ مذهبي مشهور گرديد.بعد از آن شاگردش شدي؟

- يک سال بعد, پس از اولين جلسه اعتراف,تدريس مرا به عهده گرفت.از زماني که وارد دانشگاه شدم تاکنون,

درهرگونه مطالعه خارج از دروسم به من کمک کرده است.نسبت به من بي اندازه لطف داشته است,آن قدر که

مشکل بتوانيد مجسم کنيد.

- به خوبي مجسم مي کنم مونتانلي مردي است که انسان نمي تواند تحسينش نکند,طبيعت عالي و نجيبي دارد.

کشيشهايي را که با وي درچين بودند ملاقات کرده ام آنان قادرنبودند بيان مناسبي بيابند که بتواند انرژي و شجاعت

او را در برابرهمه مصائب وفداکاري خلل ناپذيرش توصيف کند.تواز به دست آوردن ياوري وهدايت چنين مردي

درابتداي جواني بسيارخوشبخت بوده اي. از او شنيده ام که پدر و مادرت را از دست داده اي.

- آري, پدرم, زماني که کودک بودم درگذشت و مادرم نيز يک سال قبل فوت شد.

- خواهر و برادر داري؟

- نه,چند برادر ناتني دارم,ولي آنها موقعي که شيرخواره بودم تجارت مي کردند.

- پس دوران کودکي را بايد درتنهايي گذرانده باشي شايدهم به همين دليل است که براي محبت هاي کانن مونتانلي

ارزش بيشتري قائل هستي.باري اقرارنيوش در غياب او انتخاب کرده اي.

- دراين فکر بودم که به يکي ازپدران سانتاکاترينا مراجعه کنم,البته در صورتي که توبه کاران زيادي نداشته باشند.

- نزد من اعتراف مي کني؟

چشمان آرتور از حيرت بازماند:البته پدر روحاني,خوشوقت خواهم شد,فقط...

- فقط مدير يک سميناري علوم الهي معمولا ً توبه کاران غيرروحاني را نمي پذيرد!اين کاملا ً درست است.اما من

مي دانم که کانن مونتانلي توجه زيادي نسبت به تو دارد.خيال هم مي کنم که اندکي برايت نگران باشد,همانطورکه

اگر من هم ناگزير به ترک شاگرد موردعلاقه ام بودم ناراحت مي شدم.واگر بداند که تو تحت راهنمايي هاي معنوي

همکارش قرارگرفته اي مسرور خواهد شد.فرزندم,بايد صريحا ً بگويم که به توعلاقه دارم واز هرگونه کمکي که

بتوانم درحقت بنمايم خوشحال مي شوم.

- اگر نظر شما چنين است مسلما ً از راهنماييتان سپاسگزار خواهم بود.

- پس ماه ديگر نزدم خواهي آمد؟بسيار خوب,آرتور,فرزندم,هرشب که فرصتي يافتي به ديدنم بيا.

اندکي قبل از عيد پاک,انتصاب مونتانلي به اسقفي بريزيگلا واقع در نواحي کوهستاني آپنين رسما ً اعلام گرديد.

مونتانلي درنامه اي از رم که دلالت برپايان يافتن اندوهش داشت,با خاطري شاد و آرام به آرتور نوشت:بايد هر

روز تعطيل به ديدنم بيايي.من نيز اغلب به پيزا خواهم آمد. بنابراين اميدوارم که بيشتر تو را ببينم,حتي اگر به اندازه

اي هم که انتظار داشتم نباشد.

دکتر وارن از آرتور دعوت کرده بود که تعطيلات عيد پاک را,به جاي گذراندن در آن قصر قديمي پر از موش و غم

انگيز که اکنون جوليا در آن حکم مي راند,در کنار وي و فرزندانش بگذراند.در جوف نامه يادداشت کوچکي به خط

نامرتب و بچگانه جما وجود داشت که در آن از او خواسته بود درصورت امکان دعوت پدرش را بپذيرد:چون مي

خواهم درباره موضوعي با تو صحبت کنم.

معهذا شايعاتي که دردانشگاه به نجوا ازدانشجويي به دانشجوي ديگرانتقال مي يافت در ترغيب او سهم بيشتري

داشت,قرار اين بود که هرکس خود را براي حوادث مهم پس از عيد پاک آماده سازد.همه اين حوادث آرتور را

دستخوش پيشبينيهاي نويدبخشي کرده بود.همه چيزهاي غريب و غيرمحتمل را که دانشجويان به آن اشاره مي

کردند طبيعي مي پنداشت و امکان تحقق آنها را در دو ماه آينده محتمل مي دانست.آرتور بر آن شد که روز پنجشنبه

هفته مقدس به خانه برود و اولين روزهاي تعطيلات را درآنجا بگذراند.زيرا امکان داشت که سعادت ملاقات وارنها

ولذت ديدار جما او را براي حالت پرشکوه مذهبي که کليسا در اين فصل ازهمه فرزندانش طلب مي نمود ناشايسته

گرداند.نامه اي براي جما نوشت و وعده داد که روز دوشنبه پاک حرکت خواهد کردودرشب چهارشنبه باآرامش

روحي به اتاق خواب خود رفت.دربرابر صليب به زانودرآمد. پدر کاردي قول داده بود که صبح فردا او را بپذيرد و

چون اين آخرين اعتراف او قبل از عيد پاک بود بايد خود را به وسيله دعايي طولاني و صادقانه آماده سازد.

همچنانکه با دستهاي برهم فشرده وسرخم گشته زانو زده بود,ماه هاي گذشته را به خاطر آورد و روي گناهان

کوچکي از قبيل ناشکيبايي,بي مبالاتي و تندخويي که اثرات اندکي بر سپيدي روانش به جاي نهاده بود,به تأمل

پرداخت.جز اين گناهان,گناه ديگري را نتوانست بيابد زيرا در اين چندماه چنان خوشبخت بود که فرصت ارتکاب گناه

بيشتري را نداشت.بر خود صليب کشيد,ازجابرخاست و به بيرون آوردن لباسش پرداخت.

با گشودن دکمه هاي پيراهنش,قطعه کاغذي از زير آن لغزيد و چرخ زنان روي زمين افتاد.اين يادداشت جما بود که

سراسر روز آن را درسينه نگاه داشته بود.آن را از زمين برداشت بازکرد و بر يادداشتبدخط و عزيز بوسه زد

سپس با آگاهي مبهمي بر اين عمل مضحک آن را مجددا ً تاکرد.هنگام تا کردن آن در پشتش جمله بعدالتحريري را

ديد که قبلا ً متوجه آن نشده بود.متن جمله چنين بود:لازم است که هرچه زودتر بيايي,زيرا مايلم با بولا ملاقات

کني,او مدتي است که اينجا به سرمي برد و ما هر روز با هم مطالعه مي کنيم.

با خواندن نامه سرخي آتشيني بر پيشاني اش نشست.هميشه بولا!باز در لگهورن چکار داشت؟ و جما چرا مي

خواست با او مطالعه کند؟آيا جما را با قاچاقچيگري هايش مسحور ساخته است؟ در جلسه ماه ژوئن به خوبي

آشکار بود که عاشق جماست,به همين علت هم بود که در تبليغات آن اندازه شورازخود نشان مي داد.اکنون هم

درکناراو است,هر روز با او مطالعه مي کند.

ناگهان نامه را به کناري انداخت و باز در برابر صليب زانو زد.اين روحي بود که آماده طلب بخشايش و مراسم عيد

پاک مي گرديد روحي که با خدا و خود و همه جهان در صلح به سر مي برد!روحي که مستعد رشکها و بدگماني

هاي بيمارگونه,خصومت هاي خودخواهانه و نفرتهاي ناسخاوتمندانه بود,آن هم عليه يک رفيق!چهره خود را با

خواري تلخي در ميان دو دست پنهان ساخت.تنهاپنج دقيقه قبل شهادت رابه رويامي ديد,ولي اکنون به سبب انديشه

اي حقيروناشايست مرتکب گناه گرديده بود.

صبح پنجشنبه,هنگامي که به نمازخانه مدرسه وارد شد,پدر کاردي را تنها يافت.پس از تکرار دعاي قبل

ازاعتراف,بلافاصله به شرح ارتداد شب گذشته اش پرداخت: پدر, من خود را به گناهان رشک و خشم و انديشه

هاي پوچ عليه کسي که هيچگونه بدي در حق من نکرده است متهم مي کنم.

پدرکاردي به خوبي مي دانست که با چه نوع توبه کاري روبروست,فقط به نرمي گفت: فرزندم ,همه چيز را به من

نگفتي.

- پدر,مردي که من درباره اش انديشه هاي غيرمسيحي داشته ام,کسي است که به خصوص موظف هستم دوستش

بدارم و احترامش بگذارم.

- آيا پيوند ميان تو و آن کس به سبب همخوني است؟

- پيوندي باز هم نزديکتر.

- چه پيوندي فرزندم؟

- پيوند رفاقت.

- رفاقت در چه؟

- در کاري بزرگ و مقدس.

لحظه اي سکوت.

- آيا خشم و رشک تو نسبت به اين... رفيق به سبب موفقيت بيشتر او در کار است؟

- من... آري,تا اندازه اي.من به تجربه و... مفيد فايده بودنش رشک مي بردم و آن وقت... فکر مي کردم... مي

ترسيدم... که او قلب دختري را که دوستش دارم از من بربايد.

- اين دختري که دوستش داري دختر کليساي مقدس است؟

- نه, يک دختر پروتستان است.

- يک مرتد؟

آرتور دستهايش را با ناراحتي بسيار برهم فشرد و تکرار کرد:آري يک مرتد,ما با هم بزرگ شده ايم.مادران ما با

هم دوست بودند و من... براو رشک بردم چون ديدم که او هم آن دختر را دوست دارد... و چون... چون...

پدر کاردي پس از لحظه اي سکوت,سنگين و جدي شروع به صحبت کرد: فرزندم,هنوز همه چيز را به من نگفته

اي,چيزي بيش از اين بر روح تو سنگيني مي کند.

- پدر,من... (به لکنت افتاد و سخنش را قطع کرد.)

کشيش خاموش به انتظار ماند.

- علت رشک من جمعيت,جمعيت ايتالياي جوان,که من در آن عضويت دارم...

- خوب؟

- جمعيت کاري را به او سپرد که انتظار داشتم... به من داده شود,زيرا خود را کاملا ً مناسب آن مي ديدم.

- چه کاري؟

- واردکردن کتب,کتب سياسي,از کشتي هاي بخاري که آنها را مي آوردند... و پيداکردن مخفي گاهي براي آنها... در

شهر...

- و اين کار را جمعيت به رقيب تو سپرد؟

- به بولا,و من بر او رشک بردم.

- و دليلي براي اين احساس به دست تو نداده است؟ تو او را به سبب اهمال در مأموريتي که به وي سپرده شده

متهم نمي کني؟

- نه پدر,او بسيار شجاعانه و صميمانه کار مي کرد.يک ميهن پرست واقعي است و از جانب من سزاوار هيچ چيز

جز علاقه و احترام نيست.

پدر کاردي در انديشه فرورفت.

- فرزندم اگر نور جديدي را مي بيني,اگر سوداي کار بزرگي را که به خاطر همنوعانت بايد انجام گيرد درسرداري,

تميدي که سبک کننده بار درماندگي و ستمديدگي خواهد شد,در توجهات خود نسبت به گرانبهاترين نعمات خداوند

دقت نما!همه چيزهاي خوب ازدهش اوست و ازدهش اوست که جاني تازه پديد مي آيد.اگر راه جانبازي,راهي را که

به صلح منتهي مي شود يافته اي واگرالحاق تو به رفقاي موردعلاقه ات که در نهان مي نالند به خاطرآن است که

راه رستگاري را به ايشان بنمايي,پس مراقب باش تا جانت ازبند رشک وخشم آزاد باشد,قلبت به سان محرابي باشد

که آتش مقدس تا ابديت در آن مي سوزد.به ياد داشته باش که اين چيز والا ومقدس است و قلبي که آن را مي پذيرد

بايد از هرگونه انديشه خودخواهانه پاک باشد.اين مأموريت همچون مأموريت کشيشان است,اين نه به خاطر عشق

يم زن و نه به خاطر يک شور زودگذر است,اين در راه خدا و مردم و براي اکنون و هميشه است.

آه!آرتور يکه اي خورد و دستهايش را برهم فشرد,چيزي نمانده بود که از شنيدن اين شعار به گريه درافتد.

- پدر,شما تصويب کليسا را به ما ابلاغ مي کنيد!مسيح در کنار ماست...

کشيش با لحني پرشکوه پاسخ داد: فرزندم,مسيح همه صرافان را از معبد بيرون راند.چون مي خواست خانه خدا,

خانه دعا ناميده شود.اين صرافان آن خانه را کنام دزدان ساخته بودند.

پس از سکوتي طولاني,آرتور لرزان زمزمه کرد: و ايتاليا,پس ازبيرون راندن آنان,معبد خدا خواهد شد...

صحبتش قطع شد و اين پاسخ ملايم به گوش رسيد: وخداوند مي گويد زمين و همه غناي آن از آن من است.

بعد از ظهر آن روز،آرتور احساس کرد که نياز به گردش طولاني دارد.اثاثه اش را به يکي از همشاگردان خود

سپرد و پاي پياده عازم لگهورن گرديد.هوا ابري و مرطوب بود ولي انسان احساس سرما نمي کرد؛حومه پست

وهموار شهر از آنچه قبلا ً ديده بود زيباترمي نمود.ازحالت ارتجاعي و نرم چمن مرطوب زير پايش،از ديدن چشمان

شرمگين و حيرت زده گلهاي وحشي بهاري که در کنار جاده روييده بود احساس سرور مي کرد.پرنده اي در ميان

يک بوته اقاقيا سرگرم ساختن آشيانه خود بر روي تکه چوب باريکي بود.هنگامي که آرتور از کنارش مي

گذشت،جيغي از وحشت کشيد و با بالهايي قهوه اي رنگ پرپرزنان به پرواز درآمد.آرتورسعي مي کرد که افکار

خود را روي انديشه هاي پارسايانه خاص آدينه نيک متمرکز سازد،اما فکر مونتانلي و جما چنان بر اين تکليف

پارسايانه راه بست که ناگزير دست از کوشش کشيد و به تخيلات خود اجازه داد تا به معجزات وافتخارات

رستاخيزآينده و به نقشي که براي دوست خود در اين رستاخيز در نظر گرفته بود بيانديشد.پدر بايد رهبر،حواري و

پيامبري مي شد که همه نيروهاي اهريمني دربرابرخشم مقدسش راه گريز درپيش گيرند ومدافعان جوان آزادي در

پيش پايش آيين و حقايق ديرين را در مفهوم نوين و تصورناشده آنها از نو بياموزند.

پس جما؟ اوه،جما در باريکادها خواهد جنگيد.سرشت وي از گلي بود که قالب زنان قهرمان از آن ريخته مي

شود.جما رفيقي کامل و دختري پاک و شجاع خواهد بود،دختري که بسياري از شعرا او را به رويا ديده اند.جما در

کناراو و شانه به شانه او خواهد ايستاد،با هم از طوفان بال گستر مرگ لذت خواهند برد و شايد در لحظه پيروزي

با هم بميرند،زيرا بي شک پيروزي فرا خواهد رسيد.ازعشقش چيزي با او درميان نخواهد نهاد،ازهرگونه سختي که

آرامش خاطراو را برهم زند واحساس امنيت رفاقتش را تباه سازد پرهيز خواهد کرد.جما در نظرش موجود مقدس

وقرباني پاکي بود که بايد در راه نجات مردم همچون قرباني آتش روي مذبح قرارگيرد،واو که بود که مي خواست

پاي در محراب پاک روحي بگذارد که با عشقي جز عشق خدا و ايتاليا آشنا نبود.

خدا و ايتاليا- و هنگام ورود به آن خانه بزرگ و ملالت بار خيابان کاخها قطره اي ناگهاني از ابرها فروچکيد.

آبدار جوليا تميز و آرام و طبق معمول با ادبي سرزنش آميز روي پلکان به او برخورد.

- عصر به خير گنيونز،برادرانم هستند؟

- آقاي توماس و خانم برتن هستند و در اتاق پذيرايي نشسته اند.

آرتور با احساس اندوه مبهمي داخل شد،چه خانه شومي!گويي سيل زندگي خروشان از کنارش مي گذشت وهيچگاه

آن را در برنمي گرفت.هرگز چيزي در آن تغيير نمي يافت؛نه ساکنين آن، نه تصاويرخانوادگي،نه مبلهاي بي

قواره،نه ظروف زشت ونه جلوه پست غناي آن و نه سيماي بي فروغ اشياء ديگرش.حتي گلهايي که روي پايه هاي

فلزي قرار داشت،همچون گلهاي فلزي رنگ کرده اي به نظر مي رسيدند که هرگز جوشش شيره تازه را در

روزهاي گرم بهاري در درون خود احساس نکرده بودند.جوليا براي ناهار لباس پوشيده بود و در اتاق پذيرايي که به

نظرش مرکز وجود بود انتظار مهماناني را داشت.او در همان حال با آن لبخند تصنعي و طره هاي زرين وسگ

داماني کوچکش مي توانست به جاي يک مدل لباس قرارگيرد.با لحن خشکي گفت:حالت چطوراست آرتور؟(نوک

انگشتانش را لحظه اي به او داد و سپس آنها را روي کت ابريشمي سگ داماني کوچکش که سازش بيشتري باهم

داشتند نهاد.)اميدوارم حالت کاملا ًخوب باشد و در دانشکده هم پيشرفت رضايت بخشي داشته باشي.

آرتور اولين عبارت معمولي را که به خاطرش رسيد آهسته به زبان آورد و بعد در سکوتي رنجبار فرو رفت.ورود

جيمز با منتهاي وقارش درحالي که يک نماينده پير و خودگير سرويس کشتيراني همراهيش مي نمود وضع را بهتر

نکرد،ولي هنگامي که گنيونز آماده بودن شام را اعلام داشت آرتور نفسي به راحتي کشيد و از جابرخاست.

- جوليا،براي غذا نخواهم آمد.اگر اجازه بدهي به اتاقم مي روم.

توماس گفت: پسرجان،تودرپرهيزداري افراط مي کني.اطمينان دارم که خودت را بيمارخواهي کرد.

- آه،نه؛شب به خير.

آرتور خادمه اي را در کريدور ديد و از او خواست که ساعت شش صبح فردا بيدارش کند.

- سينيورينو به کليسا مي روند؟

- آري،شب به خير ترزا.

به اتاقش داخل شد،اين اتاق قبلا ً تعلق به مادرش داشت و شاه نشين مقابل پنجره نيز در طي بيماري طولاني او به

عنوان يک نمازخانه خصوصي مجهز گشته بود.در وسط محراب صليب بزرگي با پايه سياه قرار داشت،روبروي آن

نيز چراغ رومي کوچکي آويزان بود.اين اتاقي بود که در مادرش جهان را وداع گفت.تصويرش به ديوار کنار تخت

نصب شده بود و گلداني چيني که زماني متعلق به او بود مملو ازگلهاي بنفشه محبوبش روي ميز جاي داشت.درست

يک سال از مرگش مي گذشت اما هنوزخدمتکاران ايتاليايي وي را از ياد نبرده بودند.آرتور تصوير قاب شده اي را

که به دقت پيچيده شده بود از جامه دان خود بيرون آورد،يک تصوير سياه قلم از مونتانلي که همين چند روزپيش از

رم رسيده بود.در لحظه اي که مشغول باز کردن اين گنج گرانبها گرديدخدمتکارمخصوص جوليا با يک سيني غذا

داخل شد.اين سيني غذا توسط آشپزپير ايتاليايي که تا قبل از ورود بانوي جديد وسختگيرخدمت گلاديس را مي

کرد،تهيه شده بود.آشپز هرگونه غذاي لذيذي راکه امکان داشت پسرارباب دلبندش بدون نقض قوانين کليساازآن

بخورد در سيني نهاده بود.آرتور از همه چيز جز قطعه اي نان امتناع ورزيد و پيشخدمت خواهرزاده گنيونز،که به

تازگي ازانگلستان واردشده بود باتبسمي پرمعنا سيني رابيرون برد.اين پيشخدمت نيز به اردوي پروتستانها در اتاق

خدمتکاران پيوسته بود.

آرتور به شاه نشين رفت،دربرابرصليب به زانو درآمد و سعي کرد که ذهن خود را آرام وآماده دعا وانديشه مذهبي

گرداند ولي اجراي آن را مشکل يافت.اوهمان گونه که توماس گفت بيش از حد پرهيزداري کرده بود و اين

پرهيزداريها همچون شرابي قوي در مغزش تأثير نموده بود. لرزش هاي خفيفي ازهيجان درپشتش دويد و صليب در

برابر چشمانش ميان مهي شناورگرديد، فقط پس ازاداي اورادي طولاني وتکراري بودکه توانست تخيلات

سرگردانش را متوجه راز کفاره گرداند.عاقبت خستگي جسمي محض بر تشنج تب آلود اعصابش فائق آمد.رها از

افکار درهم و پريشان بر بستر آرميد و با حالتي آسوده و آرام به خواب رفت.

غرق در خواب بود که ضربه تند و شديدي بر در نواخته شد.با خود انديشيد:آه،ترزا!بي حال غلتي زد.

ضربه تکرار شد و او با تکاني شديد ازجا برخاست.مردي به زبان ايتاليايي فرياد زد: سينيورينو!سينيورينو!شما را

به خدا برخيزيد!

آرتور از بستر بيرون پريد و گفت:چه خبر است؟کيست؟

- من هستم،جان باتيستا.برخيزيد،زودتر به خاطر حضرت مريم!

آرتور به سرعت لباس پوشيد ودر را باز کرد.همچنان که با نگراني به چهره وحشتزده و رنگ پريده کالسکه ران

خيره مي نگريست،صداي گامها وجرنگ،جرنگ فلز در طول کريدورطنين افکند.ناگهان حقيقت را دريافت.با

خونسردي پرسيد:به دنبال من؟

- به دنبال شما!اوه،سينيورينو،عجله کنيد!چيزي براي پنهان کردن داريد.ببينيد آن رامي توانم...

- چيزي براي پنهان کردن ندارم.برادرانم مي دانند؟

اولين اونيفورم از پيچ راهرو ظاهر شد.

- سينيور را خواسته بودند.همه ساکنين خانه بيدارند.افسوس!چه بدبختي... چه بدبختي وحشتناکي! آن هم روز آدينه

نيک!اي مقدسين رحم کنيد!

جان باتيستا به گريه افتاد.آرتورچندقدمي پيش رفت وبه انتظارژاندارمها که با سروصدا نزديک مي شدند،ايستاد.

گروه لرزاني ازخدمتکاران درلباس نامرتبي که باعجله پوشيده بودند ژاندارمها را تعقيب مي کردند.پس از آنکه

سربازان آرتور را احاطه کردند،آقا و بانوي خانه از پي اين دسته عجيب فرارسيدند.آقا لباس خانه به تن داشت و

کفش راحتي به پا کرده بود، بانو نيز لباس بلندي در بر کرده و موهايش را در کاغذ فر پيچيده بود.

ازديدن آن قيافه هاي عجيب،اين عبارت به سرعت ازذهن آرتور گذشت: بي شک موج ديگري درپيش است.اين

زوجها به سوي کشتي مي آيند!اين هم يک جفت حيوان بسيارعجيب! خنده اش را به سبب احساس نابجايي آن

فروخورد اکنون وقت آن بود که به افکار ارزنده تري بپردازد. زير لب زمزمه کرد:

Regina Maria Ave Celi

و چشمانش را گرداند تا ديگر نوسان کاغذهاي فرجوليا او را به ارتکاب حرکتي جلف برنيانگيزد.آقاي برتن به

افسر ژاندارم نزديک شد و گفت: لطفا ً بفرماييد ببينم معني اين ورود به قهر به يک منزل شخصي چيست؟ بايد به

اطلاعتان برسانم چنان چه توضيح کافي ازجانب شما به من داده نشود خود را ناگزيرازشکايت به سفير انگلستان

مي بينم.

افسرفرماني مبني بربازداشت آرتوربرتن دانشجوي فلسفه بيرون کشيد،آن را به دست جيمز داد و با خشونت گفت:

فکر مي کنم اين را به عنوان يک توضيح کافي بپذيريد،سفير انگلستان هم محققا ً به همين طريق.وبه سردي

افزود:اگرخواستار توضيح بيشتري هستيد بهتر است شخصا ً آن را از رئيس پليس بخواهيد.

جوليا نامه را از دست شوهرش ربود.نگاهي بر آن انداخت و سپس به سبک بانويي متجدد و خشمگين،آن را به

سوي آرتور پرت کرد و فرياد زد:اين تويي که خانواده را ننگين ساخته اي! کاري کرده اي که هر بي سر و پايي در

شهر با دهان باز و چشمان خيره،مثل اينکه به نمايشي رفته است،آنان را تماشا کند!با همه آن پارسايي،مشتري

زندان از آب درآمدي!اين همان چيزي است که ما از پسر يک زن کاتوليک مي توانستيم انتظار داشته باشيم...

افسرسخنش را قطع کرد وگفت:خانم با يک فردبازداشت شده نبايد به زبان بيگانه صحبت کنيد. ولي اين اعتراض

مشکل مي توانست ازميان سيل داد و فرياد جوليا که به زبان انگليسي ادا مي شد،به گوش رسد:درست همان

چيزي که مي توانستيم انتظارش را داشته باشيم!پس اين بودهمه آنچه که در زيرآن روزه داري و دعا وانديشه هاي

پارسايانه پنهان گشته بود!فکرمي کردم همه آنها چنين پاياني خواهد داشت.

دکتر وارن يک بارجوليا را تشبيه به سالادي کرده بود که آشپز همه يک شيشه سرکه را در آن خالي کرده باشد.

آرتور ازآهنگ صداي تند و تيزاو دندان هايش را برهم فشرد و بي اختيار به ياد آن تشابه افتاد:

- اين گونه صحبتها بي فايده است.احتياجي نيست که به خاطرچيزي ناگواردرهراس باشيد،همه خواهند دانست که

شما کاملا ً بي گناهيد.آقايان فکر مي کنم بخواهيد اثاثه ام را بازرسي کنيد. چيزي ندارم که پنهان کنم.

هنگامي که ژاندارمها اتاق را زير و رو مي کردند و کشوها و جعبه ها را بيرون مي کشيدند، آرتور با اندکي هيجان

و التهاب بر لبه تختخواب به انتظار نشسته بود،اما به هيچ وجه ناراحت به نظر نمي رسيد.اين کاوش مضطربش

نکرده بود.او هميشه نامه هايي را که ممکن بود سبب به مخاطره افتادن کسي شود مي سوزانيد بنابراين،به جز

چند قطعه شعر که نيمه انقلابي و نيمه عرفاني بود و دو يا سه شماره از روزنامه ايتالياي جوان،چيز ديگري که

بتواند پاداشي براي زحمتشان باشد نيافتند.

جوليا بالاخره پس از مقاومتي طولاني،تسليم درخواست هاي برادر شوهرش گرديد و در حالي که جيمزمطيعانه

تعقيبش مي کرد با خودپسندي پرهيبتي از کنارآرتورگذشت وبه بستربازگشت.

وقتي که آنان اتاق را ترک گفتند،توماس که در همه اين احوال در طول اتاق بالا و پايين مي رفت و سعي مي کرد

خود را خونسرد نشان دهد،به افسر نزديک شد و از او اجازه خواست تا با آرتور صحبت کند.پس ازآنکه افسر با

حرکت سر اجازه داد به سوي آرتور رفت و با صداي نسبتا ً گرفته اي شروع به صحبت کرد: گوش کن حادثه

ناخوشايندي است.من از آن بسيار متأسفم.

آرتوربا چهره ا ي آرام،همچون سپيده دم تابستان سر بالا کرد و گفت:شما هميشه با من مهربان بوده ايد،موردي

هم ندارد که نگران باشيد.کاملا ً در امان خواهم بود.

توماس سبيل خود را به شدت کشيد وغفلتا ً پرسيد:نگاه کن آرتور!آيا اين کار ارتباطي با... پول دارد؟چون اگر اين

طور است،من...

- ارتباط با پول!عجب،نه!چه ارتباطي مي تواند...

- پس،بعضي کارهاي سياسي احمقانه است؟اين طور حدس مي زدم بسيار خوب،شجاع باش... به صحبت هايي هم

که جوليا کرد توجه نکن.او فقط بد زبان است؛اگر به کمکي ... پولي،و يا چيزي احتياج پيدا کردي به من اطلاع

خواهي داد؟

آرتور خاموش دستش را پيش برد و توماس با مهارت،حالتي حاکي بي اعتنايي به خود گرفت، آن سان که چهره اش

از هميشه سخت تر و بي عاطفه تر گشت،و بعد اتاق را ترک گفت.

ژاندارمها در اين موقع کاوش خود را پايان داده بودند.افسر مأمور نيز از آرتور خواست که لباسش را بر تن کند.او

بي درنگ اطاعت کرد و هنگامي که مي خواست از اتاق خارج شود بر اثر ترديدي ناگهاني توقف نمود.در نظر او

وداع از نمازخانه کوچک مادرش در جلو چشم مأمورين بسيارمشکل مي نمود.پرسيد:براي شما مانعي ندارد که

يک لحظه ازاتاق خارج شويد؟ مي بينيد که نمي توانم فرار کنم،چيزي هم ندارم که پنهان کنم.

- متأسفم،چون تنها گذاردن يک فرد بازداشت شده ممنوع است.

- بسيار خوب،اهميتي ندارد.

به شاه نشين رفت،زانو زد،پاها و پايه صليب را بوسيد و به آرامي زمزمه کرد: پروردگارا، ايمانم را تا دم مرگ

حفظ فرما.

هنگامي که از جا برخاست،افسر که در کنار ميز ايستاده بود و تصوير مونتانلي را برانداز مي کرد،پرسيد:از

بستگان شماست؟

- نه اقرارنيوش من،اسقف جديد بريزيگلا است.

در روي پلکان خدمتکاران ايتاليايي،نگران و متأسف،انتظار مي کشيدند.آنان،همه آرتور را به خاطر خود وي و

مادرش دوست مي داشتند.همه به گردش حلقه زدند و با اندوهي فراوان بر دستها و لباس او بوسه زدند.جان

باتيستا در کناري استاده بود و اشک از سبيلهاي سپيدش فرو مي چکيد.هيچ يک از برتن ها براي وداع با او بيرون

نيامدند.رفتار سرد آنان جلوه بيشتري به مهرباني و همدردي خدمتکاران مي داد.آرتور نزديک بود هنگام فشردن

دستهايي که به جانبش دراز بود از پاي درآيد.

- خداحافظ جان باتيستا،کوچولوها را از جانب من ببوس.خداحافظ ترزا.براي من دعا کنيد،همه شما؛خدانگهدار

شما!خدانگهدار،خدانگهدار!

شتابان از پلکان پايين آمد و به سوي در خروجي رفت.لحظه اي بعد فقط گروهي از مردان خاموش و زنان اشکبار

بر آستانه در ايستاده بودند و کالسکه را که دور مي شد مي نگريستند.

آرتور به يک دژ عظيم قرون وسطايي که در دهانه بندر قرار داشت برده شده بود.وي زندگي در زندان را نسبتا ً قابل

تحمل يافت.سلولش به شکلي ناگوار مرطوب و تاريک بود،اما او در قصري واقع در ويابورا پرورش يافته

بودوهواي خفه،موش و بوي تعفن برايش تازگي نداشت. غذا نيز بد وغيرکافي بود.ولي جيمز به زودي کسب اجازه

کرد تا کليه وسايل زندگي را برايش بفرستد.او را درسلول مجرد نگاه داشته بودند و هرچند مراقبت زندانبانان را به

دقتي که انتظار داشت نديد،باز در کسب هر گونه اطلاعي از علت بازداشت خود با شکست رو به رو گرديد.

معهذا وضع آرامي که افکارش هنگام ورود به دژ داشت تغيير نکرده بود.چون اجازه مطالعه کتاب نداشت،وقتش را

به دعا و انديشه هاي پرهيزکارانه مي گذراند و بدون هيچ ناشکيبايي و نگراني انتظار سير حوادث بيشتري را مي

کشيد.يک روز سربازي در سلولش را گشود و او را فراخواند: لطفا ً ازاين راه!پس از پرسيدن دوياسه سوال که

درجواب آنها پاسخي جزصحبت قدغن است،دريافت نکرد،ناگزير تسليم اين امر چاره ناپذير گرديد وبه دنبال سرباز

ازحياطهاي تودرتو،راهروها و پلکانهايي که همه آنها کم و بيش بوي نا مي دادند گذشت و به اتاق وسيع و روشني

داخل گرديد.

در اين اتاق،سه نفر با اونيفورم نظامي پشت ميزي بزرگ که روپوشي به رنگ سبز داشته و انباشته از کاغذ

بود،نشسته بودند و بيحال و بي هدف گفتگو مي کردند.با ورود او هر سه قيافه اي خشک و رسمي به خود گرفتند و

مسن ترينشان که آدم خودسازي به نظر مي رسيد و ريش طرفين گونه خاکستري و اونيفورم سرهنگي داشت،با

انگشت به يک صندلي که در سمت ديگر ميز قرار داشت اشاره کرد و به بازجويي مقدماتي پرداخت.

آرتور انتظارداشت که با تهديد و بدرفتاري و دشنام روبه رو شود.بنابراين خود را آماده ساخته بود تا بامتانت

وشکيبايي پاسخ دهد،اما کاملا ً مأيوس گرديد.سرهنگ بسيارخشک،سرد ورسمي ولي باادب بود،سوالات معمول از

قبيل نام،سن،مليت،شغل مطرح گرديد و پلسخ داده شد. پاسخها نيزباتوالي يکنواخت روي کاغذ آمد.چيزي نمانده بود

حوصله اش به سرآيد که سرهنگ پرسيد:خوب آقاي برتن،درباره ايتالياي جوان چه مي دانيد؟

- مي دانم جمعيتي است که روزنامه اي در مارسي به چاپ مي رساند و آن را در ايتاليا توزيع مي کند،با اين هدف

که مردم را به قيام و بيرون راندن ارتش اتريش از کشور برانگيزد.

- فکر مي کنم روزنامه اش را خوانده باشيد.

- آري،به آن علاقه مندم.

- وقتي که آن را مي خوانديد،توجه داشتيد که مرتکب يک عمل غيرقانوني مي شويد؟

- مسلما ً.

- نسخه هايي را که در اتاقتان پيدا شده است از کجا به دست آورده ايد؟

- اين را نمي توانم به شما بگويم.

- آقاي برتن،در اينجا نبايد بگوييد نمي توانم بگويم.شما موظف هستيد که به سولات من پاسخ دهيد.

- بسيار خوب اگر به نمي توانم بگويم معترضيد،مي گويم نخواهم گفت.

سرهنگ اظهار داشت:اگر به خود اجازه دهيد که چنين عباراتي را به کار بريد از آن متأسف خواهيد شد.

و چون آرتور خاموش ماند،ادامه داد:به علاوه بايد به شما بگويم قرائني به دست ما رسيده است که ثابت مي کند

ارتباط شما با اين جمعيت بسيار نزديکتر ازمطالعه صرف يک نشريه ممنوعه است.به سود شماست که صريحا ً

اعتراف کنيد.حقيقت به هرحال آشکارمي گردد وشما خواهيد ديد که در حجاب تجاهل و انکار رفتن بي ثمر است.

- من تمايلي به در حجاب رفتن ندارم.شما چه چيزي را مي خواهيد بدانيد؟

- اولا ً،چگونه شما که يک نفر بيگانه هستيد درگير مسائلي از اين قبيل شديد؟

- درباره اين موضوع فکر کردم،هرچه به دستم رسيد خواندم و از آنها نتيجه گيري نمودم.

- چه کسي مشوق شما در پيوستن به اين جمعيت بود؟

- هيچ کس،تمايل شخصي من بود.

سرهنگ با خشونت گفت:شما مرا دست انداخته ايد.ظاهرا ً شکيباييش به پايان مي رسيد.

- کسي شخصا ً نمي تواند داخل در جمعيتي گردد.ميل ورود به آن را با چه کسي در ميان نهاديد؟

- [سکوت.]

- لطفا ًممکن است پاسخ مرا بدهيد؟

- تا زماني که سوالات شما از اين گونه باشد،نه.

آرتور با ترشرويي صحبت مي کرد،رفته رفته تحريک عصبي عجيبي بر وي مستولي مي شد. تاکنون دريافته بود که

بازداشتهاي زيادي در لگهورن و پيزا انجام گرفته است.اگرچه هنوز از وسعت اين مصيبت آگاهي نداشت،معهذا تا

آن اندازه شنيده بود که به خاطرامنيت جما ودوستان ديگرش دچار هيجان و نگراني شود.ادب تصنعي افسران،حمله

و دفاع ملالت آور،سوالات غافلگير و پاسخهاي طفره آميز او را خسته و درمانده ساخت.صداي پاي ناموزون

نگهبان که بيرون از اتاق به جلو و عقب مي رفت،به طرز ناهنجاري در گوشش طنين مي افکند.سرهنگ پس از

مبادله چند کلمه ديگر پرسيد:ضمنا ً آخرين باري که جوواني بولا را ملاقات کرديد چه موقع بود؟درست قبل از

اينکه پيزا را ترک کنيد.اين طور نيست؟

- من کسي را به اين نام نمي شناسم.

- چطور!جوواني بولا؟مسلما ً او رامي شناسيد- جوان بلندبالايي که ريشش را از ته مي تراشد. يکي از همشاگردان

شماست.

- دانشجويان زيادي در دانشگاه هستند که من آنان را نمي شناسم.

- اما بولا را قطعا ً بايد بشناسيد؟ نگاه کنيد.اين خط خود اوست.مي بينيد او شما را خوب مي شناسد.

سرهنگ نامه اي را که عنوان«صورت جلسه» داشت و امضاي جوواني بولا در پاي آن بود، با بي اعتنايي به

دست وي داد.آرتور با يک نظر اجمالي به نام خود رسيد.به تعجب سربرداشت و پرسيد:بايد آن را بخوانم؟

- آري،بايستي بخوانيد.مربوط به شماست.

در حالي که افسران خاموش نشسته بودند و چهره اش را مي نگريستند شروع به خواندن نامه کرد.اين مدرک

ظاهرا ً شامل گواهي هايي درپاسخ يک رشته سوال بود.بولا نيز از قرار معلوم بازداشت شده بود.اولين گواهي

خصوصيات ثابتي بر طبق معمول داشت،به دنبال آن شرح کوتاهي پيرامون ارتباط بولا با جمعيت،نشريه غيرقانوني

درلگهورن وجلسلت دانشجويان درج گرديده بود.سپس به اين مطلب رسيد: درميان کساني که به ما پيوستند جواني

انگليسي به نام آرتور برتن ديده مي شد که عضو يک خانواده ثروتمند و صاحب کشتي بود.

خون به چهره آرتور دويد.بولا او را لو داده بود!بولايي که وظيفه سنگين يک گرداننده را بر عهده داشت،بولايي که

جما را از دين به در برده بود،بولايي که به جما عشق مي ورزيد!نامه را روي ميز نهاد و چشم بر زمين دوخت.

سرهنگ مودبانه گفت:فکر مي کنم اين سند کوچک حافظه شما را کار انداخته باشد؟

آرتور سرش را تکان داد:کسي را به آن نام نمي شناسم.و با صداي گرفته و خشني ادامه داد: بايد اشتباهي رخ

داده باشد.

- اشتباه؟بي معني است!آقاي برتن توجه کنيد.فداکاري و قهرماني در سير خود بسيار عاليست، اما افراط در آن بي

فايده است.اين خطايي است شما جوانها همه در ابتدا مرتکب آن مي شويد. فکر کنيد!براي شما چه سودي دارد که

روي يک تشريفات ساده اداري،به خاطر مردي که به شما خيانت کرده است خود را دچار مخاطره کنيد و آينده تان

را تباه سازيد.

سايه اي بيرنگ از چيزي شبيه به استهزاء در صداي سرهنگ نفوذ کرده بود،آرتور با يکه اي سر بر داشت،برقي

ناگهاني از مغزش گذشت.

بانگ زد:دروغ است!اين مدرک ساختگي است!اين را در قيلفه شما مي خوانم،نامرد- شما مي خواهيد چند نفر

زنداني را به خطر اندازيد و يا مرا به دامي بکشانيد.شما يک جاعل،دروغ پرداز،بي شرف...

سرهنگ خشمگين از جا پريد و فرياد زد:ساکت!در اين موقع دو همقطارش از جا برخاستند. رو به يکي از آن دو

نمود و گفت:سروان توماسي لطفا ً زنگ بزنيد و نگهبان را بخواهيد،اين آقاي جوان را هم چند روزي درسلول

مجازات بياندازيد.مي بينم احتياج به درس دارد تا بر سر عقل بيايد.

سلول مجازات يک دخمه زيرزميني تاريک،مرطوب و کثيف بود و به جاي بر سر عقل آوردن آرتوراو را خشمگينتر

ساخت.خانه پرتجملش او را نسبت به نظافت شخصي سخت مشکل پسند کرده بود،لذا اولين تأثيرات ديوارهاي لزج

و پوشيده ازحشره،کف انباشته از توده هاي کثافت و زباله،بوي وحشتناک قارچ،گنداب و چوب پوسيده،آن قدر قوي

بود که سرهنگ آزرده خاطر را راضي سازد.هنگامي که به درون سلول رانده شد و درآن در قفايش قفل گرديد،

دستها را از هم گشود و بااحتياط سه قدم برداشت،وبه محض آنکه انگشتانش با ديوارلزج برخورد کرداز نفرت به

خود لرزيده در تاريکي عميق کورمال به جستجوي نقطه اي براي نشستن پرداخت که کمتر آلوده باشد.

روزطولاني درسکوت وتاريکي يکنواخت سپري شد.شب نيزتغييري به همراه نداشت.به تدريج در اين خلا محض و

فقدان هر گونه تأثير خارجي،حساب زمان از کفش خارج گشت.و صبح روزبعد هنگامي که کليدي در قفل در گردانده

شد و موشهاي وحشتزده جيغ کشان به سرعت از کنارش گريختند با هراس ناگهاني ازجا پريد!قلبش ديوانه وار

تپيدن گرفت و غرشي در گوشش طنين افکند،گويي به عوض چند ساعت،ماهها از نور و صدا محروم بوده است.

در باز شد و به دنبال فروغ ضعيف يک فانوس کم نور- که در نظر آرتور سيلي از نور خيره کننده مي نمود- وکيل بند

با يک قطعه نان و يک کوزه آب داخل گرديد.آرتور قدمي به جلو برداشت،او کاملا ً معتقد بود که اين مرد براي

رهاييش آمده است.قبل از آنکه فرصت صحبت داشته باشد مرد نان و کوزه را دردستهايش نهاد،چرخي زد،بدون

اداي کلمه اي خارج شد و در را مجددا ً قفل کرد.

آرتور پا برزمين کوفت.براي نخستين بار در زندگي،دچارخشمي وحشيانه گرديد.ولي با گذشت ساعات حساب زمان

ومکان هرچه بيشتر ازکفش بيرون رفت.تاريکي چيز نامحدودي مي نمود که نه آغازي دارد ونه پاياني،گويي زندگي

براي او از حرکت بازايستاده بود.شب سومين روز، هنگامي که در باز شد و وکيل بند به همراه سربازي در آستانه

در ظاهر گرديد، آرتور گيج و متحير سر برداشت،چشمانش را از نوري که بدان عادت نداشت پوشاند و از اينکه

نمي دانست چند ساعت و يا چند هفته در اين گور به سر برده است،دچار سرگرداني مبهمي گرديد.

صداي خشک و تصنعي وکيل بند برخاست: لطفا ً از اين راه.آرتور از جا برخاست و بي اراده مانند يک مست با

ناپايداري عجيبي تلوتلوخوران پيش رفت.از کوشش وکيل بنددر کمک به او براي بالا رفتن از پلکان باريک و پر

شيبي که به حياط منتهي مي گرديد ناراحت شد ولي به محض آنکه پا برآخرين پله نهاد،سرش چنان بر دوار افتاد و

تلوتلو خورد که اگر وکيل بند شانه اش را نگرفته بود به عقب سقوط مي کرد.

صداي بشاشي گفت:مهم نيست،اکنون به حال خواهد آمد.اغلب آنان وقتي که به هواي آزاد مي آيند همين طور

ضعف مي کنند.

پس ازآنکه مشتي آب بر صورتش پاشيده شد،نوميدانه کوشيد تا نفش بکشد.به نظر مي رسيد که تاريکي با سر و

صدا از برابر ديدگانش فرو مي افتاد و قطعه قطعه مي گشت.ناگاه با هشياري کامل ازجابرخاست،دست وکيل بند را

کنار زد و کريدور و پلکان را با گامهاي نسبتا ً استواري پيمود.لحظه اي در مقابل يک در توقف کردند،سپس در باز

شد و قبل از آنکه بداند به کجا مي برندش خود را در اتاق بازجويي بسيار روشن يافت و با شگفتي به ميز و نامه

ها و افسراني که در جاي سابق خود نشسته بودند خيره گشت.

سرهنگ گفت:آه،آقاي برتن!اميدوارم اکنون با آسودگي بيشتري بتوانيم صحبت کنيم.خوب حالا سلول تاريک چگونه

است؟آن قدرها هم مانند سالن پذيرايي برادرتان مجلل نيست،اين طور نيست؟هان؟

آرتور چشمانش را متوجه چهره متبسم سرهنگ کرد.هوس جنون آميزي وجودش را فراگرفت، مي خواست روي

اين مردخودسازي که دوطرف گونه اش موي خاکستري داشت بپرد وگلويش را با دندان پاره پاره کند.محتملا ً چنين

حالتي در سيمايش ديده مي شد،زيرا سرهنگ بي درنگ با لحن کاملا ً ديگري افزود:آقاي برتن بنشينيد و قدري آب

بنوشيد،به هيجان آمده ايد.

آرتور گيلاس آبي را که به سويش دراز شده بود کنار زد،دستهايش را به ميز تکيه داد، پيشاني را روي يک دست

نهاد وکوشيد تا افکار خود را متمرکز سازد.سرهنگ به دقت او را پاييد و با چشماني مجذوب متوجه دستها ولبهاي

لرزان،موهاي خيس و نگاه خيره و بي فروغي که حاکي ازيک خستگي جسمي و تشتت اعصاب بود شد.پس از چند

دقيقه گفت:خوب آقاي برتن،ازهمان جا که قطع کرديم شروع مي کنيم.وچون ناراحتي هايي ميان مابه وجودآمده بود

قبلا ً بايد بگويم که من به نوبه خود نظري جز اغماض نسبت به شما ندارم.شما اگر روش درست و عاقلانه اي در

پيش گيريد،اطمينان مي دهم که دررفتاربا شما هيچ گونه خشونت غيرضروربه کار نخواهم برد.

- چه کار مي خواهيد بکنم؟

لحن صحبت ارتور تند و عبوس بود و با لحن طبيعيش مغايرت داشت.

- تنها مي خواهم که صريحا ً با صداقت و شرافتمندي هر چه را که درباره اين جمعيت و هواخواهانش مي دانيد به

ما بگوييد.قبل از همه بگوييد که از چه وقت بولا را مي شناختيد؟

- هرگز او را در عمر خود نديده ام و هيچ گونه اطلاعي هم درباره اش ندارم.

- راستي!بسيار خوب،لحظه اي بعد به اين موضوع برمي گرديم.فکر مي کنم مرد جواني را به نام کارلو بيني

بشناسيد؟

- هرگز نام چنين شخصي را نشنيده ام.

- بسيار عجيب است،فرانچسکو نري چطور؟

- اين اسم را هم هرگز نشنيده ام.

- اما اين نامه به خط شما و خطاب به اوست.نگاه کنيد!

آرتور نظري سرسري به نامه افکند و آن را کنار زد.

- اين نامه را مي شناسيد؟

- نه.

- انکار مي کنيد که نامه به خط شماست؟

- چيزي را انکار نمي کنم،هيچ آن را به خاطر ندارم.

- شايد اين يکي را به خاطر داشته باشيد؟

نامه ديگري به دست وي داده شد.آن را در پاييز به يکي از همکلاسانش نوشته بود.

- نه.

- و نه آن کسي را که اين نامه خطاب به اوست؟

- و نه آن کس را.

- حافظه شما بسيار ضعيف است.

- اين نقصي است که هميشه از آن رنج برده ام.

- عجب!ولي من چند روز پيش از يک استاد دانشگاه شنيدم که نه تنها هيچ گونه نقصي برايتان قائل نبود بلکه شما

را هوشيار هم مي دانست.

- شما بي شک هوشياري را با مقياس پليسي مي سنجيد اما استادان دانشگاه آن را به مفهوم ديگري به کار مي

برند.

در صداي آرتور آهنگ خشمي افزون شونده به وضوح شنيده مي شد.او بر اثر گرسنگي بوي تعفن و بي خوابي

جسما ً خسته بود.تک تک استخوان هايش درد مي کرد،صداي سرهنگ بر اعصاب تهييج شده اش سوهان مي کشيد

و سبب مي شد که دندانهايش با صدايي چون قلم لوح برهم فشرده شود.

سرهنگ به صندليش تکيه داد و با لحني جدي گفت:آقاي برتن،باز خود را فراموش کرديد.بار ديگر به شما

اخطارمي کنم که از اين طرز صحبت سودي نخواهيد برد.بي شک تا آن اندازه از سلول تاريک رنج برده ايد که

ديگرطالبش نباشيد.من صريحا ً به شمامي گويم که اگردرشکست اقدامات ملايم ما اصرار ورزيد،دست به اقدامات

شديدي خواهيم زد.توجه کنيد،من دليل دارم- دليل مثبت- که بعضي از اين جوانان در مخفيانه وارد کردن نشريات

ممنوعه به اين بندر دست داشته اند و شما نيز با آنان در ارتباط بوده ايد.اکنون آيا بدون هيچ گونه اجبارآنچه را که

در اين مورد مي دانيد به من خواهيد گفت؟

آرتور سرش را بيشتر خم کرد.رفته رفته خشم حيواني کور وبي احساس مانند يک موجود زنده دردرونش به جنبش

مي آمد.اواحتمال ازدست دادن تسلط برخود را ازهرگونه تهديدي ترسناکتر مي يافت.براي نخستين بار پي مي برد که

چه نيروهاي نهاني ممکن است در زير متانت يک جنتلمن و يا پارسايي هر فرد مسيحي خفته باشد،او از خود نيز

شديدا ً مي هراسيد.

سرهنگ گفت:در انتظار پاسخ شما هستم.

- پاسخي ندارم که بدهم.

- ار دادن پاسخ مطلقا ً خودداري مي کنيد؟

- هيچ گاه چيزي به شما نخواهم گفت.

- پس ناگزير دستور مي دهم که شما را به سلول مجازات برگردانند و تا موقعي که تغيير عقيده نداده ايد در آنجا

خواهيد ماند.اگر دردسر بيشتري هم فراهم کنيد به زنجيرتان خواهم کشيد.

آرتور سربرداشت درحالي که از سر تا پا مي لرزيد،آهسته گفت:هرکار که مايليد بکنيد،و اينکه آيا سفير انگلستان

اين گونه حيله گريهاي شما را درباره يک فرد تبعه کشورش که خود از هر گونه جرمي مبرا مي داند تحمل خواهد

کرد يا نه،به عهده خود اوست.

آرتور را عاقبت به سلولش هدايت کردند.آنجا خود را به بستر انداخت و تا صبح فردا به خواب رفت.به زنجير کشيده

نشد و ديگر سلول تاريک و وحشتناک را نديد،اما خصومت ميان او و سرهنگ با هر بازجويي ريشه عميقتري مي

دوانيد.طلب توفيق کردنش از خدا در سلول براي سرکوبي اميال شيطاني خود و يا اينکه بتواند نيمي از شب را

پيرامون صبر و شکيبايي مسيح بيانديشد کاملا ً بي فايده بود.هرگاه که او را به آن اتاق وسيع و خالي که ميز

روپوش داري داشت مي آوردند؛از ديدن سبيلهاي براق سرهنگ باز گرفتار روحي غيرمسيحي مي گرديد و به گفتن

لطيفه هاي زننده و پاسخهاي اهانت آميز توسل مي جست.هنوز يک ماه از اقامتش در زندان نمي گذشت که خشم

دوجانبه به چنان اوجي رسيده بود که هيچکدام نمي توانستند بدون از دست دادن تسلط بر خود به چهره يکديگر

نگاه کنند.فشار دائمي اين محاربه کوچک رفته رفته بر اعصابش تأثير شديدي به جاي مي نهاد.بااطلاع ازمراقبت

دقيق آنان و به خاطر آوردن شايعاتي وحشت انگيزمبني بر اينکه به برخي از زندانيان به منظور يادداشت هذيان

هايشان مخفيانه بلادونا خورانده شده به تدريج از خوردن و خفتن به هراس افتاد.اگر هنگام شب موشي از کنارش

مي دويد از جا مي پريد،سراپايش را عرق سرد فرامي گرفت،از وحشت برخود مي لرزيد و خيال مي کرد که کسي

در سلول پنهان شده است تا حرفهايش را در خواب بشنود.

ژاندارمها ظاهرا ًمي کوشيدند تا با نيرنگ ازاواعتراف بگيرندوبه وسيله آن بولا را به مخاطره اندازند.ترسش از

سقوط در دام به سبب هر غفلتي که بود چنان شدت داشت که به راستي خطر آن مي رفت در يکي از بحرانهاي

عصبي محض مرتکب غفلتي گردد.نام بولا شب و روز در گوشش زنگ مي زد.حتي درنمازهايش نيز نفوذ مي کرد و

به جاي نام مريم به قهر راه خود را در ميان دانه هاي تسبيح مي گشود.اما بدتر از همه اين بود که به نظر مي

رسيد مذهب وي نيز دنياي خارج با گذشت روزها از او دورمي شد.با سماجتي تب آلود به اين جاي پا چسبيده بود و

ساعاتي از روز را صرف دعا و انديشه مذهبي مي کرد.اما افکارش هر چه بيشتر متوجه بولا مي گرديد و

دعاهايش کاملا ً شکل مکانيکي به خود مي گرفت.

بزرگترين تسلاي او وکيل بند بود.وي پيرمردي بود کوتاه قد،چاق و طاس که در ابتدا حداکثر کوشش خود را به کار

برده بود تا قيافه خشکي به خود بگيرد.اما به تدريج طبيعت نيکويي که از فرورفتگي هاي سيماي فربهش سرک مي

کشيد بر وظيفه شناسي اداري اش پيروز گرديد و از آن پس به کار رساندن پيام زندانيان از سلولي به سلول ديگر

پرداخت.

در يکي از بعد از ظهرهاي ماه مه با چنان چهره دژم و درهمي وارد سلول گرديد که آرتور با تعجب در او خيره

شد.متعجبانه گفت:عجب انريکو،امروز تو را چه مي شود؟

انريکو با خشونت گفت:هيچ.و به طرف بستر رفت و قاليچه اي را که متعلق به آرتور بود از زير آن برداشت.

- با اثاثه من چکار داري؟بايد به سلول ديگر بروم؟

- نه آزاد مي شوي.

- آزاد؟چه...،امروز؟به کلي؟انريکو!

آرتور بر اثر هيجان بازوي پيرمرد را سخت چسبيد،ولي از خشمگيني بازويش را رها ساخت.

- انريکو!چه اتفاقي برايت افتاده؟چرا جواب نمي دهي؟همه ما آزاد شده ايم؟

پاسخ فقط غرغري تحقيرآميز بود.

آرتور باز متبسم بازوي او را گرفت:ببين!از اخم کردن به من فايده اي نمي بري،چون آزرده خاطر نمي شوم.مي

خواهم درباره ديگران هم اطلاع پيدا کنم.

انريکو ناگهان پيراهني را که تا مي کرد زمين گذاشت و غرغرکنان گفت:کدام ديگران؟گمان نمي کنم منظورت بولا

باشد؟

- البته بولا و بقيه.انريکو،تو را چه مي شود؟

- بسيار خوب،وقتي که رفيقش او را لو مي دهد احتمال ندارد که به اين زودي آزادش کنند. جوانک بيچاره،اوف!

انريکو پيراهن را دوباره با نفرت برداشت.

چشمان آرتور از وحشت فراخ گرديد:او را لو داده اند؟يک رفيق؟آهفچقدر وحشتناک است!

انريکو رويش را به سرعت برگرداند:پس تو نبودي؟

- من؟مگر ديوانه شده اي مرد؟من؟

- خوب درهرصورت ديروز دربازجويي به او اين طورگفتند.اگر کار تو نباشد بسيار خوشحال مي شوم.چون هميشه

فکر مي کردم که تو جوان بسيارشريفي هستي.از اين راه! انريکو قدم در کريدور گذاشت و آرتور او را دنبال

کرد.پرتوي در مغز آشفته اش درخشيدن گرفت.

- به بولا گفته اند که من او را لو داده ام؟البته که مي گويند!عجب انريکو به من هم گفته اند که او مرا لو داده

است.بولا مسلما ً آن قدر احمق نخواهد بود که اين اراجيف را باور کند.

انريکودرپاي پلکان توقف کردوکنجکاوانه به آرتورکه فقط شانه هايش رابالا انداخت نگريست.

- پس اين مطلب واقعا ً درست نيست؟

- البته که دروغ است.

- بسيار خوب،از شنيدنش خوشحالم پسرم.اين را به او خواهم گفت.ولي مي داني آنها به او گفته بودند که تو

براثر... بر اثرحسادت او را لو داده اي،چون هردوي شما عاشق يک دختر هستيد.

آرتور سريع و نفس زنان به نجوا تکرار کرد:دروغ است!هراسي ناگهاني و رعشه آور بر او مستولي شد.

- يک دختر... حسادت!چگونه پي برده اند... چگونه پي برده اند؟

- يک دقيقه تأمل کن پسرم.

انريکو در کريدوري که به اتاق بازجويي منتهي مي شد توقف کرد و گفت:حرفت را باور مي کنم،اما فقط يک چيز

را به من بگو.من مي دانم که کاتوليک هستي،آيا در اعتراف چيزي گفته اي...

- دروغ است!

صداي آرتور باز تا حد فرياد گلوگير بلند شد.انريکو شانه هايش را تکان داد و باز به راه افتاد.

- البته خودت بهتر مي داني،ولي تو تنها جوان ناداني نيستي که اين گونه فريب خورده اي.هم اکنون سر و صداي

زيادي در پيزا درباره يک کشيش بلند شده است.اين را يکي ازدوستان شما دريافته است،آنان نشريه اي را چاپ

کرده و گفته اند که وي جاسوس است.

در اتاق بازجويي را گشود وچون ديد که آرتوربي حرکت ايستاده ومبهوت به مقابلش خيره شده است با ملايمت

ازآستانه درعبورش داد.سرهنگ در حالي که تبسمي بر لب داشت و دندانهايش را دوستانه عيان مي ساخت،گفت:

روز به خير،آقاي برتن از اينکه بايد به شما تبريک بگويم بسيار خوشحالم.فرماني مبني بر آزادي شما از فلورانس

رسيده است.ممکن است اين نامه را امضا بفرماييد؟

آرتور به سوي او رفت و با صداي گرفته اي گفت:مي خواهم بدانم چه کسي مرا لو داده است.

سرهنگ ابروهايش را با لبخندي بالا برد:نمي توانيد حدس بزنيد؟يک لحظه فکر کنيد.

آرتور سرش را تکان داد.سرهنگ دستهايش را با تعجبي مودبانه از هم گشود.

- نمي توانيد حدس بزنيد؟راستي؟عجب،اين خود شما بوديد آقاي برتن.چه کس ديگري مي تواند از کارهاي

خصوصي عشقي شما اطلاع پيدا کند؟

آرتور خاموش رو برگرداند.به ديوار يک صليب بزرگ چوبي آويزان بود.چشمانش به آرامي متوجه چهره روي

صليب گرديد اما التجايي درآن ديده نمي شد،فقط از ديدن اين خداي سست و حليم به بهت فرو رفته بود،اين خدايي که

بر سر کشيش فاش کننده اعتراف او صاعقه نباريده بود.

سرهنگ با ملايمت گفت:لطفا ً ممکن است رسيد کاغذهايتان را امضا کنيد؟بيش از اين هم شما را معطل نمي کنم.

اطمينان دارم که براي رسيدن به خانه عجله داريد.وقت من هم با کارهاي بولا آن جوان احمق که تااين اندازه به

شکيبايي مسيحي شما لطمه وارد آورده،گرفته شده است. مي ترسم محکوميت سنگيني در انتظارش باشد.روز به

خير!

آرتور رسيد را امضا کرد.نامه هايش را گرفت و با سکوتي مرگبار خارج شد.به دنبال انريکو به سوي دروازه

عظيم به راه افتاد و بدون آنکه وداع کند به کنار اب سرازير شد.در انجا راننده جسر در انتظارش بود تا از خندق

عبورش دهد.به محض بالا رفتن از پله هاي سنگي که به خيابان منتهي مي شد،دختري در لباس نخي و کلاه

حصيري با آغوش گشوده به سويش دويد.

- آرتور،اوه خيلي خوشحالم،خيلي خوشحالم!

آرتورلرزان دستهايش را کنارکشيد وعاقبت با صدايي که به نظرنمي رسيد از آن او باشد گفت: جيم!جيم!

- نيم ساعت است که اينجا منتظرم.به من گفتند که ساعت چهار بيرون خواهي آمد.آرتور چرا اين طور به من نگاه

مي کني؟اتفاقي افتاده است؟آرتور چه به سرت آمده؟بايست!

آرتوربرگشت و به طرف پايين خيابان به راه افتاد،گويي وجود او فراموش کرده بود.جما که از رفتار او وحشتزده

شده بود از پي اش دويد و بازويش را گرفت:آرتور!

آرتور ايستاد و حيران در او نگريست.جما دستش را به زير بازوي او لغزاند و باز خاموش به راه افتاد.

جما به نرمي شروع کرد:گوش کن عزيزم،تو نبايد تا اين حد از اين موضوع نکبت بار آشفته شوي.مي دانم که

تحملش برايت بسيار سخت است ولي همه کس آن را مي فهمد.

آرتور با همان لحن افسرده پرسيد:کدام موضوع؟

- منظورم نامه بولاست.

چهره آرتور با از شنيدن اين نام اندوهناک درهم کشيده شد.جما ادامه داد:فکر مي کردم چيزي درباره ان نشنيده

اي.ولي گمان مي کنم که آن را به تو گفته اند.بولا بايد کاملا ً ديوانه باشد که چنين فکري از خاطرش گذشته است.

- چنين فکري...؟

- پس از آن خبر نداري؟او نامه وحشتناکي نوشته و گفته بود که تو درباره کشتيهاي بخاري صحبت کرده و سبب

بازداشت او شده اي.اين مسلما ً حرف کاملا ً مزخرفي است.هر کسي که تورا مي شناسدآن را مي فهمد.تنها

اشخاصي که تو را نمي شناسند ازاين مساله ناراحتند.حقيقت اين است که من به اين سبب به اينجا آمده ام تا به تو

بگويم که هيچ کس در گروه ما يک کلمه اش را باور ندارد.

- جما!ولي لين راست... راست است!

جما خود را کنار کشيد،خشکش زد،چشمانش از وحشت فراخ وتيره گرديد و چهره اش مانند دستمال گردنش سفيد

شد،گويي موج سکوتي سرد و عظيم آنان را فراگرفته و در دنيايي جدا از حيات و حرکت خيابان محبوسشان ساخته

بود.

عاقبت زمزمه کنان گفت:آري،کشتيهاي بخاري... من از آنها صحبت کردم.نام او را هم گفتم... اوه،خداي من!خداي

من!چه کنم؟

ناگهان به خود آمد و دريافت که جما با چهره اي که ترسي مرگبار از ان مي باريد در کنارش ايستاده است.آري،بي

شک او فکر مي کرد که...

به او نزديکتر شد و به صداي بلند گفت:جما،متوجه نيستي!ولي جما با فرياد زننده اي خود را کنار کشيد:دست به

من نزن!

آرتور با شدتي ناگهاني دست راست او را گرفت و گفت:به خاطر خدا گوش کن!گناه از من نبود...

- ول کن،دستم را ول کن!

لحظه اي بعد انگشتانش را از دست آرتور بيرون کشيد و با دست باز بر گونه اش نواخت.

غباري چشمان آرتور را فراگرفت.تا مدتي چيزي جزسيماي مأيوس و سفيد جما و دست راست او که آن را به شدت

بر دامن لباس نخي اش مي ماليد نمي ديد.سپس به هوش آمد، نگاهي به اطراف انداخت و دريافت که تنهاست.

پاسي از شب گذشته بود که آرتور زنگ درخانه بزرگ ويابورا را به صدا در آورد.به ياد آورد که مدتي در خيابانها

سرگردان بوده است،اما کجا،چرا و چه مدت،هيچ نمي دانست. پيشخدمدت مخصوص جوليا در را گشود ودهن دره

کنان بر سيماي بيروح و نزارش نيشخند پرمعنايي زد. در نظر او بازگشت ارباب جوانش از زندان به شکل گدايي

مست و ژوليده شوخي عجيبي مي نمود.آرتور به طبقه بالا رفت.در طبقه اول به گنيونز که با قيافه اي پرنخوت و

سرزنش آميز پايين مي آمد روبرو گرديد.خواست تا با گفتن شب به خير جويده اي بگذرد،ولي گنيونز از آن مردمي

نبود که کسي بتواند برخلاف اراده او از کنارش بگذرد.

گنيونز نگاه انتقادآميزي به لباس وموي نسبتا ً ژوليده آرتورانداخت وگفت:آقايان درخانه نيستند، آقا همراه خانم به

يک مهماني شبانه رفته اند،تا حدود ساعت دوازده نيز باز نخواهند گشت.

آرتور به ساعتش نگاه کرد،ساعت 9بود آه،آري!وقت دارد وقت بسياري هم دارد.

- آقا،خانم ميل داشتند از شما سوال کنم که آيا شام ميل مي فرماييد،و نيز بگويم که چون همين امشب مي خواهند با

شما مذاکره کنند بيدار بمانيد.

- متشکرم،چيزي نمي خواهم.به ايشان مي تواني بگويي که هنوز نخوابيده ام.

به اتاقش داخل شد.از زمان بازداشتش تا کنون چيزي تغييرنکرده بود.تصوير مونتانلي روي ميز،در همان جايي که

بود قرار داشت،صليب نيز مانند گذشته در شاه نشين بود.لحظه اي در آستانه درتوقف کرد.گوش فراداد خانه کاملا ً

آرام بود و احتمال آن مي رفت که کسي مزاحمش نشود.آهسته داخل اتاق گرديد و در را قفل کرد.

بدين ترتيب به پايان کار نزديک شده بود.ديگرمسأله اي وجود نداشت که درباره اش بيانديشد و يا نگران گردد.فقط

رهايي از يک هشياري سمج و بي ثمر بود و بس.ولي اين کاراحمقانه و بي هدف به نظرمي رسيد.او هيچ گونه

تصميمي براي خودکشي نگرفته و در واقع چندان هم به آن نيانديشده بود.مسأله بسيار بديهي واجتناب ناپذير بود.

وي حتي ايده معيني نسبت به انتخاب نحوه مرگ نداشت،آنچه مهم مي نمود اين بود که هرچه زودتر به آن پايان

دهد،آن را به انجام رساند و فراموشش کند.هيچ سلاحي حتي يک چاقوي جيبي هم در اتاق نداشت،اما اين مهم

نبود،کافي بود که يک حوله يا ملافه اي را به شکل نوار در آورد.

درست دربالاي پنجره ميخ بزرگي وجود داشت.همان کفايت مي کرد.ولي بايد بسيارمحکم باشد تا بتواند سنگيني او

را تحمل کند.روي يک صندلي رفت تا آن را بيازمايد،چندان محکم نبود.از صندلي پايين آمد،چکشي از کشو برداشت

و ميخ را کوبيد.هنگامي که مي خواست ملافه اي از رختخوابش بردارد ناگهان به يادآورد که دعايش رانخوانده

است.البته هرکسي بايد پيش ازمرگ دعا بخواند،هر فرد مسيحي اين کار را مي کند.حتي دعاهاي ويژه اي براي

درگذرندگان وجود دارد.

به شاه نشين رفت و در برابر صليب زانو زد.با صداي بلند آغاز کرد:اي خداي رحيم و توانا... سپس قطع نمود.ديگر

چيزي نگفت.به راستي جهان آن چنان تاريک مي نمود که ديگر چيزي که بتوان بر له يا عليه آن دست به دعا

برداشت ديده نمي شد.وانگهي مسيح درباره اين گونه عذابها چه مي دانست،مسيح که هرگز از آن رنج نبرده بود.او

را فقط مانند بولا لو داده بودند، هيچ گاه هم به لودادن کسي اغوا نشده بود.ازجابرخاست و به عادت ديرين برخود

صليب کشيد. هنگامي که به ميز نزديک شد،نامه اي روي ان ديد که به خط مونتانلي و به عنوان او بود. اين نامه با

مداد نوشته شده بود:

پسرعزيزم،براي من جاي بسي تأسف است که نمي توانم تو را در روز آزاديت ببينم.زيرابراي ديدار مردي که در

شرف مرگ است دعوت شده ام.امشب تا پاسي از شب گذشته باز نخواهم گشت،فردا صبح زود به ديدنم بيا.عجله

دارم.ل.م.

آهي کشيد و نامه را روي ميز نهاد.تحمل اين ضربه براي پدر ناگوار مي نمود.مردم چقدر در خيابانها خنديده و ياوه

گويي کرده بودند!از روزي که موجودي زنده بود تاکنون هيچ چيز حتي يکي از آن امور جزئي روزانه هم که در

اطرافش جريان داشت به خاطر روح يک انسان،يک انسان زنده،انساني که مرده بود،کوچکترين تغييري نيافته

بود.همه چيز مانند گذشته بود.آب از چشمه ها بيرون مي جهيد،گنجشکها در پناه لبه هاي بام جيک جيک مي

کردند،درست همان گونه که امروز مي کردند وهمان گونه که فردا خواهند کرد.ولي او مرده بود،کاملا ً مرده.برلبه

تختخواب نشست،دستهايش راروي نرده آن صليب کرد وپيشانيش رابرآنها نهاد.وقت بسياربود، سرش هم بي اندازه

درد مي کرد گويي درست خود مغزش درد مي کرد.همه چيز کسل کننده، احمقانه و کاملا ً بي معني بود.

زنگ در ورودي شديدا ً به صدا درآمد.آرتور در حالي که گلويش از ترس بند آمده بود از جا پريد.آنان بازگشته

بودند،او دراين مدت به رويا فرورفته و گذاشته بود که وقت گرانبها از دست برود.اکنون بايد چهره هايشان را ببيند

و به حرفهاي ظالمانه شان،به زهرخنده ها وتعبيرهايشان گوش دهد،کاش کاردي با خود داشت.مأيوسانه به اطراف

اتاق نگريست.سبد خياطي مادرش در قفسه اي قرارداشت.بي شک يک قيچي درآن پيدا مي شد،با آن مي توانست

شرياني راقطع کند. نه،اگر وقت داشت ملافه و ميخ مطمئنتر بود.

رواندازرا از روي تختخواب کشيد وباشتابي عصبي به پاره کردن نواري ازآن پرداخت.صداي پا از پلکان به گوش

رسيد ونه،نواربسيارعريض شد،حتما ً خوب بسته نخواهد شد،به گرهي هم احتياج هست.هرچه صداي پا نزديکترمي

شد برسرعت کارخود مي افزود.خون به شقيقه هايش هجوم آورده بود و در گوشش صدا مي کرد.زودتر!اوه

خدايا!پنج دقيقه ديگر!

ضربه اي به در خورد.نوار پاره شده از دستش افتاد.بي حرکت نشست،نفسش را در سينه حبس کرد تا بهتر بشنود.

دستي به دستگيره در خورد،آنگاه صداي جوليا برخاست:آرتور!

آرتور نفس زنان برپاايستاد.

- آرتور،لطفا ً در را باز کن ما منتظريم.

روانداز پاره را جمع کرد،آن را به داخل کشويي انداخت و با عجله رختخواب را مرتب کرد.

- آرتور!

اين بار صداي جيمز به گوش رسيد.دستگيره نيز بي صبرانه تکان داده شد.

- خوابيده اي؟

آرتور نگاهي به اطراف اتاق انداخت و پس ازاينکه ديد همه چيز پنهان شده است در را گشود.

جوليا با خشمي شديد به سرعت وارد اتاق شد و گفت:من فکر مي کردم که حداقل درخواست صريح مرا در مورد

بيدار ماندن پذيرفته باشي.مثل اينکه در نظر شما شايسته است که ما مدت نيم ساعت پشت در اتاقتان از اين پا به

آن پا شويم.

جيمز در پي دنباله لباس همسرش که از ساتن صورتي بود داخل گرديد و با لحن ملايمي گفته جوليا را تصحيح

کرد:چهار دقيقه عزيزم،آرتور به نظر من مسلما ً بسيار... شايسته تر مي بود اگر...

آرتور حرفش را قطع کرد:چه مي خواهيد؟

دستش را روي در گذارده بود و همچون حيواني که به دام افتاده باشد نگاهش را دزدانه از اين متوجه آن مي

ساخت.اما جيمز بر اثر نداشتن سرعت انتقال و جوليا به سبب خشم و غضب، هيچکدام متوجه اين نگاهها نشدند.

آقاي برتن يک صندلي براي همسرش گذارد و خود نيز در حالي که شلوار تازه اش را تا زانو بالا مي کشيد نشست.

- من و جوليا وظيفه خود مي دانيم که با تو به طور جدي درباره...

- امشب نمي توانم گوش کنم.من... حالم خوب نيست.سرم درد مي کند... بايد صبر کنيد.آرتور با صداي عجيب و

نامفهومي صحبت مي کرد و رفتار گيج و پريشاني داشت.جيمز متعجبانه نگاهي به اطراف انداخت.پس از اينکه

دفعتا ً به يادآورد که آرتور ازسرچشمه عفونت بازگشته است با نگراني گفت:اميدوارم کسالتي نداشته باشي،مثل

اينکه تب داري؟

جوليا به تندي درحرفش دويد:بي معني است!فقط رل هميشگي اوست،زيرا از روبرو شدن باما شرم دارد.آرتور بيا

اينجا بنشين!

آرتور طول اتاق را آهسته پيمود،روي تختخواب نشست و با لحن خسته اي گفت:بله؟

آقاي برتن سرفه اي کرد،سينه اش را صاف نمود،دستي برريش منظمش کشيد و مجددا ً خطابه اي را که به دقت

تهيه کرده بود از سر گرفت:من احساس مي کنم اين وظيفه من است... وظيفه دردناک من که با تو راجع به روش

غيرعادييت در مورد ارتباط با... با قانون شکنان و فتنه انگيزان و... ا... اشخاص رسوا صحبت کنم.به عقيده من

تو بيش از آنکه فاسد باشي احمق بوده اي... ا... مکث کرد.

آرتور باز گفت:خوب ديگر چه؟

جيمز برخلاف ميل خود،در برابر نوميدي اندوهبار رفتار آرتور اندکي نرمتر شد و ادامه داد: من ميل ندارم که با تو

به خشونت رفتار کنم.بسيار مايلم به خود بقبولانم که معاشرين بد تو را فريب داده اند و جواني و ناآزمودگيت و...

ا... ا...طبيعت گستاخ و... ا... آتشيني را که متأسفانه از مادرت به... ارث برده اي به حساب بياورم.

چشمان آرتور آهسته روي تصوير مادرش لغزيد و فروافتاد اما خاموش ماند.

جيمز ادامه داد:ولي مطمئنا ً متوجه اين نکته هستي که ديگر پذيرفتن کسي که نام نيکي چون نام ما را رسواي عام

کرده است برايم امکان پذير نيست.

آرتور بار ديگر تکرار کرد:ديگر چه؟

جوليا با تندي گفت:ديگر چه؟بادبزنش را با ضربه اي بست و آن را روي زانويش نهاد:آرتور آيا اين لطف را

خواهي داشت که چيز ديگري جز ديگر چه بگويي؟

آرتور بدون آنکه حرکت کند آهسته پاسخ داد:البته شما هر طور بهتر بدانيد عمل مي کنيد نحوه آن هم براي من

اهميتي ندارد.

جيمزبهت زده تکرارکرد:اهميت... ندارد؟وهمسرش باخنده اي ازجابرخاست:اوه اهميت ندارد، ندارد؟بسيارخوب

جيمز،اميدوارم ديگرمتوجه شده باشي که تاچه اندازه بايد ازجانب اين شخص انتظار سپاسگزاري داشته باشي.به

تو گفتم که نتيجه احسان به زنان ماجراجوي کاتوليک و...

- هيس،هيس!به آن اهميت نده،عزيزم.

- جيمزهمه اينها بيهوده است.ما بيش ازاندازه ازاحساساتي بودن خود رنج برده ايم.حال که بچه نامشروعي خودرا

در رديف اعضا خانواده قرارمي دهد...کاملا ً به موقع است که بداند مادرش که بوده!ماچرابايد جوربچه اي رابکشيم

که حاصل رابطه نامشروع يک کشيش کاتوليک است؟ خوب بيا... اين را نگاه کن!

جوليا کاغذ مچاله شده اي را ازجيب بيرون کشيد و از روي ميزآن را به طرف آرتور انداخت. آرتور آن را گشود.

نامه به خط مادرش و متعلق به چهار ماه قبل از تولد خود وي بود. متن آن عبارت از اعتراف او به شوهرش بود.

درپاي آن نيز دو امضا بود.نگاه آرتور آهسته تا به پايين صفحه لغزيد وازحروف کج و معوجي که نام مادرش

راتشکيل مي داد به امضا مرتب و آشناي لورنزو مونتانلي رسيد.لحظه اي چشم به نامه دوخت،سپس بدون اداي

کلمه اي نامه را تا کرد و روي ميز نهاد.جيمز از جا برخاست و بازوي همسرش را گرفت:خوب جوليا کافي

است،برو پايين،دير است.مي خواهم اندکي با آرتور صحبت کنم.براي تو جالب نخواهد بود.

جوليا ابتدا نگاهي به شوهرش وبعد به آرتورکه خاموش به زمين مي نگريست،انداخت.زير لب گفت:مثل اينکه کمي

منگ شده است.

پس از آنکه دامنش را جمع کرد و اتاق را ترک گفت جيمز در را به دقت بست و به طرف صندليش که در کنارميز

بود برگشت.آرتورمانند قبل کاملا ً بي حرکت وساکت نشسته بود.حال که جوليا ديگر نمي شنيد جيمز با لحني ملايمتر

گفت:آرتور از اين که اين راز از پرده بيرون افتاد بسيار متأسفم.بهتر اين بود که اکنون به آن پي نمي بردي.به

هرحال کاراز کار گذشته است و من چون مي بينم تا اين اندازه بر خود تسلط داري بسيار خوشحال هستم.جوليا

اندکي... اندکي به هيجان آمده است.خانمها اغلب... به هر حال نسبت به تو نمي خواهم زياد سختگير باشم.

ازسخن بازايستاد تا اثري راکه اين کلمات دوستانه به جاي نهاده بودبررسي کند،ولي آرتورهيچ حرکت نمي کرد.

جيمز پس از لحظه اي از سر گرفت:پسرعزيزم،البته اين ماجرا کاملا ً اسف انگيزاست.تنهاکاري هم که مامي

توانيم بکنيم اين است که جلوزبان خودرا دراين مورد بگيريم. پدرت آن اندازه گذشت داشت که مادرت را پس از

اعتراف به سقوطش طلاق ندهد.او فقط خواست تا مردي که مادرت را فريب داده بود بلافاصله ازکشورخارج شود.

آن مرد نيز چنانکه مي داني به عنوان يک مبلغ مذهبي به چين رفت.من پس از بازگشتش به سهم خود با هر گونه

ارتباط ميان تو واومخالفت کردم.ولي پدرت درست درآخرين لحظات رضايت داد که او تدريس تو را برعهده گيرد

بدين شرط که هيچ گونه کوششي براي ديدارمادرت نکند.وحقا ً بايد اعتراف کنم معتقدم هردوي آنان اين شرط را

صادقانه تا به آخررعايت کردند.اين کار بسيار رقت انگيز بود،اما...

آرتور سر برداشت.همه احساس حيات از سيمايش رخت بر بسته بود و شبيه يک ماسک مومي شده بود.با درنگ

عجيب و لکنت باري بر روي کلمات به نرمي گفت:به... نظرشما همه اينها ... مضحک نيست؟

جيمز صندليش را از ميز کنار کشيد و در حالي که حيرت بسيار راه بر خشمش بسته بود،روي آن نشست و باز خيره

شد.

- مضحک؟مضحک؟آرتور،مگر ديوانه شده اي؟

آرتور ناگهان سرش را به عقب انداخت و خنده جنون آميزي سر داد.صاحب کشتي باوقار ازجا برخاست و گفت:

آرتور از سبکي رفتارت در حيرتم.

پاسخي شنيده نشد،اما قهقهه هاي خنده بود که از پي هم به گوش مي رسيد و چنان بلند و پر سر وصدا بود که حتي

جيمز را دچاراين ترديد ساخت که مبادااين خنده ها انگيزه ديگري جزسبکي رفتار داشته باشد.

زير لب گفت:درست مثل يک زن هيستيريک.و با بالا انداختن شانه هايش به شکلي تحقيرآميز برگشت تا عجولانه

در اتاق بالا،پايين رود.

- آرتورحقا ً که از جوليا هم بدتري،خنده ات را قطع کن!من نمي توانم همه شب را اينجا منتظر بمانم.

شايد اوانتظار داشت که صليب هم از روي پايه اش فرود آيد.کار آرتور از سرزنش و نصيحت گذشته بود.بنابراين

فقط خنديد،خنديد و بازهم خنديد.جيمز عاقبت از قدم زدن باز ايستاد و گفت: امشب ظاهرا ً بيش از آن تهييج شده اي

که بر سر عقل باشي.اگر به همين طريق ادامه دهي با تو قادر به گفتگو نخواهم بود.فردا صبح پس از صبحانه نزد

من بيا.حالا نيز بهتر است به بستر بروي،شب به خير.در را به هم زد وخارج شد و درحالي که با سروصدا گام بر

مي داشت زير لب گفت:حالا نوبت اعمال هيستيريک در طبقه پايين است.گمان مي کنم آنجا گريه هم در کار باشد!

خنده عصبي روي لبهاي آرتور فرو مرد.چکش را از روي ميز ربود و خود را روي صليب انداخت.بر اثر صداي

شکستگي ناگهان به خود آمده،روبروي پايه خالي ايستاده بود،چکش را هنوز به دست داشت و قطعات صليب

شکسته اطراف پايش روي کف اتاق پراکنده گشته بود.

چکش را به زمين پرت کرد و گفت:به همين سادگي!سپس برگشت و ادامه داد:چه آدم ابلهي هستم.

پشت ميز نشست،سخت به نفس نفس افتاد و پيشانيش را روي دو دست قرارداد.بلافاصله از جا برخاست به

دستشويي رفت و يک کوزه آب سرد روي سر و صورتش ريخت.با آرامش کامل بازگشت،نشست و به فکر فرو

رفت.

به خاطراين مردم بود... به خاطر اين موجودات دروغگو و غلام صفت... و اين خدايان بيروح و گنگ... که او همه

اين شکنجه هاي شرم و خشم و يأس را متحمل گشته بود.به راستي طنابي ساخته بود تا خود را به دار بياويزد زيرا

کشيشي دروغگو بود.انگار هيچ يک از آنان دروغ نمي گفتند!باري همه اينها پايان يافته بود:اکنون عاقلتر بود.فقط

نياز بدان داشت که از اين مردم پست کناره گيرد و زندگي را باز از نو آغاز کند.

بارانداز مملو از کشتي هاي بالابر بود.مسافرت مخفيانه با يکي از کشتيها و رفتن به کانادا، استراليا،دماغه کلني

ويا هرجاي ديگر بسيارآسان خواهد بود.خودکشورمهم نبود،فقط مي بايست دور دور باشد.و اما درباره

زندگي،ازآنجا ديدن مي کرد اگرموافق ميلش نبود کشور ديگري را مورد آزمايش قرار مي داد.

کيفش را بيرون آورد.فقط سي و سي پالوئي داشت،اما ساعتش گرانبها بود.اين مي توانست اندکي کمکش نمايدولي

اهميتي نداشت،بايدبه طريقي خودرابه دربرد.آنان به جستجويش خواهند پرداخت،همه آنان.درباراندازقطعا ً تحقيقاتي

خواهند کرد.نه،بايد به اشتباهشان اندازد، معتقدشان سازد که او را مرده بپندارند.آن وقت کاملا ً آزاد خواهد

بود،کاملا ً آزاد.از تجسم اينکه برتن ها به جستجوي جسدش خواهند پرداخت،پيش خود آهسته خنديد.اين ماجرا

چقدر مسخره بود! صفحه کاغذي برداشت و اولين کلماتي را که به خاطرش رسيد يادداشت کرد: همان گونه که به

خدا اعتقاد داشتم به شما نيز معتقد بودم.خدا مصنوعي از گل است که آن را مي توانم خرد کنم، شما نيز با دروغي

مرا فريب داديد.

نامه را تاکرد و آدرس مونتانلي رابرآن نگاشت.کاغذ ديگري برداشت و روي آن نوشت: جسدم را در حوضچه هاي

تعمير بندر دارسنا جستجو کنيد.

سپس کلاهش را برسرگذارد و ازاتاق خارج شد.هنگامي که ازبرابرتصويرمادرش مي گذشت، سر بر

داشت،نيشخندي زد و شانه هايش را بالا انداخت.او هم به وي دروغ گفته بود.

طول کريدور را آهسته پيمود،کشودر را کشيد وبه طرف پلکان مرمرتاريک وعريض که صدا درآن منعکس مي شد

رفت.درحين پايين آمدن به نظرش رسيد که پله ها چون مغاکي تاريک در زير پايش دهن مي گشايند.حياط را طي

کرد.از ترس بيدار شدن جان باتيستا که در طبقه پايين خفته بود با احتياط قدم بر مي داشت.در انبار چوب که در

قسمت عقب خانه بود پنجره مشبک و کوچکي قرار داشت که به سمت کانال بازمي شد و بيش ازچهارده پا از زمين

فاصله نداشت. به خاطر آورد که يک طرف شبکه زنگ زده و شکسته است.با فشاري اندک مي توانست راه

عبوري کافي براي خروج خود از آن باز کند.

شبکه محکم بود،دستش سخت خراشيده و آستين کتش پاره شد اما اهميتي نداشت.نگاهي به بالا و پايين خيابان

انداخت،کسي ديده نمي شد.

کانال نيز چون شياري بدمنظر،خاموش و تاريک ميان دو ديوار لزج و راست آرميده بود.شايد آن دنيايي که نيازموده

بود چون مغاکي تيره رخ مي نمود،اما مشکل مي توانست بيروحتر و پستترازاين گوشه اي باشد که درپشت سر مي

گذاشت.در آنجا چيزي وجود نداشت که به خاطر آن افسوس بخورد،چيزي وجود نداشت که باز بر آن بنگرد.آنجا

دنياي کوچک مبتذل و بيروحي آکنده از دروغهاي رياکارانه و فريبهاي زشت بود،گودالهاي متعفني داشت که حتي تا

آن اندازه که کسي را بتواند در خود غرق کند عميق نبود.در امتداد کرانه کانال به راه افتاد و در ميدان کوچک

نزديک قصرمديسي سردرآورد.اينجا بودکه جما باسيماي شاداب وآغوش باز به سويش دويده بود.اين همان رشته

پلکان کوچک سنگي و مرطوبي بود که به جسر منتهي مي گرديد.دژ هم آنجا درطول آن باريکه آب کثيف اخم کرده

بود.آرتورتاکنون متوجه نشده بود که دژچقدردر خود فرورفته و بدمنظر است.

پس ازطي خيابانهاي کم عرض به حوضچه تعمير دارسنا رسيد.آنجا کلاه از سر برگرفت و آن را درآب انداخت.

مسلما ًهنگامي که به جستجوي جسدش مي پردازند کلاه راخواهند يافت.سپس نگران از اينکه بعد چه بايد بکند در

کرانه آب به قدم زدن پرداخت.بايد راهي براي پنهان شدن در يک کشتي مي يافت،ولي انجام آن مشکل مي نمود.تنها

شانس او اين بود که به موج شکن عظيم و قديمي مديسي برسد وازآنجا به انتهاي ديگر آن برود.در آن محل

ميخانه محقري وجود داشت،شايد مي توانست دريانوردي را آنجا بيابد که رشوه بگيرد.اما دروازه هاي بارانداز

بسته بود،چگونه مي توانست از آنجا وازمقابل کارمندان گمرک بگذرد؟اندوخته اش رشوه گزافي را که آنان براي

عبور شبانه و بدون گذرنامه اش طلب مي کردند تکافو نمي نمود.هنگامي که از برابر مجسمه برنزي چهاربرده

مراکشي مي گذشت چهره مردي ازدرون يک خانه قديمي که در سمت مقابل حوضچه واقع بود ظاهر گشت و به پل

نزديک گرديد.

آرتور بيدرنگ به سايه عميق پشت مجسمه ها خزيد،در روي زمين قوز کرد و دزدانه به دقت اطراف پايه را پاييد.

يک شب گرم وپرستاره بهاري بود.آب برديواره هاي سنگي حوضچه لبپر مي زد و به صورت گردابهاي آرام

همچون خنده اي آهسته بر گرد پله ها چرخ مي زد.در آن نزديکيهازنجيري صدا کرد و آرام به نوسان افتاد.جرثقيل

آهني عظيمي و بلندي،غمناک در تاريکي سر برآورد.پيکر بردگان به زنجير بسته و درتلاش بر متن پهنه کم نور

آسمان پرستاره و حلقه هاي ابر مرواريد نشان در حالت جدالي پرحرارت و بي ثمر عليه سرنوشت شوم سياه مي

نمود.

آن مرد درحالي که يک آواز کوچه باغي انگليسي را به صداي بلند مي خواند،تلوتلوخوران در طول کرانه آب پيش

مي آمد،ظاهرا ً ملواني بود که از ميخوارگي در يک ميخانه بازمي گشت. هيچکس آنجا نبود.هنگامي که نزديکترشد

آرتور ازجابرخاست و قدم به ميان خيابان نهاد.ملوان با دشنامي آوازش را قطع کرد و متوقف گرديد.

آرتور به زبان ايتاليايي گفت:مي خواهم با تو صحبت کنم منظورم را مي فهمي؟

مرد سرش را تکان داد و گفت:از اين زبون سر درنمي يارم.و بعد به زبان فرانسه ناخوشايندي متوسل شد و با

ترشرويي پرسيد:چي مي خواي؟چرا نمي ذاري برم؟

- فقط يک دقيقه از زير نور کنار بيا!مي خواهم با تو صحبت کنم.

- خب!نورو دوس نداري؟از زير نور کنار بيام!چاقو پيشت داري؟

- نه،نه،مگر نمي فهمي که از تو فقط کمک مي خواهم؟مزدت را خواهم داد.

- هان؟چي؟شيک و پيکم که هستي...

ملوان اين عبارت را به انگليسي گفت،در همين موقع به طرف سايه حرکت کرد و به نرده هاي پايه مجسمه ها

تکيه داد.باز به زبان فرانسه وحشتناکي متوسل شد و گفت:خب،از من چي مي خواي؟

- مي خواهم از اينجا خارج شوم...

- آهان!جيم بشي!مي خواي قايمت کنم؟به نظرم کار ماري صورت دادي.چاقو به کسي زدي، هان؟درس مث اين

خارجيها!خب کجا دلت مي خواد بري؟پاسگاه که گمون نمي کنم؟

خنده مستانه اي سرداد و چشمک زد:جزو کدام کشتي هستي؟

- کارلوتا،لگهورن به بوينوس آيرس.از اين طرف روغن مي زنيم و از اون طرفم چرم. اوناهاش،و به سمت موج

شکن اشاره کرد:اون کشتي لکنته کثيف!

- بوينوس آيرس،خوب!مرا مي تواني در کشتي پنهان کني؟

- چقدر مي توني بدي؟

- زياد نه،چند پائولويي بيشتر ندارم.

- نه،زير پنجاه نمي تونم،آنقدم ارزون...اونم يه آدم شيکي مث تو.

- منظورت از شيک بودن چيست؟اگر از لباسهايم خوشت آمد مي تواني لباسهايت را با من عوض کني،بيش از اين

پولي که دارم نمي توانم بدهم.

- يه ساعت اونجا مي بينم.ردش کن بياد.

آرتور ساعت طلاي زنانه اي را بيرون کشيد که با ظرافت منقوش و ميناکاري شده و حروف «ج، پ» در پشت آن

حک گشته بود.ساعت از آن مادرش بود ولي اکنون اين مسأله چه اهميتي داشت.ملوان پس از نگاه سريعي به

ساعت گفت:آه،حتما ً دزديه!بذار ببينم!

آرتور دستش را عقب کشيد وگفت:نه،موقعي ساعت را به توخواهم داد که روي کشتي باشم، نه قبل از آن.

- خب،اونقدم که قيافت نشون ميده احمق نيستي!شرط مي بندم که اين اولين دردسرت باشه، نيس؟

- اين مربوط به خود من است.آه!نگهبان دارد مي آيد.

هر دو خود را در پشت مجسمه ها جمع کردند و تا هنگامي که نگهبان گذشت منتظر ماندند. سپس ملوان از جا

برخاست به آرتور گفت که او را دنبال کند و در حالي که احمقانه با خود مي خنديد به راه افتاد.آرتور خاموش او را

تعقيب کرد.

ملوان اورا به ميدان کوچک وبي شکل نزديک قصرمديسي بازگرداند،در گوشه تاريکي ايستاد وبه قصد نجوايي

محتاطانه من من کنان گفت:همين جا بمون.اگر جلوتر بياي سربازا مي بيننت.

- مي خواي چيکار کني؟

- برم برات لباس گير بيارم.نميخوام با اون آستين خوني تو کشتي ببرمت.

آرتورنگاهي به آستين خودکه به وسيله ميله هاي پنجره پاره شده بود انداخت.خون کمي ازدست خراشيده شده اش

روي آن ريخته بود.ملوان قطعا ً او را يک جنايتکارمي دانست.حالا ديگرمهم نبودمردم چه فکر مي کنند.ملوان پس

از مدتي پيروزمندانه با بسته لباسي که در زير بغل داشت بازگشت.آهسته گفت:عوض کن،زودم باش.باهاس

برگردم.جهود پيره منو نيم ساعت به چک و چونه زدن واداشت.

آرتوردرحالي که ازاولين تماس با يک لباس مستعمل دچارنفرتي غريزي شده بود ازاو اطاعت کرد.گرچه اين لباس

پارچه زبروخشني داشت ولي خوشبختانه نسبتا ً تميز بود.وقتي که با لباس جديدش قدم به روشنايي نهادملوان

باوقاري مستانه نگاهي به اوانداخت وبا قيافه اي جدي سري به تحسين و تأييد تکان داد:روبرا شدي.از اين ور،سر

و صدام نکن.

آرتور در حالي که لباسهاي سابقش را حمل مي کرد به دنبال او از کانالهاي تودرتو و مارپيچ و کوچه پس کوچه

هاي باريک و تاريک گذشت.اين محله قرون وسطايي فقيرنشين بود که اهالي لگهورن آن را ونيز جديدمي ناميدند.

درهرگوشه،قصرقديمي عبوس با دونهربدبو در دو طرفش قد برافراشته بود،و از اين که مي کوشيد وقار باستانيش

را حفظ کندو در عين حال مي دانست که اين تلاش بي ثمرخواهد بود،سيماي مأيوسي داشت.آرتورمي دانست که

بعضي از اين کوچه ها کنام مشهور دزدان،سربرها و قاچاقچيان،و بقيه فقط مأواي مردم بينوا و تهيدست است.

ملوان در کنار يکي از پلهاي کوچک ايستاد و پس از آنکه نظري به اطراف انداخت تا مطمئن گردد که کسي آنان

رانديده است ازيک رشته پلکان سنگي پايين آمد وقدم به صفه باريکي نهاد. زير پل،قايق زهواردررفته و کثيفي

وجود داشت.ملوان پس ازآنکه با تندي به آرتور دستور داد به داخل قايق بپرد و دراز بکشد خود نيز در قايق نشست

و به طرف دهانه بندر پارو زد.آرتور بي حرکت روي تخته قايق درازکشيد،در زيرلباسهايي که ملوان روي او

انداخت پنهان شد و از زير آن دزدانه به خيابانها و خانه هاي آشنا نگاه کرد.

پس ازلحظه اي از زيرپلي گذشتند وبه آن قسمت کانال که تشکيل جسري براي دژمي داد داخل گرديدند. ديوار هاي

عظيم که در پايه عريض بودند و هرچه به طرف برجهاي عبوس بالا مي رفتند باريکتر مي شدند،از آب سر به در

آورده بودند.چند ساعت پيش اين ديوارها در نظر وي مستحکم و تهديدآميز مي نمودند!اما اکنون... همچنان که در

کف قايق دراز کشيده بود به آرامي خنديد. ملوان آهسته گفت:سر و صدا نکن،سرتم ببراون زير!به گمرک رسيديم.

آرتور لباسها را روي سرخودکشيد.چند متر جلوتر،قايق مقابل يک دسته تير به هم بسته که در سطح کانال قرار

گرفته و راه آبي باريک ميان گمرک و ديوار دژ را سد کرده بود،متوقف گرديد.کارمند خواب آلودي دهن دره کنان

بيرون آمد و فانوس به دست روي ديواره کنار آب خم شد:لطفا ًپروانه عبور.

ملوان ورقه هويتش را به او داد،آرتور در حالي که نزديک بود زير لباسها خفه شود،نفس را حبس کردوگوش

فراداد.کارمند گمرک قرقرکنان گفت:براي برگشتن به کشتي ات اين وقت شب چه موقع مناسبي است!فکر مي کنم

دنبال خوشگذراني رفته بودي.در قايق چه داري؟

- لباسهاي کهنه ارزون گير آوردم.و جليقه را براي بازرسي بالا نگهداشت.کارمند فانوسش را پايين آورد،خم شد و

به چشمهاي خود فشار آورد تا بتواند آن را ببيند.

- به نظرم چيزي نباشد مي تواني بروي.

چوب مانع را بلند کرد و قايق آهسته به ميان آب متلاطم و تاريک داخل شد.پس از طي مسافتي کوتاه آرتور نشست

ولباسها را کنارزد.ملوان زمزمه کنان گفت:ايناهاش.و پس ازاينکه مدتي در سکوت پارو زد،ادامه داد:به پشتم

بچسب و زبونتو نيگردار.

با دست و پا ازبدنه عظيم وسياهي بالامي رفت وزير لب به بي دست وپايي افرادي که در روي زمين زندگي مي

کردند دشنام مي داد.حال آنکه چابکي طبيعي آرتور به اواجازه داد تا ازبيشتر اشخاصي که امکان داشت دراين

موقعيت قرار بگيرند بي دست وپايي کمتري نشان دهد.پس از آنکه سالم به عرشه رسيدند،محتاطانه ازميان انبوه

بادبانها و ماشين آلات تيره خزيدند،بالاخره به دريچه اي رسيدند و ملوان آن را به آرامي بلند کرد.ملوان آهسته

گفت:برو پايين،يه دقه ديگه بر مي گردم.انبار کشتي نه تنها تاريک ومرطوب بود بلکه بوي تعفن غيرقابل تحملي

نيز از آن به مشام مي رسيد.آرتورابتدا،در حالي که نزديک بود از بوي چرم خام و روغن فاسد خفه شود به طور

غريزي خود را پس کشيد.سپس سلول مجازات را به ياد آورد. از نردبام پايين رفت و شانه هايش را بالا انداخت.به

نظر مي رسيد که زندگي در همه جا يکسان است،زندگي،زشت،نفرت انگيز،کنام مردم پست وپراز اسرارشرم آور و

زواياي تاريک است. با اين وجود زندگي زندگي است و او بايد هرچه بيشتر از آن بهره بگيرد.

ملوان پس از چند دقيقه بازگشت و چيزي با خود داشت که آرتور به سبب تاريکي نتوانست آن را به وضوح ببيند.

- خب،پول وساعتو کارشوبکن،يالا!آرتور از تاريکي استفاده کرد و توانست چند سکه نزد خود نگاه دارد.

- بايد چيزي برايم بياوري،نزديک است از گرسنگي بميرم.

- آوردم بفرما.

ملوان يک کوزه آب،قدري بيسکويت سفت ويک تکه گوشت خوک نمکزده به دستش دادوگفت: خب،گوشاتو

واکن،فردا وختي که کارمنداي گمرک برابازرسي اومدن باهاس اينجا تواين بشکه خالي قايم بشي.مث يه موش بايد

از جات جم نخوري تا به وسط دريا برسيم.خبر مي کنم که کي بيرون بياي.واي به حالت اگه ناخدا تو رو ببينه ديگه

کار تمومه!مشروب سالمه؟ شب به خير!

دريچه بسته شد.آرتورمشروب گرانبها را درجاي امني قرارداد وبه بشکه اي داخل شدتا گوشت خوک و بيسکويتش

را بخورد.سپس خود را روي کف کثيف جمع کرد و براي اولين بار پس از کودکي بدون دعا آماده خفتن شد.

موشهادرتاريکي به سرعت ازکنارش مي دويدند،اما نه سروصداي دائمي آنها،نه نوسان کشتي، نه بوي تهوع آور

روغن و نه تجسم دريازدگي فردا هيچکدام نتوانستتند او را بيدار نگهدارند. ديگر بيش از آن بتهاي شکسته وآبرو

باخته اي که همين ديروز خدايان مورد پرستش وي بودند به اين چيزها توجه نداشت.

"فصل دوم"

"پس از سيزده سال"

شبي درماه ژوئيه1846،چند آشنا در خانه پروفسورفابريزي واقع در فلورانس ملاقات کردند تا طرح کارهاي

سياسي آينده را بريزند.برخي آنان اعضاي حزب مازيني بودند و چيزي جز يک جمهوري دموکراتيک و ايتاليايي

متحد قانعشان نمي ساخت.ديگران،هواخواهان سلطنت مشروطه، ليبرالهايي از گونه هاي مختلف بودند.با اين وجود

همه در يک مورد توافق داشتند و آن نارضايي ازاداره سانسورتوسکان بود.بدين سبب پروفسوروجيه المله،به اميد

آنکه نمايندگان احزاب مختلف بتوانند دست کم روي اين مسأله ساعتي بدون مشاجره به بحث بپردازندانعقاداين

جلسه را اعلام داشته بودند.

اکنون تنهادوهفته ازعفوهمگاني که پاپ پي نهم درروزجلوس خودبه مجرمين سياسي درايالات پاپ نشين اعطا

نموده بود مي گذشت.اما هنوز آن شور آزادي خواهي که اين عفو همگاني بر انگيخته بود در سراسر ايتاليا وجود

داشت.در توسکاني به نظر مي رسيد که اين حادثه حيرت انگيزحتي درحکومت هم تأثير کرده است.فابريزي و چند

تن از رهبران فلورانس دريافته بودند که براي اصلاح قوانين مطبوعات بايستي با کوششي مجدانه ازاين فرصت

مساعد استفاده کنند.

نخستين بار که اين موضوع به گوش لگا درام نويس رسيده بود،گفته بود:بي شک تا زماني که نتوانيم قانون

مطبوعات را تغيير دهيم انتشارروزنامه امکان پذير نخواهد بود و ما نبايد اولين شماره را انتشار دهيم.ولي شايد

اکنون قادر باشيم چند نشريه را از سانسور بگذرانيم و هرچه زودتر اين کار را آغاز کنيم زودتر مي توانيم اين

قانون را تغيير دهيم.

لگا اکنون درکتابخانه فابريزي نظرخود رادرباره نقشي که نويسندگان ليبرال بايددرحال حاضر برعهده گيرند توضيح

مي داد.يکي از حاضرين،وکيل مشاور سپيدمويي که لحن نسبتا ً کشداري داشت داخل در صحبت شد:شکي نيست که

ما بايد به طريقي از اين فرصت استفاده کنيم.ديگر چنين شرايط مناسبي براي طرح کردن اصلاحات جدي نخواهيم

داشت.ولي در اين که نشريات بتوانند مثمرثمر واقع شوندمرددم.اين نشريات فقط به جاي آنکه حکومت را درکنارما

قراردهد، يقين همان چيزي که ما درطلبش هستيم،آن را خشمگين و وحشتزده خواهد ساخت.اگر زماني مقامات

شروع به آن کنند که ما را آشوبگراني خطرناک بدانند ديگر فرصت تحصيل ياريشان را از دست داده ايم.

- پس به نظر شما چه بايد کرد؟

- دادخواست.

- به گراندوک؟

- آري،براي بسط آزادي مطبوعات.

مرد سيه چرده و به ظاهر هوشمندي که در کنار پنجره نشسته بود خندان سربرگرداند و گفت: ازدادن دادخواست

سودفراواني خواهيم برد!من فکر مي کردم عاقبت کار رنزي براي کساني که رهسپار آن طريقتند به اندازه کافي

آموزنده خواهد بود.

- آقاي عزيز،من نيزمانند شما ازاينکه موفق نگشتيم مانع استرداد رنزي شويم بسيار متأثرم. اما به راستي... من

ميل ندارم احساسات کسي را آزرده سازم،ام جزاين انديشه که شکست ما درآن موردبه طورعمده به سبب

ناشکيبايي وتندروي بعضي ازاعضا ما بود گريزي ندارم.من مسلما ً بايد شک کنم که...

مرد سيه چرده سخن او را به تندي قطع کرد:همان طور که پيموني ها هميشه شک مي کنند. من نمي دانم تندروي

و ناشکيبايي در کجا خفته است،مگر اينکه شما آنها را در اين سلسله دادخواستهاي ملايمي که ما فرستاده ايم

يافته باشيد.اين کارشايد درتوسکاني و يا پيمون تندروي باشد ولي ما نبايد آن را به خصوص در ناپل تندروي بناميم.

مرد پيموني اظهار داشت:خوشبختانه تندروي ناپلي خاص اهالي ناپل است.

پروفسوردرصحبت داخل شد:خوب،خوب،آقايان کافي است!رسوم ناپلي ها درطريق خودبسيار مناسب است.درمورد

رسوم اهالي پيمون نيز همين طور.ولي اکنون در توسکاني هستيم و رسم مردم توسکان اين است که به موضوع

زود توجه نمايند.گراسيني له دادخواست رأي مي دهد و گالي عليه آن.دکتر ريکاردو شما چه فکر مي کنيد؟

- من در دادخواست ضرري نمي بينم.واگر گراسيني يکي ازآنها را تنظيم کند با شادي کامل آن را امضا خواهم کرد.

اما گمان نمي کنم که دادخواست به تنهايي بتواند کاري از پيش ببرد. چرا نتوانيم از هر دو استفاده کنيم،هم

دادخواست و هم نشريه.

گراسيني گفت:فقط به اين دليل که ممکن است اين نشريات حکومت را وادار سازد که توجهي بدان ننمايد.

مرد ناپلي از جا برخاست و به سوي ميز آمد:در هر صورت حکومت اين کار را نخواهد کرد. آقايان شما در

اشتباهيد.سازش با حکومت هيچ سودي نخواهد داشت.آنچه ما بايد انجام دهيم اين است که مردم را به قيام

برانگيزانيم.

- گفتن از عمل کردن سهلتر است.چگونه مي خواهيد شروع کنيد؟

- فرض کنيد اين سوال ازگالي شده باشد!مسلما ً از کوبيدن بر فرق سانسور شروع خواهد کرد.

گالي با لحني محکم گفت:در واقع اين کار را نخواهيم کرد،شما هميشه گمان مي کنيد که اگر مردي از اهالي جنوب

باشد به هيچ دليلي جز اسلحه سرد معتقد نيست.

- خوب پس پيشنهاد شما چيست؟ساکت!آقايان توجه کنيد!گالي پيشنهادي دارد.

همه جمع که به دسته هاي کوچک دويا سه نفري تقسيم شده و مشغول بحثي جداگانه بودند براي استماع در اطراف

ميز حلقه زدند.گالي دستش را به عنوان يک اعتراض دوستانه بلند کرد: نه آقايان،اين پيشنهاد نيست فقط اظهار

نظري است.به نظرم مي رسد که در همه اين شادمانيها به خاطر پاپ جديد خطر بزرگ واقعي نهفته است.انگار

مردم بر اين نظرند که چون پاپ مشي جديدي را در پيش گرفته و عفو همگاني داده است ما فقط بايد- همه ما،همه

ايتاليا- خود را به آغوش او اندازيم تا به ارض موعود هدايتمان کند.من در ستودن رفتار پاپ از کسي عقب نمي

مانم،عفو همگاني يک عمل بسيار عالي بود.

گراسيني با تحقير شروع کرد:من اطمينان دارم که حضرت اقدس احساس رضايت خواهند فرمود...

ريکاردو به نوبه خود سخن او را قطع کرد:خوب گراسيني بگذار اين مرد صحبت کند!بسيار عجيب است که شما دو

نفر هميشه مانند سگ و گربه به يکديگر مي پريد و هنوز هم نتوانسته ايد جلو خود را بگيريد.گالي ادامه بده!

مردناپلي ادامه داد:آنچه مي خواستم بگويم اين بود که پدر مقدس بدون ترديد با عالي ترين نيات عمل مي کند اما

تاچه اندازه خواهد توانست دراجراي اصلاحاتش موفق شودمطلبي است ديگر. البته وضع اکنون به اندازه کافي

آرام است،همه مرتجعين در سراسر ايتاليا براي يک يا دو ماه تا زماني که هيجان عفوهمگاني فرو نشيند ساکت

خواهند نشست.اما محتملا ً اجازه نخواهند داد که بودن جنگ قدرت از دستشان گرفته شود و عقيده خود من اين

است که قبل از آنکه زمستان به نيمه برسد همه ژزوئيتها ،گرگوريانها ،سان فديستها و بقيه گروهها بر ضد ما

دست به توطئه و تحريک خواهند شد و هرکسي را که بتوانند رشوه دهند مسموم خواهند کرد.

- احتمال بسيار دارد.

- بسيار خوب،بنابراين آيا مابايد به انتظار بنشينيم وصبورانه دادخواست بفرستيم تا لامبروچيني و دار و دسته اش

گراندوک را وادار سازند که ما را يک جا در قيد حکومت ژزوئيتها بگذارد و شايد هم چند سوار اتريشي را براي

تحت نظر درآوردن ما مأمور گشت در خيابانها کند و يا بايد بر آنان پيشدستي کنيم و از آشفتگي موقتي شان براي

وارد آوردن نخستين ضربه استفاده کنيم؟

- اول به ما بگوييد چه نوع ضربه اي را پيشنهاد مي کنيد؟

- مي خواستم پيشنهاد کنم که دست به کار يک تبليغ و تهييج منظم بر ضد ژزوئيتها بشويم.

- در حقيقت يک اعلان جنگ به وسيله نشريه؟

- آري تحريکاتشان را برملا سازيم،رازهايشان را کشف کنيم و مردم را فراخوانيم تا بر ضد آنان هدف مشترکي را

به وجود آورند.

- ولي اينجا ژزوئيتهايي وجود ندارند که تحريکاتشان را برملا سازيم.

- وجود ندارند؟سه ماه صبر کن و ببين که چه تعداد از آنان اينجا خواهند بود.و آن وقت براي جلوگيري از ايشان

بسيار دير خواهد بود.

- ولي اگر کسي به راستي بخواهد شهر را بر ضد ژزوئيتها برانگيزاند بايد آشکارا صحبت کند و در آن صورت

چگونه از چنگ سانسور مي گريزي؟

- از آن نمي گريزم به آن اعتنايي نخواهم کرد.

- نشريات را بدون نام چاپ مي کني؟بسيارخوب است اماحقيقت اين است که همه ما آنقدرازاين مطبوعات مخفي

ديده ايم تا بدانيم که...

- منظورم اين نبود.من نشريات راعلنا ً چاپ مي کنم،نام وآدرسمان راهم در پاي آن مي نويسم، و مي گذارم که اگر

جرأت دارند ما را تحت تعقيب قرار دهند.

گراسيني فريادزد:اين طرح کاملا ً جنون آميزي است.مفهومش فقط اين است که انسان از روي بي قيدي محض

خود را در کام شير بياندازد.

گالي با تندي سخنش را قطع کرد: وحشتي نداشته باش ما از تو نخواهيم خواست که به خاطر نشريات ما به زندان

بروي.

ريکاردوگفت:گالي زبانت را نگهدار،مسأله ترسيدن مطرح نيست.ما نيزبه اندازه تو براي رفتن به زندان درصورتي

که نفعي ازآن حاصل شودآماده ايم،اما به خاطر هيچ به سوي خطر شتافتن بسيار کودکانه است.من به نوبه خود

نسبت به آن يک پيشنهاد اصلاحي دارم.

- خوب پيشنهادت چيست؟

- به نظرمن ما بايد براي پيکاربا ژزوئيتها بدون آنکه تصادمي با اداره سانسور پيش بيايد دقيقا ً تدبيري بيانديشيم.

- من نمي فهمم که تو چگونه مي خواهي ترتيب آن را بدهي؟

- من فکر مي کنم انسان مي تواند چيزي را که مي خواهد بگويد در چنان لفافي بپيچد که...

- که اداره سانسور متوجه آن نشود؟و تازه انتظار داري که هر زحمتکش وصنعتگر بيچاره اي در پرتو ناداني و

جهالتي که در او هست مفهوم آن را دريابد!اين به نظر عملي نمي رسد.

پروفسور به مردي که در کنارش نشسته بود و شانه هاي عريض و ريش حنايي پرپشتي داشت رو کرد و پرسيد:

مارتيني،نظر تو چيست؟

- من تا به دست آوردن حقايق بيشتري که بتوانم به آن اتکا کنم نظرم را ابراز نخواهم داشت. مسأله اين است که

تجربيات را به کار بريم و ببينيم چه نتايجي از آنها عايد خواهد شد.

- خوب ساکوتي تو؟

- من مايلم به آنچه سينيورا بولا مي خواهند بگويند گوش کنم.نظريات ايشان هميشه با ارزش است.

همه به جانب تنهازن آن جمع که خاموش روي نيمکت نشسته و چانه اش را بر يک دست نهاده بود وبه اين بحث

گوش مي داد رو کردند.او چشمهاي بسيار سياه و انديشناکي داشت.ولي اکنون که آنها را بلند کرد برقي از شيطنت

واقعي در آنها به چشم مي خورد.

- متأسفانه با نظر همه شما مخالفم.

ريکاردو گفت:هميشه مخالفيد،و بدتر از همه اينکه هميشه هم حق با شماست.

- به نظر من،اين کاملا ً درست است که ما بايد به طريقي با ژزوئيتها پيکار کنيم و اگر با يک سلاح نتوانيم به سلاح

ديگري متوسل شويم.ولي به مبارزه طلبيدن صرف،سلاحي است ضعيف و گريختن از آن سلاحي است کند،اما

درباره دادن دادخواست،اين سرگرمي کودکانه است.

گراسيني با قيافه اي جدي مداخله کرد و گفت:سينيورا قطعا ً روشهايي از قبيل... آدمکشي پيشنهاد نمي کنيد؟

مارتيني دست به سبيلهاي بلندش کشيد وگالي آشکارا به استهزاء خنديد.حتي زن جوان موقرنيز نتوانست ازتبسم

خودداري کند.زن گفت:باورکنيد اگرمن آنقدربيرحم بودم که به اين گونه چيزها بيانديشم،تا اين اندازه کودک نبودم که

آن را به زبان بياورم.ولي مهلکترين سلاحي که من مي شناسم هجو کردن است.اگرشما يک بارموفق شويد که

ژزوئيتها رامسخره کنيد ومردم را وادار سازيد تا به آنان و ادعاهايشان بخندند،بدون خونريزي آنان را شکست داده

ايد.

فابريزي گفت:در اين مورد به نظر من حق با شماست،اما نمي دانم چگونه مي خواهيد اين کار را انجام دهيد.

مارتيني پرسيد:چرا قادر به انجام آن نباشيم؟يک نشريه هجايي بيش از يک نشريه جدي شانس فائق آمدن برمشکل

سانسور را دارد.اگرهم قراراست که درلفافه باشدبراي يک خواننده متوسط احتمال استنباط مفهومي دو پهلو از يک

شوخي آشکار و احمقانه بيش از يک رساله علمي و اقتصادي است.

- سينيورا پس نظرتان اين است که يانشريه هاي هجايي چاپ کنيم ويا براي اداره يک روزنامه فکاهي تلاش

نماييم؟من اطمينان دارم که اداره سانسور شق دوم را هيچگاه اجازه نمي دهد.

- هيچ يک از آنها دقيقا ً مورد نظر من نيست.من معتقدم اگر يک سري نشريه کوچک هجايي، به شعرويا به نثر،با

بهايي نازل فروخته مي شد ويا به رايگان درخيابانها پخش مي گرديد، سود بسياري داشت.اگر مي توانستيم نقاش

زبردستي را بيابيم که روح مطلب را درک مي کرد،آنها را مصور مي ساختيم.

- اين يک نظر اساسي است.فقط به شرط آنکه مي توانست آن را انجام دهد.ولي اگر اصولا ً بنا باشد که اين کار به

مورد اجرا گذاشته شود بايد به نحو احسن انجان گيرد.ما به هجو نويس برجسته اي نياز داريم.خوب،از کجا مي

خواهيم او را پيدا کنيم؟

لگا افزود: مي بينيد که اغلب ما جدي نويس هستيم و عليرغم همه احترامي که براي اين جمع قائلم متأسفانه بايد

بگويم که سعي عموم درهجونويس شدن منظره تلاش خيلي را که مي خواهند تارانتلا برقصند مجسم مي کند.

- من هرگزپيشنهاد نکردم که همه مابه سوي کاري که مناسب آن نيستيم بشتابيم.نظرمن اين بود که بايد يک هجو

نويس واقعا ً با ذوقي پيدا کنيم،مسلما ً در گوشه اي از ايتاليا چنين شخصي پيدا مي شود.همچنين پيشنهاد مي کنم

که اعتبارلازم تهيه گردد.البته بايداطلاعاتي درباره آن شخص داشته باشيم و اطمينان حاصل کنيم که روي مطالب

مورد موافقت ما کار خواهد کرد.

- اما ازکجامي خواهيد او را پيدا کنيد؟من مي توانم همه آن هجونويسهايي را که بهره اي ازهنر واقعي دارند با

انگشتان يک دست بشمارم،تازه بر هيچ يک از آنها نمي توان دست يافت. گيوستي نمي پذيرد،حقيقتا ً مشغله اش

زياد است.يک يا دو مرد مناسب نيز در لمباردي هست ولي تنها به لهجه ميلاني چيز مي نويسند...

گراسيني گفت:ازاين گذشته به طرق شايسته تري مي توان درمردم توسکان نفوذ کرد.اگر قرار براين بود که ما

مسأله خطير تمدن وآزادي مذهب را به هيچ گيريم،اطمينان دارم که حداقل نياز به يک دهاي سياسي احساس مي

شد.فلورامس نه مانند لندن صرفا ً عرصه کارخانه ها و کسب ثروت،و نه همچون پاريس مکمن تجملات بي معني

است.فلورانس شهري است که تاريخ با عظمتي دارد....

زن لبخند زنان سخن وي را قطع کرد:آتن نيزچنين بود اما به نسبت عظمتش تااندازه اي کندرو بود و احتياج يه يک

گدفلاي داشت تا بيدارش کند...

ريکاردو دستش را روي ميز زد و گفت:عجب ما هرگز به فکر خرمگس نبوديم!همين مرد!

- اين مرد کيست؟

- خرمگس،فليس ريوارز.او را به خاطر نداريد؟يکي از افراد دسته موراتوري که سه سال پيش از کوهستانهاي

آپنين سرازير شدند.

- توآن دسته را مي شناختي،اين طورنيست؟مسافرتت رابه پاريس درمعيت آنان به خاطر دارم.

- آري،براي مشايعت ريوارز که عازم مارتي بود تا لگهورن رفتم.مايل نبود درتوسکاني توقف کند.مي گفت پس

ازشکست قيام ديگرکاري در آنجا جز خنديدن باقي نمانده است، بنابراين بهتر است که به پاريس بروم.وي بيشک با

سينيورا گراسيني در مورد اين که توسکاني جاي مناسبي براي خنديدن نيست موافق بود.

- اگراکنون که فرصت انجام کاري در ايتاليا وجود دارد از او دعوت کنيم تقريبا ً اطمينان دارم که بازخواهد گشت.

- اسمش چه بود؟

- ريوارز.فکر مي کنم اهل برزيل باشد.به هر حال اطلاع دارم که در آنجا زندگي مي کرد.او تيزهوشترين کسي است

که من تاکنون ديده ام.خدا مي داند،در آن هفته اي که در لگهورن بوديم هيچ وسيله اي براي سرگرمي نداشتيم.تنها

ديدن لامبرتيني بيچاره کافي بود تا قلب انسان را در هم شکند اما آنگاه که ريوارز در اتاق بود انسان نمي توانست

از خنده خودداري کند، مهملاتي بود که پي در پي مي گفت.زخم شمشير هولناکي نيز روي گونه اش داشت،من بخيه

زدن آن را به خاطر دارم.مخلوق عجيبي است ولي من معتقدم که او ومهملاتش مانع از پاي در آمدن کامل بعضي

از آن جوانان بيچاره بود.

- او همان است که در روزنامه هاي فرانسه به نامLe taon مقالات سياسي مي نويسد؟

- آري،اکثرا ً مقالات کوتاه وپاورقيهاي فکاهي.در کوهستانهاي آپنين به خاطر زبان تندش او را خرمگس مي

نامند،او نيز از اين لقب براي امضاي مقالاتش استفاده کرد.

گراسيني با شيوه آرام وموقرخود واردگفتگو شد:من اطلاعاتي درباره اين آقا دارم امانمي توانم بگويم که شنيده

هايم اعتبار بيشتري براي وي کسب مي کند.شک نيست که در او يک ذکاوت سطحي وچشمگير وجود دارد.ولي به

نظرمن دراستعدادش مبالغه شده است.شايدهم فاقد شهرت نباشد امامعتقدم که شهرت وي درپاريس و وين کاملا ً

عاري ازنقص نيست.به نظرمي رسد که او آقايي است با... با ماجراهاي بسيار و گذشته اي نامعلوم.گفته مي شود

که هيئت دوپره بر اثر نوعدوستي وي را ازنقطه اي درصحاري سوزان آمريکاي جنوبي درحالي که با خفت وتوحش

غيرقابل تصوري مي زيسته برداشته است.من معتقدم که اوهرگز به شکل قانع کننده اي درباره اين که چگونه به

اين وضع گرفتار شده اظهاري نکرده است.و اما قيام درکوهستانهاي آپنين من مي ترسم اين مسأله که اشخاصي

باخصوصيات گونگون درآن کاربدفرجام شرکت داشته اند در پرده نمانده باشد.مشهور است مرداني که در بلونيا

اعدام شده اند اصولا ً جنايتکاران عادي بوده اند.خصوصيات عده زيادي را هم که گريخته اند مشکل بتوان توصيف

کرد.بدون ترديد تعدادي از شرکت کنندگان داراي صفات برجسته اي بوده اند…

ريکاردو سخن او را با لحني خشمگين قطع کرد و گفت:برخي از آنان دوستان صميمي بعضي افرادحاضر دراين

اتاق بودند!گراسيني بسيارخوب است که انسان سختگير و مشکل پسند باشد، ولي اين جنايتکاران عادي در راه

ايمانشان جان دادند،کاري ارزنده تر ازآنچه من وشما تاکنون انجام داده ايم.

گالي افزود:دفعه آينده هنگامي که مردم شايعات مبتذل پاريس را برايتان نقل مي کنند از جانب من مي توانيد به آنان

بگوييد که نسبت به هيئت دوپره در اشتباهند.من مادتل معاون دوپره را شخصا ً مي شناسم وهمه ماجرا را از او

شنيده ام.اينکه آنان ريوارز را در فلاکت و سرگرداني يافته بودند حقيقت دارد.او در جنگ به خاطر جمهوري

آرژانتين اسير شد و سپس گريخت.با قيافه هاي مبدل در اطراف کشور سرگردان بود و مي کوشيد تا به بوئنوس

آيرس بازگردد.اما داستان پذيرفتن از راه نوع دوستي جعل محض است.مترجم هيئت بيمار و ناگزير به مراجعت شده

بود.هيچ يک ازفرانسويان نمي توانستند به زبانهاي محلي تکلم کنند،بنابراين اين پست رابه وي پيشنهاد کردند واو

سه سال متمادي درمعيت آنان به اکتشاف شعب فرعي آمازون پرداخت. مادتل اعتقاد داشت که اگر وجود ريوارز

نبود ايشان هرگز قادر به انجام مأموريت نمي شدند.

فابريزي گفت:هرچه مي خواهد باشد،اما مردي که بتواند دو سرباز قديمي چون مادتل و دوپره را شديدا ً تحت تأثير

قرار دهد و چنان که به نظر مي رسد در اين کار موفق هم شده است بايد واجد صفات قابل توجهي باشد.سينيورا

شما چه فکر مي کنيد؟

- دراين باره چيزي نمي دانم.هنگامي که آوارگان ازتوسکاني مي گذشتند من در انگلستان بودم. اما به نظرمن اگر

آن افرادي که در طول يک مأموريت سه ساله در سرزمينهاي ناشناخته با او همراه بوده اند و همچنين رفقايي که

با وي در يک قيام شرکت جسته اند درباره اش نظر خوبي دارند اين خود توصيه اي کافي براي خنثي ساختن

بسياري از شايعات خياباني است.

ريکاردو گفت:هيچ گونه شبهه اي در مورد نظر رفقايش نسبت به او وجود ندارد.ازموراتوري وزامبکاري تا

خشنترين کوه نشينان همه فدايي اوبودند.وانگهي اودوست نزديک ارسيني است. ازطرف ديگر درست است که در

پاريس پيرامون وي داستانهاي بي سر وته بسياري که چندان هم مناسب نيست شايع است،اما اگر کسي بخواهد

براي خود دشمن نتراشد بايد هجو سياسي ننويسد.

لگا به عنوان معترضه گفت:هر چند کاملا ً مطمئن نيستم اما فکرمي کنم هنگامي که آوارگان اينجا بودند او را ديده

باشم.آدم گوژپشت،لنگ و يا از اين قبيل نبود؟

پروفسور کشوميزتحريرش را گشوده و مشغول جستجو در توده اي نامه بود:فکر مي کنم ورقه مشخصاتش راکه

توسط پليس تنظيم شده است همين جاها داشته باشم.به خاطرداريد هنگامي که آنان گريختند و در معابر کوهستاني

پنهان شدند،مشخصات ظاهريشان به همه جا فرستاده شد.و کاردينال- اسم آن رذل چيست؟- سينيولا نيز جايزه اي

براي سرشان وعده داد.

- ضمنا ً داستان جالبي درباره ريوارز و آن ورقه مشخصات برسرزبانها بود.او لباس کهنه يک سرباز را برتن مي

کند وبه عنوان يک تفنگچي زخمي که در حين انجام وظيفه زخم برداشته و در جستجوي دسته خود است در کشور

به راه مي افتد.عملا ً دسته گشتي سينيولا را وادار مي سازد که او را سوار کنند و يک روز تمام در يکي از ارابه

هاي آنان به سر مي برد. از جريان اسارت خودبه دست شورشيان،اعزامش به مخفيگاههاي کوهستاني وشکنجه

هاي وحشتناکي که ازآنان ديده بود،داستانهاي دلخراشي برايشان تعريف مي کند.گشتيها ورقه مشخصات را به وي

نشان مي دهند و او رهگونه اراجيفي را که درباره ديوي به نام خرمگس به ذهنش خطور مي نمايدبرايشان نقل مي

کند.سپس شبانه هنگامي که به خواب فرو مي روند سطلي پر از آب روي باروتهايشان مي ريزد و با جيبهاي مملو

از آذوقه و فشنگ پا به فرار مي گذارد…

فابريزي حرف خود را قطع کرد و گفت:نامه را پيدا کردم.فليس ريوارز،مشهور به:خرمگس. سن: در حدود30

؛محل تولد و اصل و نسب: مجهول،محتملا ً آمريکاي جنوبي؛حرفه: روزنامه نگار؛قد:کوتاه؛مو:مشکي؛ريش:?

?ياه؛سيه چرده؛چشم:آبي؛پيشاني:باز و چهار گوش؛بيني،دهان، چانه…بله، وهمچنين علائم مخصوص: پاي

راست لنگ،بازوي چپ کج،دست چپ فاقد دو انگشت،زخم شمشير تازه اي در صورت،مبتلا به لکنت زبان.بعد نيز

توجهي داده شده است: تيرانداز بسيار ماهر،هنگام دستگيري بايد دقت شود.

- بسيار عجيب است که با اين ليست مخوف تعيين هويت وانسته است آن دسته گشتي را فريب دهد.

- البته تنها بي پروايي محض بود که سبب موفقيتش گرديد.اگر تصادفا ً به وي ظنين مي شدند ديگر ازدست رفته

بود.اما قيافه معصوم قابل اعتمادي که درمورد لزوم به خود مي گيرد،او را در هر کاري موفق مي سازد.بسيار

خوب،آقايان نظرتان نسبت به اين پيشنهاد چيست؟ ظاهرا ً تعدادي از جمع حاضر ريوارز را به خوبي مي شناسند.به

او اطلاع بدهيم که از همکاريش در اينجا خشنود خواهيم شد؟

فابريزي گفت:به نظر من قبلا ً بايد او را درجريان بگذاريم فقط به خاطر اينکه بدانيم آيا تمايلي به بررسي اين طرح

دارد يا نه.

- شمامي توانيد مطمئن باشيد که هرگاه مسأله پيکاربا ژزوئيتها درکار باشد تمايل خواهد داشت. او بيرحمترين فرد

ضدمذهبي است که تاکنون در واقع روي اين مسأله تا حدي تعصب دارد.

- ريکاردو،پس به او خواهي نوشت؟

- البته،بگذارببينم حالادرکجاست؟به گمانم درسويس باشد.اوبيقرارترين موجودات است،همواره کوچ مي کند.اما

مسأله نشريه…

همه در بحث طولاني و مهيجي فرو رفتند.سرانجام هنگامي که متفرق مي شدند،مارتيني به نزد جوان خاموش رفت

و گفت:جما،تو را تا خانه مشايعت خواهم کرد.

- متشکرم،مي خواستم راجع به کاري با تو صحبت کنم.

مارتيني آهسته پرسيد:در آدرسها اشکالي پيش آمده است؟

- چيزمهمي نيست،ولي فکرمي کنم موقع آن است که درآنها تغييراتي داده شود.اين هفته دونامه در پست متوقف

شده است.هر دوي آنها کاملا ً بي اهميت بود.شايد هم اتفاقي بوده است،ولي ما به هيچ وجه نمي توانيم تن به خطر

بدهيم.اگر پليس زماني به يکي از آدرسهاي ما مظنون شود بلافاصله بايد آنها را تغيير داد.

- فردا به نزدت خواهم آمد.امشب قصد ندارم با تو صحبت کنم،خسته به نظر مي رسي.

- نه خسته نيستم.

- پس باز ناراحت شده اي.

- نه علت خاصي ندارد.

- کتي،خانم خانه هستند؟

- بله آقا،لباس مي پوشند.اگر هم اکنون به اتاق پذيرايي برويد تا چند لحظه ديگر پايين خواهند آمد.

کتي مهمان را با صميميت و خوشرويي يک دختر ديون شايري واقعي بهداخل خانه راهنمايي کرد.مارتيني مورد

علاقه خاص او بود.او مسلما ً زبان انگليسي را مانند يک بيگانه صحبت مي کرد.اما با اين وجود بيان کاملا ً

محترمانه اي داشت،هرگز خم خانم را در موقعي که خسته بود مانند برخي از مهمانان تا ساعت يک صبح و با

صداي بسيار بلند به بحث سياسي نمي گرفت.مهمتر اينکه وقتي کودک خانم مرد و شوهرش در بستر مرگ به سر

مي برد،براي کمک و تسلاي وي به ديون شاير آمده بود.کتي از آن پس اين مرد تنومند،بي دست و پا و کم حرف را

درست مانند گربه سياه و تنبلي که اکنون روي زانوي او نشسته بود،يکي از اعضاي خانواده به حساب مي آورد.

هرگز پا روي دمش نمي گذاشت،دود تنباکو توي چشمهايش فوت نمي کرد و يا به هيچ وجه خود را به عنوان يک

موجود دوپاي متجاوز به آن تحميل نمي نمود. رفتارش به شرط آنکه زانوي گرم و نرمي براي خوابيدن و

خرخرکردن مي يافت،درست مثل يک انسان بود.در سر ميز هم هرگز فراموش نمي کرد که تماشاي ماهي خوردن

انسانها براي يک گربه جالب نيست.دوستي ميان آن دو ديرينه بود.يک روز،زماني که پاشت شيرخواره بود و

خانمش از شدت بيماري نمي توانست در فکرش باشد،تحت توجه مارتيني درون يک سبد تغذيه شده و از انگلستان

آمده بود.از آن پس بر اثر تجربه ممتد معتقد شد که دوستي اين خرس انسان نما و بي دست و پا موسمي نيست.

جما داخل اتاق شد و گفت:چقدر شما دو نفر آسوده خاطر به نظر مي رسيد.انسان خيال مي کند که شب را مي

خواهيد بمانيد.

مارتيني گربه را با دقت از روي زانويش بلند کرد و گفت:به اميد اينکه قبل از حرکت يک فنجان چاي به من خواهي

داد زودتر آمدم.احتمال دارد آنجا بسيار شلوغ باشد.گراسيني نيز شام دلچسبي به ما نخوهد داد،در خانه هاي مدرن

هرگز اين کار را نمي کنند.

جما خندان گفت:بس است ديگر!زبان گالي نيز به همين تندي است!گراسيني بيچاره آنقدر بايد کفاره گناهان خود را

بدهد که ديگر نمي تواند پاسخگوي خانه داري ناقص زنش هم باشد.و اما چاي،يک دقيقه ديگر حاضر خواهد شد.

کتي مقداري کيک به سبک ديون شاير مخصوص تو تهيه کرده است.

- کتي موجود مهرباني است،اين طور نيست پاشت؟ضمنا ً اين مطلب در مورد تو هم که آن لباس قشنگ را پوشيده

اي صادق است.مي ترسيدم فراموش کني.

- به تو قول داده بودم که آن را بپوشم،گرچه براي چنين شب گرمي نسبتا ً ضخيم است.

- در فيزول هوا بسيار خنکتر خواهد بود،هيچ لباس ديگري به خوبي کشميري سفيد به تو نمي آيد.چند شاخه گل نيز

برايت آورده ام تا به آن سنجاق کني.

- از آن گلهاي خوشه اي قشنگ است،علاقه زيادي به آنها دارم!ولي بهتر اين است که در آب گذاشته شوند.من از

گل زدن به لباس نفرت دارم.

- اين هم يکي از تخيلات خرافاتي توست.

- نه،اين طور نيست.فقط فکر مي کنم که اگر در تمام طول شب به لباس مصاحب افسرده اي مانند من سنجاق

شوند،کسل خواهند شد.

- متأسفانه همه ما امشب کل خواهيم شد.اين محفل به نحو تحمل ناپذيري کسل کننده خواهد بود.

- چرا؟

- از يک نظر به خاطر اينکه گراسيني به هر کاري دست بزند مانند خودش کسل کننده خواهد بود.

- خوب کينه جو نباش.حال که به مهماني آن مرد مي رويم اين کار دور از انصاف است.

- مادونا هميشه حق با توست.بسيار خوب،از اين نظر کسل کننده خواهد بود که عده اي از اشخاص برجسته

نخواهند آمد.

- به چه علت؟

- نمي دانم،يا به علت نبودن در شهر،يا بيماري و يا چيزي ديگر.به هر حال امشب به جز دو يا سه سفير،چند

دانشمند آلماني،گروه سياحان گوناگون هميشگي،شاهزادگان روسي،اعضاي انجمن ادبي و چند افسر

فرانسوي،کس ديگري که بشناسم به آنجا نخواهد آمد،البته به استثناي هجونويس جديد که امشب شمع محفل خواهد

بود.

- هجو نويس جديد؟کدام،ريوارز؟ولي من گمان مي کردم گراسيني با او شديدا ً مخالف است.

- آري؟اما حال که اين مرد اينجاست و بيشک همه صحبتها درباره اوست،مسلما ً گراسيني مي خواهد خانه اش

نخستين مکاني باشد که شير جديد در آن به معرض نمايش گذارده شود.تو مي تواني مطمئن باشي که ريوارز چيزي

از مخالفت گراسيني نشنيده است.با اين وصف ممکن است آن را حدس زده باشد،او به اندازه کافي تيزهوش است.

- همين ديروز آمد،اين هم چاي.نه،بلند نشو،بگذار من قوري را بياورم.

مارتيني هرگز آنقدر که در اين اتاق کوچک احساس مي کرد خوشبخت نبود.دوستي جما، ناآگاهي خطيرش از عشقي

که در وي برمي انگيخت و رفاقت صريح و بي آلايشش براي او پر فروغترين چيزي بود که در زندگي بي فروغش

وجود داشت.هرگاه هم که بيش از معمول احساس دلتنگي مي کرد،پس از فراغت از کارش به اينجا مي آمد،غالبا ً

خاموش در کنارش مي نشست و او را همچنان که روي برودري دوزي اش خم شده بود و يا چاي مي ريخت تماشا

مي کرد.جما هيچ گاه از ناراحتي هاي مارتين نمي پرسيد و يا با چند کلمه نسبت به وي ابراز همدردي نمي نمود،اما

او قويتر و آرامتر از هميشه بيرون مي رفت و همان گونه که معمولا ً به خود مي گفت احساس مي کرد که مي

تواند دو هفته ديگر را محترمانه بگذراند.جما بدون آنکه خود بداند صاحب استعدادي نادر در تسکين دادن بود،در

سال پيش هنگامي که به دوستان عزيز مارتيني در کالابريا خيانت شد و مانند گرگها به گلوله بسته شدند،شايد تنها

وفاي پايدار جما بود که توانست او را از يأس برهاند.گاهي اوقات صبحهاي يکشنبه براي گفتگو درباره امور به

آنجا مي آمد.اين عبارت در مورد کارهاي عملي حزب مازيني که هردوي آنان اعضاي فعال و وفادارش بودند به کار

برده مي شد.جما در اين گونه مواقع کاملا ً به موجود ديگري تغيير مي يافت،موجودي زيرک،خونسرد،منطقي،بي

اندازه دقيق و کاملا ً بي تعصب. کساني که وي را فقط در حين کارهاي سياسيش ديده بودند او را يک مبارز

آزموده،با انضباط،قابل اعتماد،شجاع و از هر حيث يک عضو با ارزش حزب،منتهي فاقد چيزي در زندگي خصوصي

مي دانستند.گالي درباره اش گفته بود:او مبارز مادرزادي است که با چندين نفر از ما برابري مي کند و بس.مقابله

با مادونا جمايي که مارتيني مي شناخت بسيار مشکل بود.

جما در حالي که از روي شانه به عقب مي نگريست و کشو ميز دستي را مي گشود،پرسيد:خوب،هجونويس جديد

شما چه قيافه اي دارد؟نگاه کن سزار،اين آب نباتها و آلبالوهاي شکري مال توست ضمنا ً تعجب مي کنم که چرا

مردان انقلابي تا اين اندازه به شيريني علاقه دارند.

- مردان ديگر هم دارند منتها اعتراف به آن را دون شأن خود مي دانند.از هجونويس جديد مي پرسيدي؟از آن نوع

مرداني است که مورد پرستش زنان معمولي قرار مي گيرند،ولي تو از آن خوشت نخواهد آمد.يک بذله گوي حرفه

اي که زبان تندي دارد و با ظاهري بي اعتنا همراه رقاصه زيبايي که به او چسبيده است به دور جهان مي گردد.

- واقعا ً منظورت اين است که رقاصه اي در کار است و يا فقط به سبب اوقات تلخي مي خواهي زبان تندش را تقليد

کني؟

- خدا گواه است نه!وجود رقاصه کاملا ً واقعيت دارد و در نظر کساني که زيبايي شيطاني او را دوست دارند،تا

اندازه اي هم زيباست اما من خوشم نمي آيد.طبق گفته ريکاردو او يک کولي مجارستاني و يا از قبيل آنهاست که

در تئاترهاي ولايتي گالييا کار مي کنند.ريوارز ظاهرا ً آدم گستاخي است،او را درست مانند عمه پيردخترش به مردم

نشان مي داد.

- خوب،اگر او را از وطنش آورده است کار منصفانه اي مي کند.

- مادوناي عزيز،تو مي تواني مسائل را از اين جنبه بنگري ولي اجتماع چنين نمي کند.به نظر من بيشتر مردم از

معرفي شدن به زني که مي دانند معشوقه اوست رنجيده خاطر مي شوند.

- جز اينکه خود او به آنان گفته باشد،مردم از کجا مي توانند بدانند؟

- به اندازه کافي روشن است،اگر او را ببيني خودت خواهي فهميد.اما گمان مي کنم تا اين اندازه هم گستاخ نباشد

که او را به خانه گراسيني ها بياورد..

-او را نخواهند پذيرفت.سينيورا گراسيني زني نيست که مرتکب اينگونه اعمال غير مرسوم شود.ولي من مي

خواستم درباره آقاي ريوارز به عنوان يک هجونويس نه يک مرد اطلاعاتي کسب کنم.فابريزي به من گفت که

ريوارز نامه اي به او نوشته و آمادگي خود را براي ادامه پيکار بر ضد ژزوئيتها اعلام داشته است.اين هم آخرين

مطلبي است که درباره او شنيده ام.اين هفته کار بسيار زياد بود.

- گمان نمي کنم بتوانم اطلاعات بيشتري به تو بدهم،درباره پول هم به نظر نمي رسد آن طور که ما بيم داشتيم

اشکالي وجود داشته باشد.ظاهرا ً چنين مي نمايد که او در رفاه است و ميل دارد به رايگان کار کند.

- پس ثروت شخصي دارد؟

- ظاهرا ً بايد اين طور باشد،گرچه عجيب به نظر مي رسد،آن شب در خانه فابريزي شنيدي که هيئت دوپره در چه

وضعي او را يافته بود.ولي اکنون در بعضي از معادن برزيل سهم دارد،همچنين در پاريس،وين و لندن به عنوان

يک نويسنده انتقادي موفقيت عظيمي به دست آورده است.به چندين زبان تسلط دارد،در اينجا مانعي براي حفظ

ارتباط مطبوعاتيش با خارج وجود ندارد.رسوا ساختن ژزوئيتها همه وقتش را نخواهد گرفت.

- البته درست است سزار،موقع رفتن است.خوب گلها را به لباسم خواهم زد.فقط يک دقيقه منتظر باش.

به سرعت به طبقه بالا رفت و برگشت،گلها را به سينه لباسش زده و شال سياهي از تور اسپانيايي بر سر انداخته

بود.مارتيني او را با تحسين هنرمندانه اي براندازکرد.

- مادوناي من،تو مانند يک ملکه اي،ملکه بزرگ و خردمند سبا .

جما خندان پاسخ داد:چه حرف غيرمنصفانه اي!حال آنکه مي داني من به شدت کوشيده ام تا خود را به صورت يک

بانوي اجتماعي درآورم!چه کسي مي خواهد که يک زن مبارز قيافه ملکه سبا را داشته باشد؟اين طريقه گمراه

ساختن جاسوسان نيست.

- هر اندازه هم تلاش کني هرگز نمي تواني نقش يک زن اجتماعي نادان را ايفا کني.خوب،اين مهم نيست،وانگهي

تو بيش از آن زيبايي که جاسوسان با ديدن سيمايت بتوانند عقيده ات را دريابند.هرچند نتواني مانند سينيورا

گراسيني خنده هاي احمقانه اي سر دهي و در پس بادبزنت پنهان شوي.

- خوب،سزار دست از سر آن زن بيچاره بردار!قدري ديگر از اين آب نباتها بخور تا خلق خوش پيدا کني.آماده

اي؟پس بهتر است حرکتکنيم.

مارتيني حق داشت که مي گفت محفل امشب بسيار شلوغ و کسل کننده خواهد بود.مردان اهل ادب سخنان مودبانه و

بي اهميتي مي گفتند و کاملا ً ملول مي نمودند.حال آنکه جمع سياحان از گونه هاي مختلف و شاهزادگان روسي در

اتاقها پرسه مي زدند،درباره شخصيتهاي مختلف از يکديگر جويا مي شدند و سعي مي کردند به گفتگوي خردمندانه

اي بپردازند.

گراسيني با رفتاري که همچون چکمه هايش آراسته بود،از مهمانان خود پذيرايي مي کرد،ولي با ديدن جما

سيمايش شکفت.جما را واقعا ً دوست نمي داشت و به راستي قلبا ً از او در هراس بود،اما اين را مي دانست که

بدون او سالن پذيراييش جلوه عظيمي را از دست مي دهد.در حرفه اش مقام شامخي داشت و اکنون که به ثروت و

شهرت رسيده بود بزرگترين آرزويش اين بود که خود را مرکز اجتماع آزاديخواهان و روشنفکران سازد.او به

نحوي دردناک مي دانست که اين زنک بي مقدار و خودآرا که در جواني مرتکب خطاي به همسري برگزيدنش شده

بود،با آن سخنان پوچ و زيبايي بيروح شايستگي آن را نداشت که بانوي يک محفل ادبي باشد.هرگاه موفق مي شد

که جما را به آنجا بکشاند احساس مي کرد که آن شب موفقيت آميز خواهد بود.رفتار موقر و دلپسند جما مهمانان

را از تکلف رها مي ساخت و وجودش روح ابتذال را که به گمان گراسيني هميشه بر خانه بال گستر بود از آنجا

مي راند.

سينيورا گراسيني پس از اينکه خوش آمد صميمانه اي به جما گفت با زمزمه اي بلند متعجبانه اظهار داشت:امشب

چه زيبا شده اي!و با نگاهي انتقادآميز و بدخواهانه به بررسي لباس کشميري سفيدش پرداخت.او از مهمان خود به

خاطر شخصيت نيرومند و وزينش،به خاطر صراحت صميمانه و موقرش،به خاطر تعادل فکري پايدارش و حتي به

خاطر حالت خاص سيمايش،يعني همه آن چيزهايي که مورد علاقه مارتيني بود نفرتي کينه توزانه داشت.هرگاه

سينيورا گراسيني از زني متنفر مي شد،اين نفرت را به صورت مهري بي پايان نشان مي داد.جما به اين تعارفات و

نوازشها به همان اندازه که ارزش داشتند توجه نمود و ديگر فکرش را در اين باره مشوش نساخت.در نظر او آنچه

داخل اجتماع شدن نام داشت يکي از وظايف خسته کننده و نسبتا ً ناگواري بود که اگر يک مبارز مي خواست توجه

جاسوسان را به خود جلب نکند وجدانا ً بايد آن را انجام مي داد.او اين وظيفه را با کار پرزحمت رمزنويسي در يک

پايه قرار داده بود و از آنجا که مي دانست شهرت داشتن به خوش پوشي چه تأمين واقعي و پرارزشي در برابر

سوءظن است ژورنالهاي لباس را همچون کليدهاي رمزش به دقت بررسي مي نمود.شهيران ملول و افسرده ادب

از شنيدن نام جما شکفته شدند،او در ميان آنان محبوبيت بسياري داشت.روزنامه نگاران راديکال نيز به خصوص

بي درنگ به آن سوي اتاق طويل که وي ايستاده بود کشيده شدند.

جما مبارزي آزموده تر از آن بود که به آنان اجازه دهد او را در انحصار گيرند.راديکالها هميشه در دسترس

بودند.هنگامي که در اطرافش حلقه زدند با ملايمت در پي کارشان فرستاد و با لبخندي متذکرشان شد که با وجود

اين همه جهانگرد نيازمند به راهنمايي،وقت خود را نبايد در تبليغ وي به هدر دهند.او خود را وقف يکM.P.

انگليسي کرد که حزب جمهوريخواه مشتاق تحصيل همدرديش بود،و چون مي دانست که او در امور مالي تخصص

دارد ابتدا با جويا شدن عقيده اش درباره يک نکته فني مربوط به پول اتريش توجهش را جلب کرد و سپس ماهرانه

صحبت را به وضع بودجه جمهوري لمباردوونتيا کشاند.مرد انگليسي که انتظار داشت بر اثر گفتگوي بي اهميتي

ملول گردد،ظاهرا ً از ترس آنکه مبادا به چنگ يک فاضله افتاده باشد به ظن در او نگريست،اما پس از آنکه او را

خوش منظر و خوش محضر يافت کاملا ً تسليم گرديد و گويي که با مترنيخ روبروست در يک بحث جدي پيرامون

امور مالي ايتاليا غوطه ور گرديد.هنگامي که گراسيني يک مرد فرانسوي را که مايل است درباره تاريخ ايتالياي

جوان از سينيورا سوال بکند نزد آنان آوردM.P. با احساس مبهم از اين که شايد نارضايي مردم ايتاليا عميقتر از

آن است که او پنداشته بود،از جا برخاست.

جما اواخر شب بي آنکه کسي متوجه گردد به مهتابي زير پنجره هاي اتاق پذيرايي رفت تا چند لحظه در ميان گلهاي

درشت کامليا و خرزهره تنها بنشيند.هواي خفه و آمد و شد جمعيت در اتاقها نزديک بود که او را دچار سردرد کند.

در انتهاي ديگر مهتابي رديفي از نخلها و سرخس استوايي که در گلدانهاي بزرگي قرار داشت ديده مي شد.اين

گلدانها در وراي انبوهي از گلهاي سوسن و گياهان گلدار ديگر پنهان گشته بودند.همه اينها تشکيل پرده کاملي مي

داد و در پس اين پرده زاويه کوچکي بود که چشم انداز دل انگيزي بر دره داشت.شاخه هاي يک درخت انار،غرق

در شکوفه هاي ديررس در کنار فضاي باريک ميان گياهان معلق بود.

جما به اين زاويه پناه برد و اميدوار بود تا زماني که بتواند خود را با سکوت و استراحتي کوتاه از آن سردرد

هراس انگيز در امان نگهدارد،کسي نخواهد دانست که وي به کجا رفته است.شب گرم بود و آرامش دل انگيزي

داشت،اما با خروج از اتاقهاي دربسته و داغ احساس خنکي کرد و سرانداز توريش را بر سر کشيد.

بلافاصله صداي گفتگو و گامهايي که در طول مهتابي نزديک مي شد،او را از رويايي که در آن فرورفته بود خارج

ساخت.به سايه پناه برد تا از نظر پنهان بماند و بتواند پيش از آنکه ناگزير شود به خاطر گفتگوي مجددي بر مغز

خسته خود فشاري وارد آورد،باز براي چند لحظه بر سکوت گرانبها دست بيابد.عليرغم ناراحتي شديد وي صداي

گامها نزديک پرده قطع گرديد و به دنبال آن لحن تند و تيز سينيورا گراسيني در ميان سيل ياوه هايش لحظه اي

خاموش شد.

صدايي ديگر که به مردي تعلق داشت بسيار لطيف و خوش آهنگ بود اما کشش خاصي به آهنگ خوش آن لطمه

مي زد.اين کشش شايد تظاهر محض و يا به احتمال قوي نيز نتيجه يک کوشش دائمي جهت غلبه بر لکنت زبان

بود،ولي به هر صورت لطفي نداشت.

صدا پرسيد:گفتيد انگليسي؟ولي اين نام بدون ترديد ايتاليايي خالص است.چه بود،بولا؟

- آري،او بيوه جوواني بولاي بينواست که در حدود چهارسال پيش در انگلستان مرد به خاطر نداريد؟آه،فراموش

کردم که شما چنان زندگي آواره اي داريد.ما نمي توانيم از شما انتظار داشته باشيم که همه شهداي ناکام وطن ما

را بشناسيد،آنان بسيارند!

سينيورا گراسيني آه کشيد.هميشه به اين سبک با بيگانگان سخن مي گفت،نقش يک وطن پرست سوگوار به خاطر

غمهاي ايتاليا با روش شاگردان شبانه روزي و لب به زير انداختن کودکانه و زيبايش ترکيب موثري را به وجود

مي آورد.

صداي ديگر تکرار کرد:در انگلستان مرد!در آن موقع يک پناهنده بود؟به نظرم اين نام را مي شناسم،در آغاز کار

ايتالياي جوان با آن ارتباط نداشت؟

- چرا،او در شمار جوانان نگونبختي بود که در سال33 بازداشت شدند،آن ماجراي اسف انگيز را به خاطر

داريد؟چند ماه آزاد گرديد،آنگاه دو يا سه سال بعد،هنگامي که حکم بازداشت ديگري برايش صادر شد به انگلستان

گريخت.پس از آن شنيدم که در آنجا ازدواج کرده است.روي هم رفته ماجراي بسيار شاعرانه اي بود،خود بولاي

بينوا نيز هميشه رفتاري شاعرانه داشت.

- گفتيد در انگلستان مرد؟

- آري،بر اثر سل.آب و هواي وحشتناک انگلستان را نمي توانست تحمل کند.جما نيز تنها کودک خود را درست قبل

از مرگ او از دست داد،کودک مبتلا به مخملک شد.بسيار غم انگيز است،اين طور نيست؟همه ما به جماي عزيز

علاقه منديم!طفلک کمي خشک است،مي دانيد که انگليسيها هميشه خشک هستند،اما به نظر من ناراحتي هايش او

را مغموم ساخته.

جما از جا برخاست و شاخه هاي انار را به کنار زد.تشريح غمهاي خصوصي او تنها به منظور گفتگويي بي اهميت

برايش غيرقابل تحمل بود،و آنگاه که قدم در روشنايي نهاد ناراحتي آشکاري در سيمايش ديده مي شد.

خانم ميزبان با خونسردي قابل تحسيني به تعجب گفت:اين هم خود او!جما،عزيزم،متحير بودم که به کجا رفته اي.

آقاي فليس ريوارز مايلند با تو آشنا شوند.

جما نگاهي از روي کنجکاوي به او انداخت و با خود انديشيد:پس خرمگس اين است.ريوارز تعظيم نسبتا ً مودبانه

اي به او کرد اما چشمانش با چنان حالتي بر سيما و پيکر او خيره شد که به نظر جما گستاخانه و فضولانه رسيد.

ريوارز نگاهي به پرده ضخيم انداخت و گفت:گوشه د- د – دل انگيزي را يافته اند،آن هم چه چشم انداز زيبايي!

- آري گوشه زيبايي است،به اينجا آمدم تا اندکي هواخوري کنم.

خانم ميزبان چشم به ستارگان دوخت(مژگان زيبايي داشت و علاقه مند بود که آن را نشان دهد.) و گفت:به نظر مي

رسد که خانه نشيني در اين شب دل انگيز تا اندازه اي ناسپاسي به خداي مهربان است.سينيور ببينيد!اگر فقط

ايتالياي عزيز ما آزاد بود بهشت روي زمين نمي شد؟فکر کنيد ايتاليا بايد با چنين گلها و چنين آسماني برده زرخريد

باشد!

خرمگس با لحن کشدار نرم و سستش به نجوا گفت:و با چنين زنان وطن پرستي!

جما لرزان مستقيما ً در او نگريست،مسلما ً گستاخيش بيش از آن آشکار بود که از نظر کسي پنهان بماند.ولي او

اشتهاي سينيورا گراسيني را در مورد ستايشها به چيزي نگرفته بود.زن بينوا مژگانش را با آهي فرود آورد:آه

سينيور،اين کمترين کاري است که يک زن مي تواند انجام دهد!شايد روزي بتوانم استحقاق خود را به داشتن يک

نام ايتاليايي ثابت کنم،چه کسي مي داند؟حال ديگر بايد به وظايف ميزبانيم بپردازم،سفير فرانسه از من خواسته

است که دختر تحت سرپرستيش را به نجبا معرفي کنم بايد بياييد و او را ببينيد،دختر بسيار جذابي است.جماي عزيز

سينيور ريوارز را آورده بودم تا چشم انداز زيبايمان را تماشا کند بايد ايشان را به تو بسپارم.مي دانم که از ايشان

پذيرايي کرده و به همه معرفيشان خواهي نمود.آه!اينکه مي آيد همان شاهزاده خوش مشرب روسي است،او را

ملاقات کرده ايد؟مي گويند بي اندازه مورد علاقه امپراتور نيکلاست.فرمانده نظامي يکي از شهرهاي لهستان است

و نامي دارد که کسي قادر به تلفظ آن نيست.

?Prince mon pas-ce-N'est- magnifique! nuit Quelle

ضمن اينکه با ترزباني براي مردي که گردني ستبر،آرواره اي بزرگ و نيمتنه اي غرق در نشان داشت پرگويي مي

کرد به سرعت دور شد.و نوحه شکوه آميزش به خاطر

Patrie Malheur Notre

که کلماتي مانند

Charmante

و

Prince Mon

چاشني آن مي شد، در طوي مهتابي فرومرد.

جما بي حرکت در کنار درخت انار ايستاد.او براي اين زنک احمق متأسف و از گستاخي بيروح خرمگس ناراحت

بود.خرمگس با قيافه اي که جما را خشمگين ساخت،پيکرهايي را که دور مي شدند تماشا مي کرد به نظر مي رسيد

که مسخره کردن چنين مخلوقات قابل ترحمي دور از جوانمردي است.خرمگس لبخندزنان رو به جما کرد و گفت:

وطن پرستي ايتاليايي و وطن پرستي روسي،بازو به بازو حرکت مي کنند و از ملازمت يکديگر بسيار

مسرورند،کدام يک را ترجيح مي دهيد؟

جما اندکي چهره درهم کشيد و پاسخي نداد.

خرمگس ادامه داد:البته اين کاملا ً مربوط به سليقه شخصي است.ولي گمان مي کنم از اين دو، نوع متنوع روسي

را بيشتر دوست داشته باشم،بسيار کامل است.اگر روسيه براي برتري خود به جاي گلوله و باروت ناگزير بود که

بر گلها و آسمان تکيه کند به نظر شما تا چه مدت

Prince Mon

مي توانست آن دژلهستاني را حفظ کند؟

جما با سري پاسخ داد:به نظر من ما مي توانيم عقايد شخصيمان را بدون مسخره کردن زني که مهمانش هستيم

براي خود حفظ کنيم.

- آري!من وظايف ميزباني را در ايتاليا از ياد برده بودم،ايتاليايي ها مردم بسيار مهمان نوازي هستند.اطمينان دارم

که اتريشيان نيز آنان را چنين يافته اند،نمي نشينيد؟

لنگ لنگان طول مهتابي را پيمود و يک صندلي براي او آورد،روبرويش ايستاد و به نرده تکيه کرد.نوري که از يک

پنجره مي تابيد چهره اش را کاملا ً روشن مي ساخت،جما نيز مي توانست سيماي او را با فراغت مورد مطالعه

قرار دهد.جما مأيوس شده بود.او انتظار داشت چهره اي را ببيند که اگر مطبوع نبود دست کم مقتدر و جالب باشد.

اما نمايان ترين چيزي که در ظاهر او ديده مي شد تمايل وي به شيک پوشي و چيزي نسبتا ً بيش از تمايل به

جسارتي محض در رفتار و گفتار بود.ديگر اينکه مانند يک دورگه گندم گون و عليرغم پاي لنگش همچون گربه اي

چالاک بود.همه وجودش به نحو عجيبي شباهت به يک يوزپلنگ سياه داشت. پيشاني و گونه چپش به سبب داغ

طويل و بدمنظر يک زخم قديمي شمشير کاملا ً از شکل افتاده بود.جما اکنون متوجه شده بود که هرگاه در صحبت به

لکنت مي افتد همان طرف صورتش دچار تشنج عصبي مي گردد.اگر اين نقائص نبود زيبايي نسبتا ً وحشي و غم

انگيزي داشت.ولي به هر حال چهره گيرايي نبود.

بلافاصله با آن لحن نرم و نجواوارش باز ادامه داد:شنيده ام که نسبت به مطبوعات راديکال علاقه مند هستيد و در

جرايد مقالاتي مي نويسيد.

جما با خشمي روز به افزون به خود گفت:درست مانند لحن يوزپلنگي که حرف بزند،البته يوزپلنگي که سرحال

باشد و بتواند حرف بزند.

- به ندرت مي نويسم وقت ندارم.

- مسلما ً!از صحبت سينيورا گراسيني دريافتم که کارهاي مهم ديگري نيز به عهده داريد.

جما اندکي ابروهايش را بالا برد.قطعا ً سينيورا گراسيني از آنجا که زنک احمقي بود،با اين موجود غيرقابل اعتماد

که جما نيز به سهم خود رفته رفته از او متنفر مي گزديد بي پروا به گفتگو پرداخته است.

جما تقريبا ً با خشونت گفت:مقدار زيادي از وقت من گرفته شده است.ولي سينيورا گراسيني درباره اهميت اشتغال

من غلو مي کند.بيشتر آنها بسيار بي اهميت است.

- خوب،اگر همه ما وقت خود را صرف نوحه سرايي به خاطر ايتاليا کنيم دنيا به وضع نامطلوبي دچار خواهد شد.به

نظر من همنشيني با ميزبان امشب ما و همسرش را در دفاع از خود سبکتر مي سازد.آري،مي دانم مي خواهيد چه

بگوييد،کاملا ً حق با شماست،اما هردوي آنان با آن وطن پرستي شان بسيار مضحکند.به همين زودي مي خواهيد

به سالن برويد؟هواي اينجا بسيار خوب است!

- فکر مي کنم ديگر بايد بروم.اين شال من است؟متشکرم.

خرمگس شال را برداشته بود و اکنون با ديدگاني فراخ که همچون گل فراموشم مکن که در کنار جويي روييده باشد

آبي و معصوم مي نمود جما را مي نگريست.با پشيماني گفت:مي دان که به خاطر استهزاء آن عروسک مومي

بزک کرده از من رنجيده ايد،ولي انسان چه مي تواند بکند؟

- حال که از من مي پرسيد،من اين را عدم گذشت و... ن... ناجوانمردي مي دانم که کسي اشخاص کم خردتر از

خود را بدين شکل دست بياندازد،همچون خنديدن به يک افليج و يا...

نفس خرمگس ناگهان با دردمندي در سينه حبس گرديد،خود را عقب کشيد و به پاي لنگ و دست ناقصش چشم

دوخت.لحظه اي بعد تسلط بر خود را بازيافت و خنده اي سرداد:سينيورا، اين قياس به هيچ وجه منصفانه نيست.ما

افليجها آن گونه که او نادانيش را به رخ مردم مي کشد نقص خود را به معرض نمايش نمي گذاريم.حداقل از ما

بپذيريد که ما زشت صورتان را جالبتر از زشت سيرتان نمي دانيم.اينجا يک پله است،مايليد بازوي مرا بگيريد؟

جما در سکوتي پراضطراب به اتاق داخل شد،حساسيت نامنتظره خرمگس او را کاملا ً مشوش ساخته بود.به مجرد

اينکه خرمگس در سالن بزرگ را گشود جما دانست که در غياب او حادثه اي غيرعادي رخ داده است.بيشتر آقايان

خشمگين و ناراحت به نظر مي رسيدند،خانمها هم با گونه هاي برافروخته و تظاهر ماهرانه به بي خبري در گوشه

اي از اتاق گرد آمده بودند. ميزبان با خشمي فروخورده اما آشکار عينکش را جابجا مي کرد،گروه کوچکي از

جهانگردان نيز در گوشه اي ايستاده بودند و نگاههاي شيطنت آميزي به آن سوي اتاق مي انداختند.ظاهرا ً حادثه

اي در شرف وقوع بود که در نظر آنان رنگي از شوخي و در نظر بيشتر مهمانان رنگي از اهانت داشت.تنها

سينيورا گراسيني بود که به نظر مي رسيد متوجه چيزي نگرديده است،بادبزنش را طنازانه مي چرخانيد و منشي

سفارت هلند را که با پوزخندي به او گوش مي داد به پرگويي گرفته بود.

جما لحظه اي در آستانه در مکث کرد و سرش را برگردانيد تا ببيند که آيا خرمگس نيز متوجه ظاهر آشفته جمع

گرديده است.هنگامي که خرمگس نگاهش را از سيماي شاداب و غافل ميزبان متوجه نيمکتي در انتهاي اتاق

ساخت،پيروزي موذيانه اي در چشمانش برق زد.

جما بيدرنگ علت را دريافت،خرمگس معشوقه اش را با بهانه اي ساختگي که کسي جز سينيورا گراسيني را

نتوانسته بود بفريبد به آنجا آورده بود.دخترک کولي در حالي که به نيمکت تکيه داده بود توسط گروهي خودساز که

خنده هاي احمقانه سرمي دادند و افسران سوار نظامي که تبسم استهزاءآميزي بر لب داشتند احاطه شده بود.لباس

مجللي به رنگ زرد و گلي به تن داشت که ته رنگ پرشکوه شرقي در آن به چشم مي خورد.چنان غرق در زيور

بود که براي يک محفل ادبي فلورانس همچون پرنده اي استوايي که در ميان گنجشکها و زاغچه ها قرار گرفته

باشد،بهت آور بود و به نظر مي رسيد که او نيز خود را وصله ناهمرنگي احساس مي کند.بنابراين با اخم شديدا ً

تحقيرآميزي به خانمهاي آزرده خاطر مي نگريست.همين که خرمگس را ديد که در معيت جما پيش مي آيد ازجاپريد

و با اداي مشتي عبارات فرانسوي که به سختي مفهوم مي شد به سوي او آمد:مسيو ريوارز همه جا دنبال شما

گشتم!کنت سالتيکوف مي خواست بداند که آيا فردا شب مي توانيد به ويلايش برويد.آنجا مجلس رقصي برپاست.

- متأسفانه نمي توانم بروم.اگر هم مي رفتم نمي توانستم برقصم.سينيورا بولا اجازه بدهيد که خانم زيتا رني را به

شما معرفي کنم.

کولي با حالتي نيمه ستيزه جويانه در جما نگريست و تعظيم خشکي به او کرد.زيتا بدون ترديد همان گونه که

مارتيني گفته بود به اندازه کافي از زيبايي بهره داشت.زيبايي وي يک نوع زيبايي زنده،حيواني و وحشي بود.انسان

از ديدن هماهنگي کامل و نرمش حرکاتش لذت مي برد،اما پيشاني تنگ و کوتاهي داشت و خط منخرين ظريفش

احساس کسي را برنمي انگيخت و تقريبا ً نشان دهنده يک سبعيت بود.اندوه خاطري که جما از مصاحبت خرمگس

احساس کرده بود اکنون با حضور کولي شدت يافت و لحظه اي بعد هنگامي که ميزبان به طلب ياري سينيورا بولا

براي پذيرايي از چند جهانگردي که در اتاق حضور داشتند آمد با احساس راحتي عجيبي موافقت کرد.

اواخر شب که به فلورانس بازمي گشتند،مارتيني از او پرسيد:خوب،مادونا درباره خرمگس چه فکر مي

کني؟هيچگاه رفتاري بيشرمانه به آن شکل که او اين زنگ ينوا را دست انداخت ديده بودي؟

- منظورت در مورد دختر رقاصه است؟

- آري،خرمگس سينيورا را متقاعد ساخته بود که آن دختر ستاره فصل خواهد شد.سينيورا گراسيني به خاطر يک

فرد مشهور همه کار مي کند.

- به نظر من اين عمل نامنصفانه و دور از صميميت بود.اين کار گراسيني ها را در وضعيت ناگواري قرار داد،نسبت

به خود دختر نيز چيزي کم از ظلم نبود.من اطمينان دارم که او خود را ناراحت مي ديد.

- با خرمگس صحبت کردي،اين طور نيست؟درباره او چه نظري داري؟

- سزار نظرم اين است که اگر ديگر هيچگاه او را نمي ديدم بسيار خوشحال مي شدم.هرگز کسي را تا اين اندازه

خسته کننده نديده ام،در عرض ده دقيقه مرا دچار سردرد کرد.مانند يک ديو بيقرار و انسان نماست.

- مي دانستم که از او خوشت نخواهد آمد.حقيقت را بخواهي من هم از او خوشم نيامد.مثل يک مارماهي غيرقابل

اعتماد است،من به او اعتماد ندارم.

خرمگس بيرون از دروازه رومن،که زيتا در نزديکي آن منزل کرده بود،ساکن شد.وي به ظاهر تا اندازه اي خوش

گذران بود.اگر چه در اتاقها چيزي که حاکي از يک اسراف جدي باشد به چشم نمي خورد،گرايشي به تجمل در

جزئيات و تمايلي به خوش سليقگي در نظم همه چيز وجود داشت که گالي و ريکاردو را به حيرت انداخت.آن دو

انتظار داشتند با مردي روبرو شوند که در سرزمينهاي وحشي آمازون با سليقه ساده تري زيسته است،اما با ديدن

کرواتهاي تميز،رديف چکمه ها و انبوه گلهايي که هميشه روي ميز تحريرش قرار داشت،دچار شگفتي شدند.روي

هم رفته با او به خوبي کنار آمدند.خرمگس نسبت به همه،مخصوصا ً اعضاي محلي حزب مازيني،رفتاري مهمان

نوازانه داشت.ولي ظاهرا ً جما از اين قاعده مستثني بود.گويي از نخستين برخورد نفرت او را به دل گرفته بود و به

هر طريق مي کوشيد تا از معاشرتش بپرهيزد.دو يا سه بار عملا ً نسبت به او خشونت نشان داد و بدين ترتيب تنفر

قلبي مارتيني را نسبت به خود برانگيخت.از ابتدا علاقه اي ميان او ومارتيني احساس نمي شد،گويي طبيعتشان بيش

از آن ناممکن بود که بتوانند نسبت به يکديگر احساسي جز نفرت داشته باشند.اين نفرت از طرف مارتيني به

سرعت به سوي خصومت مي گراييد.

يک روز مارتيني با حالتي مغموم به جما گفت:براي من مهم نيست که خرمگس به من علاقه ندارد،از او به خاطر

آن ماجرا بدم مي آيد بنابراين ضرري به کسي نرسيده است.ولي نحوه رفتار او را نسبت به تو نمي توانم تحمل کنم.

اگر در حزب به اين دليل که ما ابتدا دعوتش کرده و بعد با او به نزاع پرداخته ايم آشوبي به راه نمي افتاد مواخذه

اش مي کردم.

- سزار دست از سرش بردار،اهميتي ندارد.وانگهي من نيز به اندازه او مقصرم.

- تقصير تو چيست؟

- اينکه تا اين حد از من بدش مي آيد.اولين باري که با يکديگر روبرو شديم،آن شب در خانه گراسيني ها حرف

بيرحمانه اي به او زدم.

- تو حرف بيرحمانه اي زدي؟مادونا،باور کردنش مشکل است.

- البته قصد خاصي نداشتم،بي اندازه هم متأسف شدم.مطلبي درباره کساني که به اشخاص افليج مي خندند گفتم،او

نيز آن را به خود گرفت.هيچ گاه او را به عنوان يک شخص افليج در خيال مجسم نکرده ام چندان هم ناقص نيست.

- نه،البته.يک شانه اش از شانه ديگر بالاتر است و دست چپش از شکل افتاده،نه گوژپشت است و نه کج پا.لنگي

اش هم قابل توجه نيست.

- باري از سر تا پا لرزيد و رنگ به رنگ شد.اين البته از بي نزاکتي من بود،اما بسيار عجيب است که تا اين حد

حساس باشد.نمي دانم که آيا قبلا ً هم از چنين شوخيهاي بيرحمانه اي رنج برده است يا نه.

- به نظر من بيشتر احتمال دارد که خود مرتکب اين شوخيها شده باشد.در زير همه آن رفتار مهذبش که براي من

جانکاه است،يک نوع درنده خويي باطني وجود دارد.

- سزار اين ديگر بي انصافي محض است.من نيز بيش از تو از او خوشم نمي آيد،ولي چه سودي دارد که او را بدتر

از آنچه هست نشان دهي؟رفتارش اندکي ساختگي و تحريک کننده است،گمان مي کنم بيش از اندازه احترامش

گزارده باشند.آن عبارت ماهرانه هميشگي نيز بسيار ملال آور است،اما فکر نمي کنم قصد آزار کسي داشته باشد.

- من نمي دانم چه قصدي دارد،ولي در مردي که به همه چيز بخندد چيز ناپاکي وجود دارد.آن روز در جلسه بحث

خانه فابريزي از اينکه به آن شکل،اصلاحات در رم را تحقير کرد بي اندازه متنفر شدم،گويي مي خواست در هر کار

شائبه اي از پليدي بيابد.

جما آهي کشيد و گفت:متأسفانه در آن مورد با او بيشتر از تو توافق دارم.همه شما مردم نيک نفس سرشار از

شادي بخشترين اميدها و انتظارات هستيد.شما هميشه آماده پذيرفتن اين فکريد که اگر بر حسب تصادف يک

جنتلمن نيک انديش و ميان سال به مقام پاپي برگزيده شود همه کارها به خودي خود درست خواهد شد.کافي است

که درهاي زندان را بگشايد،همه مردم گرداگردش را تبرک کند و ما انتظار داشته باشيم که در عرض سه ماه بر

دوره سلطنت هزار ساله مسيح دست بيابيم.گمان نمي کنم شما هرگز بتوانيد درک کنيد که او اگر هم بخواهد قادر به

اصلاح امور نيست.اصل نادرست است،نه مشي اين و آن.

- کدام اصل؟ قدرت سياسي پاپ؟

- تنها همين؟ اين جزئي از خطاي کل است.اصل نادرست اين است که هر مردي بتواند با قدرت در بند کشيدن و آزاد

ساختن،بر ديگري حاکم باشد.برقراري چنين رابطه اي يک نفر و همنوعانش نادرست است.

مارتيني دستهايش را بالا نگه داشت:مادونا،کافي است.و خندان اظهار داشت:من قصد ندارم با تو بحث کنم.فورا ً به

اين شکل دست به مخالف گويي صريح مي زني.من اطمينان دارم که نياکان تو از انگليسيهاي طرفدارمساوات

درقرن هفدهم بوده اند.وانگهي من به خاطر اينMS به اينجا آمده ام.آن را از جيب بيرون کشيد.

- نشريه جديدي است؟

- اين ريوارز بدبخت مطلب احمقانه اي به جلسه ديروز کميته فرستاده است.من مي دانستم که به زودي با او از در

مخالفت در خواهيم آمد.

- اشکالش چيست؟سزار،به نظر من واقعا ً قصاص قبل از جنايت مي کني.ريوارز ممکن است خوشايند نباشد ولي

احمق نيست.

- من انکار نمي کنم که اين نوشته نسبتا ً هوشمندانه است،ولي بهتر است خودت آن را بخواني.

مضمون نشريه يک قطعه هجايي درباره شور شديدي بود که به خاطر پاپ هنوز در ايتاليا انعکاس داشت.اين نشريه

مانند همه نوشته هاي خرمگس تند و کينه جويانه بود،اما جما عليرغم خشمش نسبت به سبک آن ناگزير شد که

حقانيت آن انتقاد را در قلب خود تأييد کندونوشته را روي ميز نهاد و گفت:من کاملا ً با تو موافقم که اين به شکل

نفرت انگيزي کينه جويانه است،اما ناگوارتر از همه اين است که تمام آن صحيح است.

- جما!

- آري اين طور است.اين مرد يک مارماهي خونسرد است ولي واقعيت را در کنار دارد.براي ما سودي ندارد که به

خود بقبولانيم اين تير به هدف اصابت نمي کند،اصابت مي کند!

- پس به نظر تو بايد آن را به چاپ برسانيم؟

- اين موضوع کاملا ً جدايي است.نظر من مطلقا ً اين نيست که آن را به همين شکل چاپ کنيم. ممکن است همه را

برنجاند و از ما جدا سازد و سودي هم نداشته باشد.ولي من فکر مي کنم اگر آن را مجددا ً بنويسد و جملات

خصوصي را حذف کند شايد بتواند به صورت يک اثر واقعا ً باارزشي درآيد.از نظر هجاي سياسي بسيار عالي

است،گمان نمي کردم بتواند به اين خوبي بنويسد.از چيزهايي سخن مي گويد که نياز به گفتن دارد و هيچ يک از ما

شهامت گفتنش را نداشته ايم.اين صفحات آنجا که او ايتاليا را به مرد مستي تشبيه کرده است که اشکبار و متأثر

به گردن دزدي که جيبش را خالي مي کند آويخته است،بسيار عالي است!

- جما!اين درست بدترين قسمت آن است!من از اين زوزه کشيدن بدخواهانه به همه چيز و همه کس بيزارم!

- من هم همينطور،اما مقصود اين نيست.ريوارز روش بسيار نامطبوعي دارد،به عنوان يک انسان نيز جالب توجه

نيست،ولي هنگامي که مي گويد ما از تظاهرات،در آغوش کشيها و بانگ دوستي و آشتي برداشتن خود مست شده

ايم و تنها کساني از اين کار سود مي برند ژزوئيتها و سان فديستها هستند،هزاران بار محق است.کاش در جلسه

ديروز شرکت داشتم. بالاخره چه تصميمي اتخاذ شد؟

- و اما مطلبي که به خاطر آن اينجا آمده ام اين است که از تو خواهش کنم تا نزد او بروي و وادارش کني لحن

مقاله را ملايمتر کند.

- من؟هنوز او را درست نمي شناسم،وانگهي از من متنفر است.چرا از ميان همه من بايد بروم؟

- تنها به خاطر اينکه امروز شخص ديگري وجود ندارد که آن را انجام دهد.به علاوه تو از همه ما عاقلتري و مانند

ما با او به بحث و مشاجره بيهوده نخواهي پرداخت.

- مسلما ً اين کار را نخواهم کرد.بسيار خوب،گرچه چندان اميدي به موفقيت ندارم.معهذا چون شما مي خواهيد مي

روم.

- اطمينان دارم اگر کوشش کني،مي تواني او را به راه آوري.آري،بارديگر اين مطلب که همه کميته نوشته اش را

از نظر ادبي ستوده اند،خوشحالش ميکند،ضمنا ً کاملا ً هم حقيقت دارد.

خرمگس درکنار ميزي پوشيده از گل و گياه نشسته بود.نامه گشوده اي روي زانو داشت و با خاطري پريشان به

کف اتاق خيره مي نگريست.سگ گله پشمالويي که در پيش پايش روي فرش خفته بود سربرداشت و به جما که به

در ضربه مي زد غريد.خرمگس شتابان از جا برخاست و تعظيمي خشک و رسمي به او کرد.چهره اش ناگهان

سخت و بي احساس شد وبا سردترين لحني که مي توانست گفت:خيلي لطف کرديد.اگر به من اطلاع مي داديد که مي

خواهيد بامن صحبت کنيد شخصا ً به ديدنتان مي آمدم.

جما چون مي دانست که او بدون ترديد از ديدارش بيزاراست در گفتن مقصود خود شتاب کرد. خرمگس بار ديگر

تعظيم کرد و يک صندلي روبروي او قرار داد.

- کميته مايل بود که من به ديدار شما بيايم زيرا اختلاف عقيده اي در مورد نشريه شما وجود داشت.

خرمگس خندان روبروي او نشست و گلدان بزرگي را که مملو از گل هاي داودي بود،ميان نور و چهره خود قرار

داد.

- اكثر اعضا گرچه نوشته شما را از نظر يك نوشته ادبي مي ستايند،ولي بر اين عقيده اند كه اين نشريه در شكل

كنونيش چندان مناسب چاپ نيست.آنان از اين بيم دارند كه مبادا لحن تند آن كساني را كه ياري و حمايتشان براي

حزب باارزش است برنجاند و از ما جدا سازد.

خرمگس يك شاخه گل داودي از گلدان بيرون آورد و آرام به پرپر كردن گلبرگهايش پرداخت. جما به محض ديدن

حركت دست راست لاغر او كه گلبرگها را دانه دانه به زمين مي ريخت،ناراحتي شديدي در خود احساس كرد،گويي

اين حركت را در جايي ديده بود.خرمگس با لحن سرد و ملايمش اظهار داشت:اين نشريه از نظر يك نوشته ادبي

كاملا ً بي ارزش است و فقط مورد ستايش كساني مي تواند قرار گيرد كه اطلاعي از ادبيات نداشته باشند.اما درباره

رنجاندنش اين همان چيزي است كه مورد نظر من است.

- كاملا ً متوجهم.مسأله اين است كه امكان دارد در اهانت به اشخاص خطاكار مورد نظر موفق نشويد.

خرمگس شانه هايش را بالا انداخت،گلبرگي را ميان دندانهايش نهاد و گفت:به نظر من اشتباه مي كنيد،مسأله اين

است كه:به چه منظور كميته شما مرا به اينجا دعوت كرده است؟فكر مي كنم براي استهزاء و افشاي نقش

ژزوئيتها باشد.من وظيفه خود را تا سرحد تواناييم انجام مي دهم.

- من هم مي توانم به شما اطمينان بدهم كه هيچ كس در لياقت و حسن نيت شما ترديدي ندارد. آنچه كميته از آن بيم

دارد اين است كه كارگران شهر از حمايت اخلاقي خود امتناع ورزند.شما شايد از اين نشريه قصد حمله به سان

فديستها را داشته ايد،اما بسياري از خوانندگان آن را حمل بر حمله به كليسا و پاپ جديد خواهندكرد.كميته هم اين

را به عنوان يك تاكتيك سياسي مطلئب نمي داند.

- رفته رفته متوجه مي شوم،تا مدتي كه من با گروه خاصي از روحانيون كه حزب اكنون با آنان روابط حسنه اي

ندارد درگير هستم مي توانم هرگاه كه مايل باشم حقيقت را بگويم.ولي به محض اينكه به سراغ كشيشان محبوب

خود كميته بروم،آن وقت حقيقت سگي است كه بايد به لانه رانده شود.هنگامي كه پدر مقدس به تماشاي آتش

ايستاده است بايد آن سگ را راند. آري،احمق حق داشت.من ترجيح مي دهم كه هر نوع آدمي باشم ولي احمق

نباشم.من البته بايد به تصميم كميته گردن نهم،ولي بازبر اين عقيده ام كه كميته نيروي فكري خود را در هر دو

جبهه بيهوده تحليل مي برد،و مس...مس...مسيو...مو...مونتانلي را در اين ميانه به حال خود مي گذارد.

جما تكرار كرد:مونتانلي؟منظورتان را درك نمي كنم.اسقف بريزيگلا را مي گويي.

- آري،مي دانيد پاپ جديد او را به مقام كاردينالي رسانده است.نامه اي راجع به وي اينجا داشتم.ميل داريد به آن

گوش كنيد؟نويسنده آن يكي از دوستان من است كه در آن سوي مرز است.

- مرز پاپ نشين؟

- آري،اين است آنچه كه او مي نويسد...

نامه اي را كه هنگام ورود جما در دست داشت بالا گرفت و به صداي بلند به قرائت كرد. ناگهان شديدا ً به لكنت

افتاد:به زودي سَ...سَ...سعاد...د...دت ديدار يكي از بدترين د... دشمنانمان،كا...كاردينال لورنزو...مو...

مونتانلي،اسقف بريزيگلا را پيدا خواهي كرد.او قص... قصد...

از خواندن بازايستاد،لحظه اي مكث كرد و باز آرام و با كشش غيرقابل تحملي ادامه داد ولي ديگر لكنت نداشت:او

قصد دارد كه در ظرف سه ماه آينده براي يك مأموريت سازش دادن از توسكاني بازديد نمايد.ابتدا در فلورانس

موعظه خواهد كرد و سه هفته در آنجا خواهد ماند، سپس به سوي سيينا و پيزا خواهد رفت و بعد از طريق پيتويا

به رومانيا بازخواهد گشت.وي آشكارا عضو حزب ليبرال وابسته به كليسا و دوست نزديك پاپ و كاردينال فرتي

است.در زمان گرگوري مغضوب بود و در نقطه كوچكي از كوهستانهاي آپنين دور از انظار نگه داشته مي شد.

اكنون ناگهان پيش افتاده است.البته او نيز مانند همه سان فديستها افسارش به دست ‍ژزوئيتهاست.اين مأموريت

توسط يكي از پدران روحاني ژزوئيت پيشنهاد شد.او يكي از واعظين بزرگ كليساست و در نوع خود مانند

لامبروچيني موذي است.وظيفه او اين است كه از فرو نشستن شور عمومي كه به خاطر پاپ ايجاد شده است

جلوگيري نمايند و تا روزي كه كارگران ژزوئيتها طرحي را كه مشغول تهيه آن هستندبراي امضا در برابر گراندوك

ننهاده اند،توجه عمومي را مشغول دارد.ولي من نتوانستم به كيفيت اين طرح پي ببرم.سپس مي نويسد: و اين كه

آيا مونتانلي از علت اعزام خود به توسكاني آگاه است و يا ژزوئيتها به بازيش گرفته اند،براي من روشن نيست.او

يا فرومايه اي بي اندازه هوشيار و يا بزرگترين الاغي است كه تا كنون زاده شده است.نكته عجيب اينجاست كه تا

آنجا كه من دريافته ام نه رشوه مي گيرد و نه معشوقه اي نگاه مي دارد.نخستين بار است كه به چنين موجودي

برخورد مي كنم.

نامه را به روي ميز نهاد و ظاهرا ً در انتظار صحبت جما با چشماني نيم باز مشغول تماشاي او شد.

جما پس از لحظه اي پرسيد:آيا به صحت اظهارات خبررسان خود مطمئن هستيد؟

- راجع به نحوه غيرقابل سرزنش زندگي خصوصي منسينيور مونتانلي؟نه،خود او هم مطمئن نيست.شما مي بينيد كه

او عبارت مشروط به كار مي برد.تا آنجا كه من دريافته ام...

جما به سردي گفت:آن را نمي گفتم،منظورم نكته اي است كه درباره اين مأموريت نوشته شده است.

- به نويسنده مي توانم كاملا ً اعتماد داشته باشم.او يكي از دوستان ديرين من است،يكي از رفقاي سال43در چنان

موقعيتي است كه به سبب آن مي تواند فرصتهايي مناسب براي كشف مسائلي از آن قبيل به دست آورد.

جما به سرعت نزد خود انديشيد:صاحب منصبي در واتيكان.پس ارتباطات او از اين نوع است؟حدس مي زدم كه

چيزي از اين قبيل باشد.

خرمگس ادامه داد:البته اين نامه خصوصي است و توجه كرده ايد كه مطالب آن بايد اكيدا ً بين اعضاي كميته شما

بماند.

- نياز به گفتن نيست.اما راجع به نشريه،اجازه مي دهيد به اطلاع كميته برسانم كه شما با دادن چند تغيير و ملايمتر

ساختن آن موافقت كرده ايد يا...

- سينيورا فكر نمي كنيد كه دادن تغييرات ممكن است به موازات كاهش تندي لحن،به زيبايي اين قطعه ادبي نيز

آسيب برساند؟

- شما نظر شخصي مرا مي پرسيد.ولي آنچه را كه من براي بيانش به اينجا آمده ام،حاصل نظرات كميته است.

- اين نمي رساند كه شما با حاصل نظرات كميته مخالفيد؟

نامه را قبلا ً در جيب نهاده بود.اكنون به جلو خم شد و با حالتي دقيق و مشتاق كه نقش سيمايش را كاملا ً تغيير

داد،در او نگريست.

- به نظر شما...

- اگر بخواهيد نظر شخصي مرا بدانيد...نظر من در هر دو مورد با اكثريت مخالف است.من به هيچ وجه اين نشريه

را از نظر ادبي نمي ستايم بلكه آن را از نظر ارائه حقايق،و از نظر تاكتيك عاقلانه مي دانم.

- يعني...

- من با شما كاملا ً موافقم كه ايتاليا به سوي روشنايي مرداب كشانده شده و احتمال زياد دارد كه بر اثر اين شور و

نشاط در سياه آب وحشتناكي فرو رود.من نيز از اينكه آن را با صراحت و جسارت بگويم قلبا ً خوشحال خواهم

شد،حتي اگر به قيمت رنجش و كناره گيري بعضي از متفقين كنوني ما تمام شود.ولي من نمي توانم روي نظر

شخصي خود پافشاري كنم.من جدا ً معتقدم كه اگر اصولا ً گفتن چنين مطلبي لزوم داشته باشد بايد به آرامي و

ملايمت گفته شود نه با لحني كه در اين نشريه به كار رفته است.

- اجازه مي دهيد نگاهي به نامه بياندازم؟

نامه را بيرون كشيد و نظري به صفحات آن انداخت.اخمي از نارضايي بر چهره اش نشست.

- آري كاملا ً حق با شماست.اين نشريه به شكل يك قطعه فكاهي براي

Chantant Cafe

نوشته شده است،نه يك هجاي سياسي.

- ولي انسان چه مي تواند بكند؟اگر من سنگين بنويسم مردم آن را درك نخواهند كرد.مي گويند اگر كينه جويانه

نباشد،كسل كننده خواهد بود.

- فكر نمي كنيد كينه جويي بيش از حد كسل كننده خواهد شد؟

خرمگس نگاه تند و سريعي به وي افكند و خنده اي سرداد:سينيورا ظاهرا ً در شمار افراد وحشتناكي هستند كه

هميشه حق با آنان است.بنابراين اگر من به وسوسه كينه جو بودن تسليم شوم،زماني خواهد رسيد كه مانند

سينيورا گراسيني كسل كننده خواهم شد؟پروردگارا،چه سرنوشتي!نه،نيازي نيست كه اخم كنيد.مي دانم از من

خوشتان نمي آيد.بنابراين به مطلب مي پردازم.پس عملا ً نتيجه اين مي شود كه:اگر من انتقاد از اشخاص را حذف

كنم و قسمت اصلي آن را به همين شكل كه هست باقي بگذارم،كميته از اينكه نمي تواند مسئوليت چاپ آن را بر

عهده گيرد عميقا ً اظهار تأسف خواهد كرد.اگر حقايق سياسي آن را حذف كنم و همه القاب زننده را تنها به دشمنان

حزب تخصيص دهم،كميته آن را شديدا ً خواهد ستودفاما من و شما قابل چاپش نخواهيم دانست.نكته حكيمانه و

نسبتا ً جالبي است:كدام يك از اين دو رجحان دارد، به چاپ برسد و ارزش چاپ شدن را نداشته باشد و يا ارزش

چاپ شدن را داشته باشد و به چاپ نرسد،بله سينيورا؟

- گمان مي كنم شما موظف به چنين تغييراتي نباشيد.به نظر من اگر انتقاد از اشخاص را حذف مي كرديد هرچند با

مخالفت اكثريت روبرو مي شد اما كميته به چاپ آن رضايت مي داد،و من معتقدم كه بسيار مفيد واقع مي شد.ولي

شما بايد كينه جويي را كنار بگذاريد.اگر مي خواهيد نكته اي را بگوييد كه خوانندگان شما مفادش را بايد همچون

قرص بزرگي فرودهند دليلي ندارد كه از ابتدا با شكل آن به وحشتشان بياندازيد.

خرمگس آهي كشيد و شانه هايش را از سر تسليم بالا انداخت:سينيورا قبول مي كنم،اما با يك شرط.اگر اكنون خنده

ام را از من مي گيريد،دفعه آينده بايد به من بازش دهيد.هنگامي كه عاليجناب كاردينال مهذب در فلورانس ظاهر

شود،شما و كميته شما نبايد با كينه جويي من به هر شكل كه باشد مخالفت ورزيد.اين وظيفه من است!

با لحني بسيار سرد و سبك صحبت مي كرد،گلهاي داودي را از گلدان بيرون مي آورد و بالايشان نگه مي داشت تا

نور چراغ را از وراي گلبرگهاي نيم شفاف آن ببيند.جما از ديدن تكان و لرزش شديد گلها پيش خود فكر كرد:چه

دست لرزاني دارد.فكر نمي كنم مشروب بنوشد!و در حالي كه از جا بر مي خاست گفت:بهتر است مطلب را شخصا ً

با بقيه اعضا كميته در ميان بگذاريد،من به هيچ وجه نمي توانم حدس بزنم كه در اين باره چه نظري خواهند داشت.

خرمگس نيز از جا برخاست و به ميز تكيه داده بود و در حالي كه گلها را بر چهره اش مي فشرد،گفت:و شما؟

جما مردد ماند.اين سوال او را آشفته ساخت و خاطرات ديرين و تلخ را در خاطرش زنده كرد. عاقبت گفت:من...

درست نمي دانم.چند سال پيش اطلاعاتي درباره منسينيور مونتانلي داشتم.در آن زمان كه دختر بودم او كانن و مدير

سمينار علوم الهي ايالتي بود كه من در آن مي زيستم. چيزهايي زيادي درباره اش از... كسي كه وي را از نزديك

مي شناخت شنيده ام.ول‍ي هرگز مطلب بدي نگفت.به عقيده من او دست كم در آن روزها مرد به راستي برجسته اي

بود.ولي اين مطلب مربوط به گذشته دور است.اكنون شايد تغيير رده باشد.قدرت غير مسئول بيشتر اشخاص را به

فساد سوق مي دهد.

خرمگس سر از روي گلها برداشت و با سمايي جدي به او نگريست:به هرحال اگر منسينيور مونتانلي شخصا ً

فرومايه نباشد،آلت دست فرومايگان است واين هردو در نظر من... و دوستاني كه در آن سوي مرز دارم يكسان

است.اگر سنگي به قصد نيك هم در سر راه انسان قرار گرفت باز بايد آن را به سويي پرتاب كرد.

- اجازه بدهيد سينيورا!

زنگ را به صدا در آورد،لنگ لنگان به طرف در رفت و آن را برايش گشود.

- سينيورا بي اندازه لطف كرديد كه به ديدن من آمديد.اجازه مي دهيد كسي را به دنبال

vetturra

بفرستم؟نه؟پس خدانگهدار!بيانكا،لطفا ً در سرسرا را باز كن.

جما با افكاري پريشان پاي در خيابان نهاد."دوستاني كه در آن سوي مرز دارم"اينان كيستند؟و سنگ را چگونه

بايد از سر راه به سويي پرتاب كرد؟اگر منظورش تنها هجو بود،پس چرا آن را با چنان نگاه وحشتناكي بيان كرد؟

منسينيورمونتانلي در نخستين هفته ماه اكتبر به فلورانس رسيد.بازديدش موج كوچكي از هيجان در شهر

برانگيخت.او يك واعظ مشهور و نماينده رفرم پاپ بود.مردم نيز مشتاقانه انتظارش را داشتند تا درباره آيين نوين

يعني مرام عشق و دوستي كه قرار بود غمهاي ايتاليا را درمان كند سخن گويد.انتصاب كاردينال گيزي به مقام

وزارت خارجه واتيكان،به جاي لامبروچيني منفور عام،شورعمومي را به اوج خود رساند.مونتانلي نيز درست

همان كسي بود كه به سهولت مي توانست اين شور را مشتعل نگه دارد.تقواي غيرقابل ايراد زندگيش در ميان

مقامات عالي رتبه كليساي رم،آن چنان پديده نادري بود كه بتواند توجه مردمي را كه اخاذي، اختلاس و عشقبازي

هاي رسوا را ملازمه تقريبا ً تغييرناپذير حرفه اسقفي مي دانستند جلب نمايد.وانگهي استعداد او به عنوان يك واعظ

به راستي درخشان بود و با صداي گوش نواز و شخصيت برجسته اش در هر موقع و هر جا مي توانست خود را

نشان دهد.

گراسيني طبق معمول همه توانش را به كار برد تا شخصيت مشهور تازه وارد را به خانه خود بكشاند،ولي مونتانلي

شكار سهل الوصولي نبود.او به همه دعوتها با لحني مودبانه اما كاملا ً امتناع آميز پاسخ مي داد ،مي گفت كه

حالش خوب نيست،وقتش گرفته است،و فرصت و ياراي رفتن به مجامع را ندارد.

مارتيني در صبح روشن و سرد يك روز يكشنبه همچنانكه با جما از ميدان سينيوريا مي گذشت رو به او كرد و با

انزجارگفت:اين گراسيني ها چه موجودات پرولعي هستند.ديدي گراسيني هنگامي كه كالسكه كاردينال مي گذشت

چگونه تعظيم كرد؟برايشان فرق ندارد كه يك مرد چكاره است،فقط كافي است كه سر زبانها باشد.هرگز درعمر خود

چنين شكارچيان كه شيران اجتماع را شكار مي كنند نديده ام.در اوت گذشته خرمگس بود،اكنون نيز مونتانلي

است.بدون شك عاليجناب از يان توجه خرسند است،ماجراجويان بسيار آن را با او سهم كرده اند.

آن دو از پاي وعظ مونتانلي در كليساي جامع بازمي گشتند.مستمعين مشتاق چنان در اين بناي عظيم ازدحام كرده

بودند كه مارتيني از بازگشت سردرد ناراحت كننده جما به هراس افتاد و او را واداشت تا قبل از پايان آيين عشاء

رباني بيرون بيايد.

اين صبح آفتابي كه يك بارندگي را پشت سرگذارده بود به دست وي بهانه دادتا پيشنهاد گردشي در باغهاي دامنه

سان نيكولو به جما بدهد.جما پاسخ داد:نه،اگر وقت داشته باشي مايل به گردش هستم!ولي نه به سمت تپه ها.بيا

درطول لونگ آرنو قدم بزنيم،مونتانلي در بازگشت از كليسا از اين راه خواهد گذشت.من نيز مانند گراسيني

هستم،مي خواهم اشخاص برجسته را ببينم.

- تو كه چند لحظه قبل او را ديدي.

- نه ازنزديك،در كليسا ازدحام شديدي بود.هنگامي هم كه كالسكه او مي گذشت پشتش به طرف ما بود.اگر از پل

دور نشويم مطمئنا ً او را خوب خواهيم ديد،مي داني كه در لونگ آرنو اقامت دارد.

- از كجا ناگهان خيال ديدن مونتانلي به سرت زده است؟ تو هرگز توجهي به واعظين مشهور نداشتي.

- منظور واعظين مشهورنيست.منظور خود اين مرد است.مي خواهم ببينم از هنگامي كه او را نديده ام چه تغييري

كرده است.

- چه وقت بود؟

- دو روز پس از مرگ آرتور.

مارتيني مضطربانه چشم براو دوخت.اكنون به لونگ آرنو رسيده بودند و جما پريشان خاطر با قيافه اي كه مارتيني

از ديدن آن بيزار بود بر سطح آب خيره مي نگريست.

مارتيني پس از لحظه اي گفت: جما،عزيزم،آيا مي خواهي بگذاري كه آن خاطره محنت بار تا آخر عمر دست از

سرت برندارد؟همه ما در هفده سالگي مرتكب خطا شده ايم.

جما افسرده پاسخ داد:همه ما در هفده سالگي عزيزترين دوست خود را نكشته ايم.بازويش را به نرده سنگي پل

تكيه داد وچشم بررود دوخت.مارتيني زبان خودرانگه داشت،هرگاه چنين حالتي به جما دست مي داد تقريبا ً از

گفتگوي با او نيز هراس داشت.

جما چشمانش را آهسته بلند كرد و به چشمان او دوخت:هرگز نتوانسته ام به آب نگاه كنم و به خاطر نياورم كه

ما...آنگاه با لرزشي عصبي گفت:سزار،كمي قدم بزنيم.از سرما نمي توان ايستاد.

خاموش ازپل گذشتند و درطول خيابان كنار رودخانه پيش رفتند پس ازچند لحظه باز ادامه داد: اين مرد چه صداي

دلنشيني دارد!حالت آن را در صداي هيچ انساني نشنيده ام.به نظر من، اين خود نيمي از راز نفوذ اوست.

مارتيني تأييد كرد:صداي شگفت انگيزي دارد.و بر اين موضوع كه امكان داشت خاطره دردناكي را كه رودخانه در

جما زنده كرده بود از ذهنش خارج سازد،چنگ انداخت:گذشته از صدايش تقريبا ً بزرگترين واعظي است كه من

تاكنون ديده ام،ولي من معتقدم كه راز نفوذ او عميقتر از آن است.اين به سبب زندگي اوست كه تقريبا ً از زندگي

اسقفهاي ديگر برجسته تر است.من گمان نمي كنم كه بتواني يك فرد عاليمقام را جز شخص پاپ دركليساي ايتاليا

بيابي كه شهرتش عاري ازعيب باشد.به خاطردارم سال گذشته كه دررومانيا بودم،روزي هنگام عبوراز قلمرو

اسقفي او،آن كوه نشينان خشن را ديدم كه در زيرباران انتظار ديدار يا لمس جامه اش را داشتند.در آنجا تقريبا ً

همچون مقدسين مورد احترام است و اين درميان اهالي رومانيا كه از هر شخص خرقه پوشي متنفرند بسيار مهم

است.به يكي از روستاييان پير،كه نمونه كاملي از قاچاقچياني بود كه درعمر خود ديده بودم،گفتم مثل اينكه مردم به

اسقفها بسيار علاقه مندند،و او پاسخ داد:ما به اسقفها علاقه اي نداريم،آنان دروغگو هستند،ما منسينيور مونتانلي

را دوست داريم.هيچكس تاكنون نديده است كه او دروغي بگويد يا مرتكب عمل غيرعادلانه اي بشود.

جما انگار كه با خود حرف مي زند گفت:نمي دانم آيا خود وي نيز مي داند كه مردم درباره اش اينگونه مي انديشند.

- چرا نداند؟فكر مي كني آن حرف درست نيست؟

- من مي دانم كه درست نيست.

- از كجا مي داني؟

- زيرا او به من گفت.

- او به تو گفت؟مونتانلي؟جما،منظورت چيست؟

جما مويش را از روي پيشاني عقب زد و سر به طرف او گرداند.باز خاموش ايستاده بودند. مارتيني به نرده تكيه

داده بود.جما نيز آهسته با نوك چترش خطوطي بر روي سنگفرش رسم مي كرد.

- سزار،من وتو در طول اين چند سال با يكديگر واقعا ً دوست بوده ايم.اما هرگز آنچه را كه واقعا ً به سر آرتور

آمده برايت نگفته ام.

مارتيني با عجله ميان صحبتش دويد و گفت:عزيزم،احتياج نيست بگويي همه چيز را مي دانم.

- جوواني به تو گفت؟

- آري،هنگامي كه در بستر مرگ بود.يك شب كه در كنارش بيدار مانده بودم،در آن باره برايم صحبت كرد.گفت...

جما،عزيزم،حال كه روي اين مطلب به صحبت پرداخته ايم،بهتر است حقيقت را به تو بگويم... گفت توهميشه در

فكر آن ماجراي غم انگيز بوده اي و از من خواهش كرد تا آنجا كه مي توانم دوست تو باشم و از فكركردن به اين

ماجرا بازت دارم.من نيز كوشش خود را به كاربرده ام،گرچه شايد موفق نشده باشم،اما به راستي كوشش خود را

به كار برده ام.

جما لحظه اي چشم از زمين برداشت و به نرمي پاسخ داد:مي دانم بدون دوستي تو با وضع ناگواري روبرو مي

شدم.ولي... پس جوواني درباره منسينيور مونتانلي با تو صحبت نكرد؟

- نه،من نمي دانستم كه اين مسأله به او ارتباط دارد.آنچه به من گفت مربوط به... ماجراي آن جاسوس و...

- سيلي زدن من به آرتور وخود راغرق كردن در... بسيار خوب،درباره مونتانلي با تو صحبت خواهم كرد.

به سوي پلي كه قراربود كالسكه مونتانلي ازروي آن بگذرد به راه افتادند.جما ضمن صحبت با نگاهي ثابت خيره بر

آب مي نگريست:مونتانلي در آن روزها يك كانن بود،مديريت سميناري علوم الهي پيزا را برعهده داشت.به

آرتوردرس فلسفه مي داد و هنگامي كه او به دانشگاه رفت باوي مطالعه مي كرد.آن دويكديگر را بسياردوست مي

داشتند!به دو دلداده بيشترشباهت داشتند تا به يك معلم و شاگرد.آرتور تقريبا ً زميني را كه مونتانلي روي آن راه مي

رفت مي پرستيد،و به خاطر دارم كه روزي به من گفت اگر پدرش را از دست بدهد- مونتانلي را هميشه به اين نام

مي خواند- خود را غرق مي كند.خوب،پس اطلاع داري كه راجع به جاسوس چه حادثه اي رخ داد.فرداي آن روز

پدر من و برتن ها- برادران ناتني آرتور و منفورترين اشخاص- براي يافتن جسد به لايروبي حوضچه دارسنا

پرداختند.من نيز تنها دراتاق خود نشستم و به آنچه كرده بودم انديشيدم...

لحظه اي مكث كرد و باز ادامه داد:اواخر شب پدرم به اتاقم آمد و گفت:دخترم،جما،بيا پايين. مردي آنجاست كه

مايلم ملاقاتش كني.وقتي پايين رفتم،يكي از دانشجويان كه در جمعيت عضويت داشت لرزان و رنگ پريده در اتاق

معاينه نشسته بود.او درباره نامه ثانوي جوواني كه از زندان رسيده بود با ما صحبت كرد و گفت كه آنان در نامه

اطلاع داده اند كه پيرامون كاردي و فريب خوردن آرتور در موقع اعتراف مطالبي از زندانيان شنيده اند.به ياد دارم

آن دانشجو به من گفت كه:حداقل آگاهي از بيگناهي او ما را تسلي مي دهد.پدرم دستم را گرفت و سعي كردتسلايم

دهد،آن موقع اطلاعي ازماجراي سيلي نداشت.سپس به اتاقم بازگشتم و سراسر شب را تنها در آنجا نشستم.صبح

روز بعد پدرم مجددا ً با برتن ها به بندر رفت تا در لايروبي نظارت كند.آنان اميدي به يافتن جسد داشتند.

- جسد هرگز پيدا نشد،نه؟

- نه،حتما ً داخل دريا شده بود،ولي آنان فكر مي كردند كه هنوز اميدي باقي است.تنها در اتاقم نشسته بودم كه

خدمتكاري نزدم آمد و گفت:يك

veverendissimo

به ملاقات پدرتان آمده بود. مدتها پس از اينكه به او گفتم پدرتان در تعميرگاه كشتي هستند مراجعت كرد.مي دانستم

كه بايد كانن مونتانلي باشد،بدين جهت به طرف در عقب دويدم و نزديك در بزرگ باغ به او رسيدم. هنگامي كه

صدازدم:كانن مونتنانلي مي خواهم با شما صحبت كنم.بيدرنگ ايستادوخاموش ماند تا من صحبت كنم.

آه،سزار،اگرچهره اش را ديده بودي،تا مدتها بعد از خاطرم نمي رفت! گفتم: من دختر دكتر وارن هستم و آمده ام تا

به شما بگويم كه من او را كشته ام،همه چيز را به وي گفتم و او همچون نقش روي سنگ تا لحظه اي كه صحبتم

را تمام كردم،ايستاد و گوش داد. بعد گفت:دخترم،خاطرت آسوده باشد،اين منم كه قاتلم نه تو.من او را فريب دادم و

او به آن پي برد. اين را گفت و بدون اداي كلمه اي از در بزرگ خارج شد.

- خوب بعد؟

- بعد از آن نمي دانم چه به سرش آمد.عصر همان روز شنيدم كه بر اثر يك نوع حمله عصبي در خيابان نقش زمين

گشته و بعد به خانه اي در نزديكي تعميرگاه كشتي برده شده است.و اين همه آن چيزي است كه من مي دانم.پدرم

هركار كه مي توانست در حق من انجام داد.آنگاه كه ماجرا را برايش نقل كردم،كار خود را رها كرد و به خاطر آنكه

ديگر عاملي براي تجديد خاطراتم وجود نداشته باشد بلافاصله مرا به انگلستان برد.او مي ترسيد كه سرنوشت من

نيز به آب ختم شود.واقعا ً هم يكبار به آن نزديك شدم.اما مي داني بعدا ً هنگامي كه دريافتم پدرم مبتلا به سرطان

است ناگزير شدم به خود بيايم،كس ديگري نبود كه از او پرستاري كند.پس از مرگ او من بودم و بچه هاي كوچكي

كه روي دستم مانده بودند،تا اينكه برادرم توانست خانه اي برايشان تهيه كند.بعد نيز جوواني پيدايش شد.مي داني

هنگامي كه ما به انگلستان آمديم به سبب آن خاطره وحشتناك از روبرو شدن با يكديگر بيم داشتيم.او از سهمي كه

در آن ماجرا داشت- نامه مصيبت باري كه از زندان نوشته بود- سخت پشيمان بود.اما من به راستي معتقدم كه رنج

مشتركمان ما را به يكديگر نزديك ساخت.

مارتيني لبخندي زد و سرش را تكان داد:از جانب تو امكان داشت چنين باشد،ولي جوواني از اولين باري كه تو را

ديد تصميمش را گرفت.مراجعت او را به ميلان پس از اولين سفرش به لگهورن به خاطردارم.به قدري درباره

توپرگويي مي كرد كه ديگر ازشنيدن نام جماي انگليسي بيزار مي شدم.گمان مي كردم از تو نفرت دارم،اين هم

كاردينال!

كالسكه از پل گذشت و به سوي خانه بزرگي در لونگ آرنو پيش راند.مونتانلي به بالشها تكيه داده بود و خسته تر

از آن مينمود كه ديگر به جمعيت مشتاقي كه در اطراف خانه براي ديدنش گرد آمده بودند توجه داشته باشد.

ديگرآن حالت الهام بخشي كه سيمايش دركليسا داشت به كلي محوگشته بود و نور آفتاب خطوط اندوه وخستگي را

در آن آشكار مي ساخت.پس ازآنكه پياده شد وبا گامهاي سنگين و بي روحي كه ناشي ازخستگي و بيماري هاي

قلبي دوران كهولت بود داخل خانه شد.جما برگشت و آهسته به سوي پل رفت.چهره اش براي يك لحظه چنان مينمود

كه گويي پژمردگي ونوميدي مونتانلي را منعكس مي سازد.مارتيني خاموش در كنارش قدم مي زد.

جما پس مكثي باز ادامه داد:اغلب فكر مي كردم… كه منظورش از فريب دادن چه بود.گاهي از خاطرم مي گذشت

كه…

- خوب؟

- خيلي عجيب است.شباهت ظاهري بسيارعجيبي ميانشان وجود دارد.

- ميان چه كساني؟

- آرتور و مونتانلي.البته تنها من نبودم كه متوجه آن شدم.در ارتباط بين اعضاي آن خانواده نيز نكته مرموزي

وجود داشت.خانم برتن،مادرآرتور،يكي از مهربانترين زناني بود كه من ديده بودم.چهره اش همان حالت روحاني

چهره آرتور را داشت و من معتقدم كه خصوصيات اخلاقيشان نيزبه يكديگر شبيه بود.اما او هميشه مانند يك

جنايتكار تحت تعقيب كمي وحشتزده به نظرمي رسيد.همسر ناپسريش نيز چنان با او رفتار مي كرد كه هيچ شخص

شايسته اي با سگي بدان گونه رفتار نمي كند.خود او نيز با همه آن برتن هاي فرومايه تضاد حيرت انگيزي داشت.

يك كودك بدون ترديد همه چيز را بديهي مي پندارد،ولي بعدها هنگامي كه به گذشته فكر مي كردم متحير بودم كه آيا

آرتور واقعا ً يك برتن بود؟

مارتيني دخالت كرد واولين تلاشي را كه در آن لحظه به فكرش رسيد عرضه نمود:شايد چيزي درباره مادرش شنيده

بود،محتملا ً تنها همين مطلب سبب مرگش شده و هيچگونه ارتباطي با ماجراي كاردي نداشته است.

جما سرش را تكان داد:سزار،اگر چهره آرتور را درآن لحظه كه من به گونه اش سيلي زدم مي ديدي،اين فكر را

نمي كردي.شايد آن فرضياتي كه درباره مونتانلي وجود دارد صحت داشته باشد،احتمال بسياري هم دارد... ولي من

خود مي دانم كه چه كرده ام.

مسافت كوتاهي را بي آنكه حرفي بزنند طي كردند.عاقبت مارتيني گفت:عزيزم،اگر در جهان راهي يافت مي شد كه

آب رفته را به جوي بازگرداند،ارزش داشت كه به خطاهاي گذشته خود بيانديشيم.ولي به راستي گذشته را بايد ازآن

گذشتگان دانست.ماجراي وحشتناكي است اما دست كم ديگر جوان بينوا را با آن كاري نيست و از همه كساني كه

بازمانده اند خوشبخت تر است، از همه كساني كه درتبعيد و زندان به سر مي برند.من و تو بايد به فكرآنان باشيم،ما

حق نداريم كه به خاطرمردگان خود را ازپا دراندازيم.آنچه را كه شلي مورد علاقه ات گفته است به خاطر بياور:

گذشته از آن گذشتگان و آينده از آن توست.مادام كه از آن توست،نگهش دار وافكارت را نه روي آزاري كه در

گذشته رسانده اي بلكه روي كمكي كه اكنون مي تواني بنمايي متمركز كن.

در آن شور و حرارت،دست جما را به دست گرفته بود.ناگهان بر اثر صداي چندش آور نرم و بي روحي كه در

قفايش برخاست،يكه اي خورد و آن را رها ساخت.

اين صداي بي روح به نجوا گفت:دكتر عزيز،همه آنچه كه درباره مونتانلي مي گوييد درست است.او حقا ً بسيار

شاعرانه تر از آن است كه در اين دنيا باشد.تا آنجا كه سزاست مودبانه به دنياي ديگر بدرقه شود.من اطمينان دارم

كه درآنجا نيزمانند اينجا شورعظيمي برپا خواهد كرد. آنجا بيشك ارواحي بسيار قديمي وجود دارند كه هرگز چنين

كاردينال شريفي را نديده باشند. ارواح نيز به چيزهاي نو بيش از هر چيز ديگر علاقه مندند.

صداي دكتر ريكاردو با آهنگ خشمي فروخورده گفت:اين را از كجا مي داني؟

- از كتاب مقدس،آقاي عزيز.اگربتوان به انجيل اعتماد كرد،حتي محترمترين ارواح نيز سوداي به دست آوردن

متحدين نامتجانسي را در سر مي پرورانند.ولي اكنون شرافت و ك... ك... كاردينالها به نظرمن اين تركيب

نامتجانس ونامناسبي چون شهد وحنظل است.آه،سينيورمارتيني و سينيورا بولا!هواي دل انگيز پس از باران اين

طور نيست.شما هم سخنان ساونارولا را شنيديد؟

مارتيني به سرعت برگشت.خرمگس،در حالي كه سيگاري بر لب داشت و گياهي در جا دگمه اش جاي داده

بود،دست لاغر و كاملا ً پوشيده با دستكش را به سوي او دراز كرد.در اين حال كه نورآفتاب به چكمه هاي تميزش

مي تابيد و پس ازبرخورد با سطح آب در چهره اش منعكس مي گرديد،به نظرمارتيني رسيد كه لنگي او از معمول

كمتر و خودخواهي اش از هميشه بيشتر است.آن دو يكي با مهرباني وديگري با اندكي ترشرويي دست يكديگر را

فشردند كه ريكاردو شتابزده گفت:متأسفانه حال سينيورابولا خوب نيست!جما چنان رنگ پريده بود كه چهره اش در

پناه كلاه اندكي كبود مي نمود و روبان زير گلويش بر اثر تپش قلب به وضوح تكان مي خورد. با صداي ضعيفي

گفت:من به خانه مي روم.

كالسكه اي را صدا زدند.مارتيني نيز با با او به درون كالسكه رفت تا به خانه هدايتش كند. خرمگس كه خم شده بود

تا روپوش او را از روي چرخ كنار بزند ناگهان چشمانش را متوجه چهره جما كرد و مارتيني ديد كه جما با سيماي

تقريبا ً وحشتزده اي خود را كنار كشيد.پس از آنكه حركت كردند،مارتيني به زبان انگليسي پرسيد:جما،چه خبر

است؟اين فرومايه به تو چه گفت؟

- چيزي نگفت،سزار،تقصير او نبود.من... من وحشت كردم...

- وحشت؟

- آري،گمان كردم... دستش را روي چشمانش نهاد.

مارتيني نيز خاموش در انتظار ماند تا او تسلط بر خود بازيابد.چهره اش به تدريج رنگ طبيعي خود را بازيافت.

عاقبت رو به مارتيني كرد و با صداي هميشگيش گفت:حق با توست.نگاه كردن به يك گذشته وحشتناك از بي ثمر

هم بي ثمرتر است.اعصاب را تحت تأثير قرار مي دهد و انسان را وامي دارد تا هرگونه تصورات امكان ناپذيري را

به مخيله خود راه دهد.سزار از اين پس هيچ گاه در آن باره صحبت نخواهيم كرد.وگرنه هميشه در چهره همه كس

يك شباهت خيالي با چهره آرتور مي بينم.اين نوعي وهم است،همچون كابوسي است كه در روز روشن به انسان

دست مي دهد.هم اكنون هنگامي كه آن مردك خودنما نزد ما آمد گمان كردم آرتور است.

خرمگس محققا ً راه به وجود آوردن دشمنان خصوصي را مي دانست.در ماه اوت به فلورانس رسيده بود و درپايان

اكتبرسه چهارم اعضاي كميته اي كه وي را دعوت كرده بودند با مارتيني اشتراك نظر داشتند.حملات بيرحمانه او

به مونتانلي حتي ستايشگرانش را آزرده ساخت.خود گالي نيز كه در ابتدا بر هرچه هجونويس مي كرد صحه مي

گذاشت،رفته رفته با حالتي افسرده تأييد كرد كه بهتر بود مونتانلي به حال خود گذاشته مي شد.

"كاردينالهاي شريف چندان زياد نيستند و هرگاه چنين كاردينال هايي سر بر آوردند بايد با آنان محترمانه

رفتارشود."ظاهرا ً تنها كسي كه به اين طوفان كاريكاتورهاكوچكترين توجهي نداشت خود مونتانلي بود.همانگونه

كه مارتيني گفت،به زحمتش نمي ارزيد كه انسان نيروي خود را صرف استهزاي مردي كندكه تا اين اندازه به آن

روي خوش نشان مي دهد.درشهر گفته مي شد كه روزي مونتانلي ضمن صرف ناهار با اسقف فلورانس يكي از

هجونامه هاي خصوصي و زننده خرمگس راكه عليه وي نوشته شده بود دراتاق مي بيند،نامه را مي خواند، سپس

آن را به دست اسقف داده مي گويد:با مهارت نوشته شده است،اين طور نيست؟

يك روزنشريه اي تحت عنوان"مراسم اعلام حاملگ‍ي مريم مقدس" در شهرانتشار يافت.اگرچه نويسنده امضاي

مشهور خرمگس خود را كه طرحي ازيك خرمگس گشوده بال بود حذف كرده بود،سبك كاملا ً زننده آن درذهن

اكثرخوانندگان نسبت به هويت نويسنده اش شكي باقي نگذارد. اين قطعه فكاهي به شكل گفتگويي ميان توسكاني در

نقش مريم باكره و مونتانلي در نقش يك فرشته نوشته شده بود.فرشته درحالي كه سوسنهاي عفاف راحمل مي كرد

وتاجي از شاخه هاي زيتون صلح بر سر داشت،ظهور ژزوئيتها را اعلام مي كرد.سراپاي اين قطعه پر از ايما و

اشاراتي زننده بود كه از يك طبيعت مخاطره جو فاش مي شد.همه مردم فلورانس نيز احساس مي كردند كه اين هجو

ناجوانمردانه ونامنصفانه است،با اين وصف همه آنان خنديدند.در مبتذل گوييهاي تند خرمگس نكته چنان غيرقابل

تحملي وجود داشت كه حتي آنان كه از وي نفرت داشتند و ملامتش مي كردند همچون پرحرارت ترين هواخواهانش

از همه هجوهاي او شديدا ً به خنده مي افتادند.از آنجا كه لحن اين نشريه زننده بود اثر خود را بر احساس عمومي

شهر به جاي نهاد.نيكنامي شخص مونتانلي بالاتراز آن بود كه يك استهزاء هر اندازه هم با ظرافت طبع نوشته مي

شد،بتواند به طورجدي به آن آسيب برساند،ولي ورق براي يك لحظه تقريبا ً به زيان او برگشت.خرمگس فهميده بود

كه ضربه را كجا واردآورد.گرچه هنوزجمعيتهاي مشتاق براي ديدن كاردينال در موقع سوار شدن به كالسكه يا ترك

آن مقابل خانه وي جمع مي شدند،ولي باز اغلب فريادهاي شوم ژزوئيت! و سان فديست جاسوس! با دعاهاي

خيروهلهله هاي شادي درهم مي آميخت.

اما مونتانلي فاقد هواخواه نبود.دوروز پس از انتشار آن قطعه فكاهي "خادم كليسا" يك روزنامه مذهبي مهم مقاله

اي تحت عنوان "پاسخي به مراسم اعلام حاملگي مريم مقدس" باامضا"فرزند كليسا" درج كرد.

اين مقاله حاوي يك نوع دفاع پرشور از مونتانلي در برابر اتهامات رسواكننده خرمگس بود. نويسنده ناشناس پس

ازآنكه با فصاحت وحرارت بسيار آيين صلح و نيكخواهي نسبت به انسانها را كه پاپ جديد نويد دهنده آن بود تشريح

مي كرد،در پايان خرمگس را به مبارزه مي طلبيد تا تنها يكي ازادعاهايش رابه اثبات رساند.همچنين رسما ً ازمردم

مي خواست تاسخنان يك مفتري حقير را باور نكنند.قدرت اين مقاله از نظر يك مدافعه خاص وهنرش از نظر يك

نوشته ادبي تا آن اندازه بالاتر از سطح معمول قرار داشت كه بتواند توجه عده بسياري را در شهر جلب كند، به

خصوص كه حتي مدير روزنامه نيز نتوانست به هويت نويسنده اش پي ببرد.اين مقاله به زودي به شكل نشريه اي

جداگانه مجددا ً به چاپ رسيد و مدافع ناشناس در همه كافه هاي فلورانس موضوع بحث قرار گرفت.

خرمگس با حمله شديدي به پاپ و هواخواهانش به خصوص مونتانلي پاسخ داد و محتاطانه اشاره كرد كه گويا

مونتانلي با مدحي كه ازاو شده موافقت داشته است.مدافع ناشناس مجددا ً در روزنامه خادم كليسا با عصبانيت آن

را تكذيب كرد.درطول بقيه اقامت مونتانلي مباحثه اي كه ميان دونويسنده اوج مي گرفت توجه عمومي راحتي بيش

ازخود واعظ مشهور به خود مشغول داشت.

بعضي از افراد ليبرال حزب به خود جرأت دادند تا خرمگس را به سبب لحن بدخواهانه و غير ضروري نسبت به

مونتانلي نكوهش كنند اماموفقيت چنداني نيافتند.او فقط به مهرباني تبسم كرد و با لكنتي اندك و سست پاسخ داد:

آقايان شما به راستي بي انصافيد.من هنگامي كه به سينيورا بولاتسليم شدم،صريحا ً قيد كردم كه بايد مرا درخوشي

اندكي به خاطرشخص خود آزاد گذارند. در پيمان چنين تصريح شده است!

در پايان ماه اكتبر مونتانلي به اسقف نشين خود در رومانيا بازگشت و پيش از آنكه فلورانس را ترك گويد،ضمن يك

وعظ توديعي پيرامون مباحثه سخن گفت،شور و حرارت هردو نويسنده را با ملايمت نكوهش كرد و از مدافع خود

درخواست كرد تا با پايان دادن به اين جنگ كلمات بي ثمر و ناشايست،سرمشق گذشت شود.

فرداي آن روزدرخادم كليسا اعلاني بدين مضمون انتشاريافت:بر حسب ميل منسينيور مونتانلي كه در برابر عموم

ابراز شده است فرزند كليسا از مباحثه دست مي كشد.

حرف آخربا خرمگس بود.او نشريه كوچكي انتشارداد و درآن اعلام داشت كه درمقابل شكيبايي مسيحي مونتانلي

خلع سلاح شده و تغييرعقيده داده است و آماده است تا در آغوش نخستين سان فديستي كه مي بيند اشك آشتي فرو

ريزد.در پايان نوشته بود: من حتي مايلم كه طرف ناشناس خود را درآغوش كشم،و اگر خوانندگان من مي دانستند

همان گونه كه من وعاليجناب مي دانيم، اين به چه معني است و اوچرا ناشناس مانده است،خلوص مرا در

تغييرعقيده ام باورمي كردند.

دراواخر نوامبر خرمگس به كميته ادبي اطلاع داد كه براي يك گردش دو هفته اي به كنار دريا مي رود.ظاهرا ً

رهسپار لگهورن گرديد،اما دكتر ريكاردو كه بلافاصله در پي او حركت كرد و مي خواست با او صحبت كند بيهوده

در شهر به جستجوي وي پرداخت.در روز پنجم دسامبر ناگهان يك دمونستراسيون سياسي با جنبه بسيار افراطي در

ايالت كليسايي سراسر سلسله جبال آپنين ظاهر شد.مردم نيز به تدريج علت سوداي ناگهاني خرمگس را به گردش

در دل زمستان دريافتند.هنگامي كه شورشها فرونشانده شد،به فلورانس بازگشت و ضمن برخورد با ريكاردو در

خيابان با خوشرويي به وي گفت:شنيدم كه در لگهورن در جستجوي من بوده ايد.من در پيزا اقامت داشتم،چه شهر

قديمي زيبايي است!حالتي چون شهر آركادي دارد.درهفته كريسمس در يك جلسه بعد ازظهر كميته ادبي كه در خانه

ريكاردو واقع در نزديكي پرتاآلاكروس منعقد بود، شركت جست.اين جلسه يكي ازجلسات شلوغ بود وهنگامي كه

اواندكي ديرتربا تعظيم و تبسمي پوزش خواهانه داخل شد،ظاهرا ً هيچ جاي خالي وجود نداشت.

ريكاردو از جا برخاست تا يك صندلي از اتاق مجاور بياورد ولي خرمگس مانعش شد و گفت: به خود دردسر

ندهيد،همين جا راحت هستم.به طرف پنجره اي كه جما صندليش را در كنار آن گذارده بود رفت،روي درگاه نشست و

سرش را با رخوت به كركره ها تكيه داد.

هنگامي كه لبخندزنان باچشمان نيم بسته ونگاه زيركانه اي،همچون ابوالهول كه سيمايش را به صورت يكي از

تصاوير لئوناردو داوينچي جلوه گرمي ساخت،از بالا در جما نگريست،آن بدگماني غريزي كه در جما به وجود آورده

بود به هراسي بي سبب مبدل گشت.

طرح مورد بحث اين بود كه نشريه اي انتشار داده شود و در آن نظرات كميته پيرامون كمبود آذوقه كه توسكاني

راتهديد مي كرد واقداماتي كه بايد براي مقابله با آن انجام گيرد،مطرح گردد. تصميم در اين باره تا اندازه اي مشكل

بود،زيرا طبق معمول نظرات كميته در اين باره بسيار اختلاف داشت.گروه مترقي تركه جما،مارتيني و ريكاردو در

شمار آن بودند،طرفدار يك درخواست جدي از حكومت و مردم براي انجام اقدامات آني و كافي جهت آسايش طبقه

دهقان بود.گروه ميانه رو- كه البته گراسيني جزو آن بود- ازاين مي ترسيد كه يك لحن بسيار موكد به جاي آنكه

هيئت وزيران را قانع سازد به خشم آورد.

گراسيني با قيافه آرام و تأسف بارش نگاهي به راديكالهاي تندرو انداخت و گفت:آقايان بسيار خوب است كه ما

بخواهيم تا بي درنگ به مردم كمك شود.اغلب ما خواستار چيزهاي بسياري هستيم كه محتملا ً آن را به دست

نخواهيم آورد،اما اگر با آن لحني كه شما پيشنهاد پذيرفتنش را مي دهيد شروع كنيم،احتمال بسيار دارد كه حكومت

تا آن زمان كه عملا ً با قحطي روبرو نشده است دست به انجام هيچ گونه اقدام آسايش بخشي نزند.اگر تنها بتوانيم

هيئت وزيران را وادار سازيم كه به وضع محصول رسيدگي كنند،يك گام به پيش خواهد بود.

گالي ازجاي خود دركنار بخاري پريد تا به خصمش پاسخ دهد:يك گام به پيش،آري آقاي عزيز، اما اگر قرار باشد كه

يك قحطي فرارسد ديگر به انتظار ما نخواهد ماند تا آن گام به پيش را برداريم.قبل از آنكه ما به كوچكترين آسايش

واقعي برسيم همه ملت از گرسنگي جان مي دهد.

ساكوني شروع به صحبت كرد:جالب است اگر بدانيم كه... ولي چندين صدا حرفش را قطع كردند."بلندتر صحبت

كن،ما نمي شنويم!"

گالي باعصبانيت گفت:با اين هياهوي جهنمي خيابان فكرنمي كنم بشنويد.ريكاردوآن پنجره بسته است؟آدم نمي تواند

صداي خود را بشنود!

جما نگاهي به پنجره انداخت وگفت:آري،كاملا ًبسته است.گمان مي كنم يك سيرك سياريا چيزي از آن قبيل در حال

عبور است.

صداي فريادها،خنده ها،جلنگ جلنگ زنگها و پاها در خيابان به گوش مي رسيد و با نواهاي گوشخراش يك دسته

موزيك سازهاي بادي و دنگ دنگ بيرحمانه يك طبل درهم مي شد.

ريكاردو گفت:در اين چند روز هيچ چاره اي نيست.درتعطيلات كريسمس بايد انتظارسر وصدا را داشت.ساكوني چه

مي گفتيد؟

- مي گفتم شنيدن نظرياتي كه در پيزا و لگهورن پيرامون اين مطلب وجود دارد جالب خواهد بود.شايد سينيور

ريوارز بتواند اطلاعاتي به ما بدهد،او به تازگي از آنجا آمده است.

خرمگس پاسخ نداد.او ازپنجره به خارج مي نگريست وبه نظر مي رسيد كه اين گفته را نشنيده است.

جما گفت:سينيور ريوارز!

جما تنها كسي بود كه در كنار خرمگس نشسته بود و چون او باز خاموش ماند،به جلو خم شد و بازويش را

گرفت.خرمگس به آرامي روبرگرداند وبه سيماي او نگاه كرد.جما هنگامي كه تأثر ناپذيري ترسناك و بهت او را ديد

يكه خورد.چهره اش براي لحظه اي شباهت به صورت يك جسد يافت،سپس لبها به نحو عجيب و بيروحي به حركت

در آمدند.آهسته گفت:آري يك سيرك سيار.

نخستين فكري كه خود به خود به خاطرجما رسيد اين بود كه او را ازكنجكاوي ديگران درامان دارد.بدون آنكه

ناراحتي وي را درك كرده باشد دانست كه يك وهم يا خيال وحشتناكي بر او مستولي گشته و اكنون روحا ً و جسما ً

دستخوش آن است.شتابان از جا برخاست و پس از آنكه ميان او و جمع ايستاد،گويي مي خواست به خارج

بنگرد،پنجره را گشود.به جزجما كسي چهره خرمگس را نديده بود.

در خيابان سيرك سياري مي گذشت.مقلدان سوار بر خر بودند و دلقكها جامه الوان ببر داشتند. جمعيتي كه با ماسك

ولباس مبدل درجشن شركت كرده بودند،خندان وتنه زنان با لوده ها شوخي مي كردند.رگباري از رشته هاي كاغذ به

يكديگر مي پاشيدند و پاكتهاي كوچك آب نبات را به سوي ملكه سيرك كه در ارابه اش نشسته بود،پرتاب مي

كردند.ملكه خود را با پروپولك آراسته بود،روي پيشاني اش چندطره مصنوعي وبرلبهاي رنگ كرده اش لبخندي

تصنعي ديده مي شد. به دنبال ارابه قيافه هاي رنگارنگي پيش مي آمدند،كودكان ولگرد،گداها،آكروباتها كه معلق

مي زدند وميوه فروشهاي دوره گرد كه كالاهاي خود رابا فرياد به فروش مي رساندند.آنان سرگرم هل دادن،ضربه

زدن و تحسين كردن كسي بودند كه جما ابتدا به سبب فشار و موج جمعيت قادر به ديدنش نگشته بود.ولي به هرحال

لحظه اي بعد توانست او را به روشني ببيند.اين يك گوژپشت كوتوله و بدمنظري بود كه با يك كلاه كاغذي الوان و

چند زنگوله خود را به هيئت احمقها درآورده بود،ظاهرا ً جزو گروه سيار بود و مردم را با شكلكها و پيچ و تابهاي

ترسناك سرگرم مي كرد.

ريكاردو به پنجره نزديك شد و گفت:آنجا چه خبر است؟مثل اينكه كاملا ً مجذوب شده ايد.

از اينكه آن دو كميته را به خاطر ديدن سيرك سيار و مقلدان به انتظار نگاه داشته بودند،اندكي متعجب بود.جما

برگشت و گفت:چيز جالبي نيست،فقط يك سيرك سيار است،ولي چنان غوغايي به راه انداخته بود كه گمان كردم

شايد چيز ديگري باشد.همچنان كه دستش روي درگاه پنجره بود،ناگاه احساس كرد كه انگشتان سرد خرمگس با

فشاري شديد دستش را مي فشرد.خرمگس آهسته زمزمه كرد:متشكرم.سپس پنجره را بست و باز روى درگاه

نشست.

خرمگس با حالتي خودنمايانه گفت:آقايان متأسفم كه صحبت شما را قطع كردم،مشغول تماشاي سيرك سيار

بودم،منظره بسيار جالبي است.

مارتيني با خشونت گفت:ساكوني از شما سوال داشت.رفتار خرمگس در نظرش تظاهر بي پايه اي مي نمود و

ازاينكه جما بايد تا آن اندازه بي نزاكت باشد كه ازخرمگس پيروي نمايد ناراحت شد،اين كار زيبنده جما نبود.

خرمگس منكر هرگونه اطلاع از وضع روحي موجود در پيزا شد و توضيح داد كه فقط براي گردش به آنجا رفته

بوده است.سپس دفعتا ً دربحث پرشوري پيرامون دورنماي آينده كشاورزي و مسأله نشريه فرورفت و آنقدر به

بيرون ريختن كلماتي لكنت بار ادامه داد تا ديگران كاملا ً خسته شدند.گويي از آهنگ صداي خود سرور بيمارگونه

اي به وي دست مي داد.هنگامي كه جلسه پايان يافت و اعضاي كميته قصد رفتن كردند،ريكاردو به نزد مارتيني آمد

و گفت:ناهار را با من صرف خواهي كرد؟فابريزي و ساكوني قول داده اند بمانند.

- متشكرم بايد سينيورا بولا را به خانه برسانم.

جما ضمن آنكه ازجابرخاست و شالش را بر سر انداخت،پرسيد:واقعا ً مي ترسي كه من تنها نتوانم به خانه

بروم؟دكتر ريكاردو!البته خواهد ماند،تنوع برايش مفيد است.به اندازه كافي از خانه بيرون نمي رود.

خرمگس داخل صحبت شد:اگر اجازه بدهيد شما را به خانه مي رسانم،من نيز به همان سمت مي روم.

- اگر واقعا ً به همان سمت مي رويد...

ريكاردو هنگامي كه در را به روي آنان مي گشود،پرسيد:ريوارز،فكر نمي كنم فرصت آن را داشته باشي كه امشب

سري به اينجا بزني،اينطور نيست؟

خرمگس خندان نگاهي از روي شانه به عقب انداخت و گفت:من دوست عزيزم؟مي خواهم به تماشاي سيرك سيار

بروم!ريكاردو درحالي كه به نزد مهمانانش باز مي گشت،گفت:چه موجود عجيبي است،و چه علاقه غريبي به

مقلدان دارد!

مارتيني گفت:فكر مي كنم احساس همگوني باشد.اگر تاكنون مقلد ديده باشم خود اين مرد است.

فابريزي با قيافه اي جدي داخل صحبت شد و اظهار داشت:كاش مي توانستم بگويم كه فقط مقلد است،اگر هم مقلد

باشد متأسفانه از آن مقلدان خطرناك است.

- از چه نظر خطرناك است؟

- خوب،من از آن گردشهاي تفريحي كوتاه و مرموز كه آنقدر مورد علاقه اوست خوشم نيامد. مي دانيد اين سومين

بار است و من معتقد نيستم كه او در پيزا بوده است.

ساكوني گفت:به نظر من،اين كاملا ً آشكار است كه او به كوهستانها مي رود.حتي اين زحمت را به خود نمي دهد

كه ادامه ارتباطش را با قاچاقچياني كه در ماجراي ساوينيو آشنا شده است انكار كند.و بسيار طبيعي است اگر او

براي گذراندن نشريه هايش از مرز پاپ نشين از دوستي آنان استفاده كند.

ريكاردو اظهار داشت:آنچه را كه من مي خواستم بگويم همين مسأله است.به خاطرم رسيد بهترين راه براي ما اين

است كه ازاو بخواهيم تا اداره امورمرزي ما را به عهده بگيرد.به نظر من مطبوعات در پيستويا با بي كفايتي ادراه

مي شود،طريقه رد كردن نشريه ها نيز كه هميشه در آن كاغذ سيگارهاي تمام نشدني پيچيده مي شود،بي اندازه

ابتدايي است.

مارتيني با عناد گفت:تاكنون نتيجه بخش بوده است.به تدريج از اين كه مي ديد گالي و ريكاردو هميشه خرمگس را

به عنوان سرمشقي پيش مي كشند به ستوه مي آمد و به اين فكر مي افتاد كه دنيا پيش از آنكه سر و كله اين

راهزن ازخودراضي پيدا شود وهمه را ارشاد كند به خوبي مي گذشت.

- براي ما كه اكنون به علت فقدان وسيله بهتري به آن قانع هستيم نتيجه بخش بوده است.اما چنان كه مي داني

ضبط اموال و بازداشتهاي زيادي صورت گرفته است.حال من معتقدم كه اگر ريوارز اين كار را به عهده گيرد،ضبط

اموال و بازداشت كمتر خواهد شد.

- به چه دليل چنين اعتقادي داري؟

- نخست اينكه قاچاقچيان در معامله ما را به چشم يك بيگانه و يا يك گاوشيرده مي نگرند،حال آنكه ريوارز براي

آنان يك دوست صميمي و به احتمال قوي رهبري است كه مورد احترام و اعتمادشان است.مي تواني مطمئن باشي

كه هر قاچاقچي در كوهستانهاي آپنين آن كاري را كه براي ما نمي كند به خاطرمردي كه در قيام ساوينيو شركت

داشته است انجام خواهد داد.درثاني مشكل،كسي درميان ما وجود داشته باشد كه كوهستانها رامانند ريوارز

بشناسد.به خاطربياوريد كه او درآنجا مخفي بوده است و همه راههاي قاچاقچيان را به خوبي مي داند.هيچ فرد

قاچاقچي حتي اگر مي خواست جرأت فريب دادنش را نداشت و اگرهم اين جرأت را داشت قادربه فريب دادنش نبود.

- پس نظر شما اين است كه از او بخواهيم تا همه امور مطبوعاتي ما،توزيع،آدرسها،مخفيگاه ها و همه چيز را در

آن سوي مرز بر عهده بگيرد و فقط بخواهيم كه نشريات ما را از مرز عبور دهد؟

- خوب راجع به آدرسها و مخفيگاه ها شايد تاكنون هرچه را كه ما داشته و نداشته ايم شناخته باشد.من گمان نمي

كنم دراين مورد بتوانم چيزي بر اطلاعاتش بيافزاييم.اما درباره توزيع هر چه ديگران ترجيح مي دهند.به نظر من

مسأله مهم گذراندن از مرز است.اگر كتابها سالم به بولونيا برسد پخش آن كار نسبتا ً سهلي است.

مارتيني گفت:من شخصا ً با اين طرح مخالفم اولا ً همه اين صحبتهايي كه درباره مهارتش مي شود صرفا ً گمان

است ما او را عملا ً در حين كارهاي مرزي نديده ايم و نمي دانيم كه آيا در لحظات بحراني تسلط بر خود را حفظ

خواهد كرد يا نه.

ريكاردو اظهار داشت:نيازي نيست كه در آن مورد ترديد كني!ماجراي ساوينيو ثابت مي كند كه او بر خود تسلط

دارد.

مارتيني ادامه داد:تازه با آن اطلاعات اندكي كه از ريوارزدارم در خود تمايلي نسبت به سپردن همه اسرارخود به

او نمي كنم.او در نظر من آدم سبك مغز و متظاهري است.سپردن همه امور مخفي يك حزب به دست يك نفر كار

خطرناكي است.فابريزي نظر تو چيست؟

پروفسور پاسخ داد:مارتيني،اگر من فقط اعتراضاتي نظير تو داشتم در مورد مردي كه داراي خصايلي است كه

ريكاردو مي گويد،و ريوارز بي شك چنين است،از آن چشم مي پوشيدم.من شخصا ً كوچكترين ترديدي در

شجاعت،شرافت و حضور ذهن او ندارم،در مورد اينكه هم كوهستانها و هم كوه نشينان را مي شناسد دلايل

فراواني داريم.ولي ايراد ديگري هست،من يقين ندارم كه او فقط به خاطر ردكردن نشريات از مرزبه كوهستانها مي

رود.رفته رفته به اين فكر مي افتم كه مبادا هدف ديگري داشته باشد.اين البته بايد اكيدا ً بين خودمان بماند،صرفا ً

گماني است.به نظر من امكان دارد با بعضي از گروههاي مخفي و شايد هم با خطرناكترينشان در ارتباط باشد.

- منظورت كدام گروه است،كمربند سرخها؟

- نه،اوكولتلاريوت.

- خنجرزنان،اين كه گروه كوچكي از دهقانان تبعيد شده است،بيشتر آنان بي سواد و فاقد تجربه سياسي اند.

- شورشيان ساوينيو نيز چين بودند،اما چند رهبر تحصيل كرده داشتند،شايد اين جمعيت كوچك نيز چنين رهبراني

داشته باشد.ضمنا ً به خاطر داشته باش،شايع است كه اغلب آن گروههاي بسيار خطرناك رومانيا بازماندگان

ماجراي ساوينيو هستند كه خود را براي نبرد در يك قيام آشكار بر ضد مردان كليسا بسيار ضعيف يافته و در نتيجه

متوسل به آدمكشي شده اند.دستهاي آنان آشنايي چنداني با تفنگ ندارد،به همين جهت خنجر را انتخاب كرده اند.

- ولي به چه دليل گمان مي كني كه ريوارز با آنان در ارتباط است؟

- اطمينان ندارم،فقط حدس مي زنم.به هر حال به نظر من پيش از آنكه امور قاچاق از مرز را به او بسپاريم،بهتر

است در آن مورد يقين حاصل كنيم.اگر در آن واحد بخواهد به هر دو كار مبادرت ورزد،به حزب شديدا ً آسيب مي

رساند.فقط اعتبار آن را برباد مي دهد و كاري هم از پيش نمي برد.به هرصورت بار ديگر در اين مورد صحبت

خواهيم كرد.مي خواستم پيرامون اخباري كه از رم رسيده است با شما صحبت كنم.گفته مي شود كميسيوني تشكيل

شده است تا طرحي براي يك حكومت خودمختاري شهري تهيه كند.

جما وخرمگس خاموش درطول لونگ آرنو به قدم زدن پرداختند.به نظرمي رسيد كه پر حرفي بيمارگونه اش كاملاً

فرو نشسته است.از لحظه اي كه خانه ريكاردو را ترك گفتند يك كلمه هم بر زبان نياوردند.جما نيز از اين سكوت

قلبا ًخوشحال بود.هميشه ازمصاحبت خرمگس احساس ناراحتي مي كرد،ولي امروزشدت بيشتري داشت،زيرا رفتار

عجيب او در جلسه كميته بسيار آشفته اش ساخته بود.نزديك كاخ اوفنري خرمگس ناگهان ايستاد و رو به او

كرد:خسته نيستيد؟

- نه،چطور؟

- امشب هم به خصوص كاري نداريد؟

- نه.

- از شما خواهشي دارم،مي خواهم با هم به گردش برويم.

- به كجا؟

- جاي به خصوصي را در نظر ندارم.،هر كجا كه ميل شماست.

- ولي براي چه؟

مردد ماند.

- حداقل... به... شما نمي توانم بگويم،بسيار مشكل است،اما لطفا ً اگر مي توانيد بياييد.

ناگهان نگاهش را از زمين برگرفت و جما ديد كه چشمانش چه حالت عجيبي دارد.

با ملايمت گفت:مثل اينكه ناراحت هستيد.

يك برگ از گلي كه درجاي دگمه اش بود كند و شروع به ريز ريز كردن آن كرد.آنكه تا اين اندازه به او شباهت

داشت كه بود؟كسي كه همين حركات انگشت و همين ژستهاي عصبي و عجولانه را داشت.

خرمگس به دستهاي خود نگريست و با صدايي كه به زحمت شنيده مي شد،گفت:نگرانم،امشب را نمي خواهم تنها

باشم.مي آييد؟

- البته،مگر اينكه ترجيح بدهيد به خانه من بياييد.

- نه،بياييد باهم در رستوراني شام بخوريم.در ميدان سينيورا رستوراني هست.لطفا ً ديگرامتناع نكنيد،قول داده ايد!

به رستوراني داخل شدند.خرمگس دستور شام داد.ولي به هيچ وجه به غذايش دست نزد و مصرانه خاموش ماند.

نان راروي ميزخرد مي كرد وباريشه هاي دستمال سفره اش مضطربانه ورمي رفت.جما به شدت احساس ناراحتي

كرد و رفته رفته آرزو كرد كه كاش از آمدن امتناع ورزيده بود.سكوت به تدريج طاقت فرسا مي شد،معهذا جما نمي

توانست با شخصي كه ظاهرا ً حضور او را فراموش كرده بود به گفتگوي بي اهميتي بپردازد.

عاقبت سر برداشت و دفعتا ً گفت:مايل هستيد سيرك سيار را ببينيد؟

جما حيرت زده به او خيره شد:چه چيزي در مغزش پيرامون سيرك سيار مي گذشت؟

پيش از آنكه جما فرصت پاسخ داشته باشد گفت:آيا تاكنون يك سيرك سيار را ديده ايد؟

- نه،گمان نمي كنم،فكر نمي كردم جالب باشد.

- بسيار جالب است.به نظر من هيچكس نمي تواند بدون ديدن آنها زندگي مردم را بررسي كند. بياييد به پرتاآلاكورس

برويم.

هنگامي كه به آنجا رسيدند،مقلدان سرگرم برپاكردن خيمه هاي خود دركناردروازه شهر بودند. نواي شوم و

گوشخراش ويولونها و آواي سرسام آور طبلها آغاز نمايش را اعلام مي داشتند.

نمايش بسيارخشني بود.لوده ها،دلقكها وآكروباتها،سواركارسيركي كه ازميان حلقه ها مي پريد، ملكه جشن بزك

كرده و يك گوژپشت كه حركات عجيب خسته كننده و احمقانه اي را اجرا مي كرد، قدرت كامل اين دسته را نشان

مي دادند.شوخيها روي هم رفته خشونت و برخورندگي نداشت اما بسيار عادي و مبتذل بود.در همه چيز يك بيروحي

ملال آوري ديده مي شد. تماشاگران به سبب نزاكت فطري توسكاني خود مي خنديدند و كف مي زدند،اما تنها قسمتي

كه به نظرمي رسيد واقعا ً از آن لذت مي برند نمايش گوژپشت بود كه جما نتوانست نكته خوشمزه و ماهرانه اي در

آن بيابد.اين قسمت فقط عبارت از يك سري پيچ و تابهاي زشت و عجيب و غريبي بود كه تماشاگران ازآن تقليد مي

كردند.كودكان خودرا بردوش مي گرفتند تا آنان بتوانند مرد زشت را ببينند.

جما به خرمگس كه در كنارش ايستاده و بازويش را در اطراف ديرك خيمه حلقه كرده بود،رو نمود و گفت:سينيور

ريوارز واقعا ً اين را جالب مي دانيد؟گمان مي كنم...

از سخن بازايستاد و خاموش در او خيره ماند.جما غير از آن بار كه در لگهورن پاي دروازه باغ در كنار مونتانلي

ايستاده بود،هرگز به ياد نداشت سيماي انساني چنين بدبختي ژرف و نوميدانه را نشان دهد.همچنان كه به خرمگس

مي نگريست به ياد دوزخ دانته1 افتاد.در اين موقع گوژپشت پس از انكه لگدي از يك لوده خورد،معلقي زد و به

صورت توده بي شكلي به خارج رينگ افتاد.مكالمه اي ميان دو لوده آغاز گشت.خرمگس نيز به نظر مي رسيد كه

از خوابي بيدار شده است.

از جما پرسيد:مايليد برويم؟يا مي خواهيد بازهم تماشا كنيد؟

- ترجيح مي دهم برويم.

خيمه را ترك كردند و از روي چمن تيره سبز به سوي رودخانه به راه افتادند،چند لحظه اي هيچكدام صحبت نكردند.

خرمگس پرسيد:به نظر شما نمايش چگونه بود؟

- به نظر من كار بسيار ملال آوري است،قسمتي از آن هم بسيار نامطبوع بود.

- كدام قسمت؟

- خوب،همه آن شكلكها و پيچ و تابها.بسيار زشت است.هيچ هنري در آنها وجود ندارد.

- منظورتان نمايش گوژپشت است؟

جما با به ياد داشتن حساسيت خاص خرمگس نسبت به نقائص جسمي اش از يادآوري اين قسمت نمايش پرهيز

كرده بود،اما اكنون كه او شخصا ً روي اين موضوع انگشت مي گذارد پاسخ داد:آري،از آن قسمت به هيچ وجه

خوشم نيامد.

- اين قسمتي بود كه مردم از آن بيشتر لذت بردند.

- شايد،تأسف در همين است.

- براي آنكه هنرمندانه نبود؟

- نه،همه آن هنرمندانه نبود.منظورم... براي اينكه ظالمانه بود.

خرمگس لبخند زد:ظالمانه؟منظورتان نسبت به گوژپشت است؟

- منظورم... البته خود آن مرد كاملا ً بي اعتنا بود،بدون ترديد اين كار براي او مانند سواركار سيرك وملكه جشن

يك راه امرارمعاش است،اما اين كارانسان را وامي دارد كه احساس بدبختي كند،اين كار خفت آور است،اين كار

خوار شمردن يك انسان است.

- شايد اكنون بيش از آن اندازه كه درشروع كار خوار بود،خوارنباشد.اغلب ما به طريقي خوار شده ايم.

- آري،اما... شايد شما آن را تعصبي پوچ بدانيد،اما به نظر من جسم يك انسان مقدس است.من دوست ندارم ببينم

كه آن را تحقير مي كنند و به شكل مهيبي درمي آورند.

- روح يك انسان را چطور؟

از حركت بازايستاد،يك دستش را روي نرده سنگي خاكريز نهاد و مستقيما ً به جما نگريست. جما به نوبه خود

ايستاد،حيرت زده به او نگاه كرد و تكرار كرد:يك روح؟

خرمگس دستها را با حركتي ناگهاني و پرشور از هم گشود و گفت:آيا هرگز از خاطرتان نگذشته است كه شايد آن

لوده تيره بخت نيز روحي داشته باشد،روحي زنده،در تلاش انساني، كه در جثه بدمنظري به نام جسم مقيد گشته و

ناگزير به بندگي آن است؟شما كه نسبت به همه چيز تا اين اندازه نازكدليد... شما كه از ديدن جسمي در جامه

احمقها و چند زنگوله متأثر مي شويد... آيا هرگز به روح نگون بختي كه حتي آن جامه چهل تكه را هم ندارد تا

برهنگي هراس انگيزش را بپوشاند فكركرده ايد؟به روحي فكركنيد كه ازسرما مي لرزد و ازشرم وتيره روزي در

برابر همه آن مردم دم فرو مي بندد،روحي كه نيشخندهاي مردم را،كه همچون تازيانه اي چاك مي دهد،احساس مي

كند،خنده هايشان را كه به سان آهن تفته اي تن سوز است، لمس مي كند!به روحي بيانديشيد كه... درپيش چشم

آنان با درماندگي نگران كوه هاست كه براو فرونمي ريزند... نگران صخره هاست كه نمي خواهند پنهانش سازند...

و به موشهايي كه مي توانند در سوراخي بخزند و پنهان شوند رشك مي برد.اين را نيزبه خاطر داشته باشيد كه

روح لال است، صدايي ندارد كه فرياد برآورد.بايد تحمل كند،تحمل كند وبازتحمل كند. حرفهاي پوچي مي زنم! چرا

نمي خنديد؟شما اصلا ً طبع بذله گويي نداريد!

در سكوتي مرگبار،آهسته برگشت و در كرانه رودخانه به راه افتاد.در همه طول شب حتي يك بار هم از خاطر جما

نگذشت كه به هر طريق هست آشفتگي او را با سيرك سيار پيوند دهد. اكنون نيز كه بر اثر اين طغيان ناگهاني

تصاويربيرنگي از زندگي دروني او برايش آشكار شده بود،به سبب تأثري كه به خاطراوداشت قادربه يافتن كلمه اي

براي گفتن نبود.خرمگس درحالي كه رو از او گردانده و به آب خيره شده بود در كنارش راه مي رفت.ناگهان رو به

او كرد و با حالتي جسورانه گفت:ببخشيد،مايلم توجه داشته باشيد كه هرچه اكنون به شما گفتم تخيل محض است.تا

اندازه اي دستخوش خيالپردازي مي شوم،اما نمي خواهم كه مردم آن را جدي بگيرند.

جما پاسخي نداد و بازخاموش به راه افتادند.هنگامي كه ازكناردروازه اوفنري گذشتند خرمگس به آن سوي جاده

رفت و بر روي بسته سياهي كه به نرده تكيه داشت خم شد.

با صدايي بسيار ملايم كه جما تاكنون نشنيده بود،گفت:چيست كوچولو؟چرا به خانه نمي روي؟

بسته تكان خورد و با صدايي آهسته و نالان چيزي در پاسخ او گفت.جما نزديك شد تا او را ببيند.كودك تقريبا ً شش

ساله اي را ديد كه كثيف و ژنده مانند يك حيوان وحشتزده خود را روي سنگفرش جمع كرده است.خرمگس روي

اوخم شده بود وموهاي ژوليده اش را نوازش مي داد. ضمن اينكه بيشتر خم مي شد تا پاسخ نامفهوم او را بشنود

گفت:موضوع چيست،تو بايد بروي و بخوابي،بچه هاي كوچك شبها بيرون از خانه كاري ندارند.از سرما به كلي

خشك مي شوي! دستت را به من بده و مثل يك مرد از جا بپر،خانه ات كجاست؟

دست كودك را گرفت تا از جا بلندش كند.نتيجه يك فرياد تيز و يك واپس كشيدن سريع بود.

خرمگس در حالي كه روي سنگفرش زانومي زد،پرسيد:عجب،اين چيست؟!سينيورا نگاه كنيد؟

شانه و كت كودك غرق در خون بود.

خرمگس نوازش كنان ادامه داد:به من بگو چه اتفاقي افتاده است؟از جايي نيفتاده اي،هان؟نه، كسي تو را زده

است؟همين حدس را مي زدم!چه كسي بود.

- عموم.

- خوب!چه موقعي بود؟

- امروز صب،مس بود،منم... منم...

- تو هم در سر راهش قرار گرفتي،نيست؟آقا كوچولو،تو نبايد در سر راه كسي كه مست است قراربگيري،آنان از

اين كارخوششان نمي آيد.سينيورا با اين كوچولوي بينوا چه كنيم؟پسر جان، بيا زير چراغ و بگذار شانه ات را

ببينم.دستت را دور گردنم بگذار،اذيتت نخواهم كرد.خوب، رسيديم!

كودك را درآغوش گرفت،به آن سوي خيابان برد وروي يك نرده سنگي عريض پايينش گذارد. آنگاه يك چاقوي جيبي

درآورد سركودك را روي سينه اش نهاد و درحالي كه جما بازوي آسيب ديده را بالا نگه داشته بود.آستين پاره اش

را ماهرانه چاك داد.شانه كودك به وضع بدي كبود و مجروح شده بود،شكاف عميقي نيز روي آن ديده مي شد.

خرمگس دستمال خود را براي جلوگيري از سايش كت بر زخم محكم به دور آن بست و گفت: اين براي كوچولويي

مثل تو زخم بدي است.با چه اين كار را كرد؟

- بيلچه،رفتم ازش يه سولدو بگيرم تا از اون دكون سرپيچ يه خورده شوروا بخرم،اونم منو با بيلچه زد.

خرمگس بر خود لرزيد و آهسته گفت:آه،كوچولو،دردت مي آيد،اين طور نيست؟

- منو با بيلچه زد... منم فرار كردم... منم فرار كردم... براي اينكه منو زد.

- و از آن وقت تا حال بدون ناهار سرگردان بوده اي؟

كودك به جاي پاسخ به هق هق افتاد.خرمگس او را از روي نرده بلند كرد:خوب،خوب!حالا همه چيز را روبراه

خواهيم كرد.نمي دانم كالسكه اي پيدا خواهيم كرد.مي ترسم همه آنها در مقابل در تئاتر به انتظار ايستاده

باشند،امشب آنجا برنامه بزرگي را اجرا مي كنند.سينيورا از اينكه شما را اين گونه به هر سو مي كشانم معذرت

مي خواهم،اما...

- ترجيح مي دهم همراه شما بيايم،شايد احتياج به كمك داشته باشيد.فكر مي كنيد بتوانيد اين همه راه او را

ببريد؟زياد سنگين نيست؟

- نه،مي توانم متشكرم.

در مقابل در تئاتر تنها چند كالسكه را در حال انتظار يافتند همه آنها نيز قبلا ً گرفته شده بودند. نمايش پايان يافته و

بيشتر تماشاگران رفته بودند.نام زيتا با حروف درشت روي آگهي هاي ديواري نوشته شده بود،او در بالت مي

رقصيد.

خرمگس پس از آنكه ازجما خواست تا لحظه اي‌ به انتظار او بماند،به سوي در ورودي بازيگران رفت و با درباني

به صحبت پرداخت:مادام رني رفته است؟

مرد پاسخ داد:نه آقا.و بهت زده به منظره اين آقاي شيكپوش كه كودك كوچه گرد و ژنده اي را در آغوش

داشت،خيره شد:فكر مي كنم هم اكنون مادام رني بيايد،كالسكه اش در انتظار اوست. آري،دارد مي آيد.

زيتا در حالي كه به بازوي افسر جواني تكيه داده بود از پله ها پايين آمد.بسيار زيبا مي نمود، شنل مخمل گلرنگي

كه مخصوص اپرا بود روي لباس شبش پوشيده و بادبزن بزرگي از پر هاي شترمرغ به كمر آويخته بود.در مقابل

در ورودي متوقف شد.دستش را از بازوي افسر بيرون كشيد و حيرتزده به خرمگس نزديك شد.

زير لب گفت:فليس!اين كيست؟

- اين كودك را از خيابان برداشته ام.مجروح و گرسنه است،مي خواهم هرچه زودتر او را به خانه برسانم.اينجا

كالسكه اي نمي توان پيدا كرد،بنابراين مي خواهم از كالسكه تو استفاده كنم.

- فليس!نبايد يك بچه ولگرد ونفرت انگيز را به اتاق ببري!پليس را خبركن تا او را به نوانخانه يا هر جايي كه

برايش مناسب است ببرد.تو نمي تواني از همه گداهاي شهر...

خرمگس تكرار كرد:مجروح است،اگر لازم باشد فردا مي تواند به نوانخانه برود،اما اول بايد از او مراقبت كنم و

غذايش بدهم.

زيتا حالتي از نفرت به خود گرفت و گفت:سرش را درست روي پيراهنت گذارده اي!چطور مي تواني اين كار را

بكني؟كثيف است!

خرمگس با خشمي‌ناگهاني سر برداشت و به تندي گفت:گرسنه است،تو نمي داني گرسنگي يعني چه،مي داني؟

جما ضمن اينكه نزديك مي‌ شد،دخالت كرد و گفت:سينيور ريوارز خانه من بسيار نزديك است. بياييد كودك را به آنجا

ببريم.آن وقت اگرتوانستيد يك

vetturra

نيد،ترتيب جاي او را براي امشب خواهم داد.

خرمگس به سرعت برگشت و گفت:برايتان اهميتي ندارد؟

- البته كه ندارد،شب به خير مادام رني!

كولي با يك كرنش رسمي و شانه تكان دادني از روي خشم باز دست در بازوي افسر انداخت. دنباله لباسش را جمع

كرد،از برابر آنان گذشت و به سوي كالسكه مورد منازعه رفت.

در پاي ركاب كالسكه مكث كرد و گفت:مسيو ريوارز،اگر مايل باشيد كالسكه را برايتان خواهم فرستاد تا شما و

كودك را بياورد.

- بسيار خوب،آدرس را خواهم داد.

به پياده روآمد،آدرس رابه كالسكه ران داد وبا بارش به نزد جما بازگشت.كتي به انتظارخانمش بيدار مانده بود،.به

مجرد شنيدن ماجرا به تهيه آب گرم و لوازم ديگر شتافت.خرمگس پس از آنكه كودك را روي صندلي گذارد،در

كنارش زانو زد،ماهرانه پارچه ژنده را درآورد و زخم را با مهارت و ملايمت با تنزيب پيچيد.

تازه از شستن كودك و پيچيدن او در يك پتوي گرم فارغ شده بود كه جما سيني به دست داخل شد.

تبسمي به آن چهره كوچك و عجيب زد و از خرمگس پرسيد:بيمارتان براي شام آماده است؟اين را براي او تهيه

كرده ام.خرمگس به پا خاست و ژنده اي كثيف را به هم پيچيد و گفت:متأسفم كه اتاقتان را كاملا ً به هم ريختيم،اما

راجع به اينها،بهتراست بلافاصله در آتش سوزانده شوند، فردا لباسهاي تازه اي برايش خواهم خريد.سينيورا در

خانه براندي داريد؟فكر مي كنم بايد كمي به او بدهيم.اگر اجازه بدهيد هم اكنون دستهايم را مي شويم.

كودك پس از آنكه شامش را تمام كرد،در حالي كه سر ژوليده خود را روي پيش سينه سفيد پيراهن خرمگس نهاده

بود،بلافاصله به خواب فرورفت.جما كه در مرتب كردن اتاق درهم ريخته به كتي كمك مي كرد،پشت ميز قرار

گرفت:سينيور ريوارز،شما بايد قبل از اينكه به خانه برويد چيزي ميل كنيد.ظهر هيچ غذا نخورديد،اكنون هم بسيار

دير است.

- اگر آماده داشته باشيد،ميل دارم يك فنجان چاي به سبك انگليسي بنوشم.معذرت مي خواهم كه شما را تا اين وقت

نگه داشتم.

- اهميتي ندارد.كودك را روي نيمكت بگذاريد شما را خسته مي كند.يك دقيقه تأمل كنيد،فورا ً يك ملافه روي بالشها

خواهم كشيد.با او مي خواهيد چه كنيد؟

- فردا؟تحقيق كنم كه آيا به جز آن درنده خوي مست فاميل ديگري دارد،و اگر ندارد گمان مي كنم بايد طبق نصيحت

مادام رني او رابه نوانخانه ببرم.شايد محبت آميزترين كاري كه مي توان در حقش انجام داد اين باشد كه سنگي به

گردنش بياويزيم و در رودخانه غرقش كنيم،منتها اين كار مرا با نتايج نامطلوبي روبرو خواهد كرد.غرق خواب

است!طفلك،چه موجود عجيب و بدبختي هستي!حتي نيمي از توانايي گربه ولگردي را هم در دفاع از خود نداري!

هنگامي كه كتي سيني چاي را به اتاق آورد،پسرك چشمانش را گشود وبا قيافه متعجبي نشست. به محض شناختن

خرمگس كه اكنون وي را حامي طبيعي خود مي دانست،غلت زنان از روي نيمكت پايين آمد و در حالي كه به سبب

چينهاي پتو شديدا ً به زحمت افتاده بود به سوي او رفت تا در آغوشش آشيان كند.اكنون ديگر به آن اندازه كه

كنجكاوي كند جان گرفته بود.به دست چپ از شكل افتاده خرمگس كه كيكي را نگه داشته بود اشاره كرد و پرسيد:

اون چيه؟

- اين!كيك،ميل داري؟فكر مي كنم به اندازه كافي خورده باشي،آقا كوچولو تا فردا صبر كن.

كودك دستش راپيش برد،انتهاي انگشتان بريده شده وداغ بزرگ روي مچ را لمس كرد و گفت: نه،اون!خرمگس

كيك را روي ميز گذارد:اين از همان چيزي است كه تو روي شانه ات داري. كسي كه از من قويتر بود مرا زد.

- زياد دردت نيومد؟

نمي دان،نه بيش از چيزها‍ ديگروخوب،برو دوباره بخواب،اين وقت شب نبايد سوال كني.

هنگامي كه كالسكه رسيد،كودك خفته بود.خرمگس بدون آنكه او را بيدار كند آهسته از جا بلندش كرد و به طرف

پلكان برد،مقابل در توقف كرد و به جما گفت:شما امروز براي من فرشته رحمت بوديد.ولي به نظر من اين مانع از

آن نخواهد بود كه در آينده به خواهش دلهايمان با يكديگر مشاجره كنيم.

- من با كسي سر مشاجره ندارم.

- ولي من دارم.زندگي بدون مشاجره تحمل ناپذير است.يك مشاجره خوب نمك زندگي است، مشاجره بهتر از يك

سيرك سيار است!

و پس از آن در حالي كه آهسته به خود مي خنديد و كودك خفته را در آغوش داشت از پله ها پايين آمد.

در يكي از روزهاي هفته اول ماه ژانويه مارتيني كه دعوتنامه هايي براي شركت در جلسه عمومي ماهانه كميته

ادبي فرستاده بود،پاسخ مدادي و كوتاهي از خرمگس دريافت داشت: بسيار متأسفم،نمي توانم بيايم.اندكي ناراحت

شد زيرا در دعوت نامه اشاره شده بود كه موضع مهم است.اين شواليه بازي در نظر او تا اندازه اي گستاخانه مي

نمود.

وانگهي در طول روز سه نامه محتوي اخبار ناگوار از نقاط مختلف رسيده بود.وضع نيز مساعد به نظر نمي

رسيد.بدين سبب مارتيني در خود احساس ناراحتي جسمي و روحي كرد،و آنگاه كه دكتر ريكاردو در جلسه عمومي

پرسيد:ريوارز اينجاست؟با قيافه نسبتا ً ذرهمي گفت: نه،مثل اينكه كار جالبتري در پيش داشته و نتوانسته يا

نخواسته است بيايد.

گالي خشمگين گفت:مارتيني،تو به راستي يكي از عيبجوترين افراد فلورانس هستي.هرگاه مردي مورد پسند تو

نباشد هر كاري كه انجام دهد خطا مي داني.وقتي كه ريوارز بيمار باشد چگونه مي تواند بيايد؟

- چه كسي به تو گفت كه او بيمار است؟

- تو خبر نداشتي؟چهار روز اخير را بستري بوده است.

- ناراحتيش چيست؟

- نمي دانم.پنجشنبه به علت بيماري ناگزير شده بود كه قرار ملاقات با مرا به تعويق اندازد و شب گذشته هنگامي

كه به ملاقاتش رفتم،شنيدم كه از شدت بيماري قادر به ملاقات كسي نبوده است فكر مي كردم ريكاردو از او مراقبت

مي كند.

- در اين باره هيچ اطلاعي نداشتم.امشب به ملاقاتش مي روم تا ببينم آيا به چيزي احتياج دارد.

ريكاردو صبح روز بعد خسته و رنگ پريده به اتاق كار كوچك جما داخل شد.جما پشت ميز نشسته و يك سلسله

اعداد را به طور يكنواخت براي مارتيني كه ذره بيني در دست چپ و مداد نوك تيزي در دست راست داشت و مشغول

گذاردن علائم كوچكي به روي صفحات يك كتاب بود،قرائت مي كرد.جما با يك دست اشاره اي كرد كه مفهوم دعوت

به سكوت را داشت.

ريكاردو چون مي دانست نبايد ذهن شخصي را كه سرگرم نوشتن رمز است مغشوش ساخت روي نيمكت پشت سر

او نشست و همچون مردي كه به زحمت مي توانست خود را بيدار نگاه دارد دهن دره كرد.

«10،4،50،3،10،6،70،3،40،2» صداي جما با يكنواختي ماشيني ادامه داد:

«10،5،20،7،40،8» سزار جمله اينجا تمام مي شود.

براي اينكه در همان نقطه علامتي گذارده باشد سنجاقي به كاغذ زد و سپس روي خود را برگرداند:صبح به خير

دكتر،چقدر خسته به نظر مي رسيد بيماريد؟

- نه،فقط بسيار خسته ام.شب وحشتناكي را با ريوارز گذراندم.

- با ريوارز؟

- آري،همه شب را دركنار او بيدار بودم.اكنون هم بايد فورا ً به نزد بيماراني كه در بيمارستان دارم بروم.فقط آمده

ام از شما سوال كنم آيا كسي را سراغ داريد كه بتواند چند روزي از او مراقبت كند،وضع بسيار وخيمي دارد.البته

من كوشش خود را خواهم كرد اما واقعا ً وقت ندارم، حرف مرا هم براي فرستادن يك پرستار نمي پذيرد.

- ناراحتيش چيست؟

- عوامل زيادي دست به دست هم داده اند.اولا ً...

- اولا ً صبحانه خورده اي؟

- آري،متشكرم.و اما ريوارز وضع او بدون ترديد با اختلالات عصبي زيادي به هم آميخته است،ولي علت اصلي اين

ناراحتي زخم كهنه اي است كه ظاهرا‌ ً با بي توجهي در درمانش اهمال شده است.روي هم رفته سلامت او شديدا ً

در خطر است.خيال مي كنم اين زخم را در جنگ آمريكاي جنوبي برداشته باشد و مسلما ً پس لز وقوع حادثه

مراقبت كاملي از آن نشده است.شايد آنجا كارها را به نحو عجولانه اي انجام مي داده اند.جاي خوشوقتي است كه

اصولا ً زنده است.به هر حال آمادگي شديد براي التهاب دارد و ممكن است هرچيز جزئي او را دچار حمله سازد...

- خطرناك است؟

- نه،نه،خطر عمده در اين گونه موارد اين است كه بيمار مستأصل شود و مقداري آرسنيك بخورد.

- حتما ً بسيار دردناك است؟

- بسيار وحشتناك است،نمي دانم چگونه تحمل مي كند.شبانه مجبور شدم دردش را با ترياك تسكيني دهم،كاري كه

از اجرايش درباره يك بيمارعصبي نفرت دارم،ولي بايستي درد را به طريقي تسكين مي دادم.

- فكر مي كنم عصبي باشد.

- بي اندازه،ولي بسيار شجاع است.خونسرديش در شب گذشته مادام كه عملا ً بر اثر درد در اغماء به سر نمي

برد،بسيار شگفت انگيز بود،اما در اواخر شب دردسر شديدي با او داشتم. فكر مي كنيد اين وضع چقدر ادامه

داشت؟درست پنج ساعت،كسي هم به جز آن زن صاحب خانه نفهم كه اگر خانه فرومي ريخت بيدار نمي شد و اگر

هم بيدار مي شد نتيجه اي نداشت در دسترس نبود.

- پس از آن دختر رقاصه چه خبر؟

- مسأله عجيبي نيست؟خرمگس اجازه نمي دهد كه او نزديك شود.ترس شديدي از او دارد. روي هم رفته يكي از

غيرقابل دركترين موجوداتي است كه تاكنون ديده ام،مجموعه كاملي از تضادهاست.

ساعتش را بيرون آورد،با قيافه اي پريشان به آن نگاه كرد و گفت:ديرتر به بيمارستان مي رسم،اما چاره اي

نيست.دستيارم براي اولين بار ناگزير است بدون من دست به كار شود.كاش قبلا ً اين را مي دانستم نبايد مي گذاشتم

چند شب متوالي به اين طريق ادامه پيدا كند.

مارتيني كلام او را قطع كرد:پس چرا اطلاع نداد كه بيمار است؟بايد حساب مي كرد كه ما او رادر چنين حالتي رها

نمي كرديم.

جما گفت:دكتر،كاش شب گذشته به جاي آنكه خود را تا اين اندازه خسته كنيد يكي از ما را مي خواستيد.

- خانم عزيز،مي خواستم كسي را در پي گالي بفرستم،اما ريوارز چنان از اين پيشنهاد عصباني شد كه جرأت اقدام

به آن را نكردم.هنگامي كه از او پرسيدم آيا كسي هست كه با آمدنش موافق باشد،مثل اينكه وحشت داشت،لحظه

اي به من نگاه كرد سپس هر دو دست را روي چشمانش نهاد و گفت:به آنان نگو،خواهندخنديد!گويي خاطره اي از

خنديدن مردم به چيزي در او زنده شده بود.نتوانستم بفهمم چيست،دائما ً به زبان اسپانيايي صحبت مي كرد ولي

بيماران گاهي اوقات چيزهاي بسيار عجيبي مي گويند.

جما پرسيد:اكنون چه كسي نزد اوست؟

- هيچكس.فقط زن صاحب خانه و خدمتكارش.

مارتيني گفت:هم اكنون به نزدش مي روم.

- متشكرم.شب باز هم سري خواهم زد.در كشو ميز نزديك پنجره بزرگ كاغذي خواهي يافت كه دستورهاي كتبي

روي آن نوشته شده است.ترياك نيز روي قفسه اتاق مجاور است.اگر درد دوباره به سراغش آمد مقدار معيني به او

بده،نه بيش از اندازه معين،هر طور مي داني.شيشه را در جايي بگذار كه به آن دسترسي نداشته باشد،ممكن است

وسوسه شود و مقدار بيشتري بخورد.

هنگامي كه مارتيني به اتاق تاريك داخل شد،خرمگس به سرعت رو برگرداند،دست سوزانش را به طرف او پيش

برد و با تقليدي زننده از روش هميشگي و گستاخانه اش گفت:آه مارتيني آمده اي كه مرا به خاطر آن مدارك از

ميان برداري .دشنام دادن به من به خاطر غيبت در جلسه ديشب كميته بي فايده است.حقيقت اين است كه حالم

چندان خوب نبود،و...

- جلسه كميته اهميت ندارد.ريكاردو را هم اكنون ديدم،به علاوه به اينجا آمدم تا شايد بتوانم مثمر واقع شوم.

خرمگس چهره درهم كشيد:واقعا ً خيلي لطف داري،اما بي جهت به خود زحمت دادي،فقط كمي كسالت دارم.

- اين را از ريكاردو شنيدم.گمان مي كنم همه شب را در كنارت بيدار بوده است.

خرمگس لب خود را به شدت گزيد:كاملا ً راحت هستم،متشكرم،چيزي هم نمي خواهم.

- بسيار خوب،پس من در اتاق مجاور خواهم نشست،شايد بهتر باشد كه تنها گذارده شوي.در را براي مواقعي كه به

من احتياج داري نيمه باز مي گذارم.

- لطفا ً در اين باره به خودت زحمت نده،واقعا ً چيزي نمي خواهم.

مارتيني با خشونت به ميان صحبت او دويد:مرد،بيهوده مگو!فايده اين كه مي خواهي مرا به اين طريق فريب دهي

چيست؟گمان مي كني من چشم ندارم؟اگر مي تواني آرام دراز بكش و بخواب.

به اتاق مجاور رفت،در را باز گذاشت،كتابش را به دست گرفت و نشست.بلافصله شنيد كه خرمگس دو يا سه بار با

ناراحتي تكان خورد.كتاب را به كنار گذاشت و گوش فراداد.سكوت كوتاهي برقرار شد،خرمگس باز با ناراحتي

حركت كرد،سپس صداي نفس نفس زدن سنگين و سريع مردي كه دندان برهم مي فشرد تا ناله اش را فرو خورد به

گوش رسيد.

- ريوارز كاري مي توانم برايت انجام دهم؟

پاسخي شنيده نشد.مارتيني اتاق را پيمود و به كنار بستر رفت.خرمگس با سيمايي بيرنگ و ترسناك يك لحظه در او

نگريست و سپس خاموش سرش را تكان داد.

- كمي ديگر ترياك مي خواهي؟ريكاردو گفت اگر درد شدت يافت مي تواني مقداري از آن بخوري.

- نه،متشكرم،كمي ديگر مي توانم تحمل كنم.بعدا ً ممكن است بدتر شود.

مارتيني شانه هايش را تكان داد،در كنار بستر نشست و تا يك ساعت تمام نشدني ساكت به او نگاه كرد.سپس از جا

برخاست و ترياك را آورد:ريوارز ديگر نخواهم گذاشت اين وضع ادامه پيدا كند،اگر تو مي تواني تحمل كني من

نمي توانم.بايد آن را بخوري.

خرمگس بدون حرف آن را خورد سپس رو برگرداند وچشمانش را بر هم نهاد.مارتيني دوباره نشست و به صداي

تنفسي كه به تدريج عميق و يكنواخت مي شد گوش فراداد.

خرمگس چنان خسته بود كه اگر زماني به خواب مي رفت،ديگر به سادگي برنمي خاست. ساعتها بدون كوچكترين

حركتي خفت.مارتيني در طول روز و شب چندين بار به وي نزديك شد و به آن پيكر بي حركت نگاه كرد اما به جز

تنفس نشان ديگري از حيات وجود نداشت. چهره اش چنان بيخون و بيرنگ بود كه عاقبت وحشتي ناگهاني او را

فراگرفت.اگر بيش از اندازه به او ترياك داده باشد،چه خواهد شد؟دست چپ آسيب ديده روي روانداز بود آن را

آهسته تكان داد تا خفته بيدار شود.به مجرد انجام اين كار آستين دگمه نشده كنار رفت و اثر چندين زخم و حشتناك و

عميق كه از مچ تا آرنج ادامه داشت،هويدا شد.

صداي ريكاردو از پشت سر او بلند شد:اين دست حتما ً هنگامي كه اين زخمها تازه بود حالت مطبوعي داشته است.

- آه بالاخره آمدي!ريكاردو ببين،مگر اين مرد هميشه بايد بخوابد.از حدود ده ساعت پيش مقدار معيني ترياك به او

دادم و از آن موقع تا حال يك عضله هم تكان نداده است.

ريكاردو خم شد و لحظه اي گوش فراداد:نه،بسيار خوب تنفس مي كند،صرفا ً بر اثر ضعف است.بعد از يك چنين

شبي چه انتظاري داري؟شايد تا قبل از صبح حمله اي به او دست بدهد، قطعا ً كسي بالاي سرش بيدار خواهد ماند؟

- گالي بيدار خواهد ماند،اطلاع داده است كه ساعت ده به اينجا مي آيد.

- ساعت تقريبا ً ده است.خوب،دارد بيدار مي شود!فورا ً به خدمتكار بگو سوپ را گرم كند. آرام... آرام،ريوارز!

- خوب،خوب،مرد احتياجي به جنگ نيست،من كه اسقف نيستم!

خرمگس با سيماي منقبض و وحشتزده اي از جا پريد.با عجله به زبان اسپانيايي گفت:نوبت من است؟يك دقيقه

مردم را سرگرم كن،من،آه!ريكاردو متوجه تو نشدم.

نگاهي به اطراف اتاق انداخت و گويي كه گيج است دستي بر پيشاني كشيد:مارتيني! عجب، گمان مي كردم رفته

اي.حتما ً خوابيده بودم.

- در اين ده ساعت اخير مانند آن دختر زيباي داستان پريان به خواب رفته بودي.اكنون هم بايد كمي سوپ بخوري و

باز بخوابي.

- ده ساعت!مارتين‍ي،حتما ً در اين مدت اينجا نبودي؟

- چرا،رفته رته مشكوك مي شدم كه نكند بيش از اندازه به تو ترياك داده باشم.

خرمگس نگاه زيركانه اي به او انداخت:چنين شانسي نداشتي!آن وقت جلسات كميته بسيار آرامي پيدا نمي

كرديد؟ريكاردو،از جان من چه مي خواهي؟به خاطر خدا مرا راحت بگذار، نمي تواني؟من از اينكه دكترها اطرافم

را بگيرند متنفرم.

- بسيار خوب،اين را بخور،آن وقت تو را راحت خواهم گذارد.به هر حال ،يك يا دو روز ديگر به سراغت مي آيم و

كاملا ً معاينه ات مي كنم.فكر مي كنم ديگر از بحران گذشته باشي،قيافه ات آنقدرها هم به قيافه مرده اي كه از قبر

گريخته باشد شباهت ندارد.

- اوه،به زودي حالم خوب خواهد شد،متشكرم.او كيست،گالي؟ به نظرم مي رسد كه امشب كلكسيوني از الطاف

ومراحم خواهم داشت .

- من آمده ام كه شب را نزدت بمانم .

- بيهوده مگو!من كسي را نمي خواهم .برويد به خانه هايتان،همه شما.اگر هم آن حالت به من دست بدهد شما نمي

توانيد كمكم كنيد ديگر نمي خواهم ترياك بخورم . بهتر است كار يكسره شود.

ريكاردو گفت:متأسفانه حق با توست اما گرفتن اين تصميم هميشه سهل نيست.

خرمگس متبسم سر برداشت:نترس!اگر قرار بود دست به اين عمل بزنم بايد مدتها قبل اين كار را مي كردم.

ريكاردو به خشكي پاسخ داد:به هر حال تنها گذاشته نخواهي شد.گالي،يك لحظه به اتاق مجاور بيا،مي خواهم با تو

صحبت كنم.شب به خير ريوارز،فردا خواهم آمد.

مارتيني مي خواست همراه آنان خارج شود كه شنيد كسي آهسته صدايش مي زند.خرمگس دستي به جانب او دراز

كرده بود.

- متشكرم!

- اوه،بيهوده مگو،بخواب.

مارتيني پس از آنكه ريكاردو رفت چند دقيقه اي در اتاق مجاور با گالي به صحبت پرداخت.به محض اينكه در

خروجي خانه را گشود،صداي توقف كالسكه اي را در مقابل در باغ شنيد و ديد كه زني از آن پياده شد و در خيابان

باغ پيش مي آيد.

اين زن زيبا بود كه ظاهرا ً از يك مهماني شبانه بازمي گشت.كلاه از برداشت و به كناري ايستاد تا عبور كند.سپس

در كوچه تاريكي كه به تپه پوجياامپريال منتهي مي گرديد داخل شد.در باغ بلافاصله بازگرديد و صداي پاي سريعي

در ابتداي كوچه به گوش رسيد.زيتا گفت: يك دقيقه صبر كنيد!

هنگامي كه مارتيني برگشت تا او را ببيند،زيتا ناگهان ايستاد و سپس در حالي كه يك دستش را پشت سر خود روي

پرجين مي كشيد آهسته به سوي او پيش آمد.در گوشه كوچه فقط يك چراغ وجود داشت و او در پرتو آن ديد كه زيتا

گويي كه ناراحت يا شرمنده باشد سرش را به زير انداخته است.

زيتا بدون آنكه سر بردارد پرسيد:حالش چطور است؟

- از صبح امروز بسيار بهتر است.بيشتر ساعات روز را خوابيده بود و به نظر مي رسد كه ضعف كمتري دارد.فكر

مي كنم بحران گذشته باشد.

زيتا همچنان ديده به زمين دوخته بود.

- اين بار خيلي سخت بود؟

- فكر مي كنم تقريبا ً به سخت ترين شكلي كه مي توانست باشد.

- من هم اين طور فكر مي كردم.هنگامي كه به من اجازه ورود به اتاق را نمي دهد مفهومش اين است كه حالش بد

است.

- اغلب دچار اين حمله مي شود؟

- بسته به اين است كه... خيلي نامنظم است.تابستان گذشته در سويس حالش كاملا ً خوب بود. اما زمستان قبل در

هنگامي كه در وين بوديم بسيار وحشتناك بود،چند روز متوالي نمي گذاشت نزديكش شوم.هرگاه كه بيمار مي شود

از اينكه در كنارش باشم نفرت دارد.

لحظه اي سربرداشت،مجددا ً چشم به زمين دوخت و ادامه داد:هميشه،هنگامي كه احساس مي كرد حمله نزديك

است مرا به بهانه اي به يك مجلس رقص كنسرت يا جاي ديگري مي فرستاد. و بعد در اتاق را به روي خود مي

بست.هميشه دزدانه بازمي گشتم و پشت در اتاق مي نشستم، اگر مي فهميد از خشم ديوانه مي شد.حتي اگر سگي

زوزه مي كشيد،مي گذاشت كه داخل شود ولي به من اجازه ورود نمي داد.فكر مي كنم به آن بيشتر توجه دارد.

در رفتارش يك بي اعتنايي عجيب و ترشرويانه اي وجود داشت.

مارتيني با لحن دوستانه گفت:اميدوارم ديگر به اين بدي نباشد.دكتر ريكاردو شديدا ً مراقب است.شايد بتواند او را

براي هميشه درمان كند.به هر صورت اين مداوا در حال حاضر تسكين بخش است.ولي بار آينده بهتر است كه ما را

بلافصله مطلع كنيد.اگر زودتر مي فهميديم خيلي كمتر از اين رنج مي برد.شب به خير!

دستش را پيش بردريالولي زيتا با حركتي سريع به عنوان امتناع خود را عقب كشيد:من نمي دانم چرا مي خواهيد با

معشوقه او دست بدهيد.

مارتيني با ناراحتي گفت:البته،هر طور ميل شماست.

زيتا پا به زمين زد و در حالي كه با چشماني شرربار به او خيره شده بود بانگ برآورد:من از شما متنفرم،از همه

شما!شما به اينجا مي آييد و با او به بحث سياسي مي پردازيد،به شما اجازه مي دهد شب را در كنارش بمانيد و

چيزهايي براي تسكين درد به او بدهيد اما من جرأت آن را هم كه از لاي در به او نگاه كنم ندارم!با شما چه نسبتي

دارد؟چه حقي داريد كه به اينجا بياييد و او را از من بدزديد؟من از شما متنفرم!متنفرم!متنفرم!

گريه شديدي به او دست داد،به داخل باغ پريد و در را با صدا به روي او بست.

مارتيني همچنان كه به طرف پايين كوچه مي رفت به خود گفت:عجب!اين دختر به راستي عاشق اوست!از

عجايب...

بهبود خرمگس سريع بود.ريكاردو در بعد از ظهر يكي از روزهاي هفته بعد او را ديد كه با يك لباس خانه تركي

روي نيمكت نشسته با مارتيني و گالي صحبت مي كند.او حتي دم از رفتن به هواي آزاد مي زد،اما ريكاردو به اين

پيشنهاد خنديد و پرسيد كه آيا مايل است ابتدا در امتداد دره فيزول گردشي بكند.همچنين با لحني نيشدار افزود:براي

تنوع مي تواني به ديدار گراسيني ها بروي.اطمينان دارم كه سينيورا از ديدنت خوشحال خواهد شد!مخصوصا ً

اكنون كه چنين سيماي رنگ پريده و جالبي داري.

خرمگس با ژست غم انگيزي دستهايش را درهم فشرد:واي بر من!هيچ به اين فكر نبودم! محتملا ً مرا به جاي يكي

از شهداي ايتاليا مي گرفت و برايم از وطن پرستي صحبت مي كرد. من بايد آن نقش را ايفا مي كردم و به او مي

گفتم كه در سياهچالي قطعه قطعه ام كردند و باز به شكل نسبتا ً بدي به هم چسباندند.و او مي خواست كه دقيقا

ًاحساس انسان را در طول اين ماجرا بداند.ريكاردو،معتقد نيستي كه اين را باور مي كرد!من اين خنجر سرخپوستان

را با آن كرم كدوي داخل بطري اتاق كارت به شرط مي گذارم كه بزرگترين دروغ جعلي مرا ببلعد. پيشنهاد

سخاوتمندانه اي است و بهتر است فورا ً آن را قبول كني.

- متشكرم،من مانند تو علاقه اي به آلات قتاله ندارم.

- خوب يك كرم كدو مانند يك خنجر كشنده است و تازه زيبايي آن را هم ندارد.

- ولي دوست عزيز از قضا من آن كرم كدو را مي خواهم و خنجر را نمي خواهم.مارتيني بايد فورا ً بروم.مراقبت

اين بيمار خودسر به عهده توست؟

- فقط تا ساعت3.من و گالي بايد به سان مينيائو برويم.سينيورا بولا قرار است تا مراجعت من اينجا باشد.

خرمگس با لحني وحشتزده تكرار كرد:سينيورا بولا!عجب،مارتيني اين كار امكان پذير نيست! من نمي توانم بگذارم

كه بانويي به خاطر من و بيماريم دچار دردسر شود.وانگهي كجا بايد بنشيند؟از اين اتاق خوشش نخواهد آمد.

ريكاردو خندان پرسيد:ازچه وقت تا اين حد پايبند آداب معاشرت شده اي؟آقاي من،سينيورا بولا به طوركلي

سرپرستار همه ماست،او از كودكي از اشخاص بيمار پرستاري مي كند،و اين كار را بهتر از هر خواهر نيكوكاري

كه من مي شناسم انجام مي دهد.آن وقت خوشش نخواهد آمد كه به اتاق تو بيايد؟عجب!شايد از زن گراسيني

صحبت مي كني!مارتيني اگر قراراست او بيايد ديگر احتياجي ندارد كه من دستورالعملي اينجا بگذارم.اي دل

غافل،نيم ساعت از دو مي گذرد، ديرم شده است!

- خوب،ريوارز،قبل از اينكه او بيايد دوايت را بخور.

اين را گفت وبا يك شيشه دارو به تختخواب نزديك شد.خرمگس درمرحله تحريك پذيري دوران نقاهت به سر مي برد

و چيزي نمانده بود كه خلق پرستاران فداكارش را تنگ كند.

- مرده شوي دوا را ببرد!چرا حالا كه دردي وجود ندارد مي خواهيد انواع چيزهاي وحشتناك را به من بخورانيد؟

- فقط به خاطر اينكه ديگر نمي خواهم عود كند.بيشك علاقه مند نيستي در حضور سينيورا بولا از پا در افتي و او

ناگزير شود به تو ترياك بدهد.

- آقاي عزيز،اگر درد بخواهد بازگردد باز خواهد گت.اين درد دندان نيست كه با آن شربتهاي مزخرف شما بترسد و

فرار كند.فايده آنها درست به اندازه يك آبدزدك اسباب بازي است كه در مورد آتش سوزي يك خانه به كار رود.به

هر حال فكر مي كنم شما بايد به دلخواه خود عمل كنيد.

گيلاس را با دست چپ گرفت.منظره آن زخمهاي وحشتناك گالي را به ياد موضوع گفتگوي قبلي انداخت.پرسيد:

خوب،چگونه اين همه آسيب ديدي؟در جنگ ،هان؟

- هم اكنون به تو نگفتم كه در جريان يك سياهچال مخفي بود و...

- آري،اين شرح حال مناسب سينيورا گراسيني است.راستي،فكر مي كنم اين حادثه در جنگ برزيل اتفاق افتاده

باشد.

- آري،آنجا اندكي آسيب ديدم سپس درمناطق وحشي به شكار رفتم و آسيبها يكي پس از ديگري رسيد.

- آري،با هيئت علمي.دگمه پيراهنت را مي تواني ببندي،كارم تمام شد.ظاهرا ً زندگي هيجان انگيزي در آنجا داشته

اي.

خرمگس با خونسردي گفت:البته انسان نمي تواند در مناطق وحشي زندگي كند و هر چند يك بار با حوادثي روبرو

نشود و مشكل مي توان انتظار داشت كه اين حوداث مطبوع باشد.

- معهذا،من نمي توانم درك كنم كه چگونه توانسته اي اين همه آسيب ببيني.مگر اينكه تصادف ناگواري با حيوانات

درنده كرده باشي،به طور نمونه آن زخمهاي روي بازوي چپت.

- اين در شكار يوزپلنگ اتفاق افتاد.مي دانيد،من آتش كردم... ضربه اي بر در نواخته شد.

- مارتيني اتاق مرتب است؟ آري؟ پس لطفا ً در را باز كن.سينيورا،واقعا ً لطف كرديد،بايد از اينكه برنمي خيزم مرا

ببخشيد.

- البته نبايد برخيزيد،من به عنوان يك مهمان نيامده ام.سزار،كمي زود آمدم.فكر كردم شايد در رفتن عجله داشته

باشي.

- تا يك ربع ساعت ديگر مي توانم بمانم.اجازه بده روپوشت را در اتاق ديگر بگذارم.سبد را هم ببرم؟

- مواظب باش،تخم مرغ تازه است.كتي آنها را امروز صبح از مونت اوليورتو آورد.سينيور ريوارز مقداري گل

براي شما آورده ام مي دانم به گل علاقه مند هستيد.

در كنار ميز نشست.شروع به چيدن ساقه گلها كرد و آنها را در گلداني جاي داد.

گالي گفت:خوب،ريوارز،بقيه ماجراي شكار يوزپلنگ را كه اكنون شروع كرده بودي برايمان تعريف كن.

- آري،سينيورا،پيرامون زندگي من در آمريكاي جنوبي سوال مي كرد و من براي او شرح مي دادم كه چگونه

بازوي چپم آسيب ديد.اين جريان در پرو اتفاق افتاد.ما براي شكار يوزپلنگ از رودخانه اي مي گذشتيم،هنگامي كه

به آن جانور تيراندازي كردم باروت آتش نگرفت.آب به آن ترشح كرده بود.طبيعتا ً يوزپلنگ به انتظار من نماند تا

آن را درست كنم،واين است نتيجه.

- حتما ً ماجراي خوشايندي بوده است.

- آن قدر هم بد نبود!البته انسان بايد در برابرسختي نرمش نشان دهد،ولي روي هم رفته زندگي جالبي است.مثلا ً

شكار مار...

شروع به وراجي كرد.پي در پي لطيفه گفت،از جنگ آرژانتين،هيئت اعزامي برزيل،شكار با باز،و مخاطرات با

وحشيان و حيوانات درنده.گالي با شعفي كه يك كودك هنگام شنيدن افسانه اي از خود نشان مي دهد،هر لحظه سخن

او را قطع مي كرد تا پرسشي بكند.او داراي يك طبيعت تأثرناپذير ناپلي بود و به هر چيز شورانگيز عشق مي

ورزيد.

جما بافتني اش را از سبد بيرون آورد و با انگشتان مشغول و چشمان فروافتاده،خاموش،گوش فراداد.مارتيني

چهره درهم كشيده و ناراحت شده بود.سبكي كه لطيف ها با آن بيان مي شد در نظر او مغرورانه و خودستايانه مي

نمود و به راستي علي رغم نخستين ناخواسته اش نسبت به مردي كه يك هفته پيش در برابر چشم او توانسته بود

درد جسمي را با قدرتي خيره كننده تحمل نمايد،از او و همه اعمال و رفتار او نفرت داشت.

گالي با رشكي ساده دلانه آهي كشيد و گفت:بيشك زندگي درخشاني بوده است!درحيرتم كه چرا اصولا ً تصميم به

ترك برزيل گرفتي.حتما ً كشورهاي ديگر بيروح به نظر مي رسند.

خرمگس گفت:فكر مي كنم در پرو و اكوادور از همه جا خوشبختتر بودم.آنجا واقعا ً يك ناحيه ييلاقي پرشكوهي

است.البته بسيارگرم است،مخصوصا ًنواحي ساحلي اكوادور،انسان به سختي مي تواند يك لحظه آن را تحمل كند.

ولي مناظر زيباي مافوق تصوري دارد.

گالي گفت:به عقيده من،آزادي كامل زندگي در مناطق وحشي بيش از هر منظره اي ديگر مرا جلب مي كند.انسان

قدرت فوري‌ و انساني خود را به نحوي كه در شهرهاي پرجمعيت امكان پذير نيست احساس مي كند.

خرمگس پاسخ داد:آري،اين...

جما چشم از روي بافتني اش برداشت و به خرمگس نگريست.چهره او ناگهان سرخ شد واز سخن بازايستاد.سكوت

كوتاهي برقرار شد.گالي با نگراني پرسيد:درد كه بازشروع نشده است؟

- چيز مهمي نيست.از ابراز لطف تو كه نسبت به آن بي احترامي كردم متشكرم.مارتيني مي خواهي بروي؟

- آري گالي برويم،ديرمان خواهد شد.

جما همراه آن دو از اتاق خارج شد و بلافاصله با يك ليوان شير كه تخم مرغي در آن زده شده بود بازگشت.با

تحكمي موقرانه گفت:لطفا ً اين را بخوريد.و باز سرگرم بافتني اش شد.خرمگس با شكيبايي اطاعت كرد.مدت نيم

ساعت هيچكدام حرفي نزدند.آنگاه خرمگس با صداي بسيار آهسته اي گفت:سينيورا بولا!

جما سربرداشت.خرمگس همچنان سر به زير انداخته و ريشه هاي قاليچه تختخواب را پاره مي كرد:براي شما قابل

قبول نبود كه من اكنون حقيقت را مي گفتم.

جما به آرامي پاسخ داد:هيچ ترديدي نداشتم كه دروغ مي گوييد.

- حق با شما بود.در تمام اين مدت دروغ مي گفتم.

- منظورتان در مورد جنگ است؟

- در مورد همه چيز،من هرگز در آن جنگ نبودم.اما در مورد هيئت البته با چند حادثه روبرو شدم،بيشتر آن

داستانها راست است،ولي به آن علت نبود كه مصدوم شدم.شما در يك دروغ مچ مرا باز كرديد،بنابراين فكر مي كنم

بايد همه را اعتراف كنم.

جما پرسيد:به نظر شما اين همه دروغ پردازي تلف كردن انرژي نيست؟فكر مي كردم اين كار به زحمتش نمي

ارزد.

- اگر شما بوديد چه مي كرديد؟اين ضرب المثل انگليسي را كه مي دانيد"سوال نكن تا به تو دروغ نگويند." براي

من لذتي ندارد كه مردم را به اين شكل تحقير كنم،ولي هنگامي كه آنان علت فلج شدنم را مي پرسند لازم است به

طريقي پاسخشان دهم.به علاوه وقتي كه انسان ناگزير از دروغ گفتن است بايد داستان جالبي هم اختراع كند.مي

ديديد گالي چگونه لذت مي برد؟

- شما لذت بردن گالي را بر اظهار حقيقت ترجيح مي دهيد؟

خرمگس در حالي كه ريشه پاره شده اي را در دست داشت سر بلند كرد:حقيقت!مي خواستيد كه حقيقت را به آنان

بگويم؟قبل از آن زبان خود را قطع مي كردم!

سپس با شتاب ناشيانه و خجولانه اي ادامه داد:هرگز حقيقت را به كسي نگفته ام،ولي اگر به علاقه اي به شنيدنش

داشته باشيد برايتان تعريف خواهم كرد.

جما خاموش بافتنيش را به كناري نهاد.به نظر او در اين موجود ناخوشايند،خشن و مرموز كه ناگهان به زني كه

ظاهرا ً مورد علاقه اش نبود و كاملا ً نمي شناختش راز دل مي گفت نكته بسيار رقت انگيزي وجود داشت.

سكوت ممتدي برقرار شد،جما سربرداشت.خرمگس بازوي چپ را بر ميز كوچكي كه در كنارش قرارداشت تكيه داده

و چشمانش را درپناه دست ناقص گرفته بود.جما به هيجان عصبي انگشتها و تپش زخم روي مچ او توجه كرد،به

كنارش آمد و با ملايمت نام او را بر زبان آورد. خرمگس سخت يكه خورد و سربرداشت.

با حالتي پوزش طلبانه من من كنان گفت:فرا... موش كردم،مي خواستم براي شما راجع به...

- راجع به... آن تصادف و يا هر چيز ديگري كه سبب نقص پايتان شد.ولي اگر شما را ناراحت مي كند...

- آن تصادف؟مصدوم شدن!آري،تصادف نبود،يك سيخ بود.

جما با بهتي شديد بر او خيره شد.خرمگس با دستي كه به وضوح مي لرزيد مويش را كنار زد و لبخندزنان به او

نگاه كرد.

- نمي نشينيد؟صندليتان را نزديكتر بياوريد.بسيار متأسفم كه نمي توانم آن را برايتان بياورم و ... راستي،حالا كه

فكر مي كنم،اگر ريكاردو توانسته بود مرا وادار به عمل كند گنج ذيقيمتي را مي يافت.او عشق واقعي يك جراح را

به استخوانهاي شكسته دارد.و من معتقدم كه هر چيز در من خردشدني بود در آن حادثه خرد شد.به جز گردنم.

جما به نرمي گفت:و شهامتتان.اما شايد آن را در شمار چيزهاي خرد ناشدنيتان بدانيد.

سرش را تكان داد:نه،شهامتم را با بقيه اعضايم به طريقي مرمت كرده بودم،ولي آن وقت مانند يك فنجان شكسته

تقريبا ً خرد شده بودم،اين وحشتناك ترين قسمت آن است.بله،خوب،راجع به سيخ برايتان مي گفتم.اين... اجازه

بدهيد... تقريبا ً سيزده سال پيش در ليما اتفاق افتاد.به شما گفتم كه پرو براي زندگي كشوردل انگيزي بود.اما براي

مردمي كه مانند من بر حسب تصادف به مسكنت افتاده بودند آن قدرها زيبا نبود.ابتدا در آرژانتين و سپس در شيلي

كشور را زير پا گذاشتم.اغلب هم گرسنه مي ماندم.بعد به عنوان يك آدم همه كاره با يك قايق چهارپابر از والپاراي

زو به ليما رفتم.در خود ليما كاري نتوانستم پيدا كنم،بدين جهت به حوضچه هاي تعمير كشتي رفتم تا در آنجا كاري

پيدا كنم.مي دانيد اين حوضچه ها در كالائو است.البته در آن بنادرمحله هاي پستي وجود دارد كه دريانوردان درآنجا

جمع مي شوند.پس از مدتي به شغل پيشخدمتي در يكي از قمارخانه هاي جهنمي آنجا پذيرفته شدم.بايد آشپزي مي

كردم،بيليارد را اداره مي كردم،براي ملوانان و معشوقه هايشان مشروب مي آوردم و بالاخره كارهايي از اين قبيل

انجام مي دادم.شغل ناخوشايندي نبود،باز خوشحال بودم كه آن را داشتم.دست كم آنجا به هر شكلي كه بود

غذا،منظره قيافه انسان،صداي زبان انسان وجود داشت.شايد فكر كنيد كه اين مزيتي نبود،ولي من در همان موقع

تك و تنها با تب زرد در صحن طويله يك كلبه كثيف از پا در افتاده بودم و همين امر مرا به وحشت انداخته بود.باري

يك شب به من دستوردادند لاسكار مستي را كه بدمستي مي كرد بيرون اندازم.او به ساحل آمده و همه پولش را

باخته بود و حال خوشي نداشت.اگر من مي خواستم شغل خود را از دست ندهم و از گرسنگي هلاك نشوم،بيشك

ناگزير به اطاعت بودم.اما آن مرد دو برابر من نيرو داشت،من هنوز بيست و يك سال نداشتم، بعد از آن تب نيز به

مانند يك گربه ضعيف شده بودم.به علاوه او آن سيخ را در اختيار داشت.

لحظه اي مكث كرد،دزدانه نگاهي به جما انداخت و سپس ادامه داد:ظاهرا ً قصدش اين بود كه يكباره به زندگيم

خاتمه دهد.اما به علتي در كارش عجله كرد و درست به همان اندازه كه بتوانم به زندگي ادامه دهم اعضا خرد نشده

اي براي من باقي گذارد.

- خوب،پس بقيه مردم؟نمي توانستند دخالت كنند؟همه آنان از يك لاسكار مي ترسيدند؟

خرمگس سربلند كرد و خنده اي سرداد:بقيه مردم؟قماربازها و اهالي ديگر خانه؟عجب،شما درك نمي كنيد!من

خدمتكارشان بودم،جزو اموالشان بودم.البته در اطراف من حلقه زده بودند و از اين شوخي لذت مي بردند.اين گونه

ماجراها درآنجا يك شوخي خوشمزه اي به شمار مي آيد. اين طور است،به شرط آنكه خود انسان هرگز مورد

آزمايش قرار نگيرد.

جما بر خود لرزيد:بالاخره نتيجه چه شد؟

- در اين مورد نمي توانم اطلاعات زيادي به شما بدهم.معمولا ً انسان تا چند روز پس از اين گونه ماجراها چيزي

به خاطر نمي آورد.ظاهرا ً پس از آنكه از نمردن من مطلع مي شوند،يكي از آنان جراح كشتي را كه در آن نزديكي

بود به آنجا مي‌آورد.جراح به شكلي مرا وصل كرد، ريكاردوعقيده دارد كه عمل بد انجام گرفته است،ولي شايد از

روي حسادت حرفه اي مي گويد. به هر حال هنگامي كه به هوش آمدم يك پيرزن بومي مرا از راه خيرخواهي

مسيحي نزد خود برده بود،عجيب به نظر مي رسد،اين طور نيست؟پيرزن در گوشه كلبه خود را جمع مي نمود، چپق

سياهي را دود مي كرد،روي كف اتاق آب دهان مي انداخت و براي خود زمزمه سر مي داد.با اين وجود زن

خيرخواهي بود.به من مي گفت به آرامي خواهم مرد و كسي آرامشم را بر هم نخواهد زد.ولي روح تضاد در من

قوي بود و من زندگي را برگزيدم.به زندگي بازگشتن با تلاش،كار نسبتا ً مشكلي است.گاهي اوقات نيز فكر مي كنم

كه آن كار تلاش بي ثمري بوده است.به هر صورت شكيبايي آن پيرزن عجيب بود،مدت... چقدر طول كشيد؟تقريبا ً

چهار ماه در بستر بيماري از من نگاهداري كرد.گاهگاهي مانند ديوانه اي پرت و پلا مي گفتم و بقيه مدت را

همچون خرسي تيرخورده شرارت مي كردم.مي دانيد درد بسيار شديد بود و طبيعت من به سبب نازپروردگي بيش از

اندازه دوران كودكي بدعادت شده بود.

- و بعد؟

- بعد،هرطور بود از بستر برخاستم و به زحمت از كلبه بيرون خزيدم.نه،فكر نكنيد كه صدقه گرفتن از يك زن بدبخت

دشوار بود،من ديگر در غم آن نبودم!علتش فقط اين بود كه ديگر نمي توانستم آن مكان را تحمل كنم.شما هم اكنون

درباره شهامت من صحبت مي كرديد،كاش مرا در آن موقع مي ديديد!درد هميشه عصرها نزديك تاريكي شب به اوج

خود مي رسيد.بعد از ظهرها تنها مي خوابيدم و خورشيد را كه هر لحظه پايينتر و پايينتر مي رفت مي پاييدم.

اوه،نمي توانيد درك كنيد!اكنون ديدن غروب آفتاب برايم جانكاه است!

سكوتي ممتد.

- باري به قلب كشور رفتم تا شايد كاري پيدا كنم.اگر درليما مي ماندم ديوانه مي شدم.به كوسكو رسيدم و در

آنجا،راستي،نمي دانم چرا شنيدن اين ماجراي گذشته را به شما تحميل مي كنم، حتي امتياز خوشمزه بودن را هم

ندارد.

جما سربرداشت،با چشماني جدي و متفكر در او نگريست و گفت:لطفا ً اين طور صحبت نكنيد.

خرمگس دندان برلب فشرد و رشته ديگري از ريشه هاي قاليچه را پاره كرد.پس از لحظه اي پرسيد:ادامه بدهم؟

- اگر... مايل هستيد.متأسفانه يادآوريش براي شما وحشتناك است.

- فكر مي كنيد هنگامي كه دم فرومي بندم آن را از ياد مي برم؟آن وقت بدتر است.ولي تصور نكنيد خود اين خاطرات

است كه مرا بدين نحو معذب مي دارد،حقيقت امر اين است كه نيروي تسلط بر خود را از دست داده ام.

- گمان نمي كنم كاملا ً متوجه شده باشم.

- مي خواهم بگويم كه حقيقت اين است كه همه شهامتم را از دست داده بودم،تا آنجا كه خود را يك بزدل يافتم.

- مسلما ً تحمل هركس حدي دارد.

- آري،اما مردي كه يكبار به اين حد مي رسد،هرگز نمي داند كه باز چه زماني ممكن است بدان برسد.

جما با ترديد پرسيد:لطفا ً ممكن است به من بگوييد كه چگونه در سن بيست سالگي تك و تنها در آن نواحي

سرگردان شديد؟

- بسيار ساده،در خانه خود در كشورم موقعيت مساعدي داشتم و از آن گريختم.

- چرا؟

باز با همان روش تند و نامطبوعش خنديد:چرا؟زيرا يك بچه از خودراضي بودم.من در خانه بسيار مجللي پرورش

يافته و آن قدر ناز و نوازش ديده بودم كه گمان مي كردم جهان را از پنبه گلرنگ و بادام سوخته ساخته اند.سپس

در يك روز آفتابي ناگهان پي بردم شخصي كه مورد اعتمادم بود فريبم داده است.عجب،چه تكاني خورديد!چه خبر

است؟

- چيزي نيست.لطفا ً ادامه بدهيد.

- دريافتم كه دروغي را با نيرنگ به خوردم داده اند.البته تجربه پيش پاافتاده اي بود،ولي همان گونه كه گفتم من

جوان و ازخودراضي بودم و فكر مي كردم كه دروغگوها به جهنم مي روند. بنابراين از خانه گريختم و به آمريكاي

جنوبي پناه بردم كه يا غرق شوم و يا تا آنجا كه مي توانستم بدون يك شاهي پول،بدون دانستن يك كلمه

اسپانيايي،فقط با دستهاي سفيد و عادات اشرافي،براي اعاشه خود شنا كنم.و نتيجه طبيعي اين بود كه به اعماق يك

دوزخ واقعي غوطه ور شدم تا از خيال آن فريبكاران رهايي يابم.غوطه بسيار كاملي هم بود.اين واقعه درست پنج

سال قبل از آنكه هيئت دوپره بيايد و مرا نجات دهد،اتفاق افتاد.

- پنج سال!اوه،وحشت آور است!دوستاني نداشتيد؟

- من و دوستان؟(با سبعيتي ناگهاني در او نگريست)من هرگز دوستي نداشته ام!

لحظه اي بعد ظاهرا ً از تندي خود شرمنده شد و به سرعت ادامه داد:شما نبايد اينها را جدي بگيريد.شايد من به

همه چيز با بدبيني نگاه مي كردم.درحقيقت يك سال و نيم اول چندان بد نبود. من جوان ونيرومند بودم و به نحو نسبتا

ً مناسبي زندگي را مي گذارندم،تا اينكه آن لاسكار داغ خود را بر من زد.اما بعد از آن كاري نتوانستم بيابم.عجب

اينكه اگر شما يك ميخ را با مهارت به كار بريد چه ابزار موثري مي شود.بعد كسي هم در غم به كار گماردن يك

افليج نيست.

- چه نوع كاري مي كرديد؟

- هركاري به دستم مي رسيد.مدتي با پادويي براي بردگان مزارع شكر زندگي مي كردم،مي آوردم،مي بردم و الي

آخر.اما فايده اي نداشت،مباشرين هميشه مرا بيرون مي كردند.بيش از آن لنگ بودم كه بتوانم تند كار كنم،بارهاي

سنگين را هم نمي توانستم بردارم.تازه هميشه دچار اين حملات التهابي و يا هرچه كه اين لعنتي هست مي شدم.

پس از مدتي به معادن نقره رفتم و كوشيدم تا در آنجا كاري پيدا كنم،اما سودي نداشت.مديران تنها از فكر استخدام

من به خنده مي افتادند،كارگاران هم به من حمله مي كردند.

- علتش چه بود؟

- فكرمي كنم علتش طبيعت انسان بود.آنان مي ديدند كه من فقط با يك دست مي توانم ضربه را تلافي كنم.عاقبت از

آن چشم پوشيدم و بدون هدف شروع به زيرپاگذاردن كشور كردم،فقط به اين خيال كه شايد كاري پيدا كنم،سرگردان

همه جا مي رفتم.

- زيرپا بگذاريد؟با آن پاي لنگ؟

خرمگس با تنگ نفسي رقت انگيز و ناگهاني سربرداشت و گفت:گرسنه،گرسنه بودم.

جما سر خود را اندكي گرداند و چانه اش را رور يك دست نهاد.خرمگس پس از لحظه اي سكوت،باز ادامه داد.

صدايش ضمن صحبت رفته رفته ضعيفتر مي شد:باري،آن قدر به پياده روي ادامه دادم كه نزديك بود ديوانه

شوم،ولي ثمري نداشت.به اكوادور رفتم.آنجا از همه جا بدتر بود.گاهي اوقات كمي لحيم كاري مي كردم- لحيم كار

ماهري هستم- به دنبال فرماني مي دويدم و يا يك خوكداني را تميز مي كردم،گاهي اوقات هم اوه،نمي دانم چه مي

كردم.عاقبت يك روز...

دست لاغر و تيره رنگ ناگهان روي ميز چنگ شد.جما سربرداشت و نگاهي مضطربانه بر او انداخت.نيمرخ

خرمگس به طرف وي بود و او مي توانست رگي را كه روي شقيقه خرمگس همچون چكشي با ضربات تند و

نامنظم مي زد،ببيند به جلو خم شد و دستش را با ملايمت بر بازوي او نهاد.

- بقيه اش مهم نيست.صحبت درباره آن بسيار دردناك است.

با ترديد به دست جما نگاه كرد،سرش را تكان داد و با لحني محكم ادامه داد:عاقبت يك روز با سيرك سياري برخورد

كردم.آن را كه آن شب ديديد به خاطر داريد؟با چيزي شبيه به آن،منتهي خشنتر وبي ارزشتر.البته درآن گاوبازي هم

وجود داشت.سيرك سيار شب را در كنارجاده اردو زده بود،من نيز براي گدايي به چادرشان رفتم.خوب،هوا داغ بود

و من هم گرسنه. بنابراين در مقابل چادر آنان بيهوش شدم. در آن لحظه مانند يك دختر شبانه روزي كه از شكم بند

تنگ ناراحت شده باشد،به خيال بيهوشي ساختگي افتاده بودم.بدين جهت مرا به داخل چادر بردند و مقداري

براندي،غذا و چيزهاي ديگر برايم آوردند،و بعد... صبح روز بعد... به من پيشنهاد... (مكث‍ي ديگر)آنان به يك

گوژپشت و يا يك عجيب الخلقه احتياج داشتند تا بچه ها بتوانند به او پوست پرتقال يا موز پرت كنند،چيزي كه آنان

را بخنداند،آن شب آن لوده را ديديد، آري.مدت دوسال چنان شغلي داشتم.باري،حقه هايي آموختم.تغييرشكل زيادي

نداده بودم،ولي آنان يك قوز مصنوعي برايم مي گذاشتند و اين پا و بازويم را به بدترين شكل ممكن درمي آوردند.

مردم آنجا خرده گير نيستند،اگر فقط بتوانند به موجود زنده اي دست بيابند و شكنجه اش دهند به سهولت راضي مي

شوند.جامعه احمق نيز اهميت فراواني دارد.

تنها اشكال اين بود كه اغلب بيمار بودم و توانايي بازي را نداشتم.گاهي اوقات اگرمدير سرحال نبود،يا اينكه

دستخوش التهابات بودم مصرا ً مي خواست تا داخل رينگ شوم و من معتقدم كه مردم از اين گونه شبها بيشتر لذت

مي بردند.يادم مي آيد يكبار از شدت درد درست در وسط برنامه بيهوش شدم... هنگامي كه به هوش

آمدم،تماشاگران در اطرافم حلقه زده بودند... هو مي كردند،فرياد مي زدند:ضربه...

- بس است!ديگر نمي توانم تحمل كنم،به خاطر خدا بس است!

جما ايستاده و گوشهايش را با دو دست گرفته بود.خرمگس از سخن بازايستاد،سربرداشت و تلالو اشك را در

ديدگان جما مشاهده كرد.زيرلب گفت:مرده شوي همه آن را ببرد،چقدر من احمقم!

جما به سوي پنجره رفت ومدت كوتاهي به بيرون چشم دوخت.هنگامي كه روبرگرداندخرمگس به ميز تكيه داده و

چشمانش را با يك دست پوشانده بود.ظاهرا ً حضور جما را از ياد برده بود. جما نيز خاموش در كنارش نشست.پس

ازسكوتي طولاني،آهسته گفت:مي خواهم ازشما سوالي بكنم.

بدون حركت گفت:بفرماييد.

- چرا گلوي خود را پاره نكرديد؟

خرمگس با تعجبي شديد سربرداشت:انتظار نداشتم شما اين سوال را بكنيد،آن وقت كارم چطور مي شد؟چه كسي آن

را برايم انجام مي داد؟

- كارتان؟آه،مي فهمم هم اكنون از بزدلي خود سخن مي گفتيد،اگر تصميمتان اين بوده است،و هنوز در پي مقصود

خود هستيد،شما شجاعترين مردي هستيد كه من تاكنون ديده ام.

خرمگس مجددا ً چشمانش را پوشاند و دست جما را با هيجاني شديد در دست خود فشرد. سكوتي كه گويي پاياني

نداشت آن دو را فراگرفت.ناگهان صداي سوپرانويي صاف و لطيف كه قطعه اي از يك تصنيف بي مايه فرانسوي را

مي خواند در باغ طنين افكند:

آي دلقك!برقص دلقك!

اندكي برقص،ژانوي بينواي من!

زنده باد رقص و پايكوبي

بياييد از جواني دل انگيزمان لذت ببريم!

اگر من مي گريم و يا مي نالم،

اگر من چهره غمين مي كنم،

آقا،تنها براي خنده است.

ها! ها! ها! ها!

آقا،تنها به خاطر خنديدن است.

خرمگس به محض شنيدن اولين كلمه دستش را به سرعت از دست جما جدا كرد و با ناله اي خفيف خود را كنار

كشيد.جما،به همان شكل كه ممكن بود بازوي يك شخص تحت عمل جراحي را بگيرد هر دو دست را در اطراف

بازوي او حلقه كرد و محكم فشار داد.هنگامي كه تصنيف قطع شد و صداي خنده ها و كف زدنهاي دسته جمعي از

باغ به گوش رسيد خرمگس با ديدگان يك حيوان شكنجه ديده چشم برداشت.

آهسته گفت:آري،زيتاست،با دوستان افسرش.آن شب پيش از آنكه ريكاردو بيايد سعي كرد به اتاق داخل شود.اگر به

من دست زده بود ديوانه مي شدم!

جما با ملايمت اعتراض كرد:ولي اونمي داند،نمي تواند حدس بزند كه شما را ناراحت مي كند.

صداي قهقهه ديگري از باغ به گوش رسيد.جما برخاست و پنجره را گشود.زيتا در حالي كه شال زري دوزي شده

اي را با طنازي دور سرش پيچيده بود در خيابان باغ ايستاده و دسته گل بنفشه اي را كه ظاهرا ً سه افسر جوان

سوار نظام براي تصاحبش رقابت مي كردند،بالا نگاه داشته بود.

جما گفت:مادام رني!

سيماي زيتا همچون ابر طوفانزايي تيره شد.ضمن اينكه سربرگرداند و نگاهش را ستيزه جويانه متوجه بالا

كرد،گفت:بله مادام؟

- ممكن است دوستان شما كمي آهسته تر صحبت كنند؟حال سينيور ريوارز بسيار بد است.

كولي دسته گل بنفشه را پرت كرد.رو به جانب افسران حيرت زده نمود و گفت:برويد!شما مرا به ستوه مي آوريد

آقايان!

آهسته به طرف جاده رفت و جما پنجره را بست.رو به خرمگس كرد و گفت:رفتند.

- متشكرم.معذرت... معذرت مي خواهم كه به شما زحمت دادم.

- زحمتي نبود.

خرمگس بلافاصله موتجه لحن مردد او شد.

- ولي سينيورا اين جمله تمام نبود.يك اماي به زبان نيامده اي در فكرتان وجود داشت.

- اگر شما به فكر مردم پي مي بريد از خواندن محتواي آن نيز نبايد آزرده شويد.اين البته به من ربطي ندارد ولي

من قادر به درك...

- تنفر من از مادام رني؟اين فقط در موقعي است كه...

- نه علاقه شما به زندگي با او در حالي كه چنان تنفري احساس مي كنيد.به نظر من اين توهين به اوست،توهين به

يك زن،به يك...(خرمگس خنده خشكي سرداد)يك زن!اين را يك زن مي نامند؟خانم اين فقط براي خنده است.

جما گفت:از انصاف به دور است!شما حق نداريد در برابر ديگران از او به اين شكل ياد كنيد، مخصوصا ً در برابر

يك زن ديگر!

خرمگس سربرگرداند،با چشماني حيرت بار دراز كشيد و از ميان پنجره به تماشاي خورشيد كه فرومي

رفت،پرداخت.جما پرده را كشيد وكركره ها را بست تا نتواند غروب آفتاب را ببيند، سپس در كنار پنجره ديگر پشت

ميز نشست و باز بافتني اش را به دست گرفت.

پس از لحظه اي پرسيد:چراغ مي خواهيد؟

خرمگس سرش را تكان داد.

هنگامي كه شدت تاريكي مانع ديد چشم شد جما بافتني اش را پيچيد و در سبد گذاشت.تا مدتي دست روي دست

،خاموش به پيكر بي حركت خرمگس نگريست.به نظر مي رسيد كه پرتو كمرنگ شب با تابيدن بر چهره

اش،خشونت،استهزا و حالت خودنمايانه آن را ملايمتر مي كرد و خطوط غم انگيز اطراف دهانش را عميقتر مي

ساخت.ذهن جما به سبب يك تداعي معاني عجيب به طور واضح به آن صليب سنگي كه پدرش به ياد آرتور

برپاداشته بود و به نوشته روي آن برگشت:همه امواج و خيزابهاي تو از روي من گذشته اند.

ساعتي در سكوت يكنواخت گذشت.عاقبت ازجابرخاست و آهسته اتاق را ترك گفت.هنگامي كه باچراغي به اتاق

بازگشت،به تصوراينكه او خفته است،لحظه اي مكث كرد.خرمگس به محض تابيدن نور چراغ بر چهره اش

سربرگرداند.

جما ضمن آنكه چراغ را روي ميز مي گذاشت،گفت:يك فنجان قهوه برايتان درست كرده ام.

- يك دقيقه آن را روي ميز بگذاريد.لطفا ً ممكن است جلوتر بياييد.

دو دست جما را در ميان دستهايش گرفت و گفت:پيش خود فكر مي كردم كه حق كاملا ً با شماست.زندگيم را به

آشفتگي نفرت انگيزي دچار ساخته ام.اما به خاطر داشته باشيد كه يك مرد هر روز با زني كه بتواند دوستش داشته

باشد روبرو نمي شود.و من... در سختي به سر مي بردم.من از تاريكي وحشت دارم.

- وحشت...

- آري،گاهي اوقات جرأت نمي كنم شب را تنها بمانم.بايد موجود زنده اي در كنارم باشد، موجودي قوي.اين تاريكي

خارجي است كه در آنجا...نه،نه!اشتباه كردم،اين بازيچه بي ارزشي است،اين تاريكي دروني است.در آنجا نه

گريستني وجود دارد و نه دندان برهم ساييدني.تنها سكوت است،سكوت.

چشمانش فراخ گرديد.جما كاملا ًخاموش بود و به سختي نفس مي كشيد،تا اينكه خرمگس باز به حرف آمد:همه

اينها در نظر شما تخيلات واهي است،اين طور نيست؟شما نمي توانيد درك كنيد،خوشا به حالتان!منظورم اين است

كه اگر ممكن است آن قدرها هم مرا سخت دل ندانيد. روي هم رفته من آن درنده خوي شريري كه شما تصور مي

كنيد نيستم.

جما پاسخ داد:من درباره شما قضاوت نمي توانم كنم.به اندازه شما رنج نبرده ام.اما من به نيز طريقي ديگر سختي

ديده ام.و گمان مي كنم- يقين دارم- كه اگر بگذاريد ترس از هر چيز شما را به انجام كاري حقيقتا ً

ظالمانه،غيرعادلانه يا دور ازاغماض وادار سازد بعدا ً از آن متأسف خواهيد شد.اما در مورد بقيه،اگر شما فقط در

اين كار با شكست روبرو شده ايد،من خود مي دانم كه اگر به جاي شما بودم در همه چيز با شكست روبرو

مي‌شدم،به خدا دشنام مي دادم و به زندگيم خاتمه مي دادم.

خرمگس همچنان كه دست در دست او داشت با لحن كاملا ً ملايمي گفت:به من بگوييد!آيا هرگز در زندگي خود

مرتكب عمل ظالمانه اي شده ايد؟

جما پاسخ نداد،اما سرش به زير افتاد و دو قطره اشك درشت بر دستهاي خرمگس فروچكيد. ضمن آنكه دستهاي او

را محكمتر مي فشرد،با حرارت،به نجوا گفت:به من بگوييد!من همه بدبختي خود را به شما گفته ام.

- آري يكبار،مدتي پيش.آن هم نسبت به كسي كه بيش از همه جهان دوستش مي داشتم.

دو دستي كه دستهاي جما را مي فشرد،به شدت مي لرزيد اما از فشارشان كاسته نمي شد.جما ادامه داد:او يك

رفيق بود ومن دروغي را كه درباره اش گفته بودند باور كردم،دروغي پيش پاافتاده و بيشرمانه كه پليس از خود

ساخته بود.به عنوان يك خائن به صورتش سيلي زدم.او نيز رفت و خود را غرق كرد.آنگاه دو روز بعد دريافتم او

كاملا ً بيگناه بوده است.اين شايد از همه خاطرات شما ناگوارتر باشد.اگر اين آب رفته به جوي بازمي گشت حاضر

بودم دست راست خود را قطع كنم.

چيزي تند و خطرناك؛چيزي كه جما تاكنون نديده بود،در چشمان خرمگس برق زد.سرش را با حركتي دزدانه و

ناگهاني خم كرد و دستهاي جما را بوسيد.

جما با سيمايي وحشت زده خود را عقب كشيد و به نحوي رقت بار فرياد زد:نكنيد!لطفا ً ديگر اين كار را نكنيد!شما

احساس مرا جريحه دار مي كنيد!

- خيال مي كنيد شما احساس آن مردي را كه كشتيد جريحه دار نساختيد؟

- مردي كه من... كشتم... آه،بالاخره سزار آمد!... بايد... بايد بروم!

هنگامي كه مارتيني به اتاق داخل شد،خرمگس را ديد كه تنها با قهوه دست نخورده اي در كنارش،دراز كشيده و با

لحن سست و بيروح آهسته به خود دشنام مي داد،چنان كه گويي از آن ارضا نمي گرديد.

چند روز بعد،خرمگس كه هنوز رنگ نسبتا ً پريده اي داشت و بيش از معمول مي لنگيد،به قرائت خانه ملي داخل

شد و نسخه اي از مجموعه مواعظ كاردينال مونتانلي را خواست. ريكاردو كه در كنار او مشغول مطالعه بود

سربلند كرد.او خرمگس را بسياردوست مي داشت، اما اين صفت خاص او –اين كينه خصوصي و عجيب او- را

نمي توانست هضم كند.

با لحني نيمه عصباني از او پرسيد:سرگرم تهيه حمله ديگري به آن كاردينال بدبخت هستي؟

- دوست عزيزم،چرا هم‍... هميشه انگيزه هاي ش‍ شيطاني رابه مردم استناد مي دهي؟اين كاملا ً دور از مسيحيت

است.من مشغول تهيه مقاله اي درباره حكمت الهي براي روزنامه ج‍... جديد هستم.

ريكاردو چهره درهم كشيد:كدام روزنامه جديد؟

مسأله انتظاريك قانون جديد مطبوعات وآماده شدن دسته مخالف دربه حيرت انداخت مردم شهر با انتشاريك

روزنامه راديكال،راز تقريبا ً آشكاري بود،ولي هنوز رسما ً از افشاي آن خودداري مي شد.

- مسلما ً روزنامه رياكاران يا سالنامه كليسا.

- هيس!ريوارز مزاحم خوانندگان ديگر مي شويم.

- خوب پس،اگر جراحي موضوع مورد علاقه توست به آن بپرداز،و مرا به علوم الهي وا... واگذار،من نيز به اين

علاقه مندم.با اينكه اطلاعاتم در مورد استخوانهاي شكسته بيش از توست ولي در نحوه معالجه آنها دخالت نمي

كنم.

با قيافه اي جدي و مجذوب سرگرم مطالعه مواعظ شد.يكي از كتابداران به نزد او آمد و گفت: سينيور ريوارز گمان

مي كنم شما در كشف شعب فرعي آمازون همراه هيئت دوپره بوده ايد؟ شايد بتوانيد ما را در مشكلي كمك كنيد.

بانويي گزارشهاي هيئت را مي خواست ولي آنها نزد صحاف است.

- چه مطلبي مي خواهد بداند؟

- فقط چه موقع هيئت حركت كرد و چه وقت از اكوادور گذشت.

- در پاييز1837 از پاريس حركت كرد و در آوريل1838 از كيتو گذشت.سه سال در برزيل بوديم.سپس به سوي

ريو2 سرازير شديم و در تابستان1841 به پاريس بازگشتيم.اين بانو تاريخ يك يك اكتشافات را مي خواهد؟

- نه،متشكرم،فقط همين.من آنها را يادداشت كرده ام.به پو ،لطفا ً اين نامه را به سينيورا بولا برسان.

- بسيار متشكرم سينيور ريوارز.از اينكه به شما زحمت دادم معذرت مي خواهم.

خرمگس با چهره اي مضطرب به پشت صندليش تكيه داد:تاريخها را براي چه مي خواهد؟چه وقت هيئت از اكوادور

گذشت...

جما در حالي كه يادداشت را در دست داشت به خانه رفت:"آوريل1838،آرتور نيز در مه 1833 مرد.پنج

سال...".در اتاقش به قدم زدن پرداخت.چند شب گذشته را با ناراحتي خوابيده بود.هاله سياهي در زير چشمانش ديده

مي شد."پنج سال..." و يك "خانه بسيار مجلل؟ "... و" به كسي كه اعتماد داشته فريبش داده بود"،او را فريب

داده بود،و او آن را دريافته،از حركت بازايستاد و دستهايش را روي سر گذاشت.اوه،ديوانگي محض بود.چنين

چيزي امكان نداشت... دور از عقل بود... با اين وصف،با چه دقتي آنان حوضچه ها را لايروبي كردند!

"پنج سال..." و هنوز "بيست و يك سال نداشت" كه لاسكاربنابراين هنگامي كه ازخانه گريخته نوزده سال داشته

است،مگر او نگفت كه:يك و نيم... آن چشمان آبي و آن انگشتهاي عصبي و لرزان را از كجا آورده است؟و چرا تا

اين اندازه نسبت به مونتانلي كينه مي ورزد؟ پنج سال... پنج سال...

اگرفقط مي توانست بفهمد كه اوغرق شده است،اگرفقط جسد را ديده بود،بيشك روزي اين زخم ديرينه از درد باز

مي ايستاد،اين خاطره ديرينه ديگر هراس انگيزي خود را از دست مي داد. شايد پس ازبيست سال ديگر،مي‌آموخت

كه بدون بر خود لرزيدن به گذشته بنگرد.همه جوانيش از فكر آنچه كرده بود مسموم شده بود.روزها و سالها

مصممانه با ديو پشيماني پيكار كرده بود. هميشه به خاطر مي آورد كه سر و كارش با آينده است.هميشه چشم و

گوش خود را بر خيال آزارنده گذشته فرومي بست.و روزها و سالها خاطره جسد مغروق كه به دريا داخل شده بود

رهايش نمي ساخت،وگريه تلخي كه قادربه فرونشاندنش نبود درقلبش انباشته مي شد:من آرتور را كشته ام! آرتور

مرده است!گاهي اوقات به نظرش مي رسيد كه بار غمش سنگينتر از آن است كه قابل تحمل است.

اكنون نيمي از عمر خود را مي داد تا آن بار غم بازگردد.اگر او آرتور مرا كشته بود- اين غمي آشنا بود- به قدر

كفايت از آن رنج برده بود كه ديگر در زير سنگيني اش پشت خم نكند. اما اگر او را به جاي آب

به،نشست،چشمانش را با هردو دست پوشاند.زندگيش به خاطر آرتور تيره شده بود،زيرا او مرده بود!اگر او را دچار

سرزنش بدتر از مرگ نكرده باشد...

با مداومت وسخت دلي،قدم به قدم،ازميان جهنم زندگي گذشته اش به عقب برگشت.گذشته براي اوچنان زنده بود كه

گويي همه آن را مي ديد و احساس مي كرد.هراس نااميدانه آن روح عريان را،زهرخند تلختر از مرگ را،وحشت

تنهايي را،عذاب تدريجي جانكاه و بيرحم را. چنان زنده بود كه گويي درون آن كلبه كثيف اينديايي در كنار خرمگس

نشسته است،گويي‌ همراه او در معادن نقره،مزارع قهوه،و سيرك سيار سختي ديده است.

سيرك سيار،نه،حداقل بايد آن خيال را از خود براند.نشستن و انديشيدن به آن كافي بود تا انسان را ديوانه كند.

كشوكوچكي از ميزتحريرش را گشود.در كشو چند يادگارخصوصي وجود داشت كه براي از بين بردنشان نمي

توانست تصميم بگيرد.او در پي احتكار بازيچه هايي احساس را برمي انگيزند نبود،و حفظ اين يادگارها به خواست

جنبه ضعيفتر طبيعتش بود كه او با قدرتي بسيار آن را سركوب مي كرد.ندرتا ً به خود اجازه مي داد كه نگاهي به

آنها بياندازد.

اكنون آنها را يكي پس از ديگري بيرون آورد:اولين نامه جوواني،و گلهايي‌كه در دست مرده اش مانده بود،طره اي

از موي كودكش و برگ پژمرده اي از روي مزار پدرش.در عقب كشو تصوير مينياتوري از ده سالگي آرتور ديده

مي شد،تنها تصوير موجود او.آن را به دست گرفت و نشست و آن قدر بر آن سر زيباي كودكانه نگريست تا باز

چهره واقعي‌ آرتور در برابرش مجسم گشت.چقدر جزئياتش روشن بود!خطوط ظريف دهان،چشما نفراخ و

جدي،صفاي دل انگيز سيما،همه اينها چنان كه ديروز مرده است بر خاطرش نقش بسته بود.اشكهاي كور كننده

سرازير شد و تصوير را پنهان ساخت.

اوه،چگونه توانسته بود به چنين چيزي بيانديشد حتي خيال اين كه آن روح درخشان ازياد رفته به بدبختيهاي پست

زندگي وابسته است توهين به مقدسات بود.بيشك،خدايان تا اندازه اي او را دوست مي داشتند و گذاشته بودند كه

جوان بميرد!هزاران بار بهتر كه او به نيستي محض پاي نهاده باشد تا اينكه زندگي كند و خرمگس باشد،خرمگس با

آن كراواتهاي بي عيب و بذله گويي هاي ترديدآورش،با آن زبان تند و دخترك رقاصه اش!نه،نه!همه اينها خيال

واهي وحشتناكي بود و او قلب خود را با تخيلات بيهوده مي آزرد.آرتور مرده بود.

صداي آرامي از پشت در پرسيد:اجازه مي دهيد داخل شوم؟

جما چنان از جا پريد كه تصوير از دستش افتاد و خرمگس طول اتاق را لنگ لنگان طي كرد. آن را از زمين

برداشت و به دست او داد.

جما گفت:چقدر مرا ترسانديد!

- معذرت مي خواهم.شايد مزاحمتان شده باشم؟

- نه،مشغول زير و رو كردن بعضي اشيا قديمي بودم.

لحظه اي درنگ كرد،سپس مينياتور را به او بازگرداند.

- درباره او چه فكر مي كنيد؟

مادام كه اوبه عكس نگاه مي كرد،جماچهره اش رامي پاييد،گويي زندگي‌اش به حالت آن بستگي داشت،اما حالتش

فقط منفي و انتقادآميز بود.خرمگس گفت:وظيفه مشكلي در مقابل من قرار داده ايد،تصوير رنگ و رو رفته اي

است،خواندن چهره يك كودك نيز هميشه مشكل است.اما به نظر من اين كودك مرد بدبختي مي‌شد و عاقلانه ترين

كاري كه مي‌توانست بكند اين بود كه اصولا ً از مرد شدن خودداري مي نمود.

- چرا؟

- به خط لب زيرين نگاه كنيد.از آن طبيعتهايي است كه درد را درد و نادرستي را نادرستي احساس مي كند،و جهان

براي اين گونه مردم جايي‌ندارد.جهان به مردمي نياز دارد كه جز كارشان چيزژر را احساس نكنند.

- اصولا ً به كسي شما كه بشناسيد شباهت دارد؟

با دقت بيشتري به تصوير نگاه كرد:آري.چيز عجيبي است!البته كه دارد!كاملا ً شبيه است.

- شبيه چه كسي؟

- كا... كا... كاردينال مونتا... نلي.ضمنا ً در ترديدم كه آيا عاليجناب پرهيزكار برادرزاده اي دارد؟ممكن است بپرسم

كه اين كيست؟

- اين تصوير كودكي دوستي است كه آن روز درباره اش برايتان صحبت كردم...

- آنكه كشتيد؟

عليرغم تمايلش يكه خورد،با چه خونسردي و بيرحمي اين كلمه هولناك را ادا كرد!

- آري،آنكه كشتم،اگر واقعا ً مرده باشد.

- اگر؟

جما چشمانش را همچنان بر چهره او دوخت:گاهي اوقات به شك افتاده ام،جسد هرگز پيدا نشد. شايد مانند شما از

خانه گريخته و به آمريكاي جنوبي رفته باشد.

- بياييد چنين آرزويي نكنيم.اين خاطره مطبوعي نيست كه در خود حفظش كنيد.من در زندگي جنگهاي سختي كر...

كرده و شايد بيش ازيك مرد را به دوزخ روانه نموده باشم.اما اگر وجدانم معذب بود كه من مو... موجود زنده اي را

به آمريكاي جنوبي فرستاده ام با ناراحتي مي خوابيدم...

جما ضمن آنكه با دستهاي درهم فشرده به او نزديكتر مي شد،سخنش را قطع كرد:پس قبول داريد كه اگر او غرق

نمي شد- اگر به عوض آن با حوادثي كه بر شما گذشت روبرو مي شد- هرگز باز نمي گشت و دست از گذشته مي

كشيد؟آيا معتقديد كه او هرگز فراموش نمي كرد؟به خاطر داشته باشيد كه اين براي من نيز كران تمام شده

است،نگاه كنيد!

انبوه گيسوان مواجش را از روي پيشاني كنار زد.رگه عريض و سفيدي از ميان طره هاي سياهش گذشته بود.

سكوت ممتدي برقرار شد.

خرمگس به آرامي گفت:به نظر من بهتر است مردگان فراموش شوند.فراموش كردن بعضي چيزها كار مشكلي

است.و اگر من به جاي دوست در گذشته شما بودم،هم‍... هم‍... همچنان مرده مي ماندم.يك از گور برگشته شبح

بدمنظري است.

جما تصوير را دوباره در كشو ميز نهاد و آن را بست.

- اين عقيده بيرحمانه اي است.خوب،حالا درباره موضوع ديگري صحبت كنيم.

- من براي مشورت درباره موضوعي به اينجا آمده ام.اگر اجازه بدهيد يك مشورت خصوصي است،راجع به طرحي

است كه در نظر دارم.

يك صندلي در كنارميز گذاشت و نشست.بي آنكه اثري از لكنت هميشگي اش وجود داشته باشد گفت:نظر شما در

مورد قانون مطبوعات طرح شده چيست؟

- نظر من در مورد آن چيست؟به نظر من ارزش چنداني نخواهد داشت،اما نيم قرص نان بهتر از هيچ است.

- بدون شك،پس قصد داريد در يكي از روزنامه هاي جديد كه اين مردم خوب مي خواهند انتشار دهند،به كار ادامه

دهيد؟

- چنين فكري داشتم.معمولا ً براي شروع كار يك روزنامه كارهاي فني زيادي هست كه بايد انجام گيرد،چاپ،ترتيبات

توزيع و...

- تا كي مي‌ خواهيد نيروي فكري خود را در اين راه تلف كنيد؟

- چرا تلف؟

- چون تلف كردن است.شما به خوبي مي دانيد كه فكرتان از بيشتر اين مرداني كه با آنان كار مي كنيد عاليتر است

و آن وقت،به ايشان اجازه مي دهيد شما را به صورت يك مزدور و يك

درآورند.از نظر عقلي در چنان سطح بالاتري از گراسيني و گالي قرار داريد كه گويي

Johannesfactotumآن دو كودك دبستاني اند،معهذا شما مي نشينيد و نمونه هاي غلط گيري آنان را مانند

يك شاگرد چاپخانه تصحيح مي كنيد.

- اولا ً من همه وقتم را در تصحيح نمونه هاي غلط گيري صرف نمي كنم.وانگهي به نظرم مي رسد كه درباره

استعداد فكري من مبالغه مي كنيد.به هيچ وجه تا اين اندازه كه شما فكر مي كنيد درخشان نيست.

به آرامي پاسخ داد:هرگز آن را درخشان نمي دانم،اما به طور قطع آن را سالم و متين مي دانم و اين اهميت

بيشتري دارد.در آن جلسات ملال آور كميته هميشه شما هستيد كه روي نقطه ضعف منطق هركس انگشت مي

گذاريد.

- شما نسبت به ديگران منصف نيستيد.به طور نمونه،مارتيني نظرياتي منطقي دارد،در مورد استعداد فابريزي و لگا

نيز ترديدي نيست.و گراسيني شايد درباره آمارهاي اقتصادي ايتاليا از همه كارمندان كشور اطلاعات دقيقتري داشته

باشد.

- خوب اين چندان مهم نيست.اما اجازه بدهيد كه آنان را با استعدادهايشان كنار بگذاريم.حقيقتي كه به جاي مي ماند

اين است كه شما با چنين استعدادي كه داريد مي توانيد كار مهمتري انجام را دهيد و عهده دار پستي معتبرتر از

پست كنوني باشيد.

- من از شغل خود بسيار رضايت دارم.كاري كه من انجام مي دهم شايد ارزش چنداني نداشته باشد ولي ما آنچه را

كه بتوانيم انجام مي دهيم.

- سينيورا بولا،كار من و شما اكنون از تعارفات و انكارهاي محجوبانه گذشته است.شرافتمندانه به من بگوييد،آيا

معترف هستيد مغز خود را بر سر كاري فرسوده مي سازيد كه خردتر از شما نيز مي تواند آن را انجام دهد؟

- حال كه مصرانه از من پاسخ مي خواهيد،آري تا اندازه اي.

- پس چرا مي گذاريد اين كار ادامه داشته باشد؟

پاسخي داده نشد.

- چرا مي گذاريد اين كار ادامه داشته باشد؟

- چون ناگزيرم.

- براي چه؟

جما با قيافه اي سرزنش آميز سربرداشت:منصفانه نيست،دور از انصاف است كه مرا اين گونه تحت فشار قرار

دهيد.

- با اين وجود بايد علت آن را به بگوييد.

- اگر بايد آن را بدانيد،پس... زيرا زندگي من درهم شكسته است.ديگر نيروي ان را ندارم كه به يك كار واقعي

بپردازم.من تقريبا ً شايسته آنم كه يك اسب باري انقلابي باشم و كارهاي پرزحمت حزب را انجام دهم.حداقل من آن

را از روي وجدان انجام مي دهم،به هر حال كسي بايد آن را انجام دهد.

- مسلما ً كسي بايد آن را انجام دهد.ولي نه هميشه يك شخص معين.

- تقريبا ً همان چيزي است كه من شايستگيش را دارم.

خرمگس با چشماني نيم بسته،نگاه مرموزي به او انداخت.جما در همان لحظه سربرداشت:رفته رفته به موضوع

قبلي بازمي گرديم.حال آنكه قرار بود صحبت در اطراف آن مسأله باشد.من به شما اطمينان مي دهم اين اظهاركه

من هرگونه كاري مي توانم انجام دهم كاملا ً بي ثمراست. ديگر هرگز آن كارها را نمي كنم.ولي شايد بتوانم در

بررسي طرحتان به شما كمك كنم. طرح شما چيست؟

- ابتدا مي گوييد براي من بي ثمر است كه كاري را به شما پيشنهاد كنم،و بعد مي پرسيد چه پيشنهادي دارم.طرح

من نه فقط جوياي كمك فكري بلكه كمك عملي شماست.

- اجازه بدهيد آن رابشنوم و بعد درباره اش بحث كنيم.

- قبلا ً به من بگوييد آيا مطالبي پيرامون طرحهاي يك قيام در ونتيا شنيده ايد؟

- از عفو عمومي به بعد چيزي چز طرحهاي قيام و توطئه هاي سان فديستي به گوشم نخورده است.و متأسفانه به

اين نيز مانند بقيه بدبين هستم.

- من نيز در بيشتر موارد بدبينم،ولي اكنون از يك تداركات جدي و واقعي براي‌قيام همه ايلات بر ضد اتريشيها

صحبت مي كنم.عده بسياري از جوانان قلمرو پاپ مخصوصا ً در ايلات چهارگانه مخفيانه آمده مي شوند تا از مرز

بگذرند و به عنوان داوطلب به آنان ملحق شوند.و توسط دوستانم كه در رومانيا هستند اطلاع يافته ام كه...

جما سخن او را قطع كرد:به من بگوييد آيا كاملا ً اطمينان داريد كه اين دوستان شما قابل اعتماد هستند؟

- كاملا ً اطمينان دارم.من آنان را از نزديك مي شناسم،با ايشان كار كرده ام.

- يعني آنان اعضاي دسته اي هستند كه شما در آن عضويت داريد؟بي اعتمادي مرا ببخشيد، ولي من هميشه نسبت

به صحت اطلاعاتي كه از جمعيتهاي مخفي مي رسد اندكي مرددم.به نظرم مي رسد كه عادت...

خرمگس با تندي ميان حرف او دويد و گفت:چه كسي به شما گفت كه من عضو يك دسته مخفي هستم؟

- هيچكس،حدس زدم.

خرمگس به صندليش تكيه داد و با چهره اي درهم به او نگريست.پس از لحظه اي گفت:آيا هميشه اسرار مردم را

حدس مي زنيد؟

- غالبا ً،من تا اندازه اي تا اندازه اي دقيق هستم و عادت دارم كه مسائل را به هم ارتباط دهم.اين را به اين منظور

مي گويم كه اگر مايل نبوديد من به مطلبي پي ببرم مراقب باشيد.

- مادام كه اطلاعات شما از حدود خودتان تجاوز نكند به آن اهميت نمي دهم.فكر مي كنم اين مطلب...

جما سر را با حالت تعجبي نيمه رنجيده بلند كرد و گفت:مسلما ً سوال بيجايي است!

- البته مي دانم كه شما هيچ مطلبي را به اطرافيانتان نمي‌گوييد،ولي فكر كردم شايد به اعضاي حزبتان...

- سر و كار حزب با دقايق است نه با حدسيات و تخيلات من.البته هرگز اين مطلب را به كسي نگفته ام.

- متشكرم.حدس زده ايد كه من عضو كدام دسته هستم؟

- اميدوارم،شما نبايد از صراحت من رنجيده خاطر شويد،مي دانيد،شما بوديد كه اين مطلب را پيش كشيديد.اميدوارم

خنجرزنان نباشد.

- چرا اميد داريد كه آن باشد؟

- زيرا شايسته كارهاي بهتري هستيد.

- همه ما شايسته كارهايي بهتر از آنچه تاكنون انجام داده ايم هستيم.باز هم پاسخ خودتان پيش مي آيد.به هر حال

من عضو خنجرزنان نيستم بلكه عضو كمربند سرخها هستم.آنان گروه استوارتري هستند و كارشان را جديتر مي

گيرند.

- منظورتان كار خنجر زدن است؟

- اين نيز در شمار كارهاي ديگر.خنجرها در موقع خود بسيار سودمندند،ولي تنها هنگامي كه يك تبليغات منظم به

دنبال آنها داشته باشيد.به همين خاطر است كه من از دسته هاي ديگر خوشم نمي آيد.آنان گمان مي برند كه يك

خنجر مي تواند همه مشكلات جهان را حل كند و اين اشتباه است.مشكلات زيادي را حل مي كند ولي نه همه را.

- آيا واقعا ً باور مي‌كنيد اصولا ً مشكلي را حل كند؟

خرمگس با تعجب به او نگريست.

جما ادامه داد:البته در حال حاضر مشكل كنوني را كه حضور يك جاسوس باهوش يا يك كارمند نادرست سبب شده

است،از ميان برمي دارد،ولي اينكه آيا در عوض آن مشكل از يمان رفته مشكلات سختتري را ايجاد نمي كند مسأله

ديگري است.اين در نظر من به مثال آن پاك و رفته و هفت شيطان شباهت دارد. هر كشتار پليس را شريرتر مي

سازد و مردم را به تجاوز و حشي گري بيشتر خو مي دهد.و شايد آخرين وضع اجتماع بدتر از نخستين وضع آن

گردد.

- به نظر شما زماني كه انقلاب فرارسد چه حادثه اي رخ خواهد داد؟خيال مي كنيد ملت در آن موقع به تجاوز خو

نخواهد گرفت؟جنگ جنگ است.

- آري اما انقلاب علني مسأله ديگري است.اين در زندگي مردم يك لحظه است و قيمتي است كه ما بايد براي همه

پيشرفت خود بپردازيم.شك نيست كه وقايع وحشتناكي رخ خواهد داد،در هر انقلابي بايد رخ دهد،اينها واقعيتهاي

مجزايي خواهند بود،خصوصيات استثنايي يك لحظه استثنايي.ترسناكترين چيزي كه در اين خنجر زدنهاي نامنظم

وجود دارد اين است كه به صورت عادت درآيد.مردم آن را به ديده يك حادثه هر روزي مي نگرند و احساسشان

نسبت به تقدس حيات بشري سست مي گردد.اقامت من در رومانيا چندان طولاني نبوده است ولي همان اندازه هم كه

با مردم آنجا سروكار داشتم در من اين تصور را به وجود آورد كه آنان به يك تجاوز غيرارادي خو گرفته يا در

شرف خو گرفتن اند.

- بدون ترديد اين بهتر از آن است كه مردم به يك اطاعت و فرمانبرداري غيرارادي خو بگيرند.

- من اين طور فكر نمي كنم.همه عادات غيرارادي بد و ناپسند،و اين يكي وحشيانه نيز هست. البته اگر شما كار يك

فرد انقلابي را فقط به زور گرفتن امتيازاتي معين از حكومت بدانيد،آن وقت آن دسته مخفي و آن خنجر بايد در

نظرتان بهترين سلاح جلوه كند،زيرا چيز ديگري وجود ندارد كه حكومتها تا اين اندازه از آن در هراس باشند.ولي

اگر فكر كنيد كه- من نيز چنين فكر مي كنم- كوتاه كردن دست حكومت في النفسه پايان كار نيست بلكه وسيله اي

براي رسيدن به پايان كار است و آنچه كه ما واقعا ً در طلبش هستيم دگرگون ساختن روابط ميان انسانهاست،آن

وقت بايد به نحو ديگري دست به كار شويد.عادت دادن مردم ناآگاه به منظره خون طريقه بالا بردن ارزشي كه آنان

براي حيات بشري قائلند نيست.

- و ارزشي هم كه براي مذهب قائلند؟

- متوجه نمي شوم.

خرمگس تبسم كرد:به نظر من ما روي اينكه ريشه پليديها در كجاست با يكديگر توافق نداريم. شما آن را در عدم

درك ارزش حيات بشر مي دانيد.

- تا اندازه اي در تقدس شخصيت بشر.

- هر طور ميل داريد آن رابيان كنيد.به نظر من،بزرگترين علت آشفتگي و اشتباه ما در آن بيماري روحي است كه

مذهب نام دارد.

- منظورتان مذهب به خصوصي است؟

- نه!اين صوفا ً مسأله اثرات ظاهري آن است.خود بيماري آن چيزي است كه طرز فكر مذهبي ناميده مي شود.اين

گرايش بيمارگونه اي است كه انسان بتي را برپا دارد و آن را ستايش كند،به زانو درافتد و چيزي را بپرستد.چندان

فرقي ندارد كه آن چيز مسيح باشد،بودا باشد و يا درخت تام تام .بدون ترديد با من توافق نداريد،شما مي توانيد

ملحده گنوستيك يا هرچه كه مي خواهيد باشيد،اما من مي توانم طبيعت مذهبي را از فاصله پنج قدمي در شما

احساس كنم.به هر حال براي ما ثمري ندارد كه روي‌ آن بحث كنيم.اما شما كاملا ً در اشتباه هستيد كه فكرمي كنيد

من، به شخصه،خنجر زدن را صرفا ً به مثابه وسيله اي جهت برانداختن كارمندان نادرست مي دانم.اين بالاتر از

همه يك وسيله،و به نظر من،بهترين وسيله اي است كه با آن مي توان حيثيت كليسا را از ميان برد و مردم را

عادت داد تا نمايندگان جامعه روحاني را به چشم انگلهاي ديگر اجتماع بنگرند.

- و آنگاه كه اين كار را انجام داديد،يعنر جانور درنده اي را كه در مردم خفته است بيدار كرديد و به جان كليسا

انداختيد،آن وقت...

- آن وقت كاري را انجام داده ام كه سبب شده است زندگي در نظرم ارزش پيدا كند.

- آيا اين همان كاري است كه چند روز پيش درباره اش صحبت مي كرديد؟

- آري درست همان است.

جما بر خود لرزيد و روي برگرداند.

خرمگس متبسم،نگاهش را بالا آورد:شما از من مأيوس شده ايد؟

- نه تنها اين نيست،من... فكر مي كنم...اندكي از شما وحشت دارم.

پس از لحظه اي روي برگرداند و با لحني كه هميشه در بحثهاي جدي داشت گفت:بحث بيثمري است.نظرات ما كاملا

ً مغاير است.من شخصا ً به تبليغات و تبليغات و باز هم تبليغات معتقدم.و هرگاه در آن موفق شديد،قيام را آغاز كنيد.

- پس اجازه بدهيد به موضوع طرح من برگرديم،ارتباط اندكي با تبليغات و ارتباط بيشتري با قيام دارد.

- خوب؟

- همان طور كه به شما گفتم،داوطلبان بسياري قصد دارند از رومانيا به مردم ونتيا ملحق شوند.ما هنوز نمي دانيم

كه قيام در چه زماني به وقوع خواهد پيوست.ممكن است تا پاييز يا زمستان اتفاق نيافتد،اما داوطلبان كوهستانهاي

آپنين بايد مسلح و آماده شوند تا قادر باشند به سوي ميدانهاير كه بلافصله اعزام مي شوند حركت كنند.من به عهده

گرفته ام كه براي آنان اسلحه گرم و مهمات وارد قلمرو پاپ نشين بكنم...

- لحظه اي صبر كنيد.شما چگونه مي توانيد با آن دسته كار كنيد؟همه انقلابيون ملباردي و ونتيا طرفدار پاپ

هستند.آنان هماهنگ با جنبش ترقيخواهانه كليسا،در پي اصلاحات آزاديخواهانه اند.چگونه يك ضدمذهبي آشتي

ناپذير چون شما مي تواند با آنان كنار آيد؟

خرمگس شانه هايش را بالا انداخت:مادام كه آنان كارشان را انجام دهند،مرا چكار كه مي خواهند خود را بايك

عروسك پارچه اي سرگرم كنند؟پاپ را بيشك شخصيت بي خاصيتي خواهند دانست.اگر فقط قيام به طريقي به راه

خود ادامه دهد اين مسأله چه ارتباطي به من دارد؟به نظر من با هر چوب دستي مي توان يك سگ را راند و با هر

فريادي مي توان مردم را به جان اتريشيها انداخت.

- از من چه مي خواهيد؟

- به طور كلي،مرا در عبور دادن اسلحه گرم كمك كنيد.

- من چگونه مي توانم اين كار را بكنم؟

- شما درست آن كسي هستيد كه مي تواند اين كار رابهتر انجام دهد.در نظر دارم اسلحه را از انگلستان خريداري

كنم،ولي حمل آنها به اينجا با اشكالات فراواني‌ روبروست.رد كردن آنها از هر يك بنادر تحت نفوذ پاپ غير ممكن

است،بايد از راه توسكاني وارد و از كوهستانهاي آپنين عبور داده شود.

- به اين طريق به جاي يك مرز بايد از دو مرز بگذرد.

- آري،اما در طريق ديگر اميدي نيست.شما نمي توانيد يك محموله بزرگ را به طور قاچاق به يك بندر غير تجارتي

وارد كنيد،مي دانيد كه همه وسايل حمل و نقل بندر چيوتياوكيا عبارت است از سه قايق بادباني و يك كشتي كوچك

ماهيگيري.هرگاه آنها را از توسكاني رد كنيم،من مي توانم ترتيب عبور آنها را از مرز قلمرو پاپ بدهم.رفقاي من

همه كوره راههاي كوهستانها را مي‌دانند،مخفيگاههاي بسياري هم داريم.محموله بايد از راه دريا به لگهورن بيايد

و مشكل اصلي من همين است،من با قاچاقچيان آنجا آشنا نيستم ولي مي دانم كه شما با آنها آشنايي داريد.

- پنج دقيقه،به من وقت بدهيد تا فكر كنم.

جما اندكي به جلو خم شد آرنجي را بر زانو تكيه داد و چانه اش را روي آن دست كه بالا آمده بود نهاد.پس از چند

لحظه سكوت سربرداشت و گفت:ممكن است در آن قسمت از كار تا اندازه اي مفيد واقع شوم،اما قبل از آنكه جلوتر

برويم مي خواهم از شما سوالي بكنم.آيا مي‌توانيد به من قول بدهيد كه اين كار هيچگونه ارتباطي با خنجر زني و

تجاوز پنهاني ندارد؟

- مسلما ً.نيازي نيست بگويم كه من از شما براي شركت در كاري كه مي دانستم مخالف آن هستيد درخواست نمي

كردم.

- چه وقت مي خواهيد به شما پاسخ قطعي بدهم؟

- فرصت چنداني باقي نيست.اما مي توانم چند روزي به شما مجال بدهم تا تصميم خود را بگيريد.

- شب شنبه آينده كاري نداريد؟

- اجازه بدهيد ببينم،امروز پنجشنبه است،نه.

- پس به اينجا بياييد.روي اين موضوع فكر مي كنم و نتيجه قطعي را به اطلاعتان مي رسانم.

جما در يكشنبه بعد طي شرحي كه به كميته فلورانس حزب مازيني نوشت،قصد خود را نسبت به قبول كار به

خصوصي كه داراي ماهيت سياسي بود و او را تا چند ماه ديگر از اجراي وظايفي كه تاكنون در مقابل حزب بر

عهده داشت مانع مي شد،اعلام نمود.اين خبر تا اندازه اي مايه تعجب گرديد.

ولي كميته هيچگونه اعتراضي نكرد.در حزب سالها بود كه قضاوت جما را قابل اعتماد مي دانستند و اعضا بر اين

عقيده بودند كه اگر سينيورا بولا قدم غير مترقبه اي برمي دارد،بدون شك دلايل درستي بر آن دارد.

جما صراحتا ً به مارتيني گفت كه متعهد شده است تا در بعضي از "كارهاي مرزي" به خرمگس كمك نمايد.او اين

حق را قيد كرده بود كه تا همين حد دوست ديرينش را در جريان بگذارد،براي اينكه هيچگونه سوءتفاهم يا احساس

ناراحت كننده شك و پرده پوشي ميانشان به وجود نيايد.به نظرش مي رسيد كه اين اثبات اعتماد را به مارتيني

مديون است.مارتيني پس از شنيدن اين حرف از او هيچگونه تفسيري نكرد،اما جما بي آنكه دليلش را بداند متوجه

شد كه اين خبر زخم عميقي در او ايجاد كرده است.

آن دو در مهتابي،در خانه جما نشسته بودند و از روي شيروانيهاي سرخرنگ به فيزول مي نگريستند.پس از

سكوتي طولاني مارتيني از جا برخاست و در حالي كه دستها را در جيب فرو برده بود وبراي خود سوت مي زد- اين

نشان قاطعي از هيجان وي بود- شروع به قدم زدن در اتاق كرد.

جما مدت كوتاهي به تماشاي‌او پرداخت.عاقبت گفت:سزار،تو از اين موضوع نگران شده اي، بسيار متأسفم كه

نسبت به به آن احساس بي اعتمادي مي كني،اما من تنها بدان علت نتوانستم تصميم بگيرم كه آن كار به نظرم

صحيح رسيد.

مارتيني،با اخم،پاسخ داد:به خاطر آن موضوع نيست.من در آن باره چيزي نمي دانم،هنگامي كه تو قبول مي كني

در كاري شركت جويي قطعا ً كاملا ً درست است.من به خود آن مرد اعتماد ندارم.

- به نظر من در مورد او اشتباه مي كني.من نيز تا موقعي كه او را بهتر نشناخته بودم اشتباه مي كردم.او به هيچ

وجه بي عيب نيست،اما از آنچه تو مي پنداري صفات پسنديده بيشتري دارد.

- به احتمال زياد.

لحظه اي خاموش جلو و عقب رفت،ناگهان در كنار او توقف كرد و گفت:جما،اين كار را رها كن!پيش از آنكه دير

شود آن را رها كن!مگذار آن مرد تو را به كارهايي بكشاند كه بعدا ض از آن پشيمان شوي.

جما به نرمي گفت:سزار به آنچه مي گويي فكر نمي كني.كسي نمي‌خواهد مرا به كاري بكشاند. من پس از آنكه

شخصا ً موضوع را كاملا ً بررسي كردم،به اراده خود،اين تصميم را گرفتم.من مي دانم كه تو نسبت به ريوارز يك

نفرت خصوصي داري،ولي اكنون درباره سياست صحبت مي كنم نه درباره اشخاص.

- مادونا!آن را رها كن!اين مرد خطرناك است،او مرموز،بيرحم،بي مسلك و عاشق توست!

جما يكه خورد:سزار،چگونه چنين تصوراتي از ذهنت گذشته است؟

مارتيني تكرار كرد:او عاشق توست،مادونا از او پرهيز كن!

- سزار عزيز،من نمي توانم از او پرهيز كنم،علتش را هم نمي توانم برايت توضيح دهم،ما به يكديگر وابسته

ايم،نه به سبب تمايل و اراده خودمان.

مارتيني با افسردگي پاسخ داد:اگر به يكديگر وابسته ايد ديگر حرفي نيست.

پس از آنكه گفت كار دارد،از آنجا خارج شد و ساعتها در خيابانهاي پرگل بالا و پايين رفت.آن شب جهان در نظرش

بسيار تاريك مي نمود.تنها گهر زندگيش را اين موجود شياد پا در ميان نهاده و از وي ربوده بود.

نزديك به نيمه فوريه خرمگس رهسپار لگهورن گرديد.جما او را به يك مرد جوان انگليسي كه نماينده سرويس

كشتيراني بود و تمايلات آزاديخواهانه داشت معرفي كرد.جما و شوهرش در انگلستان با اين مرد جوان آشنا شده

بودند.اين شخص در چند مورد خدمات كوچكي براي راديكالهاي فلورانس انجام داده بود:پول وام داد تا يك احتياج

پيشبيني نشده رفع گردد،اجازه داد از آدرس تجاريش براي ارسال نامه هاي حزبي استفاده شود و ازاين قبيل.اما اين

كمكها هميشه ازطريق جما به خاطر دوستي با او انجام مي گرفت.بنابراين جما بر طبق سنت حزب آزاد بود تا به هر

طريق كه به نظرش ارجح مي رسيد از اين ارتباط استفاده كند.ولي اين كه آيا انتظار هرگونه استفاده اي از اين

ارتباط مي رفت،كاملا ً مسأله ديگري بود.درخواست از يك هواخواه صميمي براي در اختيار گذاردن آدرسش جهت

نامه هايي كه از سيسيل مي رسيد يا محفوظ نگاه داشتن چند سند در گوشه اي از دفترخانه اش،مطلبي و درخواست

از او براي حمل اسلحه گرم جهت يك قيام مسلحانه مطلبي ديگربود.جما نيز نسبت به موافقت او اميد بسيار كمي

داشت.

او به خرمگس گفته بود:حداقل مي توانيد آزمايش كنيد،اما گمان نمي كنم نتيجه اي از آن حاصل شود.اگر با يك

توصيه براي خواستن پنج هزار كودي به نزد او مي رفتيد،شايد بي درنگ آن را مي پرداخت،او بي اندازه گشاده

دست است.احتمال داشت در يك لحظه بحراني گذرنامه خود را در اختيارتان قرار بگذارد يا پناهنده اي را در انبارش

پنهان سازد.ولي اگر چيزي از قبيل تفنگ يادآورش شويد به شما خواهد نگريست و فكر مي كند كه هر دوي ما

ديوانه شده ايم.

خرمگس پاسخ داده بود:با اين وجود،شايد مرا راهنمايي كند و يا به يك يا دو ملوان آشنا معرفيم كند.به هر حال

ارزش آزمايش را دارد.

در يكي از روزهاي اواخر ماه مه،خرمگس با لباسي كه از هميشه كمتر مرتب بود به اتاق كار جما آمد.جما نيز

بيدرنگ از چهره او دريافت كه اخبار خوشي دارد.

- بالاخره آمديد!به تدريج معتقد مي شدم كه قطعا ً برايتان اتفاقي افتاده است!

- فكر كردم نامه نگاري خطر بيشتري دارد.زودتر هم نمي توانستم مراجعت كنم.

- هم اكنون رسيده ايد؟

- آري،مستقيما ً از دليجان آمده ام.سري به اينجا زدم تا اطلاع دهم كه ترتيب كار كاملا ً داده شده است.

- منظورتان اين است كه بيلي واقعا ً وعده كمك داده است؟

- بيش از كمك،همه كار را بر عهده گرفته است:بسته بندي،حمل همه چيز.تفنگها در عدلهاي پنبه پنهان و مستقيما ً

از انگلستان وارد مي شود.شريكش ويليامز،دوست بسيار صميمي او، موافقت كرده است كه بار را ازسوتامپتون

همراهي كند.بيلي نيز آن را از اداره گمرك لگهورن رد خواهد كرد.به همين سبب بود كه غيبتم تا اين اندازه طولاني

شد،ويليامز اندكي پيش رهسپار سوتامپتون گرديد و من او را تا جنوا مشايعت كردم.

- ... كه در طول راه روي جزئيات صحبت كنيد؟

- آري،تا آن لحظه كه از شدت دريازدگي ديگر نتوانستم روي موضوعي صحبت كنم.

جما با به ياد آوردن اين كه چگونه آرتور در يك گردش تفريحي كه پدرش آن دو را همراه برده بود بر اثر دريازدگي

ناراحت شد،به سرعت پرسيد:در دريا دچار ناراحتي مي شويد؟

- گرچه مدتها دردريا بوده ام!ولي آن قدرناراحت مي شوم كه به تصور نمي آيد.اما هنگامي كه در جنوا مشغول

بارگيري بودند با هم صحبت كرديم،گمان مي كنم ويليامز را بشناسيد؟ جوان بسيار خوب،قابل اعتماد و دراكي

است!بيلي نيز همين طور است،هر دو آنان مي دانند چگونه زبانشان را نگاه دارند.

- به هر حال به نظرم مي رسد كه بيلي با رضايت به انجام چنين كاري تن به يك خطر جدي داده است.

- من نيز اين مطلب را به او گفتم،اما فقط نگاه تندي به من انداخت و گفت به شما چه مربوط است،درست همان

چيزي كه از او انتظار مي رفت.اگر بيلي را در تيمبوكتو ملاقات مي كردم نزدش مي رفتم و مي گفتم:صبح به خير

انگليسي.

- ولي من نمي توانم تصوركنم كه شماچگونه توانسته ايد رضايت آنان راجلب كنيد،مخصوصا ً ويليامز،او آخرين

مردي بود كه به فكر مي رسيد.

- آري،در ابتدا شديدا ً مخالفت مي كرد،نه در زمينه خطر،بلكه به خاطر غير عملي بودن آن. اما پس از مدتي به

ترتيبي نظرش را جلب كردم،خوب،اكنون وارد جزئيات مي شويم.

هنگامي كه خرمگس به خانه اش رسيد،آفتاب غروب كرده بود و

japonica pyrus

پرشكوفه، كه روي ديوار باغ معلق بود،در پرتوي كه رفته رفته ضعيف مي شد تيره مي نمود.چند شاخه آن را

دسته كرد و با خود به خانه برد.به مجرد آنكه در اتاق كار را گشود زيتا از روي يك صندلي كه در گوشه اي قرار

داشت پريد و به سوي او دويد.

- اوه فليس فكر مي كردم ديگر بازنخواهي گشت!

اولين فكري كه از ذهنش گذشت اين بود كه با خشونت علت ورود او را به اتاق كارش جويا شود،اما پس از آنكه

به ياد آورد مدت سه هفته او را نديده است دستش را پيش برد و با لحن نسبتا ً سردي گفت:عصر به خير زيتا،حالت

چطور است؟

زيتا صورتش را بالا گرفت تا خرمگس آن را ببوسد.ولي او انگار چنين حركت را نديده است. از كنارش گذشت و

گلداني را برداشت تا

pyrus

را در آن جاي دهد.لحظه اي بعد در با صدا باز شد و سگ گله شتابان داخل گرديد،در حالي كه از شوق گرد او مي

رقصيد،پارس مي كرد و از شعف زوزه مي كشيد.خرمگس گلها را روي ميز نهاد و خم شد تا سگ را نوازش كند:

خوب،شيطان،دوست من چطوري؟درست است خودم هستم.مثل يك سگ خوب دست بده!

خشونت و ترشرويي سيماي زيتا را فراگرفت.

به سردي پرسيد:براي صرف شام برويم؟چون نوشته بودي امروز وارد مي شوي،دستور داده ام در خانه خودم

برايت تهيه ببينند.

خرمگس به سرعت روبرگرداند:بسيار متأ... متأسفم،نبايستي منتظر من مي شدي!هم اكنون كمي وضعم را مرتب

مي كنم و بلافاصله نزدت مي آيم.شا... شايد بدت نيايد كه اينها را در آب بگذاري.

هنگامي كه خرمگس به اتاق غذاخوري زيتا وارد شد،او را ديد كه در مقابل آينه ايستاده و يك شاخه از آن گلها را

به لباس خود مي زند.زيتا ظاهرا ً تصميم گرفته بود خوش اخلاق باشد، بنابراين با دسته كوچكي از غنچه هاي سرخ

به هم بسته به سوي او آمد:اين گل مال توست. بگذار آن را به سينه ات بزنم.

خرمگس در تمام طول شام با همه توان كوشيد كه مهربان باشد،مدام حرفهاي بيهوده مي زد و زيتا با لبخندهاي

پراميد به آنها پاسخ مي داد.شادي آشكار زيتا از بازگشت او كمي آشفته اش ساخت،او به اين فكر كه زيتا زندگي

خود را جدا از او در ميان دوستان و معاشران هم مشربش مي گذراند چنان خو گرفته بود كه هرگز از خاطرش

نمي گذشت زيتا را در فراغ خود مجسم كند.با اين وجود مسلما ً زيتا احساس ناراحتي مي كرده كه اكنون تا اين

اندازه به هيجان آمده است.

زيتا گفت:بيا قهوه را در مهتابي بنوشيم،امشب بسيار گرم است.

- بسيار خوب،گيتارت را بياورم شايد ترانه اي بخواني.

زيتا از شادي شكفت،خرمگس در مورد موسيقي سختگير بود و به ندرت از او مي خواست كه بخواند.

در مهتابي نيمكت چوبي عريضي وجود داشت كه دورتادور ديواره ها را گرفته بود.خرمگس گوشه اي را كه ديدي

كامل بر تپه ها داشت انتخاب كرد.زيتا نيز پس از آنكه روي ديواره كوتاه نشست،پاهايش را روي نيمكت نهاد و به

ستوني تكيه داد.او چندان در غم منظره نبود ترجيح مي داد كه به خرمگس نگاه كند.

- سيگاري به من بده،فكر نمي كنم پس از رفتن تو تاكنون لب به آن زده باشم.

- چه فكر بكري!فقط با كشيدن سيگار است كه مي خواهم سعادتم را تكميل كنم.

زيتا به جلو خم شد و به دقت در او نگريست:واقعا ً خوشبختي؟

ابروهاي متحرك خرمگس بالا رفت:آري،چرا نباشم؟شام خوبي خورده ام،به يكي از دل انگيز ترين مناظر اروپا

نگاه مي كنم،اكنون نيز مي خواهم قهوه اي بنوشم و به يك ترانه محلي مجارستاني گوش بدهم.وجدانم آسوده و

دستگاه گوارشم هم منظم است،انسان بيش از اين چه مي خواهد؟

- مي دانم كه يك چيز ديگر مي خواهي.

- چه چيزي؟

- اين را!(جعبه مقوايي كوچكي در دستش انداخت).

خرمگس با شماتت فرياد زد:با...بادام سوخته،چرا قبل از آنكه سي‍... سيگار بكشم نگفتي؟

- عجب،بچه كوچولو!پس از اينكه سيگارت را كشيدي مي تواني آن را بخوري،اين هم قهوه.

خرمگس با لذت شديد يك بچه گربه اي كه سرشير مي خورد،قهوه اش را نوشيد و بادام سوخته هايش را خورد.با

لحن كشدار و نرمش گفت:چه خوب است كه انسان پس از خوردن آن آ...آ... آشغالهاي لگهورن بار ديگر به يك

قهوه خو... خوب برسد!

- حال كه اينجا هستي اين خود دليل خوبي براي ماندن در خانه است.

- مدت زيادي نمي توانم بمانم،فردا مجددا ً خواهم رفت.

لبخند در چهره زيتا فرومرد:فردا!براي چه؟به كجا مي روي؟

- اوه،دو يا سه... سه جا كار دارم.

ميان او و جما قرار بر اين شده بود كه او شخصا ً به كوهستانهاي آپنين برود و پيرامون حمل اسلحه با قاچاقچيان

ناحيه مرزي گفتگو كند.عبور از مرز قلمرو پاپ براي او مسأله بسيار خطيري بود،ولي اگر قرار بود كه كار به

نتيجه برسد بايد اين عمل انجام مي گرفت.

زيتا آهسته آهي كشيد و گفت:هميشه كار!سپس با صداي بلند پرسيد:مسافرتت زياد طول مي كشد؟

- نه،شا... شايد فقط دو يا سه هفته.

ناگهان پرسيد:گمان مي كنم يكي از آن كارهاست؟

- كدام كارها؟

- كاري كه مدام تلاش مي كني تا سرت را در آن از دست بدهي.آن كارهاي سياسي تمام نشدني.

- بي ارتباط با كارهاي سيا... سياسي نيست.

زيتا سيگارش را دور انداخت و گفت:تو مرا فريب مي دهي.مي خواهي به كار خطرناكي دست بزني.

خرمگس با بي اعتنايي پاسخ داد:مي خواهم يه... يه... يكراست به دوزخ بروم،آنجا دوست نداري كه بخواهي اين

پاپيتال را برايم بفرستي؟خوب احتياجي نيست همه آن را پايين بكشي.

زيتا كه با عصبانيت مشتي از پيچك روي ستون پرت كرد و تكرار نمود:مي خواهي به كار خطرناكي دست بزني،حتي

صادقانه نمي خواهي اين را بگويي!گمان مي كني من شايسته چيزي جز فريب خوردن و مسخره شدن نيستم؟همين

روزها سرت را به باد خواهي داد.حتي فرصت خداحافظ‍ي را هم نخواهي داشت.هميشه كارهاي سياسي و كارهاي

سياسي،من از كارهاي سياسي بيزارم.

خرمگس در حالي كه با بيحالي دهن دره مي كرد گفت:من نيز همين طور.خوب پس درباره مطلب ديگري صحبت

كنيم،مگر اينكه ترانه اي بخواني.

- خوب،پس گيتار را به من بده.چه بخوانم؟

- بالاد اسب از دست رفته،كاملا ً مناسب صداي توست.

زيتا به خواندن يك بالاد قديمي مجارستاني پرداخت.اين بالاد داستان مردي بود كه ابتدا اسب، سپس خانه،و بعد

معشوقش را از دست مي دهد،آنگاه خود را با اين انديشه كه"در نبرد موهاچ بيش از اين از دست رفته است"

خود را تسلي مي دهد.اين ترانه يكي از ترانه هاي مورد علاقه خرمگس بود.ملودي تند و غم انگيز آن،برگردان

حاكي از شكيبايي تلخ آن چنان بر دل او مي نشست كه هيچ موزيك لطيفي اين كار را نمي كرد.

صداي زيتا در بهترين فرمش بود.نتها واضح و پرتوان،سرشار از ميل شديد به زندگي از لبانش خارج مي شد.شايد

موسيقي موسيقي ايتاليايي و يا سلاونيك را بد مي خواند،حتي آلماني را بدتر،اما ترانه هاي محلي مجار را بسيار

خوب مي خواند.خرمگس با چشمان حيرتزده و دهان بازگوش مي داد.تاكنون نشنيده بود كه اوبه اين خوبي بخواند.

آنگاه كه زيتا به آخرين جمله رسيد ناگهان صدايش دجار لرزش شد.

- آه،اهميتي ندارد!در نبرد موهاچ بيش از اين از دست رفته است.

به هق هق افتاد و چهره اش را در ميان برگهاي پاپيتال پنهان ساخت.

خرمگس از جاي برخاست و گيتار را از دستش گرفت:زيتا!چه خبر است؟

زيتا فقط با تشنج مي گريست وچهره اش را ميان دو دست گرفته بود.خرمگس دست بر بازوي او نهاد و نوازش

كنان گفت:به من بگو چه خبر است.

زيتا گريست و خود را كنار كشيد:آسوده ام بگذار!آسوده ام بگذار!

خرمگس به سرعت به جاي خود بازگشت و تا هنگامي كه گريه پايان يافت منتظر ماند.ناگاه بازوان زيتا را بر گردن

خود احساس كرد،در كنارش روي زمين زانو زده بود:فليس،نرو،از اينجا نرو!

خرمگس ضمن آنكه خود را آرام از آن بازوان سمج رها مي ساخت گفت:بعدا ً در آن باره صحبت مي كنيم،اول به

من بگو از چه اين همه آشفته شدي.مطلبي تو را به وحشت انداخته است؟

زيتا خاموش سر را تكان داد:آيا آزاري به تو رسانده ام؟

- نه.

يك دستش را بر گلوي خرمگس نهاد:پس چه؟

عاقبت به نجوا گفت:تو كشته خواهي شد،يكي از مرداني كه اينجا مي آيند آن روز مي گفت كه تو به خطر خواهي

افتاد،وقتي هم كه از تو مي پرسم به من مي خندي!

خرمگس پس از يك لحظه حيرت گفت:طفل عزيزم،تو تصور مبالغه آميزي در مغزت جاي داده اي.احتمال زياد دارد

كه من روزي كشته شوم،سرنوشت طبيعي يك انقلابي همين است.اما هيچ دليلي براي اين فكر كه من اكنون مي

خواهم خود را به كشتن دهم وجود ندارد.من بيش از ديگران خود را به خطر نمي اندازم.

- ديگران؟ديگران به من چه مربوط؟اگر تو مرا دوست مي داشتي به اين راه نمي رفتي و نمي گذاشتي كه شبها

بيدار بمانم و متحير باشم كه آيا بازداشت شده اي و يا هرگاه كه به خواب بروم در خواب ببينم كه تو مرده اي.تو آن

سگ را بر من ترجيح مي دهي!

خرمگس ازجابرخاست و آهسته به انتهاي ديگر مهتابي رفت.براي چنين منظره اي هيچ گونه آمادگي نداشت و

متحير بود كه كه چه پاسخ دهد.آري،جما حق داشت،زندگيش را چنان به گره انداخته بود كه براي گشودن آن بايد

شديدا ً تلاش مي كرد.

خرمگس پس از لحظه اي بازگشت و گفت:بنشين و بگذار تا در يان باره به آرامي صحبت كنيم،به نظر من ما

يكديگر را درست نشناخته ايم،بدون شك اگر مي داستم كه جدي حرف مي زني نمي خنديدم.سعي كن بي پرده به من

بگويي كه چه چيز مشوشت ساخته است،و بعد اگر سوءتفاهمي وجود داشت شايد بتوانيم آن را برطرف سازيم.

- چيزي نيست كه برطرف شود.من مي توانم بفهمم كه به اندازه يك پشيز هم به من توجه نداري.

- طفل عزيزم،بهتر است نسبت به يكديگر صريح باشيم.من هميشه كوشيده ام تا در روابطمان صادق باشم و فكر

مي كنم كه هيچ گاه تو را فريب نداده ام...

- اوه،نه!به قدر كفايت صادق بوده اي،حتي هرگز به اينكه مرا چيزي جز يك فاحشه بداني تظاهر هم نكرده اي.قطعه

اي از يك جامه پرزرق و برق مستعمل كه مردان بسياري قبل از تو...

- هيس،زيتا!من هرگز درباره هيچ موجودي اين طور فكر نكرده ام.

زيتا با ترشرويي پافشاري كرد:تو هرگز مرا دوست نداشته اي.

- نه هرگز تو را دوست نداشته ام.گوش كن،و سعي كن تا آنجا كه مي تواني به تندي قضاوت نكني.

- چه كسي گفته است كه من درباره تو به تندي قضاوت مي كنم...

- يك دقيقه صبر كن.آنچه مي خواهم بگويم اين است كه من هيچ گونه ايماني به قوانين اخلاقي قراردادي ندارم و

احترامي هم برايشان قايل نيستم.به نظر من روابط ميان زن و مرد تنها به علاقه و عدم علاقه شخصي است...

زيتا با خنده كوتاه و خشكي حرف او را قطع كرد:و پول.

خرمگس يكه خورد و لحظه اي مردد ماند:اين البته زشت ترين جنبه آن است.ولي از من قبول كن.اگر فكر مي كردم

كه از من بدت مي آيد و يا نسبت به اين مسأله احساس تنفر مي كني هرگز آن را به تو پيشنهاد نمي نمودم و يا از

موقعيت در وادار ساختنت به قبول آن سوءاستفاده نمي كردم.در زندگي هرگز اين كار را نسبت به زني مرتكب نشده

ام،هيچ گاه به زني در مورد احساسي كه نسبت به او داشته ام دروغ نگفته ام.مي تواني اعتماد داشته باشي كه من

حقيقت را مي گويم...

لحظه اي مكث كرد،اما زيتا پاسخي نداد.

خرمگس ادامه داد:نظر من اين بود كه اگر مردي در جهان تنهاست و نياز به... به وجود زني را در پيرامون خود

احساس مي كند و اگر مي تواند زني را بيابد كه آن زن به چشمش زيبا بيايد و خود نفرت او را برنيانگيزد،محق

است با روحي سپاسگزار و صميمي چنين لذتي را كه آن زن مي خواهد به او بدهد،بي‌ آنكه داخل شدن در پيوند

نزديكتري را بپذيرد.من در اين كار تنها به اين شرط كه هيچگونه بي عدالتي،اهانت،يا فريبي از طرفين

سرنزند،نقصي نمي ديدم. اما به اين مسأله كه قبل از روبرو شدن با من با مردان ديگري رابطه داشته اي توجهي

نداشتم. تنها فكر مي كردم كه اين پيوند براي هردوي ما لذت بخش و بي زيان خواهد بود،و هردو اين آزادي را

خواهيم داشت كه به مجرد ملال آور شدنش آن را بگسليم.اگر من در اشتباه بوده ام... اگر تو هميشه آن را به نظر

ديگري نگاه كردي... بنابراين...

دوباره مكث كرد.زيتا بدون آنكه سربردارد آهسته گفت:بنابراين؟

- بنابراين،من به تو بد كرده ام،بسيار هم متأسفم.اما چنين قصدي نداشته ام.

- قصد نداشتي و فكر مي كردي... فليس مگر تو را از پولاد ساخته اند؟مگر هرگز در عمرت زني را دوست نداشته

اي كه بفهمي من دوستت دارم؟

لرزشي ناگهاني او را فراگرفت،از آن هنگام كه كسي به او گفته بود:"دوستت دارم." مدتها مي گذشت.زيتا

بلافاصله ازجاپريد و دستهايش را بر گردن او انداخت:فليس،بيا با هم از اينجا برويم.اين كشور مخوف و اين مردم

و سياستهايشان را رها كن!ما را با آنها چكار؟بيا برويم،در كنار يكديگر خوشبخت خواهيم شد.بيا به آمريكاي

جنوبي،آنجا كه قبلا ً زندگي مي كردي برويم. وحشت جسمي از يادآوري گذشته او را وادار ساخت كه تسلط بر خود

را بازيابد،دستهاي زيتا را از گردن بازكرد و محكم به چنگ گرفت:زيتا!سعي كن آنچه را مي گويم درك كني.من تو

را دوست ندارم،اگر هم دوست مي داشتم همراهت نمي آمدم.من در ايتاليا كار دارم و رفقايم... زيتا با خشم فرياد

زد:و كس ديگري كه بيش از من دوستش داري!اوه كاش مي توانستم تو را بكشم!اين رفقايت نيستند كه در فكرشان

هستي،اين... مي دانم كيست!

خرمگس آهسته گفت:هيس،تو اكنون عصباني هستي و به چيزهايي فكر مي كني كه حقيقت ندارد.

- گمان مي كني سينيورا بولا را مي گويم؟به اين سادگي رفيب نمي خورم!تو با او فقط درباره سياست صحبت مي

كني،بيش از من به او توجه نداري.اين همان كاردينال است!

خرمگس انگار كه تيري به او اصابت كرده باشد ازجاپريد.بي اختيار تكرار كرد:كاردينال؟

- كاردينال مونتانلي كه در پاييز براي موعظه به اينجا آمد.گمان مي كني آن روز كه كالسكه اش مي گذشت چهره

ات را نديدم؟رنگت مانند دستمال جيب من سفيد شده بود،عجيب حالا هم كه اسمش را به زبان مي آورم بدنت مثل

برگ مي لرزد!

خرمگس ازجابرخاست.با لحني بسيار آرام و ملايم گفت:تو نمي داني چه مي گويي.من... از كاردينال متنفرم.او

بدترين دشمنان من است.

- دشمن باشد و يا نباشد،تو او را بيش از هركسي در دنيا دوست داري.اگر مي تواني به روي من نگاه كني ديگر

درست نيست!

خرمگس روبرگرداند و به باغ نگريست.زيتا متوحش از كاري كه كرده بود پنهاني او را مي پاييد چيزي رتسناك در

سكوت خرمگس وجود داشت.عاقبت زيتا همچون كودكي وحشت زده و دزدانه به سوي او رفت و محجوبانه آستينش

را كشيد.خرمگس برگشت و گفت:درست است.

- آيا نمي توانم با او در كوهها ملاقات كنم؟بريزيگلا براي من جاي خطرناكي است.

- هر نقطه خاك رومانيا براي تو خطرناك است،اما در اين لحظه بريزيگلا از هر جاي ديگر برايت امنتر است.

- چطور؟

- هم اكنون به تو مي گويم،نگذار آن مردي كه نيمتنه آبي پوشيده است چهره تو را ببيند،آدم خطرناكي است.

آري،طوفان وحشتناكي بود،از مدتها پيش به ياد ندارم كه تاكها چنين وضع بدي داشته باشند.

خرمگس بازوهايش را روي ميز قرار داد و همچون مردي كه خستگي يا شراب او را از پا در انداخته

باشد،صورتش را بر آنها نهاد،بنابراين تازه وارد خطرناك كه نيم تنه آبي پوشيده بود با نگاهي سريع به اطراف جز

يك كوه نشين خواب آلود كه سر روي ميز نهاده و دو زارع كه با ظرفي شراب درباره محصولشان گفتگو مي

كردند،كس ديگري را نديد.اين وضعي بود كه هميشه در مكان كوچكي مانند مارادي ديده مي‌شد!صاحب نيم تنه آبي

نيز ظاهرا ً به اين نتيجه رسيده بود كه ازگوش دادن مطلبي دستگيرش نمي گردد،بنابراين شرابش رابه يك جرعه

نوشيد و بدون هدف به اتاق ديگر رفت.آنجا ايستاد به پيشخوان تكيه داد و ضمن آنكه بيحال با صاحب ميخانه

پرحرفي مي كرد گاه گاه از ميان در گشوده با يك چشم سه نفري را كه پشت ميز نشسته بودند برانداز مي كرد.دو

زارع همچنان شرابشان را مي نوشيدند و با لهجه محلي درباره هوا حرف مي زندند،خرمگس نيز همچون مردي كه

وجدانش آسوده باشد خرخر مي كرد.

سرانجام جاسوس ظاهرا ً معتقد شد كه در ميخانه چيزي كه ارزش هدر دادن وقت بيشتري را داشته باشد وجود

ندارد.حسابش را پرداخت با بيحالي از ميخانه بيرون رفت و به سمت پايين خيابان كم عرض به راه افتاد.خرمگس

در حالي كه دهن دره مي كرد و خميازه مي كشيد سر برداشت وخواب آلود،آستين پيراهن كتاني خود رابه چشمانش

ماليد.ضمن آنكه يك چاقوي دستي از جيبش بيرون آورد و تكه اي از نان چاودار روي ميز را بريد،گفت:حيله بسيار

ماهرانه اي است.ميكل در اين اواخر خيلي مزاحمتان شدند؟

- ازپشه هاي ماه اوت هم بدتر بودند.انسان نمي تواند يك دفعه آسوده باشد.هرجامي رود هميشه يك جاسوس آنجا

پرسه مي زند.حتي در كوهها جايي كه جسارت آمدنش را نداشتند، دائما ً در دسته هاي سه يا چهارنفري مي

آيند،اين طور نيست جينو؟به همين دليل است كه ترتيب ملاقات تو و دومينيكينو را در شهر داده ايم.

- خوب،ولي چرا در بريزيگلا؟يك شهر مرزي پر از جاسوس است.

- بريزيگلا اكنون شهر مهمي است.آنجا پر از زائريني است كه از سراسر كشور آمده اند.

- ولي در سر راه زائرين قرار نگرفته است.

- از جاده رم چندان دور نيست،تعداد زيادي از زائرين پاك هم براي شنيدن آيين عشاء رباني به آنجا مي روند.

- من ن‍... ن‍ ... نمي دانستم كه چيز خاصي در بريزيگلا وجود دارد.

- كاردينال آنجا است.به خاطر نداري كه در دسامبر گذشته براي موعظه به فلورانس رفت؟اين همان كاردينال

مونتانلي است.مي گويند در آنجا شور عظيمي برانگيخت.

- شايد،من به شنيدن مواعظ نمي روم.

- خوب مي داني،او را مقدس مي دانند.

- چگونه چنين شهرتي پيدا كرده است؟

- نمي دانم.گمان مي كنم براي آن است كه همه درآمدش را مي دهد و مانند يك كشيش بخش با چهارصد يا پانصد

سولدي در سال زندگي مي كند.

- آه!مردي كه جينو نام داشت دخالت كرد:از آن هم بالاتر،نه تنها پول مي دهد بلكه از صبح تا شام همه زندگي خود

را صرف مراقبت از مستمندان،رسيدگي به بيماران و شنيدن شكايات و تظلمات مي كند.ميكل،من بيش از تو به

كشيشان علاقه ندارم.اما منسينيور مونتانلي مانند كاردينالهاي ديگر نيست.

ميكل گفت:شايد بيش از آن احمق است كه رياكار باشد.به هرحال مردم ديوانه او هستند.آخرين هوس جديد زائرين

نيز اين است كه به آن حوالي بروند و از او دعاي خير طلب كنند.نظر دومينيكينو اين است كه به عنوان يك فروشنده

دوره گرد با يك سبد از صليبها و تسبيحهاي ارزان قيمت به آنجا برود.مردم علاقه دارند كه اين چيزها را بخرند و به

كاردينال بدهند تا تبرك كند،بعد آنها را به گردن كودك شيرخوار خود بياويزند تا از چشم بد محفوظش دارند.

- صبر كن ببينم.من چگونه بايد بروم،به عنوان يك زائر؟گمان مي كنم اين قيافه خيلي خوب به من بيايد،اما من...

مناسب نيست كه در بريزيگلا نيز خود را مشخصاتي كه در اينجا داشته ام نشان بدهم،اگر دستگير شوم اين خود

مدركي عليه شماست.

- دستگير نخواهي شد.ما يك جامه مبدل بسيار عالي و يك گذرنامه و هر آنچه كه لازم باشد برايت تهيه كرده ايم.

- متعلق به كيست؟

- يك زائر پير اسپانيايي،يك راهزن توبه كار سييرا.سال گذشته در آنكونا بيمار شد و يكي از دوستان ما از راه نوع

دوستي او را به يك كشتي تجارتي سوار و در ونيز جايي كه دوستاني داشت،پياده اش كرد،او نيزاوراق رسمي خود

را به نشان سپاسگزاريش براي ما به جا گذاشت، اينها درست مناسب توست.

- يك راهزن توبه كار؟ولي در مورد پليس چطور؟

- اوه،آن هم درست است!اوخدمت اعمال شاقه اش را چندين سال پيش گذراند واز آن پس براي رستگاري روح

خود به اورشليم و نقاط ديگر سفر كرد و پسرش را به جاي شخص ديگري كشته و در يك بحران پشيماني خود را

به پليس معرفي كرده بود.

- كاملا ً پير بود؟

- آري،اما يك ريش و موي مصنوعي سفيد كار آن را خواهد كرد،و بقيه مشخصات نيز از هر نظر كاملا ً با تو

مطابقت دارد.او سرباز پيري بود كه يك پاي لنگ و مانند تو زخم شمشيري برگونه داشت،همچنين اسپانيايي بود مي

بيني،اگر با زائرين اسپانيايي برخورد كردي به راحتي مي تواني به زبان اسپانيايي تكلم كني.

- در كجا بايد با دومينيكينو ملاقات كنم؟

- درچهارراهي كه روي نقشه آن را به تو نشان مي دهم.به زائرين ملحق مي شوي و مي گويي كه راهت را

دركوهها گم كرده اي.سپس هنگامي كه به شهرمي رسي باهمه آنان به بازار مقابل قصر كاردينال مي روي.

- پس او عليرغم مقدس بودنش در يك قصر زندگي مي كند؟

- در يك گوشه آن،و بقيه را تبديل به يك بيمارستان كرده است.خوب،شما همه به انتظار او خواهيد ماند تا بيرون

بيايد و شما را دعاي خير كند دومينيكينو نيز با سبدش به نزد تو مي آيد و مي گويد:پدر،شما زائر هستيد؟

و تو پاسخ مي دهي:من گناهكار بدبختي هستم.آنگاه او سبد خود را زمين مي گذارد و چهره اش را با آستين پاك

مي كند،و تو شش سولدي براي يك تسبيح به او مي دهي.

- البته بعد او تعيين مي كند كه ما كجا مي توانيم صحبت كنيم؟

- آري،در مدتي كه مردم خيره به مونتانلي مي نگرند او مجال زيادي خواهد داشت تا آدرس ميعادگاه را به تو بدهد.

اين بود نقشه ما.حال اگر آن را نمي پسندي،مي توانيم دومينيكينو را در جريان بگذاريم و ترتيب محل ديگري را

بدهيم.

- نه،مناسب است،فقط مراقبت كن ريش و موي مصنوعي طبيعي جلوه كند.

- پدر،شما زائر هستيد؟

خرمگس در حالي كه روي پله هاي قصر اسقفي نشسته بود از زير طره هاي سفيد و ژوليده سربرداشت و با لهجه

اي كاملا ً بيگانه و صدايي گرفته و لرزان علامت تماس را به او داد. دومينيكينو بند چرمي را از شانه اش لغزاند و

سبد بازيچه هاي پارسايان را روي پله گذارد. انبوه دهقانان و زائرين كه روي پله ها نشسته بودند و در اطراف

بازار پرسه مي زدند هيچ گونه توجهي به آنان نداشتند،ولي آن دو براي احتياط به گفتگوهاي بيهوده اي ادامه دادند.

دومينيكينو به لهجه محلي و خرمگس به ايتاليايي شكسته اي كه كلمات اسپانيايي چاشني آن مي شد،تكلم مي كردند.

مردمي كه در نزديكي بودند فرياد زدند:كنار برويد،عاليجناب!عاليجناب بيرون مي آيد!

هر دو ايستادند.دومينيكينو ضمن آنكه تصويركوچكي را كه در كاغذي پيچيده شده بود در دست خرمگس مي

نهاد،گفت:خوب پدر،اين را هم بگير و هنگامي كه به رم رسيدي براي من دعا كن.

خرمگس آن را در سينه اش انداخت و برگشت تا كسي را كه با جامه بنفش دوران پرهيزداري و كلاه سرخ بر پله

بالايي ايستاده بود و با دستهاي ازهم گشوده مردم را تبرك مي كرد ببيند.

مونتانلي آهسته از پله ها پايين آمد،مردم گرد او جمع شدند تا دستش را ببوسند.برخي به زانو درآمدند تا در حين

عبور لبه خرقه اش را به لبان خود بگذارند.

- رحمت بر شما.فرزندان من!

خرمگس با شنيدن آن صداي صاف و زنگدار سرش را خم كرد،آن سان كه موهاي سفيد به روي چهره اش افتاد.

دومينيكينو با ديدن لرزش چوبدستي زائرين در دست او تحسين كنان به خود گفت:چه بازيگري!

زني كه نزديك آنان ايستاده بودخم شد،كودكش را از روي پله بلند كرد وگفت:چكو،بيا عاليجناب همان طور كه مسيح

كودكان را تبرك كرد تو را تبرك كند.

خرمگس يك پله بالا رفت و ايستاد.اوه،سخت بود!همه اين اطرافيان- اين زائرين و كوه نشينان- مي توانند بالا بروند

و با وي صحبت كنند و او دستهايش را بر سر كودكان آنها بگذارد.شايد اكنون به آن پسرك دهقان مي گفت "

كارينو" همان گونه كه زماني...

خرمگس باز بر روي همان پله پايين آمد،و روگرداند تا نتواند ببيند.كاش مي توانست به گوشه اي بخزد وگوش خود

را بر آن صدا ببندد!به راستي از تحمل هر مردي خارج بود،تا اين اندازه نزديك باشد،آن قدر نزديك كه بتواند دستش

را دراز نمايد و آن دست عزيز را لمس كند. صداي نرم گفت:دوست من،به حفاظ نمي آييد؟متأسفانه سردتان است.

قلب خرمگس از تپش بازايستاد.لحظه اي متوجه هيچ چيز جز فشار خون دردآوري كه گويي مي خواست سينه اش

را به دو نيم كند نبود،سپس خون در حالي كه ايجاد سوزش مي كرد و سراپايش را مي گداخت

بازگشت،سربرداشت،چشمان نافذ و عميقي كه در بالاي سرش بود ناگهان با ديدن سيماي او بر اثر يك شفقت خدايي

مهرآميز شد.

مونتانلي رو به جمعيت كرد و گفت:دوستان من،اندكي عقب برويد،مي خواهم با او صحبت كنم.

مردم آهسته ضمن آنكه با يكديگر نجوا مي كردند،عقب رفتند.خرمگس در حالي كه با دندانهاي كليد شده و چشمان

به زمين خيره مانده بي حركت گشته بود،ضربه ملايم دست مونتانلي را بر شانه خودش احساس كرد.

- گمان مي كنم ناراحتي عظيمي داشته اي.آيا مي توانم كمكي به بنمايم؟

خرمگس خاموش سرش را تكان داد.

- تو زائر هستي؟

- من يك گناهكار بدبختم.

شباهت تصادفي سوال مونتانلي با علامت تماس،مانند پركاهي به ياري خرمگس آمد و او در نوميدي به آن چنگ

انداخت و بي اراده پاسخ داد.در زير فشار ملايم دستي كه به نظر مي رسيد به روي شانه اش مي سوزد،شروع به

لرزيدن كرد.كاردينال بيشتر خم شد و گفت:شايد ميل داري به تنهايي بامن صحبت كني؟اگربتوانم كمكي به تو

بنمايم...براي نخستين بارخرمگس مستقيم و ثابت به چشم مونتانلي نگاه كرد،اكنون تسلط بر خود را بازيافته بود.

- ثمري ندارد،درد بي درمانيست.

يك افسر پليس از ميان جمعيت قدم پيش نهاد:عاليجناب دخالت مرا ببخشيد.گمان مي كنم پيرمرد كاملا ً بر سر عقل

نباشد.بسيار بي آزار است،اوراق رسمي اش نيز مرتب است،به اين دليل كاري به كار او نداريم.به خاطر جنايتي

بزرگ در زندان اعمال شاقه بوده است و اكنون ابراز ندامت مي كند.

خرمگس ضمن آنكه سرش را تكان مي داد تكرار كرد:جنايتي بزرگ.

- متشكرم سروان،لطفا ً اندكي كنار بايستيد.دوست من،اگر يك مرد صادقانه پشيمان باشد هيچ دردي بي درمان

نيست.امشب نزد من نمي آيي؟

- آيا عاليجناب مردي را كه باعث مرگ فرزند خود بوده است مي پذيرند؟

اين سوال تا اندازه اي لحن ستيزه جويانه داشت و مونتانلي انگار كه باد سردي بر او وزيده باشد از آن يكه خورد و

بر خود لرزيد.با لحن موقري گفت:هر كار هم كه از تو سر زده باشد خدا نكند كه محكومت بدانم!در نظر او همه ما

گناهكاريم،و تقواي ما همچون ژنده هاي آلوده است.اگر به نزد من بيايي همان گونه كه دعا مي كنم خداوند روزي

مرا بپذيرد،تو را خواهم پذيرفت.

خرمگس دستهايش را از هم گشود و با شوري ناگهاني گفت:گوش كنيد!اي مسيحيان،همه شما گوش كنيد!اگر

مردي يگانه پسر خود را كشته باشد،پسري كه به آن پدر عشق مي ورزيده و مورد اعتمادش بوده است،پسري كه

گوشت و استخوانش از گوشت و استخوان او بوده است، پدري كه پسرش را با دروغ و ريا به كام مرگ سپرده

است،آيا براي آن پدر اميدي به دنيا و آخرت هست؟من به گناه خود در برابر خدا و انسانها اعتراف كرده و بار

كيفري را كه انسانها بر دوش من نهاده اند كشيده ام،آنان نيز مرا آزاد ساخته اند،اما خدا چه وقت خواهد گفت،بس

است؟چه دعاي خيري لعنتهاي او را از روح خواهد زدود؟چه بخشايشي اين كاري را كه من مرتكب شده ام باطل

خواهد ساخت؟

در سكوت مرگباري كه پيش آمد مردم به مونتانلي نگريستند و سنگيني صليب را بر سينه اش مشاهده كردند.

عاقبت چشمانش را بلند كرد و با دستي كه چندان پايدار نبود دعاي خير خواند:خداوند بخشنده است،بار خود را در

برابر سريرش بر زمين نهيد،زيرا نوشته شده است:تو نبايد يك قلب شكسته و پشيمان را تحقير كني.

مونتانلي برگشتو به بازار رفت،همه جا مي ايستاد تا با مردم صحبت كند و كودكانشان را در آغوش گيرد.

خرمگس شب هنگام طبق دستورهاي مندرج بر لفاف تصوير راه خود را به سوي ميعادگاه در پيش گرفت.ميعادگاه

خانه يك دكتر محلي بود كه از اعضاي فعال دسته به شمار مي رفت.بيشتر مبارزان تا كنون جمع شده بودند و شعف

آنان از ورود خرمگس دليل جدي- اگر نياز به دليل داشت- بر محبوبيت او به عنوان يك رهبر به دست وي مي داد.

دكتر گفت:ما از ديدار مجدد تو بسيار خوشحاليم،اما اگر بروي خوشحالتر مي شويم.اين كار بسيار خطرناك است،و

من شخصا ً مخالف آن طرح بودم.آيا اطمينان داري كه امروز صبح در بازار هيچ يك از آن پليسهاي مخفي متوجه

تو نشده اند؟

- به اندازه كافي متو... متوجهم بودند ولي مرا نشناختند.دومينيكينو كار را خوب ترتيب داد.پس او كجاست؟نمي

بينمش.

- هنوز نيامده است.با اين ترتيب،بر همه مشكلات پيروز شده اي؟كاردينال تو را تبرك كرد؟

دومينيكينو از در داخل شد و گفت:تبرك؟او،ارزشي ندارد ريوارز،تو مانند يك كيك كريسمس پر از عجايبي،با چه

هنرهاي ديگري مي خواهي ما را به حيرت اندازي؟

خرمگس با لحني نيمه سست پرسيد:حالا موضوع چيست؟

به نيمكتي تكيه داده بود و سيگار مي كشيد،هنوز جامه زائرين را در بر داشت ولي ريش و موي مصنوعي در

كنارش بود.

- هيچ نمي دانستم كه تو چنين بازيگري هستي.در عمر خود هرگز نديده ام كه كاري چنين درخشان انجام گيرد.

نزديك بود عاليجناب را به گريه اندازي.

- جريان چه بود؟ريوارز آن را براي ما تعريف كن.

خرمگس شانه هايش را بالا انداخت.دستخوش حالتي بود كه تمايل به كم حرفي و موجزگويي داشت، و ديگران چون

دريافتند كه از او چيزي دستگيرشان نمي شود به دومينيكينو متوسل گرديدند تا برايشان توضيح دهد.پس از آنكه

صحنه بازار نقل گرديد،كارگر جواني كه در خنده ديگران شركت نجسته بود ناگهان اظهار داشت:البته بسيار

ماهرانه بود،ولي من نمي دانم از همه اين بازيگريها چه سودي به كسي رسيده است.

خرمگس داخل در صحبت شد:تا آن اندازه كه من هرجا بخواهم مي توانم بروم و هر عملي را كه مايل باشم در هر

نقطه اين ناحيه بخواهم مي توانم انجام دهم،هيچ گاه هم به فكر مردي،زني يا كودكي نمي رسد كه به من ظنين

شود.فردا اين ماجرا همه جا پخش خواهد شد و هنگامي كه جاسوسي با من روبرو شود فقط به خود مي گويد:اين

ريكو ديوانه است كه دربازار به گناهانش اعتراف كرد،مسلما ً اين امتيازي است كه به دست آمده است.

- آري،متوجه هستم.با اين وجود من ميل داشتم كه اين كاربدون دست انداختن كاردينال صورت مي گرفت،او نيكتر

از آن است كه چنين نيرنگهايي درباره اش به كار برده شود.

خرمگس با بي حالي تأييد كرد:من نيز فكر مي كردم كه او بسيار شريف مي نمايد.

دومينيكينوگفت:ساندرو،بيهو? ?ه مگو!ما اينجا نيازي به كاردينالها نداريم!و اگرمنسينيورمونتانلي آنگاه كه شانس

داشت آن پست را در رم گرفته بود،ريوارز نمي توانست دستش بياندازد.

- آن را قبول نمي كرد زيرا نمي خواست كارش را در اينجا رها كند.

- به احتمال بيشتربراي آنكه نمي خواست توسط مأموران لامبروچيني مسموم شود.آنان مدركي عليه او به دست

آورده اند،در اين مورد مي توانيد اطمينان داشته باشيد.هنگامي كه يك كاردينال به ويژه كاردينال محبوب سكونت در

چنين سوراخ كوچك و دورافتاده اي را ترجيح مي دهد، همه ما مي دانيم كه مفهوم آن چيست،اين طور نيست

ريوارز؟

خرمگس مشغول ساختن حلقه هاي دود بود.ضمن آنكه سرش را به عقب مي برد تا دور شدن حلقه ها را

ببيند،اظهار داشت:شايد ب... ب... به خاطر قلب ش... ش... شكسته و پشيمان است. خوب،بياييد به كار بپردازيم.

به اين بحث در جزئيات نقشه هاي مختلفي كه براي از مرز گذراندن و پنهان ساختن اسلحه تهيه شده بود پرداختند.

خرمگس با دقتي بسيارگوش مي داد و گاه گاه براي آنكه بي درنگ اظهار نادرست يا نظر دور از احتياطي را

تصحيح كند،در صحبت داخل مي شد.هنگامي كه همه به صحبت خود پايان دادند،خرمگس چند پيشنهاد عملي داد كه

بيشتر آنها بدون بحث پذيرفته شد.سپس جلسه خاتمه يافت.تصميم گرفته شده بود كه دست كم تا زماني كه كه او

سالم به توسكاني برسد از تشكيل اين جلسات مشابه كه ممكن بود توجه پليس را جلب كند اجتناب شود.اندكي پس از

ساعت ده همه آنها پراكنده شده و تنها دكتر،خرمگس و دومينيكينو به عنوان يك كميته مخصوص جهت بحث

درمسائل خاص باق‍ي مانده بودند.پس ازبحثي طولاني وپرحرارت دومينيكينو به ساعت ديواري نگاه كرد:يازده و

نيم،بيش از اين نبايد توقف كنيم وگرنه ممكن است شبگرد ما را ببيند.

خرمگس پرسيد:چه وقت از اينجا مي گذرد؟

- درحدود ساعت دوازده،ومن مي خواهم قبل از آنكه او بيايد درخانه باشم.شب به خير جيواني. ريوارز با هم مي

رويم؟

- نه،به نظر من بهتر است كه از يكديگر جدا شويم.پس مجددا ً تو را خواهم ديد؟

- آري در كاسل بولونيز.هنوز نمي دانم به چه قيافه اي در خواهم آمد،ولي تو علامت تماس را مي داني.گمان مي

كنم فردا اينجا را ترك مي گويي؟

خرمگس در جلو آيينه مشغول گذاردن ريش و موي مصنوعي بود:فردا صبح با زائرين،پس فردا بيمار مي شوم و

در كلبه يك چوپان مي مانم،سپس ميان بري در كوهها مي زنم.قبل از رسيدن تو من آنجا خواهم بود.شب به خير!

هنگامي كه خرمگس از در انبار صحرايي خالي و بزرگي كه به عنوان محل بيتوته زائرين كاملا ً بازمانده بود،به

داخل نگاه كرد،ساعت دوازده از برج ناقوس كليساي جامع اعلام گرديد. كف انبار صحرايي از پيكرهاي كريهي كه

بيشتر آنان به شدت خرخر مي كردند،پوشيده شده،و هوا به نحو غير قابل تحملي خفه و متعفن بود.خرمگس با

لرزشي از اكراه خود را عقب كشيد، كوشش براي خفتن در آنجا بي ثمر بود.بايد گردشي مي كرد و يك انبار يا كومه

علفي را مي يافت كه حداقل تميز و خلوت باشد.

شب پرشكوهي بود.ماه كامل و بزرگي در آسمان ارغواني نور مي پاشيد.بي هدف به گردش در خيابانها پرداخت.با

دردمندي به صحنه صبح انديشيد و آرزو كرد كه كاش هرگز به طرح دومينيكينو براي انجام ملاقات در بريزيگلا

رضايت نداده بود.اگراز ابتدا اين نقشه را خطرناك اعلام كرده بود،محل ديگري انتخاب مي شد و هردوي آنان،هم او

و هم مونتانلي،از اين بازي شوم و مضحك معاف مي شدند.

چقدر پدر تغيير كرده بود!با اين وصف در صدايش هيچ گونه تغييري احساس نمي شد،درست مانند دوران گذشته

بود،آن زمان كه مي گفت:كارينو.

فانوس شبگرد در انتهاي ديگر خيابان ظاهر گشت،و خرمگس به كوچه باريك و كجي پيچيد. پس از آنكه چند قدم

برداشت خود را در ميدان كليساي جامع،نزديك جناح چپ قصر اسقف ديد. ميدان غرق در نور بود و كسي ديده نمي

شد،اما او متوجه شد كه در پهلويي كليسا باز است. بايد شماس بستن آن را فراموش كرده باشد.مسلما ً اين موقع

شب در آنجا خبري نمي توانست باشد.او نيز مي توانست داخل شود و به جاي آن انبار صحرايي خفه كننده رور يكي

از نيمكتها بخوابد وصبح قبل از آنكه شماس بيايد دزدانه خارج شود،حتي اگر كسي او را ببيند ظن طبيعي اين خواهد

بود كه ريكو ديوانه در گوشه اي مشغول خواندن دعا بوده و در به رويش بسته شده است.

در آستانه درلحظه اي گوش فراداد،سپس ناگهان با گامهاي بي صدايي كه عليرغم لنگيش برمي داشت داخل شد.

مهتاب از ميان پنجره ها داخل مي شد و به صورت نوارهاي عريض بر كف مرمر مي تابيد.در محراب،به

خصوص،همه همه چيز چون روز روشن مي نمود.در پاي قربانگاه كاردينال مونتانلي،تنها با سر برهنه و دستهاي

درهم شده زانو زده بود.

خرمگس خود را به ميان تاريكي عقب كشيد.آيا بايد قبل از آنكه مونتانلي او را ببيند آهسته خارج شود؟اين بي شك

عاقلانه ترين كار خواهد بود،شايد هم كريمانه ترين كار.با اين وجود اگر فقط اندكي نزديكتر برود،چه ضرري مي

تواند براي او داشته باشد،اكنون كه جمعيت رفته بود و ديگر نيازي به تكرار آن كمدي مخوف صبح نداشت.آيا مي

توانست يكبار ديگر به چهره پدر نگاه كند،شايد اين آخرين شانس او باشد.نيازي هم نيست كه پدر او را ببيند،دزدانه

بالا مي رود وبه او نگاه مي كند،فقط همين يكبار.آنگاه به سركارخود بازمي گردد.همچنان كه در امتداد سايه

ستونها قدم برمي داشت،آهسته به نرده هاي محراب نزديك شد،در برابر مدخل جانبي نزديك مذبح اندكي مكث

كرد.سايه سرير اسقفي آن قدر وسيع بود كه او را در خود جاي دهد او نيز در تاريكي قوز كرد و نفسش را حبس

نمود.

- پسر بيچاره ام!اوه،خدايا،پسر بيچاره ام!

زمزمه مقطع چنان سرشار از اين نااميدي ژرف بود كه خرمگس عليرغم تمايلش بر خود لرزيد.آنگاه هق هق هاي

عميق شديد و بدون اشك فرارسيد،و او ديد كه مونتانلي دستهايش را همچون كسي كه از درد جسمي رنج ببرد به

هم مي فشرد.

خرمگس فكر نمي كرد كه وضع به اين بدي باشد.چه بسا اوقات كه با اطميناني تلخ به خود گفته بود:در آن مورد

نبايد نگران باشم.آن زخم مدتهاست كه شفا يافته است.اكنون پس از اين سالها، عريان،در برابرش قرار گرفته بود

و مي ديد كه هنوز خون چكان است.و حالا چقدر درمانش سهل بود!فقط لازم بود دستش را بلند كند،قدمي پيش رود و

بگويد:پدر،اين منم.جما نيز با آن رگه سفيد ميان موهايش آنجا بود.اوه،كاش مي توانست ببخشد!كاش م‍ي توانست

گذشته اي را كه در اعماق حافظه اش مي شوخت از آن جدا سازد،آن لاسكار،آن مزرعه نيشكر و آن سيرك سيار

را!بي شك مصيبتي بدين پايه وجود نداشت،انسان مايل به بخشش باشد،آرزومند آن باشد، و بداند كه بي ثمر

است،بداند كه قادر نيست،شهامت بخشش ندارد.

مونتانلي عاقبت ازجا برخاست،صليب كشيد و پشت به محراب كرد.خرمگس هرچه بيشتر خود را در سايه جمع نمود

و از ترس آنكه مبادا ديده شود،مبادا همان تپش قلب او را لو دهد،بر خود لرزيد،سپس به راحتي نفس عميقي

كشيد.مونتانلي ازكنارش گذشته و او را نديده بود.او را نديده بود،اوه چرا اين كار را كرد؟اين آخرين فرصت او

بود،اين يك لحظه گرانبها.و او گذاشته بود از دستش به در رود.ازجا پريد و قدم در روشناري نهاد.

- پدر!

طنين صداي خودش در طول قوسهاي سقف پيچيد و فرومرد و او را غرق در هراسي خيالي كرد.باز خود را به سايه

كشيد.

مونتانلي بي حركت در كنار ستون ايستاد و آكنده از وحشت مرگ با چشماني حيرت بار گوش فراداد.سكوت چقدر

ادامه يافت،خرمگس نمي دانست،شايد براي يك لحظه و يا ابدي بود.با تكاني ناگهاني به خود آمد،مونتانلي گويي كه

مي خواست از پا درآيد شروع به تلوتلو خوردن كرد،ابتدا لبهايش خاموش به حركت درآمد.سرانجام زمزمه آهسته

اي به گوش رسيد:آرتور! آري،آب عميق است...

خرمگس پيش آمد:عاليجناب،مرا ببخشيد.گمان كردم يكي از كشيشان است.

- آه،همان زائر است؟

مونتانلي بلافاصله تسلط برخود را يافته بود،گرچه خرمگس ازبرق ناپايدار ياقوت روي دستش توانست بفهمد كه او

هنوز مي لرزد:دوست من،به چيزي نياز داري؟ديروقت است، كليسا نيز شبها بسته است.

- عاليجناب،اگر خطايي مرتكب شده ام مرا معذور داريد.در را باز ديدم و داخل شدم تا دعا كنم هنگامي كه يك كشيش

را آن طوري كه پنداشتم،مشغول دعا ديدم منتظر ماندم تا از دومينيكينو خريده بود بالا نگه داشت.مونتانلي آن را از

دستش گرفت،باز به محراب داخل شد و صليب را لحظه اي روي قربانگاه نهاد:بگير پسرم و آسوده باش،زيرا

خداوند مهربان و رحيم است.برو پسرم و از پدر مقدس دعاي خير طلب كن.رحمت بر تو!

خرمگس سر خم نمود تا دعاي خير دريافت كند و بعد آهسته دور شد.

مونتانلي گفت:بايست!

ايستاده و يك دست را روي نرده محراب گذارده بود.

- هنگامي كه در رم به عشاء رباني مقدس پذيرفته شدي براي كسي كه اندوهي عميق دارد دعا كن،براي آن كه

دست خدا بر روحش سنگيني مي كند.

صدايش تقريبا ً با گريه توأم بود،و عزم خرمگس متزلزل گرديد.يك لحظه ديگر خود را لو مي داد.آنگاه خاطره سيرك

سيار دوباره زنده شد،و او همچون ژان به خاطر آورد كه حق داشت خشمگين باشد.

- من كيستم كه او دعاهايم را بشنود؟يك جذامي و يك مطرود!كاش مي توانستم همان گونه كه عاليجناب

مي‌توانيد،هديه يك حيات مقدس را به پيشگاهش ببرم،هديه روحي ناآلوده و بدون ننگ پنهان...

مونتانلي ناگهان برگشت و گفت:من تنها يك هديه دارم،قلبي شكسته.

چند روز بعد،خرمگس با دليجان از پيستوبا،به فلورانس بازگشت.يك راست به محل سكونت جما رفت ولي او در

خانه نبود.با به جا گذاردن يادداشتي مبني بر اين اميد كه صبح فردا باز خواهد گشت،به خانه رفت،و قلبا ً آرزو كرد

كه ديگردفترش مورد حمله زيتا قرارنگرفته باشد. اگر امشب قرار بود بازهم سرزنشهاي حسودانه او را

بشنود،مسلما ً اين سرزنشها همچون مته دندانساز بر اعصابش اثر مي كرد.

هنگامي كه خادمه در را باز كرد گفت:عصر به خير بيانكا،مادام رني امروز اينجا بود؟

بيانكا در او خيره نگريست:مادام رني؟آقا پس او بازگشته است؟

روي پادري توقف كرد و با اخم پرسيد:منظورت چيست؟

- درست پس از آنكه شما رفتيد،او نيز ناگهان رفت وهمه اثاثه اش را به جا گذاشت،حتي نگفت كه مي‌خواهد برود.

- درست پس از آنكه من رفتم؟چطور،دو هفته قبل؟

- بله آقا،همان روز.اثاثه اش هم ريخته و پاشيده است همه همسايه ها دراين باره صحبت مي كنند.

بي آنكه حرفي بزند از روي پله درگاه برگشت و شتابان به طرف كوچه،آنجا كه زيتا منزل كرده بود به راه افتاد.در

اتاق نخورده مانده بود،تمام هدايايي كه به او داده بود در جاي هميشگيشان قرار داشتند،در هيچ جا نامه يا

ياددداشتي ديده نمي شد.

بيانكا سرش را از ميان در داخل كرد و گفت:ببخشيد،پيرزني مي خواهد...

خرمگس خشمگين روگرداند:اينجا چه مي خواهي،هر جا مي روم مرا تعقيب مي كني؟

- پيرزني مي خواهد شما راببيند.

- چه مي خواهد؟به او بگو نه،نمي توانم ببينمش،كار دارم.

- آقا تقريبا ً از آن روزي كه رفتيد هر شب مي آيد و هميشه مي پرسد كه شما چه وقت بازمي گرديد.

- از او سوال كن چه كاري دارد.نه،مهم نيست.گمان مي كنم خودم بايد بروم.

پيرزن مقابل در سرسراي خانه خرمگس به انتظار او بود.لباسي بسيار فقيرانه و صورتي همچون ازگيل سوخته و

چروكيده داشت،شالي به رنگ تند نيز دور سر پيچيده بود.به مجرد آنكه خرمگس داخل شد،از جا برخاست و با

چشمهاي سياه و هوشيار او را تماشا كرد.

پيرزن گفت:تو همان آقاي لنگ هستي؟- و با قيافه اي سرزنش آميز سراپاي او را برانداز كرد. – پيامي از زيتا

برايت آورده ام.

خرمگس در اتاق كار را گشود و استاد تا او داخل شود،سپس به دنبال او حركت كرد و در را بست تا بيانكا نشنود.

- لطفا ً بنشينيد.خوب،خوب،شما كي هستيد؟

- به تو مربوط نيست كه من كيم.آمده ام به تو بگويم كه زيتا رني همراه پسر من رفته است.

- همراه... پسر... شما؟

- بله آقا،اگر تو نمي داني چگونه از معشوقه ات نگاهداري كني پس وقتي كه مردان ديگر او را بردند نبايد گله اي

داشته باشي.پسر من خون در رگهايش دارد،نه شير و آب.او از قبيله روماني است.

- شما كولي هستيد؟پس زيتا به ميان قبيله خود بازگشته است؟

پيرزن با تحقيري شديد به او نگاه كرد.ظاهرا ً اين مسيحيان حتي آن قدر مردانگي نداشتند تا در مقابل توهيني كه به

آنان مي شود خشمگين گردند.

- تو از چه قماشي ساخته شده اي كه او بايد نزدت بماند؟زنان ما ممكن است به خاطر رويايي دخترانه يا پولي خوب

خود را براي مدت كوتاهي تسليم شما كنند.اما كسي كه خون روماني دارد به ميان روماني ها بازمي گردد.

سيماي خرمگس همچنان خونسرد وبي اعتنا باقي ماند:با يك دسته كولي رفت يابه خاطر زندگي با پسر شما؟

پيرزن خنده اي سرداد:مي خواهي او را تعقيب كني وبازش گرداني؟آقا خيلي ديراست،بايد قبلا ً به آن فكر مي كردي!

- نه اگر مايل باشيد بگوييد،فقط مي خواهم حقيقت را بدانم.

پيرزن شانه هايش را بالا انداخت.توهين به كسي كه چنين شكيبا با آن روبرو مي شد مشكل به زحمتش مي ارزيد.

- پس حقيقت اين است،روزي كه او را ترك كردي پسرم را در خيابان ديد و با او به زبان روماني صحبت كرد.وقتي

پسرم عليرغم لباسهاي زيبايش پي برد كه او از قبيله ماست همان گونه كه مردان ما عاشق مي شوند،فريفته گونه

استخوانيش شد و او را به اردوگاه ما آورد.زيتا همه ناراحتي هايش را به ما گفت.دخترك بيچاره آن قدرناله وزاري

كردتا دلهاي ما به خاطرش به درد آمد.به بهترين وجهي كه مي توانستيم تسلايش داديم،بالاخره لباسهاي زيبايش را

از تن درآورد،از همان لباسهايي كه دختران ما تن مي كنند پوشيد و خود را به پسرم تسليم كرد تا زن او باشد و

پسرم هم شوهر او.پسر من به او نخواهد گفت تو را دوست ندارم و كارهاي ديگري دارم كه انجام بدهم.يك زن

وقتي كه جوان است احتياج به مرد دارد،آن وقت تو چگونه مردي هستي كه يك دختر زيبا را حتي درموقعي كه

دست به گردن تو حلقه مي كند نمي تواني ببوسي.

خرمگس سخن او را قطع كرد:شما مي گفتيد كه از او براي من پيامي آورده ايد.

- آري،هنگامي كه اردو به راه افتاد براي آنكه پيام را برسانم عقب ماندم.به من گفت به شما بگويم كه به قدر كافي

از بي عاطفگي و پايبندي مردم شما به مسائل كوچك رنج برده است و مي خواهد به ميان قبيله خود بازگردد و آزاد

باشد.زيتا گفت به او بگو كه من يك زنم و او را دوست مي داشتم به همين خاطر ديگر نمي توانستم فاحشه اش

باشم.دخترك حق داشت بيايد، براي يك دختر،اگر بتواند ضرري ندارد كه به وسيله زيبايي اش پولي به دست

آورد،زيبايي براي همين كار است،اما يك دختر رومانيايي سروكاري با دوست داشتن مردي از نژاد شما ندارد.

خرمگس به پا ايستاد و گفت:همه پيام همين بود؟پس لطفا ً به او بگوييد كه به نظر من كار درستي كرده است و

اميدوارم سعادتنمد شود.همه حرف من همين است،شب به خير!

تا هنگامي كه دروازه باغ پشت سر پيرزن بسته شد،خرمگس كاملا ً بي حركت ايستاد،سپس نشست و چهره اش را

با هر دو دست پوشاند.اين هم ضربه ديگري بر گونه اش!آيا ذره اي غرور،اثري از عزت نفس در او به جا مانده

بود؟

بدون ترديد،هر آنچه را كه يك انسان مي توانست،متحمل شده بود،قلبش به ميان گل و لاي كشيده و به زير پاي

عابرين لگركوب شده بود،در روحش نقطه اي وجود نداشت كه در آنجا نشاني از تحقير كسي نباشد،كه در آنجا

استهزاي كسي داغ خود را بر جاي ننهاده باشد.و حالا حتي اين دخترك كولي كه او را از كنار راه برداشته بود

فرمان مي راند.

شيطان پاي در زوزه مي كشيد.خرمگس از جا برخاست تا او را داخل كند.سگ با ابراز شادي هميشگي و ديوانه

وارش به سوي صاحب خود دويد ولي چون بي درنگ دريافت كه حادثه ناگواري رخ داده است روي فرش در كنار

خرمگس نشست و بيني سردش را در دست بيحال او فروبرد.

ساعتي بعد جما در برابر در ورودي توقف كرد،كسي نبود كه به در زدن او پاسخ دهد.بيانكا پس از آنكه دانست

خرمگس غذايي نمي خواهد،براي ديدن آشپز يكي ازهمسايگان بيرون رفت. در خانه را باز و چراغي را در سرسرا

روشن گذارده بود.جما پس از آنكه لحظه اي به انتظار ماند بر آن شد كه داخل شود ببيند آيا مي تواند خرمگس را

بيايد،زيرا مي خواست پيرامون پيام مهمي كه از بيلي رسيده بود با او گفتگو كند.در اتاق كار را زد و صداي

خرمگس از داخل پاسخ داد:بيانكا مي تواني بروي،چيزي نمي خواهم.جما در را آهسته گشود.اتاق كاملا ً تاريك بود

ولي به محض آنكه داخل شد پرتو طويلي از چراغ راهرو بر آن تابيد.خرمگس را ديد كه تنها نشسته و سرش بر

سينه افتاده است،سگ نيز در پيش پاي او خفته بود.

جما گفت:من هستم.

خرمگس از جا پريد:جما،جما!اوه،چقدر به شما احتياج داشتم!

قبل از آنكه جما بتواند حرفي بزند،خرمگس پيش پاي او بر زمين زانو زده چهره خود را در ميان چينهاي لباس وي

پنهان ساخته بود.سراپايش بر اثر تشنج شديدي كه مشاهداتش ناگوارتر از ديدن گريه بود تكان مي خورد.

جما بي حركت ايستاد،هيچ كمكي نمي توانست به او بكند،هيچ.اين از همه چيز دردناكتر بود. بايد در كناري مي

ايستاد و بي اراده تماشاگر مي شد،او كه حاضر بود بميرد تا وي را از درد رها سازد.كاش جسارت آن را داشت كه

خم شود و او را در ميان بازوان خود گيرد،تنگ بر قلب خود بفشاردش،و با تن خود هم كه بود در برابر آزارها و

ستمها سپرش شود.بي شك از آن پس او باز آرتورش مي شد،بي شك از آن پس سپيده مي دميد و سايه ها مي

گريختند.

نه،نه!آرتور را چگونه مي توانست فراموش كند؟مگر او نبود كه وي را به دوزخ انداخته بود، او با دست راست

خودش.

جما گذاشته بود كه زمان بگريزد.خرمگس شتابان از جا برخاست و پشت ميز نشست،چشمانش را با يك دست

پوشاند و لباسهايش را انگار كه مي خواست با دندان بكند گاز گرفت.خرمگس سربرداشت و به آرامي گفت:از اين

كه شما را ترساندم متأسفم.

جما هر دو دست را به طرف او نگاه داشت و گفت:عزيزم،آيا اكنون تا آن اندازه دوست نيستم كه اندكي به من

اعتماد كني؟چه خبر است؟

- فقط يك ناراحتي خصوصي است.من نمي دانم چرا شما بايد به خاطر آن نگران باشيد.

جما ادامه داد:لحظه اي گوش كن.هر دو دست او را در ميان دستهاي خود گرفت تا از تشنجات جلوگيري كند.

- من نخواسته ام به كاري كه به من مربوط نيست دست بزنم.اما اكنون كه به ميل خودت تا اين حد به من اعتماد

كرده اي،آيا نمي خواهي اندكي بر آن بيافزايي،همان گونه كه اگر خواهرت بودم مي افزودي؟اگرتسلايت مي

دهد،نقاب را همچنان برچهره ات نگاهدار،اما به خاطرخودت روحت را در نقاب مپوشان.

خرمگس سر را بيشتر خم كرد و گفت:توبايد با من باشي،متأسفانه برادر خوبي نمي توانم باشم. اما كاش مي

دانستي،در اين هفته آخر چيزي نمانده بود كه ديوانه شوم،باز هم درست مانند آمريكاي جنوبي.ابليس در وجودم راه

يافته بود... كلامش را قطع كرد.

سرانجام جما به نجوا گفت:من نمي توانم در ناراحتي تو سهيم باشم؟

سرش روي دستهاي جما فروافتاد:دست خدا تواناست.

"بخش سوم"

پنج هفته بعدي براي جما و خرمگس در چنان هيجان شديد و كارتوانفرسايي سپري شد كه فرصت و نيروي اندكي

جهت تفكر درباره كارهاي خصوصي خود داشتند.پس از آنكه سلاحها بدون خطر مخفيانه وارد قلمرو پاپ

گرديد،وظيف باز هم مشكلتر و خطيرتري باقي ماند:اين وظيفه عبارت بود از انتقال پنهاني سلاحها از انبارهاي

مخفي در غارهاي كوهستاني و در بند ها به مراكز محلي مختلف،و از آنجا به دهكده هاي پراكنده.جاسوسان در

سراسر منطقه وول مي خوردند،دومينيكينو نيز كه خرمگس مهمات را به او سپرده بود،پيكي را با درخواست فوري

جهت كمك يا وقت اضافي به فلورانس فرستاد.خرمگس اصرار ورزيده بود كه كار بايستي تا اواسط ژوئن پايان

يافته باشد.دومينيكينو،چه به علت مشكل حمل محمولات سنگين بر روي جاده هاي خراب،و چه به علت موانع و

تأخيراتي كه ضرورت يك اجتناب دائمي از ديده شدن سبب مي شد رفته رفته مأيوس مي گرديد.به خرمگس نوشت:

من اكنون در ميان آب و آتشم.از بيم بازرسي جرأت تسريع در كار را ندارم،و اگر بخواهم در موقع معين حاضر

باشم نبايد آهسته كار كنم.يا بيدرنگ كمك شايسته اي بفرست،يا به ونيزيها اطلاع بده كه تا هفته اول ژوئيه آماده

نخواهيم بود.

خرمگس نامه را نزد جما برد،و در مدتي كه او مشغول قرائت آن بود با چهره اي درهم روي زمين نشست و موي

گربه را در جهت مخالف نوازش داد.

جما گفت:اين بد است،مشكل بتوانيم ونيزيها را براي سه هفته به انتظار نگاه داريم.

- مسلما ً نمي توانيم،حرف بيهوده ايست.دومينيكينو،بايستي آن را درك كند.ما بايد رهبري ونيزيها را گردن نهيم،نه

آنان رهبري ما را.

- من دومينيكينو را مقصر نمي دانم.او ظاهرا ً منتهاي كوشش خود را كرده است ولي نمي تواند كارهاي غيرممكن

را انجام دهد.

- تقصير از دومينيكينو نيست بلكه از اين است كه او به جاي دو نفر يك نفر است.ما حداقل بايد يك فرد مورد اعتماد

براي حفاطت انبار و فرد ديگري جهت همراهي كردن محمولات در اختيار داشته باشيم.حق كاملا ً با اوست،بايد

كمك شايسته اي داشته باشد.

- ولي ما چه كسي را مي توانيم به كمك او بفرستيم؟كسي را در فلورانس نداريم.

- بنابراين با... بايد خودم بروم.

جما به پشت صندليش تكيه داد و با اخمي اندك به او نگاه كرد:نه،اين كار مناسب نيست،بسيار خطرناك است.

- اگر نتوانيم راه ديگري براي اين مشكل بيابيم بايد اين كار بشود.

- پس فقط بايد راه ديگري بيابيم،براي تو امكان ندارد كه اكنون مجددا ً بروي.

خطي از سماجت بر گوشه هاي لب زيرين خرمگس نمودار شد:دليلي بر غيرممكن بودن آن نمي بينم.

- خواهي ديد،به شرط آنكه يك دقيقه با آرامش خاطر پيرامون آن بيانديشي.تنها پنج هفته از مراجعت تو مي

گذرد،پليس در تعقيب ماجراي آن زائر است و همه كشور را براي يافتن ردپاي او جستجو مي كند.آري،من مي دانم

كه تو در تغيير قيافه مهارت داري،اما به ياد داشته باش كه گروهي از مردم تو را ديده اند،هم در لباس ريكو و هم

به هيئت يك روستايي.تازه تو نمي تواني لنگي پا يا داغ روي گونه ات را پنهان سازي.درست است،اما در رومانيا

تعداد كساني كه مانند تو پايي لنگ،دست چپي آسيب ديده،زخم شمشيري بر گونه و تركيبي از چشم آبي و موي سياه

داشته باشند بسيار نيست.

- چشمها اهميتي ندارند.با بلادونا مي توانم آنها را تغيير دهم.

- بقيه چيزها را نمي تواني تغيير دهي.نه،مناسب نيست.براي تو رفتن به آنجا در حال حاضر با همه آن علائم

مشخصه پانهادن در دام با چشم باز است.بدون شك دستگير خواهي شد.

- بالاخره ك‍... كسي بايد به دومينيكينو كمك كند.

- دستگيري تو در چنين موقع حساس براي او كمكي نخواهد بود.بازداشت تو به مفهوم شكست در همه چيز است.

اما اقناع خرمگس مشكل بود،و بحث بي آنكه به توافقي نزديك شوند همچنان ادامه يافت.جما رفته رفته درمي يافت

كه تا چه اندازه پشتوانه سماجت آرام طبيعت او تقريبا ً پايان ناپذير است. و اگر موضوع ديگري جز اين موضوع

كه او شديدا ً بدان توجه داشت در ميان بود،محتملا ً به خاطر آنكه راحت شود تسليم مي شد.به هر حال اين موردي

بود كه او وجدانا ً نمي توانست عقب نشيني كند.به نظر او مزيت واقعي حاصل از مسافرت مطروحه آن قدر مهم

نبود كه ارزش مقابله با خطر را داشته باشد،بنابراين ناگزير بود ظن برد كه تمايل خرمگس به رفتن بيشتر به سبب

يك شوق بيمارگونه به هيجان مخاطره است تا اعتقاد به يك ضرورت شديد سياسي... خرمگس عادت كرده بود كه

جان خود را به خطر اندازد و به نظر جما،گرايش او به شتافتن به سوي يك خطر غيرضروري نوعي افراط بود كه

مي بايست با ملايمت اما پيگيرانه در برابرش مقاومت شود.پس از آنكه همه استدلالات خود را در برابر تصميم

خودسرانه او به ادامه راه به دلخواهش بي ثمر ديد،آخرين تير تركش را رها ساخت:به هر حال،بيا در اين مورد

صادق باشيم و اشيا را به نام واقعيشان بناميم.اين مشكل دومينيكينو نيست كه تو را اين گونه مصمم به رفتن مي

كند بلكه علاقه شخصي خودت به...

خرمگس با حرارت سخن او را قطع كرد:درست نيست!او در نظر من ارزشي ندارد،اگر هيچ گاه هم او را نبينم

اهميتي نمي دهم.پس از آنكه از سيماي جما دريافت كه خود را لو داده است از سخن بازايستاد.چشمانشان لحظه

اي با هم برخورد كرد و سپس فروافتاد،هيچ كدام نامي را كه در ذهنشان بود به زبان نياوردند.عاقبت خرمگس در

حالي كه نيمي از صورتش در موي گربه پنهان شده بود با لكنت گفت:اين... اين دومينيكينو نيست كه من مي خواهم

نجات دهم بلكه اين است كه من... من خطر شكست كار ار در صورتي كه او كمكي نداشته باشد درك مي كنم.

جما با ناديده گرفتن حيله هاي ضعيف و كوچك،انگار كه وقفه اي در ميان نبوده است همچنان به صحبت ادامه داد:

اين غلاقه تو به مخاطره جويي است كه وادارت مي سازد به آنجا بروي. تو به همان اندازه كه هنگام بيماري

مشتاق ترياك هستي به همان اندازه نيز در موقع ناراحتي مشتاق مخاطره اي.

خرمگس ستيزه جويانه گفت:من درخواست ترياك نكردم اين ديگران بودند كه اصرار داشتند آن را به من بدهند.

- شايد تو تا اندازه اي به قدرت تحمل خود مي بالي،و خواستن مسكن جسمي غرورت را جريحه دار مي سازد ولي

اين پسنديده تر از آن است كه زندگيت را براي تسكين ناراحتي اعصاب به خطر اندازي،گرچه اين به طور كلي

قراردادي است.

خرمگس سر گربه را عقب كشيد و به چشمان گرد و سبز رنگش نگاه كرد:پاشت،درست است؟همه اين چيزهاي

نامنصفانه كه خانم تو درباره من مي گويد درست است؟آيا من گناهكارم

،اي حيوان عاقل،تو هرگز تقاضاي ترياك نمي كني؟اجداد تو در مصر خدا بودند و هيچ انساني بر دمشان پا نمي

نهاد،گرچه نمي دانم اگر پنجه تو را روي اين شمع مي گرفتم چه بر سر تفوق پرشكوه تو بر بيماريهاي زميني مي

آمد.آن وقت ازمن ترياك مي خواستي؟مي خواستي؟يا اينكه مرگ را؟نه،گربه كوچولو،ما حق نداريم كه براي

آسودگي شخص خود بميريم،ما مي توانيم در صورتي كه تسكينمان بدهد آب دهان بياندازيم و دشنام بدهيم،اما نبايد

آن پنجه را بكنيم.

- هيس!(جما گربه را از روي زانوي او بلند كرد و بر چهارپايه نشاند)من و تو بعدا ً فرصت خواهيم داشت كه

پيرامون آن چيزها بيانديشيم.آنچه اكنون بايد به فكرش باشيم اين است كه ببينيم چگونه مي توانيم دومينيكينو را از

گرفتاريش نجات دهيم... كتي،چه خبر است؟ مهمان؟ وقت ندارم.

- خانم،اين را كسي از جانب خانم رايت براي شما آورده است.

پاكت دقيقا ً ممهور و سربسته بود،روي ان تمبر مخصوص قلمرو پاپ ديده مي شد و حاوي نامه اي به عنوان خانم

رايت بود.دوستان دبستاني جما هنوز در فلورانس مي زيستند و غالبا ً نامه هاي بسيار مهم او به خاطر احتراز از

خطر به آدرس آنان ارسال مي شد.

جما نگاه سريعي به نامه كه به نظر مي رسيد مربوط به نرخ تابستاني يك پانسيون در نواحي آپنين باشد،انداخت و

گفت:علامت ميكل است.و به دو لكه كوچك در گوشه صفحه اشاره كرد: با مركب شيميايي است،داروي ظهور در

كشو شوم ميز تحرير است.آري،همان است.

خرمگس نامه را روي ميز بازكرد و برس كوچكي را از روي صفحات آن گذراند.هنگامي كه متن واقعي با خط آبي

درخشان آشكار شد به پشت صندليش تكيه زد و خنده اي سرداد.

جما به سرعت پرسيد:چه خبراست؟خرمگس نامه را به دست او داد.

- دومينيكينو بازداشت شده است،فورا ً بيا.

جما نامه را در دست گرفت و نشست و نااميدانه به خرمگس خيره شد.خرمگس سرانجام با لحن نرم كشدار و

استهزاءآميزش گفت:خو... خوب؟آيا اكنون راضي هستي كه من بروم؟

جما با آهي پاسخ داد:آري گمان مي كنم بايد بروي،من هم همين طور.

خرمگس اندكي يكه خورد و سربرداشت:تو هم؟اما...

- آري،من خود مي دانم كه ترك فلورانس بدون آنكه كسي در اينجا باشد بسيار وحشتناك خواهد بود،اما اكنون همه

كارها به جز يافتن يك نفر ديگر بايد كنار گذاشته شود.

- آنجا افراد بسياري را مي توان يافت.

- ولي از آن نوع مردمي نيستند كه تو بتواني كاملا ً به آنان اطمينان كني،هم اكنون خودت مي گفتي كه لازم است

دو فرد مورد اعتماد كار را بر عهده داشته باشند،بنابراين اگر دومينيكينو به تنهايي نتوانست آن را انجام دهد،ظاهرا

ً انجام آن براي تو غيرممكن است.به خاطر داشته باش كه فرد آشتي ناپذيري مانند تو در آن گونه كارها با مشكلات

بيشتري روبروست و بيش از هركس ديگر نيازمند كمك است.به جاي تو و دومينيكينو بايد تو باشي و من.

خرمگس با چهره درهم لحظه اي به انديشه فرورفت:آري،كاملا ً حق با توست،هرچه زودتر برويم بهتر است.ولي با

هم نبايد حركت كنيم.اگرم ن امشب مي روم تو مثلا ً مي تواني فردا كالسكه بعد از ظهر را بگيري.

- براي كجا؟

- روي آن بايد گفتگو كنيم.گمان مي كنم براي من بهتر باشد كه يك راست به فائنزا بروم.اگر اواخر امشب حركت

كنم و سواره رهسپار بورگوسان لورنزو بشوم،در آنجا مي توانم تغيير قيافه بدهم و بيدرنگ پيش بروم.

جما با اندكي اخم از نگراني گفت:من نمي دانم جز اين چه مي توانيم بكنيم،ولي عزيمت تو با اين عجله و اعتماد به

قاچاقچيان جهت تهيه لباس مبدل در بورگو بسيار خطرناك است.تو بايد قبل از آنكه به مرز برسي براي رد گم كردن

سه روز تمام وقت داشته باشي.

خرمگس لبخندزنان پاسخ داد:متوحش نباش،ممكن است بعد از آن دستگير شوم ولي نه در مرز.هنگامي كه به

كوهها برسم مانند اينجا در امان خواهم بود.در منطقه آپنين هيچ قاچاقچي مرا لو نمي دهد.چيزي كه به آن اطمينان

كامل ندارم نحوه عبور تو از مرز است.

- اوه،بسيار ساده!گذرنامه لوئيزا رايت را مي گيرم و به عنوان گردش حركت مي كنم.در رومانيا كسي مرا نمي

شناسد،اما هر جاسوسي تو را مي شناسد.

- خو... خوشبختانه قاچاقچيان نيز همين طور.

جما ساعتش را بيرون آورد:دو و نيم.بنابراين اگر قرار باشد امشب حركت كني،بعد از ظهر و سر شب را فرصت

داريم.

- پس،بهتر اين است كه به خانه بروم و كارها را مرتب كنم و ترتيب يك اسب خوب را بدهم. سواره به سان لورنزو

مي روم،خطر كمتري دارد.

- اما كرايه كردن اسب به هيچ وجه بي خطر نيست،صاحب آن...

- كرايه نمي كنم،مردي را مر‌شناسم كه اسبي به من امانت خواهد داد،به او نيز مي توان اعتماد كرد.قبلا ً كارهايي

براي من انجام داده است.يكي از چوپانان پس از دو هفته اسب را باز مي گرداند.خوبفساعت پنج يا پنج و نيم مجددا ً

خواهم آمد،از تو خواهش مي كنم تا بازگشتم مارتيني را پيدا كني و همه چيز را برايش توضيح بدهي.

- مارتيني!جما برگشت و متحير به او نگريست.

- آري،بايستي اسرار را به او بگوييم.مگر اينكه بتواني شخص ديگري را پيدا كني.

- منظورت را درست نمي فهمم.

- در اينجا بايد براي موقعي كه مشكل غيرمترقبه اي پيش مي آيد شخص مورد اعتمادي داشته باشيم،و من از همه

افراد اينجا به مارتيني بيشتر اعتماد دارم.البته ريكاردو هر كاري را كه بتواند براي ما انجام مي دهد اما،به نظر من

مارتيني تعادل فكري بيشتري دارد.معهذا تو او را بهتر از من مي شناسي!بسته به نظر توست.

- من به قابل اعتماد بودن و كفايت او در هر مورد كوچكترين ترديدي ندارم،و به نظر من محتملا ً باهرگونه كمكي

كه بتواند به ما بنمايد موافقت خواهد كرد،اما...

خرمگس بيدرنگ آن را دريافت:جما،اگر پي مي بردي كه رفيقي در بحران احتياج از بيم به دردسر انداختن و

ناراحت كردنت،آن كمكي را كه مي توانسته اي به او بكني از تو تقاضا نكرده است،چه احساسي به تو دست مي

داد؟آيا مي گفتي كه در اين عمل محبت حقيقي وجود دارد؟

جما پس از مكث كوتاهي گفت:بسيار خوب،كتي را هم اكنون مي فرستم و از او خواهش مي كنم كه بيايد و در اين

فاصله براي گذرنامه نزد لوئيز مي روم،به من وعده داده است كه هرگاه به گذرنامه نياز داشته باشم آن را در

اختيارم بگذارد.در مورد پول چطور؟مقداري از حساب بانكيم بگيرم؟

- نه وقت را به خاطر آن هدر نده،من مي توانم از حساب خود آن قدر كه مدت كوتاهي ما را تكافو كند بگيرم.بعدا ً

اگر موجودي من نزديك به اتمام بود دست روي موجودي تو خواهيم انداخت.پس تا پنج و ينم،مسلما ً تو را همين جا

خواهم ديد؟

- آري،خيلي زودتر از آن بازخواهم گشت.

خرمگس نيم ساعت پس از موعد مقرر بازگشت و جما و مارتيني را ديد كه در مهتابي نشسته اند.بيدرنگ دريافت

كه گفتگوي غم انگيزي داشته اند،آثار آشفتگي در هر دوي آنان آشكار و مارتيني،برخلاف هميشه خاموش و

عبوس بود.

جما نگاهي كرد و پرسيد:ترتيب همه چيز را داده ايد؟

- آري،مقداري پول هم براي مسافرت شما آورده ام.اسب ساعت يك بعد از نيمه شب در جلو راهدارخانه پونت

روسو آماده خواهد بود.

- ديروقن نيست؟شما بايد صبح قبل از آنكه مردم بيدار شوند به سان لورنزو رسيده باشيد.

- همين طور خواهد شد،اسب بسيار تندروي است و حال چون ممكن است كسي مرا ببيند نمي خواهم اينجا را ترك

كنم.جلو خانه ام جاسوسي مراقب است و گمان مي كند كه من در خانه هستم.

- چگونه توانستيد بي آنكه شما را ببيند از خانه خارج شويد؟

- از پنجره آشپزخانه به باغچه و از آنجا به روي ديوار باغ ميوه همسايه.همين مسأله سبب شد تا اين اندازه آمدنم

به تأخير افتد.ناگزير بودم او را اغفال كنم.صاحب اسب را گذاشتم كه همه شب را با چراغي روشن در اتاق كارم

بماند.هنگامي كه جاسوس چراغ را از پنجره و سايه مردي را بر پرده ببيند كاملا ً اطمينان مي يابد كه امشب در

خانه مشغول نوشتن هستم.

- پس تا موقع رفتن به راهدارخانه اينجا خواهيد ماند؟

- آري،ديگر نمي خواهم امشب در خيابان ديده شوم.مارتيني سيگار مي كشي؟مي دانم كه سينيورا بولا از دود

ناراحت نمي شوند.

- من اينجا نخواهم بود كه ناراحت شوم،بايد پايين بروم و در غذا به كتي كمك كنم.

پس از رفتن او مارتيني از جا برخاست و در حالي كه دستها را به پشت نهاده بود شروع به جلو و عقب رفتن

كرد.خرمگس سيگار مي كشيد و خاموش به نم نم باران مي نگريست.

مارتيني در برابر او توقف كرد و گفت:ريوارز!اما چشمانش به زمين دوخته شده بود:او را به چه نوع كاري مي

خواهي بكشاني؟

خرمگس سيگار را از دهانش برداشت و يك رشته دود طويل بيرون داد:خود او انتخاب كرده است،بدون آنكه از

طرف كسي وادار شده باشد.

- آري،آري... مي دانم.ولي بگو...(ساكت شد.)

- هر چيز را بتوان به تو مي گويم.

- بسيار خوب،پس... من اطلاع زيادي از جزئيات اين كارها در آن كوهها ندارم،آيا مي خواهي او را در يك مخاطره

جدي داخل كني؟

- حقيقتش را مي خواهي؟

- البته.

- پس،آري.

مارتيني برگشت و به قدم زدن ادامه داد.باز بلافصله ايستاد:سوال ديگري از تو دارم.البته اگر ميل نداشته باشي مي

تواني پاسخ ندهي اگر پاسخ دادي بايد صادقانه باشد،تو عاشق او هستي؟

خرمگس بدون عجله خاكستر سيگارش را ريخت و خاموش به كشيدن آن ادامه داد.

- بدين ترتيب... مايل نيستي پاسخ بدهي؟

- نه،مايلم،ولي فكر مي كنم اين حق را داشته باشم كه از تو بپرسم چرا اين سوال را مي كني.

- چرا!خدايا،مرد،نمي تواني بفهمي چرا؟

- آه!سيگارش را انداخت و يكنواخت به مارتيني خيره شد.عاقبت آرام و ملايم گفت:آري من عاشق او هستم.اما فكر

نكن كه مي خواهم با او معاشقه كنم،ناراحت هم نباش فقط مي روم كه...

صدايش در زمزمه عجيب و ضعيفي محو شد.مارتيني يك قدم نزديكتر آمد:فقط مي روي كه...

- بميرم.

با نگاهي سرد و ثابت به مقابلش خيره مي نگريست گويي ديگر مرده بود.هنگامي كه باز به حرف آمد صدايش به

نحو عجيبي بيروح و يكنواخت بود:نيازي نيست كه او قبلا ً ناراحت كني ولي براي من كوچكترين شانسي موجود

نيست.براي هركسي خطرناك است او هم اين را مي داند اما قاچاقچيان منتهاي كوشش خود را براي جلوگيري از

دستگيري او به كار خواهند برد. گرچه اندكي خشنند ولي مردمان خوبي هستند.اما در مورد من،طناب بر گردنم

افتاده است و هنگامي كه از مرز بگذرم گره را خواهم كشيد.

- ريوارز منظورت چيست؟البته خطرناك است،مخصوصا ً براي تو،اين را مي دانم،ولي پيش از اين بارها از مرز

گذشته و همواره موفق شده اي.

- آري،ولي اين بار شكست مي خورم.

- براي چه،از كجا مي تواني بداني؟

خرمگس اندوهگين تبسم كرد:آيا آن داستان آلماني را به ياد داري كه مي گويد مردي پس از ديدن همزاد خود مرد؟

نه؟ يك شب آن را در حالي كه دستها را نااميدانه به هم مي فشرد در گوشه اي خلوت ديد.باري دفعه گذشته،همزاد

خود را در كوهها ديدم،هنگامي كه از مرز بگذرم ديگر بازنخواهم گشت.

مارتيني به نزد او آمد و دستي بر پشت صندليش نهاد:ريوارز گوش كن!من يك كلمه از اين مطالب ماوراء الطبيعه

را نمي فهمم،ولي يك چيز را درك مي كنم،اگر نسبت به آن اين گونه احساس مي كني،حالت مساعدي براي رفتن

نداري.مطمئن ترين راه براي دستگير شدن اين است كه انسان معتقد باشد كه دستگير مي شود.تو بايد بيمار يا

ناخوش باشي كه اين گونه تخيلات عجيب را به مغزت راه مي دهي.چطور است كه من به جاي تو بروم؟هرگونه كار

عملي را كه در آنجا بايد بشود مي توانم انجام دهم،مي تواني پيامي هم براي افرادت بفرستي و توضيح دهي كه...

- و بگذارم كه تو در عوض من كشته شوي؟بسيار زيركانه خواهد بود.

- معلوم نيست كه من كشته شوم!مرا مانند تو نمي شناسند.وانگهي حتي اگرمن...

حرف خود را قطع كرد.خرمگس نيز با نگاهي سرد و كنجكاو به او خيره شد.مارتيني فروافتاد.

با لحن كاملا ً واقعي گفت:به احتمال زياد،فقدان تو بيش از فقدان من او را ناراحت مي كند. ريوارز،به علاوه اين

يك كار عمومي است و ما بايد آن را از نظر فايده اش بررسي كنيم،سود بيشتر براي تعداد بيشتر.فايده نهايي تو-

همان نامي نيست كه اقتصاددانان به آن داده اند؟- از من بيشتر است،من آن قدر عقل دارم كه آن را درك كنم.

هرچند دليلي ندارم كه به خصوص از تو خوشم بيايد.تو از من والاتري،من اطمينان ندارم كه تو از من بهتر باشي

ولي از تو كارهاي بيشتري ساخته است و مرگ تو ضايعه اي عظيمتر از مرگ من خواهد بود.

نحوه صحبت او چنان بود كه گويي در بورسي پيرامون سهام مشغول بحث است.خرمگس لرزان سربرداشت،انگار

سردش بود.

- آيا تا زماني كه قبرم دهان بگشايد و مرا ببلعد به انتظارم خواهي ماند؟

و اگر بايد بميرم،ظلمت را همچون عروسي در آغوش مي گيرم...

مارتيني گوش كن،من و تو حرفهاي بيهوده اي مي زنيم.

مارتيني با خشونت گفت:تو،البته.

- آري،تو نيز همچنين،به خاطر خدا نگذار مانند دون كارلوس و ماركيز پوزا دست به يك جانبازي شاعرانه بزنيم.

اكنون قرن نوزدهم است و اگر مردن كار من باشد من بايد بميرم.

- و گمان مي كنم اگر زنده بودن كار من باشد،من بايد زنده بمانم.ريوارز تو خوشبخت تري.

- آري.خرمگس به طور مختصر تأكيد كرد:من هميشه خوشبخت بوده ام.

هردو خاموش تا چند لحظه سيگار كشيدند،سپس به بحث در جزئيات كار پرداختند.هنگامي كه جما براي دعوت به

شام آمد سيما و رفتارشان به هيچ وجه نشان نمي داد كه گفتگوي آنان غير عادي بوده است.پس از شام تا ساعت

يازده سرگرم بحث درباره نقشه ها و گذاردن قرارهاي لازم شدند.در اين موقع مارتيني ازجا بلند شد و كلاهش را

برداشت:ريوارز،من به خانه مي روم و شنل سفري خود را مي آورم.به نظر من در آن كمتر از اين لباس قابل

تشخيص خواهي بود،همچنين مي خواهم بازديد كوتاهي به عمل آورم تا مطمئن شوم كه قبل از حركت جاسوسي در

اين حوالي نباشد.

- با من به راهدارخانه مي آيي؟

- آري،در صورتي كه تو را تعقيب كنند چهارچشم بهتر از دو چشم است.ساعت دوازده باز خواهم گشت.قطعا ً بدون

من حركت نخواهي كرد.جما بهتر است براي آنكه كسي را با زنگ زدن بيدار نكنم كليد را همراه ببرم.

هنگامي كه كليد را مي گرفت جما در چشمانش نگريست.دريافت كه او به منظور تنها گذاردن وي و خرمگس اين

بهانه را اختراع كرده است:من و تو فردا با هم صحبت خواهيم كرد،فردا صبح هنگامي كه بسته بندي من تمام شود

فرصت خواهيم داشت.

- آري،فرصت زيادي خواهيم داشت.ريوارز،دو يا سه مطلب جزئي است كه مي خواهم پيرامون آنها از تو سوالاتي

بكنم،ولي تا راهدارخانه مي توانيم در آن باره گفتگو كنيم.جما بهتر است كتي را روانه بستر كني و هردوي شما تا

آنجا كه مي توانيد ساكت باشيد.خوب،تا ساعت دوازده خدانگهدار.

با تبسم و اشاره كوچكي بيرون رفت.براي‌ آنكه همسايه ها بدانند كه مهمان سينيورا بولا رفته است در را محكم به

هم زد.

جما به آشپزخانه رفت تا به كتي شب به خير بگويد و با قهوه سياهي كه روي سيني نهاده بود بازگشت:ميل داري

اندكي استراحت كني؟بقيه شب را نمي تواني بخوابي.

- نه عزيزم!در سان لورنزو هنگامي كه افراد مشغول تهيه لباس مبدل هستند مي خوابم.

- پس قدري قهوه بنوش.يك دقيقه صبر كن،مقداري بيسكويت برايت خواهم آورد.

هنگامي كه جما در كنار بوفه زانو زد،خرمگس ناگهان بر شانه او خم شد:اينها چيست؟خامه هاي شكلاتي و آب

نبات انگليسي!عجب!اين تشريفات يك پادشاه است!

جما سربرداشت و به لحن پرحرارت او لبخند ملايمي زد:به شيريني علاقه داري؟اينها را هميشه براي سزار نگه

مي دارم،در مقابل هر نوع شيريني يك كودك به تمام معني است.

- ر... ر... راستي؟خوب،فردا بايد مقداري براي او تهيه كني و اينها را به من بدهي تا با خود ببرم.نه،بگذار آب

نباتها را در جيبم ب‍... ب‍... بگذارم،اينها مرا در مقابل همه شاديهاي از دست رفته زندگيم تسلي خواهند داد.ا... ا...

اميدوارم روزي كه مرا به دار مي آويزند قدري آب نبات بدهند تا بمكم.

- اقلا ً بگذار قبل از آنكه آنها را در جيب مي گذاري يك جهبه مقوايي برايشان پيدا كنم!چسبناك مي شوي!شكلاتها را

هم بگذارم؟

- نه،مي خواهم آنها را اكنون با تو بخورم.

- ولي من از شكلات خوشم نمي آيد،و مي خواهم بيايي و مانند يك موجود عاقل بنشيني.به احتمال زياد تا قبل از

آنكه يكي از ما كشته شود مجال يك گفتگوي آرام نخواهيم داشت،و ...

خرمگس زيرلب زمزمه كرد:از شكلات خوشش نمي آيد!پس من بايد تنها همه را بخورم.اين مانند شام يك اعدامي

است،اين طور نيست؟امشب بايد به همه هوسهاي من با خوشرويي پاسخ دهي.قبل از همه از تو مي خواهم كه

روي اين صندلي راحتي بنشيني و همان طور كه گفتي من استرحت كنم،اينجا دراز مي كشم و راحت خواهم بود.

خرمگس پيش پاي جما خود را به روي قالي پايين كشيد،آرنجهايش را به صندلي تكيه داد و به چهره او نگريست:

چقدر رنگت پريده است!براي اين است كه زندگي را سخت مي گيري و از شكلات خوشت نمي آيد...

- فقط براي پنج دقيه جدي باش!وانگهي،موضوع مرگ و زندگي در پيش است.

- عزيزم،حتي براي دو دقيقه هم جدي نخواهم بود،مرگ و زندگي هيچ كدام ارزش آن را ندارند.

هر دو دست او محكم به دست گرفته بود و با نوك انگشتانش آنها را نوازش مي داد:مينروا، اينقدر جدي نگاه

نكن!چيزي نمانده است كه به گريه ام اندازي و بعد متأسف شوي.دلم مي خواهد بازهم تبسم كني،لبخند بسيار نشاط

انگيز و بي نظيري داري.خوب،عزيزم با من اوقات تلخي نكن!بيا بيسكويتهايمان را مانند دو بچه خوب بدون آنكه بر

سر آن نزاع كنيم بخوريم،چون فردا خواهيم مرد.

خرمگس بيسكويتي را از بشقاب برداشت،به دقت آن را دو نيم كرد و زينت شكري روي آن را با دقتي ترديدآميز از

ميان شكست.

- اين هم نوعي مراسم مذهبي است،مانند مراسمي كه مردم پرهيزكار در كليسا دارند." بگير تناول كن،اين تن من

است." مي داني ما نيز بايد از يك جام شراب بنوشيم،آري،اين طور.اين را به يادگار انجام بده...

جما جام را روي ميز نهاد.تقريبا ً با هق هق گفت:نگو!خرمگس سربرداشت و باز دو دست او گرفت.

- پس ساكت!بگذار اندكي آرام باشيم.هنگامي كه يكي از ما بميرد ديگري اين لحظه را به ياد خواهد داشت..ما اين

دنياي پرهياهو و سختگيري را كه در گوشهايمان زوزه مي كشد،فراموش خواهيم كرد.دست در دست،با يكديگر

خواهيم رفت،به دهليزهاي اسرارآميز مرگ قدم مي گذاريم و در ميان شقايقها مي آساييم.آهسته!ديگر كاملا ً ساكت

خواهيم بود.

سر بر زانوي جما نهاد و چهره خود را پوشاند.جما خاموش روي او خم شد،و دست بر موي سياهش كشيد.بدين

ترتيب زمان سپري مي شد،هيچ كدام نه حركتي مي كردند و نه حرفي مي زدند.

سرانجام جما گفت:عزيزم،نزديك دوازده است- خرمگس سربرداشت- بيش از چند دقيقه فرصت نداريم.مارتيني هم

اكنون بازمي گردد،شايد هرگز يكديگر را نبينيم.حرفي نداري كه به من بگويي؟

خرمگس آهسته از جا برخاست و به سمت ديگر اتاق رفت.سكوتي كوتاه برقرار شد.

با صدايي كه به سختي شنيده مي شد گفت:حرفي دارم... حرفي كه... كه به تو بگويم...

توقف كرد،نزديك پنجره نشست و چهره اش را ميان دو دست پنهان ساخت.

جما گفت:از مدتها پيش مصمم بودي كه رحيم باشي.

- در زندگي خود رحم زيادي نديده ام،ابتدا هم... تصور مي كردم كه... تو در غم آن نيستي...

- حالا كه چنين تصوري نمي كني؟

جما لحظه اي منتظر او شد تا صحبت كند،آنگاه طول اتاق را پيمود و در كنارش ايستاد.به نجوا گفت:بالاخره حقيقت

را به من بگو.فكر كن،اگر تو كشته شوي و من زنده بمانم... بايد به زندگي ادامه دهم و هرگز ندانم كه... هرگز

كاملا ً يقين نداشته باشم كه...

خرمگس دو دست او را گرفت و محكم فشرد:اگر من كشته شوم... مي داني هنگامي كه به آمريكاي جنوبي رفتم...

اين هم مارتيني!

با يكه اي شديد كنار كشيد و در اتاق را كاملا ً گشود.مارتيني مشغول كشيدن كف چكمه هايش به روي بوريا بود.

- طبق معمول،درست سر ثانيه!مارتيني تو كرونومتر جا... جانداري هستي.ش‍... شنل سفري اين است؟

- آري،و دو سه چيز ديگر.تا آنجا كه مي توانستم آنها را خشك نگهداشتم،اما باران شديدي مي بارد.متأسفانه سفر

ناراحت كننده اي در پيش داري.

- اهميتي ندارد.خيابان خلوت است؟

- آري،طاهرا ً همه جاسوسان به بستر رفته اند.در چنين شب شومي چندان تعجبي هم ندارد. جما اين قهوه

است؟بايد قبل از آنكه زير باران برود چيز گرمي بنوشد والا،سرما خواهد خورد.

- قهوه سياه است،بسيار هم غليظ.قدري شير مي جوشانم.

ضمن اينكه دندانها و دستها را براي آنكه به گريه نيافتد برهم مي فشرد،به آشپزخانه رفت. هنگامي كه با شير

بازگشت،خرمگس شنل را پوشيده و مشغول بستن گترهايي‌ بود كه مارتيني آورده بود.ايستاده فنجاني قهوه نوشيد و

كلاه لبه بلند سواري برداشت:مارتيني،گمان مي كنم وقت حركت است،براي احتياط بايد قبل از رفتن به راهدارخانه

دوري بزنيم.سينيورا فعلا ً خدا نگهدار،پس روز جمعه شما را در فورلي ملاقات خواهم كرد،مگر اينكه اتفاق به

خصوصي پيش بيايد.يك دقيقه صبر كنيد آدرس ا... اين است.

برگي از دفترچه جيبي اش پاره كرد و چند كلمه با مداد روي آن نوشت.جما با صداي محزون و آهسته اي گفت:قبلا ً

آن را مي دانستم.

- مي دانستيد؟بسيار خوب.به هرحال اين است.مارتيني بيا هيس... س... س!نگذار در صدا كند! آهسته پايين رفتند.

هنگامي كه در خانه پشت سر آنان صدا كرد جما به اتاق بازگشت و بي اختيار كاغذي را كه او در دستش نهاده بود

گشود.

زير آدرس نوشته شده بود:آنجا همه چيز را به تو خواهم گفت.

آن روز در بريزيگلا جمعه بازار بود،روستاييان با مرغها و خوكها فرآورده هاي لبنيات و گله هاي كوهي نيمه

وحشي خود از روستاها و دهكده هاي آمده بودند.محل جمعه بازار مملو از جمعيتي بود كه دائما ً در رفت و آمد

بودند،مي خنديدند،شوخي مي نمودند،و انجير خشك،كيك هاي ارزان و تخمه آفتاب گردان داد و ستد مي كردند.

كودكان آفتاب سوخته و پابرهنه،صورت خود را در زير آفتاب سوزان روي سنگفرش نهاده ولو شده بودند،حال آنكه

مادرانشان با سبدهاي كره و تخم مرغ در سايه درختان نشسته بودند. منسينيور مونتانلي كه براي گفتن "صبح به

خير" بيرون آمده بود،ناگهان توسط گروهي پرسرو صدا احاطه شد.آنان دسته هاي بزرگي از شقايق سرخ،سوسن

و نرگس سفيد دامنه كوه را براي پذيرش او بالا گرفته بودند.مردم علاقه او را به گلهاي وحشي،همچون نادانيهاي

كوچكي كه جلوه بخش هر مرد دانايي است،از روي مهر ناديده مي گرفتند.اگر شخص ديگري كه كمتر مورد علاقه

عموم بود خانه خود را از گياهان وحشي پر مي كرد،به او مي خنديدند،اما " كاردينال مقدس! "مي توانست اعمال

عجيب بي ضرري انجام دهد.

مونتانلي ضمن آنكه ايستاد تا دست نوازش بر سر كودكي بكشد گفت:خوب،ماريوچيا،از دفعه گذشته كه تو را ديدم

بزرگتر شده اي.روماتيسم مادربزرگ چطور است؟

- عاليجناب تازگيها بهتر شده،اما حالا مادر حالش خوب نيس.

- از شنيدن آن متأسفم.به مادر بگو يك روز به اينجا بيايد تا ببيند آيا دكتر جورداني مي تواند كاري برايش انجام

دهد.جايي براي او پيدا خواهم كرد،شايد تنوع برايش مفيد باشد.لويجي،مثل اينكه بهتري چشمهايت چطور است؟

ضمن گفتگو با كوه نشينان پيش مي رفت.او هميشه نام و سن اطفال،ناراحتي آنان و والدينشان را به خاطر

داشت،و با توجهي مهرآميز مي ايستاد و از سلامتي ماده گاوي كه در كريسمس بيمار شده يا عروسكي كه در جمعه

بازار زير چرخ ارابه له شده بود جويا مي گشت.

پس از آنكه به قصر بازگشت،كار بازار شروع شد.مرد لنگي با يك پيراهن آبي،در حالي كه دسته اي موي سياه

روي گونه چپ داشت،آرام به طرف يكي از غرفه ها رفت وبه زبان ايتاليايي بسيار نامطبوعي ليموناد خواست.زني

كه آن را مي ريخت نگاهي به او انداخت و گفت: تو اهل اين نواحي نيستي.

- نه من اهل كورسيكام.

- دنبال كار مي گردي؟

- آره،فصل علف چيني خيلي نزديكه،يه آقايي كه نزديكاي راونا مزرعه داره اون روز به باستيا اومد و به من گفت

كه اونجا كار زياده.

- اميدوارم همين طور باشه،حتم دارم.اما اين طوفا اوضاع خوب نيس.

- مادر،تو كورسيكا بدتره.نميدونم كار ما فقير بيچاره ها به كجا ميكشه.

- تنها به اينجا اومدي؟

- نه،رفيقم همرام اومده،اوناهاش،پيرن سرخ پوشيده؟

Paolo Hola

ميكل پس از شنيدن نام خود،در حالي كه دستهايش را در جيب خود برده بود،پيش آمد.عليرغم موي مصنوعي

سرخي كه براي شناخته نشدن گذاشته بود،يك كورسيكايي به تمام معني به نظر مي رسيد.خرمگس نيز به نقش خود

كاملا ً شباهت داشت.همراه يكديگر در بازار به راه افتادند. ميكل از ميان دندانهايش سوت مي زد،خرمگس درحالي

كه پايش را به منظور كمتر نشان دادن لنگي اش روي زمين مي كشيد،بسته اي بر دوش به زحمت پيش مي رفت.

آن دو در انتظار يك پيك مخفي بودند كه قرار بود دستورهاي مهم به وي داده شود.

ميكل ناگهان به نجوا گفت:ماركون آنجاست،سوار اسب،در گوشه.خرمگس كه هنوز بسته را حمل مي كرد پاي

كشان به طرف سوار رفت.

دست به كلاه ژنده اش برد،انگشتي روي دهنه كشيد و گفت:آقا احتياجي به يه علف خشك كن ندارين؟اين علامتي

بود كه قبلا ً روي آن توافق شده بود.سوار نيز كه ظاهرا ً به نظر مي رسيد مباشر يك مالك بزرگ باشد،پياده شد و

دسته جلو را بر گردن اسب انداخت:برادر چه نوع كاري مي تواني بكني؟

خرمگس با كلاه خود بازي كرد.گفت:آقا مي تونم علف بچينم،پرچين درس كنم.و بدون وقفه اي در كلامش يكسر

ادامه داد:ساعت يك صبح در دهانه غار گيرو.بايد دو اسب خوب و يك ارابه داشته باشي.در داخل غار منتظر خواهم

بود،آقا زمينم مي تونم بكنم...

- كافيست،من فقط يك علف چين مي خواهم.قبلا ً اين كار را كرده اي؟

- يه بار آقا.توجه كن،بايد كاملا ً مسلح بيايي،ممكن است با يك اسواران سبك برخورد كنيم.از جاده جنگل نرو،در

جاده ديگر امنيت بيشتري داري.اگر به جاسوسي برخورد كردي با او بحث نكن،فورا ً آتش كن،آقا از اين كار خيلي

خوشحال ميشم.

- آري،شايد.اما من يك علف چين با تجربه مي خواهم،نه،امروز هيچ پول خرد ندارم.

گداي بسيار ژنده پوشي با ناله اي يكنواخت و غم انگيز دولا دولا به طرف آنان پيش آمده بود:به نام مريم باكره،به

يك كور بيچاره رحم كنين،زود از اينجا برويد.يك اسواران سبك به اين طرف مي آيد،مقدس ترين ملكه آسمان،باكره

مطهره،ريوارز آنان در تعقيب تو هستند.دو دقيقه ديگر به اينجا مي رسند،اميدوارم مقدسين به شما عوض بدن،بايد

به سرعت بگريزي،در هر گوشه جاسوسي هست.بيهوده است كه بخواهي بدون ديده شدن فرار كني.

ماركون دسته جلو را در دست خرمگس لغزاند.

- عجله كن! به سمت پل بران و اسب را رها كن،در دربند مي تواني مخفي شوي.ما همه مسلحيم، براي ده دقيقه

مي توانيم راه آنان را سد كنيم.

- نه،بچه ها نمر خواهم شما دستگير شويد.كنار هم بايستيد.همه شما،و به دنبال من منظم آتش كنيد.به طرف

اسبهايمان حركت كنيم،آنجا بسته شده اند.نزديك پله هاي قصر،خنجرهايتان را آماده كنيد.با جنگ عقب نشيني مي

كنيم.هنگامي كه من كلاهم را پايين انداختم،افسارها را پاره كنيد و هركس روي نزديك ترين اسب بپرد.به اين شكل

ممكن است همه ما به جنگل برسيم.

با چنان زمزمه آهسته اي صحبت مي كردند كه حتي نزديكترين اطرافيان نيز حدس نمي زدند كه گفتگوي آنان

مربوط به چيزي جدي تر از علف چيني باشد.ماركون در حالي كه دهنه ماديانش را گرفته بود و او را مي كشيد،به

طرف اسبهاي بسته شده حركت كرد.خرمگس دولا دولا در كنار او را ه مي رفت.گدا نيز با دست دراز و ناله

يكنواخت آنان را تعقيب مي نمود. ميكل سوت زنانپيش آمد.گدا در حركت به او اطلاع داده بود او نيز آهسته اخبار را

به سه مرد روستايي كه در زير درختي مشغول خوردن پياز خام بودند رسانيد.هرسه بلافاصله ازجا برخاسته در پي

او به راه افتادند و قبل از آنكه توجه كسي به آنان معطوف گردد،هرهفت نفر دستها روي تپانچه مخفي،نزديك

اسبهاي بسته شده در كنار يكديگر ايستادند.

خرمگس شمرده و واضح گفت: تا من حركت نكرده ام خود را لو ندهيد ممكن است ما را نشناسند.پس از آنكه من

آتش كردم به طور منظم شروع كنيد.به سربازان تيراندازي نكنيد،پاي اسبها را شل كنيد.آن وقت نمي توانند ما را

تعقيب كنند.ضمن اينكه سه نفر تپانچه ها را پر مي كنيد،سه نفر ديگر آتش كنيد.اگر كسي ميان شما و اسبها قرار

گرفت او را بكشيد.من اسب قزل را بر مي دارم.هنگامي كه كلاهم را پايين انداختم هر نفر به راه خود برود.به خاطر

چيزي توقف نكنيد.

ميكل گفت:آمدند.خرمگس نيز هنگامي كه مردم دفعتا ً دست از دادوستد كشيدند با يك قيافه طبيعي و حيرتي احمقانه

رو برگرداند.

پانزده مرد مسلح آهسته به داخل بازار پيش راندند.آنان در عبور از ميان انبوه جمعيت با اشكالي بزرگ روبرو

بودند،و اگر به علت وجود جاسوسان در گوشه هاي ميدان نبود هر هفت مرد مي توانستند در مدتي كه توجه جمعيت

متوجه سربازان بود،پنهاني از آنجا بگريزند.

ميكل اندكي به خرمگس نزديكتر شد:نمي توانيم خارج شويم؟

- نه،جاسوسان ما را احاطه كرده اند،يكي از آنان هم مرا شناخته است.هم اكنون كسي را نزد سروان فرستاد تا

محل مرا به او اطلاع دهد.تنها شانس ما چلاق كردن پاي اسبهايشان است.

- جاسوس كدام است؟

- اولين مردي كه به سويش آتش مي كنم.همه حاضريد؟كوچه اي به طرف ما ساخته اند،مي خواهند يك دفعه حمله

كنند.

سروان بانگ زد:به نام پاپ،راه را باز كنيد!

جمعيت متعجب و حيرتزده عقب كشيد،و سربازان به سرعت به طرف دسته كوچكي كه نزديم پله هاي قصر ايستاده

بود حمله بردند.خرمگس تپانچه اي از زير جليقه اش بيرون كشيد و آتش كرد،نه به گروههايي كه پيش مي

آمدند،بلكه به جاسوسي كه به اسبها نزديك مي شد.گلوله به استخوان گردن او اصابت كرد و به پشت درافتاد.

بلافاصله پس از اين اعلام در حالي كه هفت مبارز به طور يكنواخت به اسبهاي بسته شده نزديك مي گرديدند شش

گلوله ديگر با توالي سريع آتش شد.

اسب يكي از سواران لغزيد و با سر به زمين خورد.يكي ديگر با شيهه اي هراس انگيز روي زمين درغلتيد.سپس

از ميان فريادهاي مردم وحشتزده بانگ آمرانه و رساي افسر فرمانده كه روي ركاب بلند شده و شمشيري بر بالاي

سر نگاه داشته بود،به گوش رسيد.:سربازان به اين سمت!

افسر روي زمين تلوتلو خورد و به عقب افتاد،خرمگس باز با نشانه گيري مرگبارش آتش كرده بود.رشته خون

باريكي از اونيفورم سروان فرو مي چكيد،ولي او با كوشش بسيار تعادل خود را حفظ كرد و پس از آنكه يال اسبش

را به چنگ گرفت وحشيانه فرياد زد:اگر نمي توانيد آن شيطان لنگ را زنده دستگير كنيد به قتلش برسانيد،او

ريوارز است!

خرمگس خطاب به رفقايش گفت:يك تپانچه ديگر،فورا ً!برويد!كلاهش را به زمين پرت كرد. درست به موقع

بود،زيرا شمشير سربازان به خشم آمده در پيش رويش برق مي زد.

- سلاحتان را زمين بگذاريد،همه شما!

كاردينال مونتانلي ناگهان در ميان جنگجويان قرار گرفته بود.يكي از سربازان با صدايي كه از وحشت تيز شده بود

فرياد زد:عاليجناب!خداي من،كشته خواهيد شد!

مونتانلي فقط قدمي نزديكتر آمد و روبروي تپانچه خرمگس قرار گرفت.اكنون پنج نفر از مبارزان سوار بر اسب به

سوي خيابان سربالا مي تاختند.ماركون بر روي ماديان خود پريد.

در لحظه حركت نگاهي به پشت سر انداخت تا ببيند كه آيا رهبرش نيازي به كمك دارد.اسب قزل در دسترس بود و

يك لحظه ديگر همه از خطر نجات مي يافتند.ولي به محض جلو آمدن آن مرد كه خرقه ارغواني

دربرداشت،خرمگس ناگهان متزلزل شد و دستش با تپانچه پايين افتاد.اين لحظه همه چيز را تعيين كرد.بلافاصله

محاصره گرديد و با شدت به زمين پرت شد،اسلحه نيز به وسيله پهناي شمشير سربازي از دستش پريد.ماركون با

ركاب به پهلوي ماديان خود زد،صداي سم اسب سربازان پشت سر وي دربالاي تپه تندرآسا به گوش مي رسيد،

بسيار بيهوده بود كه او هم بايستد و دستگير شود.هنگامي كه در حين تاخت روي زين برگشت تا اخرين گلوله را

براي نزديكترين تعقيب كننده خالر كند،خرمگس را ديد كه با چهره خونين به زير پاي اسبها،سربازان و جاسوسان

افتاده است و دشنامهاي وحشيانه اسيركنندگان و بانگ خشم و پيروزي را شنيد.

موناتنلي توجه نكرد كه چه حادثه اي رخ داده است،از پله پايين آمده بود و كوشش مي كرد تا مردم وحشتزده را

آرام سازد.بلافاصله پس از آنكه بر بالاي سر جاسوس زخمي توقف كرد، جنبش ناگهاني مردم وادارش ساخت تا

سربردارد.سربازان از ميدان مي گذشتند و زندانيشان را به وسيله طنابي كه به دستهايش بسته شده بود به دنبال

مي كشيدند.سيماي او از شدت درد و ناتواني كبود شده بود و به سختي نفس مي كشيد،با اين وصف رو به كاردينال

كرد و با آن لبهاي بيرنگ لبخندزنان به نجوا گفت:عاليجناب به شما تبريك مي گويم.

پنج روز بعد مارتيني به فورلي رسيد.از طرف جما به وسيله پست يك بسته آگهي چاپر دريافت كرد،علامتي كه روي

آن توافق شده بود تا هنگام نياز به حضور وي در يك حادثه ناگهاني به كار برده شود،و با به ياد آوردن گفتگوي

روي مهتابي بيدرنگ حقيقت امر را حدس زد.در تمام طول مسافرت مكررا ً به خود مي گفت:دليلي بر اين فرض كه

حادثه اي براي خرمگس روي داده باشد وجود ندارد،همچنين اهميت دادن به تخيلات واهي و كودكانه شخصي چنين

عصباني و خيالي بيهوده است.اما هرچه بيشتر عليه اين نظر با خود استدلال مي كرد،افكارش بيشتر به آن مشغول

مي شد.

هنگامي كه به اتاق جما داخل شد گفت:حدس زده ام كه ماجرا چيست،قطعا ً ريوارز دستگير شده است؟

- روز پنجشنبه در بريزيگلا بازداشت شده،تا آخرين نفس از خود دفاع كرده و فرمانده اسواران و يك جاسوس را

زخمي كرده است.

- مقاومت مسلحانه،كارش زار است!

- تفاوتي نمي كند،تاكنون آن قدر به خاطر يك تيراندازي تپانچه در مخاطره افتاده است كه اين يكي ديگر تأثير چنداني

در وضعش نداشته باشد.

- به نظر تو با او چه خواهند كرد؟

رنگ جما حتي از قبل هم بيشتر پريد:ّه نظر من ما نبايد منتظر بمانيم تا ببينيم كه آنان چه قصدي دارند.

- فكر مي كني قادر به اجراي يك نقشه فرار باشيم؟

- بايد اين كار را بكنيم.

مارتيني برگشت و دستها بر پشت به سوت زدن پرداخت.جما گذاشت كه او بدون دغدغه خاطر فكر كند.

خاموش نشسته و سرش را به پشت صندلي تكيه داده بود،و با نگاهي پابت و جذبه اي اندوهناك به نقطه اي نامعلوم

مي نگريست.هرگاه كه سيمايش چنين حالتي به خود مي گرفت به افسردگي دورر شباهت پيدا مي كرد.

مارتيني لحظه اي از قدم زدن بازايستاد و پرسيد:او را ديده اي؟

- نه،قرار بود صبح فرداي آن روز در اينجا با من ملاقات كند.

- آري به خاطر دارم،اكنون كجاست؟

- در دژ،شديدا ً محافظت مي شود و مي گويند كه در زنجير است.

مارتيني قيافه بي اعتنايي به خود گرفت:اين مهم نيست،يك سوهان خوب او را ازقيد هر مقدار زنجير هم كه باشد

آزاد خواهد ساخت.كاش زخمي نباشد...

- ظاهرا ً اندكي آسيب ديده است،ولي تا چه حد،دقيقا ً اطلاعي ندارم.به نظر من بهتر است شرح آن را از از خود

ميكل بپرسي،او در موقع دستگيري حضور داشت.

- چرا خود او دستگير نشد؟ريوارز را در خطر گذاشت و گريخت؟

- تقصير او نبود.او نيز به اندازه همه جنگيد و دستورها را جزء به جزء اجزا كرد.بايد گفت همه آنان چنين كردند.

تنها كسي كه به نظر مي رسد فراموش كرده و يا در آخرين لحظه مرتكب اشتباه شده،خود ريوارز است.روي همه

رفته نكته مبهمي در آن به چشم مي خورد. لحظه اي صبر كن،ميكل را صدا مي زنم.

جما از اتاق خارج شد و بلافاصله با ميكل و يك كوه نشين چهارشانه بازگشت:اين ماركون- اسم او را شنيده اي؟-

يكي از قاچاقچيان است.هم اكنون به اينجا رسيد و شايد بتواند اطلاع بيشتري به ما بدهد.ميكل،اين سزار مارتيني

است كه درباره اش با تو صحبت كردم.مايل هستي جريان را،تا آنجا كه ديده اي تعريف كني؟

ميكل شرح كوتاهي از نزاع با اسواران را بيان كرد و نتيجه گرفت:من نمي فهمم كه چگونه اين امر اتفاق افتاد.

اگر فكر مي كرديم كه دستگير مي شود هيچ يك او را ترك نمي گفتيم،اما دستورهايش كاملا ً صريح بود،و ما هرگز

به خاطرمان خطور نمي كرد كه او پس از انداختن كلاهش منتظر بماند تا محاصره اش كنند.نزديك اسب قزل بود- او

را ديدم كه افسار بريد- و شخصا ً قبل از آنكه سوار شوم يك تپانچه پر به او دادم.تنها حدسي كه مي توانم بزنم اين

است كه هنگام سوار شدن- چون لنگ است- پايش لغزيده باشد.ولي حتي در آن حال هم مي توانست تيراندازي كند.

ماركون دخالت كرد:نه،چنين نبود،نمي خواست سوار شود.من آخرين نفري بودم كه بايد مي رفتم زيرا ماديانم به

علت تيراندازي رم مر كرد،و برگشتم تا ببينم آيا سالم است.اگر به خاطر كاردينال نبود به خوبي مي توانست نجات

پيدا كند.

جما آهسته با تعجب گفت:آه!و مارتيني با حيرت تكرار كرد:كاردينال؟

- آري،او خود را به جلوي تپانچه انداخت،مرده شويش ببرد!گمان مي كنم ريوارز ترسيده باشد زيرا آن دستش را كه

تپانچه داشت انداخت و ديگري را اين طور بالا گرفت- پشت مچ دست چپش را روي چشمانش قرار داد- البته آنان

هم به طرف او حمله بردند.

ميكل گفت:اين برايم قابل درك نيست.از ريوارز بعيد است كه در يك لحظه حساس تسلط بر خود را از دست بدهد.

مارتيني اظهار داشت:شايد از ترس كشتن يك مرد غيرمسلح تپانچه اش را پايين آورده است. ميكل شانه هايش را

بالا انداخت:اشخاص غيرمسلح نبايد در وسط يك نزاع دخالت كنند.جنگ جنگ است.اگر ريوارز به جاي آنكه بگذارد

خودش مانند يك موش خانگي دستگير شود گلوله اي در بدن عاليجناب داخل مي كرد،يك مرد شرافتمند بيشتر و يك

كشيش كمتر مي شد.

رويش را برگرداند و سبيلش را به دندان گرفت.از شدت خشم نزديك بود به گريه درافتد. مارتيني گفت:به هر حال

كاري است شده و سودي هم ندارد كه ما وقت خود را با بحث در چگونگي آن اتفاق هدر دهيم.مسأله اين است كه

چگونه بايد ترتيب فرار او را بدهيم.من گمان مي كنم همه شما مايل به شركت در اين خطر باشيد؟ميكل حتي آن

فروتني را نكرد كه به اين سوال زايد پاسخ دهد.قاچاقچي نيز فقط با خنده كوتاهي گفت:اگر برادرم هم مايل نبود او

را با گلوله مي كشم.

- بسيار خوب،قدم اول،آيا شما نقشه اي از دژ داريد؟

جما كشويي را گشود و چند صفحه كاغذ از آن بيرون كشيد:من همه نقشه ها را رسم كرده ام. اينجا طبقه زيرين

دژ،اينها طبقه اول و دوم برجها،اين هم نقشه باروها.اين خيابانها به دره منتهي مي شوند.اينجا نيز كوره

راهها،مخفيگاه هاي كوهها و راهروهاي زيرزميني است.

- مي دانيد كه او در كدام يك از برجهاست؟

- برج شرقي؛در يك اتاق گرد با پنجره هاي آهني مشبك.روي نقشه آن را مشخص كرده ام.

- اين اطلاعات را چگونه به دست آوردي؟

- از مردي ملقب به جيرجيرك،يك سرباز گارد،او عموزاده جسيمر يكي از افراد شماست.

- در اين مورد سرعت به خرج داده ايد.

- فرصتي نيست كه از دست برود.جينو بلافاصله به بريزيگلا رفت،مقداري از اين نقشه ها را هم قبلا داشتيم.ليست

مخفيگاهها توسط خود ريوارز تهيه شده بود،از نوشته مي توانيد تشخيص دهيد.

- سربازان گارد چه نوع اشخاصي هستند؟

- اين را تاكنون نتوانسته ايم دريابيم،جيرجيرك تازه به اين دژ آمده است و اطلاعي در مورد افراد ديگر ندارد.

- بايد از جينو بپرسيم كه خود جيرجيرك چگونه آدمي است.اطلاعي از قصد حكومت در دست هست؟احتمال دارد كه

ريوارز در بريزيگلا محاكمه شود،يا به راونا منتقل مي گردد؟

- اين را نمي دانم.البته راونا شهر عمده ايالت است و به موجب قانون فقط دعاوي مهم مي تواند در دادگاه بدوي

آنجا رسيدگي شود.ولي در ايالات چهارگانه قانون اهميت چنداني ندارد،به ميل اشخاصي كه قدرت دارند بستگي

دارد.

ميكل دخالت كرد:او را به راونا نخواهند برد.

- به چه دليلي اين فكر را مي كني؟

- به آن اطمينان دارم.سرهنگ فراري،فرماندار نظامي بريزيگلا عموي آن افسري است كه به دست ريوارز زخمي

شده است.او يك درنده كينه جوست و هيچ فرصتي را براي انتقام گرفتن از دشمن از دست نمي دهد.

- به نظر تو او كوشش خواهد كرد كه ريوارز را در اينجا نگه دارد؟

- به نظر من او كوشش خواهد كرد كه ريوارز را اعدام كند.

مارتيني سريعا ً نظري به جما افكند.رنگ جما بسيار پريده بود،اما سيمايش با اين كلمات تغييري نكرد.ظاهرا ً اين

نظر براي او تازگي نداشت.

به آرامي گفت:مشكل بتواند بدون تشريفات اداري اين كار را بكند.ولي امكان دارد به بهانه اي يك دادگاه نظامي

تشكيل دهد و بعد با اظهار اينكه آرامش شهر بدان نياز داشت خود را موجه جلوه دهد.

- در مورد كاردينال چطور؟او با چنين كاري موافقت مي كند؟

- او در امور نظامي حق دخالت ندارد.

- نه،اما نفوذ زيادي دارد.بي شك فرماندار بدون موافقت او چنين قدمي برنمي دارد.

ماركون سخن او را قطع كرد:هرگز موافقت او را به دست نخواهد آورد.مونتانلي با هرگونه محاكمه نظامي و

چيزهايي از آن قبيل مخالف بود،مادام كه ريوارز را در بريزيگلا نگاه دارند هيچ حادثه جدي اتفاق نمي افتد.

مونتانلي هميشه جانب زنداني را مي گيرد.آنچه من از آن مي ترسم بردن او به راوناست.اگر پايش به آنجا برسد از

دست رفته است.

ميكل گفت:ما نمي گذاريم به آنجا برود،مي توانيم ترتيب نجات او را در راه بدهيم،اما بيرون آوردنش از دژ مسأله

ديگري است.

جما گفت:به نظر من به انتظار فرصت انتقال او به راونا نشستن كار بي ثمري خواهد بود.ما بايد كوشش خود ار در

بريزيگلا به كار بريم و فرصتي هم نداريم كه از دست بدهيم.سزار بهتر است من و تو با هم نقشه دژ را بررسي

كنيم و ببينيم آيا مي توانيم تدبيري بيانديشيم.من طرحي در نظر دارم ولي نكته اي برايم لاينحل باقي مانده است.

ميكل از جا برخاست و گفت:ماركون بيا ما آنان را ترك مي كنيم تا روي طرحشان فكر كنند. امروز بعد از ظهر بايد

به فونيانو بروم و ميل دارم كه تو همراه من بيايي.وينجنزو آن فشنگها را نفرستاده است،در صورتي كه ديروز بايد

به اينجا رسيده باشد.

پس از رفتن آن دو مرد مارتيني به نزد جما رفت و خاموش دستش را پيش برد.جما براي لحظه اي انگشتان خود را

در دست او نگاه داشت و عاقبت گفت:سزار،تو هميشه يك دوست خوب و آماده خدمت در سختي بود هاي.

خوب،اكنون بيا پيرامون نقشه ها صحبت كنيم.

- من يك بار ديگر جدا ً به عاليجناب اطمينان مي دهم كه امتناعشان آرامش شهر را به خطر مي اندازد.

فرماندار كوشش نمود لحن محترمانه اي را كه شايسته يك مقام عالي كليسا بود حفظ كند،اما خشمي آشكار در

صدايش وجود داشت.كبدش خوب كار نمي كرد،زنش قرضهاي سنگيني بالا مي آورد،خلقش نيز در طول سه هفته

اخير شديدا ً تنگ شده بود.يك مردم عبوس و ناراضي كه طبيعت خطرناكشان روز به روز بيشتر هويدا مي گشت،يك

منطقه مملو از توطئه ها و مخفيگاه هاي اسلحه،يك پادگان غيركافي كه در وفاداريش ترديد بسيار داشت،و يك

كاردينال كه او را از روي دلسوزي به نام "مجسمه عناد معصومانه" براي آجودان خود توصيف كرده بود،تاكنون

درمانده اش ساخته بودند.اكنون نيز مسئوليت خرمگس،نمونه زنده عصيان،را بر عهده داشت.

خرمگس پس از آسيب رساندن به برادرزاده عزيز فرماندار و ارزنده ترين جاسوسان او،اين شيطان بدكار

اسپانيايي به دنبال توطئه اش در بازار با اغواي نگهبانان،درشتي با افسران بازپرس،و مبدل ساختن زندان به يك

جنجال خانه،به ماجراجويي هاي خود ادامه داد.اكنون سه هفته بود كه در دژ به سر مي برد و مقامات بريزيگلا قلبا

ً از كار خود ناراضي بودند.بارها او را تحت بازپرسي قرار دادند،اما پس از آنكه براي گرفتن اعتراف از او به هر

گونه تهديد، ترغيب و حيله اي كه نبوغشان اجازه مي داد توسل جستند،خرمگس باز به همان اندازه روز دستگيري

عاقل ماند.

رفته رفته،بر اين عقيده شدند كه شايد بهتر بود او را بيدرنگ به راونا مي فرستادند.به هر حال ديگر براي رفع

اشتباه بسيار دير بود.فرماندار هنگامي كه گزارش بازداشت را براي نماينده پاپ فرستاد،به عنوان يك التفات خاص

تقاضا كردكه به او اجازه داده شود تا در رسيدگي به اين قضيه شخصا ً نظارت نمايد،و چون تقاضايش با كمال لطف

مورد موافقت قرار گرفت بدون اعتراف خاضعانه به شكست خود نمي توانست عقب نشيني كند.

همان گونه كه جما و ميكل پيشبيني كرده بودند،فكر رفع اين مشكل به وسيله تشكيل يك دادگاه نظامي به عنوان تنها

راه حل رضايت بخش از نظر فرماندار گذشت،امتناع شديد كاردينال مونتانلي از تأييد اين راه حل آخرين قطره اي بود

كه كاسه خشم او را لبريز ساخت.فرماندار گفت:به نظر من اگر عاليجناب مي دانستند كه من و همكارانم از دست

او چه كشيده ايم،در اين مورد نظرتان تغيير مي كرد.من اعتراض وجداني نسبت به بي ترتيبي رويه هاي قضايي را

كاملا ً درك مي كنم و محترم مي شمارم،اما اين يك مورد استثنايي و مستلزم مقررات استثنايي است.

مونتانلي پاسخ داد:هيچ موردي وجود ندارد كه مستلزم بي عدالتي باشد،و محكوم كردن يك غيرنظامي با داوري يك

دادگاه سري نظامي،هم غيرعادلانه و هم غير قانوني است.

- عاليجناب قضيه بدين قرار است:اين زنداني آشكارا مرتكب چندين جنايت مهم گرديده است. در سوء قصد رسواي

ساوينيو شركت داشته،و اگر موفق نشده بود به توسكاني بگريزد دادگاه نظامي مأمور از جانب سينيور سپينولا

محققا ً او را در آن موقع كشته و يا براي اعمال شاقه فرستاده بود.از آن زمان تاكنون هيچ گاه دست از توطئه

برنداشته است.گفته مي شود كه او عضو با نفوذ يكي از خطرناكترين جمعيتهاي مخفي كشور است.درباره او ظن

شديدي مي رود كه با كشتار حداقل سه نفر از مأمورين پليس مخفي،اگر الهام دهنده نبوده موافقت كرده است. تقريبا

ً مي توان گفت،در حين قاچاق اسلحه گرم به ايالت دستگير شده است.مقامات را با يك مقاومت مسلحانه مواجه

ساخته و دو كارمند را در حين انجام وظيفه شديدا ً زخمي كرده است، و اكنون براي آرامش و نظم شهر يك تهديد

دائمي به شمار مي رود.مسلما ً در اين مورد يك دادگاه نظامي موجه است.

مونتانلي پاسخ داد:اين مرد مرتكب هر عملي شده باشد،باز محق است كه بر طبق قانون محاكمه شود.

- عاليجناب،سير عادي قانون زماني طولاني است،و در اين مورد هر لحظه ارزش بسياري دارد.علاوه بر هر چيز

من از بيم فرار او دائما ً در هراسم.

- اگر چنين خطري وجود دارد،بر شماست كه با دقت بيشتري از او نگهباني كنيد.

- عاليجناب من منتهاي كوشش خود را به كار مي برم ولي متكي به كادر زندان هستم،و به نظر مي رسد كه اين

مرد همه آنان را مسحور ساخته است.در عرض سه هفته،چهار بار نگهبانان را تعويض كرده ام،سربازان را آن

قدر تنبيه كرده ام كه ديگر خسته شده ام.همه چيز بي ثمر است.من نمي توانم از نامه بردن و آوردن آنان جلوگيري

كنم.احمقها عاشق او هستند، انگار زن است.

- بسيارعجيب است.بايد خصوصيت خارق العاده اي داشته باشد.

- شيطان صفتي خارق العاده اي دارد- معذرت مي خواهم عاليجناب اما به راستي اين مرد استعداد درهم شكستن

شكيبايي يك مقدس را دارد.مشكل مي توان قبول كرد،اما ناگزير بودم كه بازپرسي را شخصا ً اداره كنم،زيرا افسر

مربوطه ديگر نمي توانست آن را تحمل كند- چرا؟ عاليجناب،تشريحش مشكل است،ولي اگر يك بار مي شنيدند كه

چگونه صحبت مي كند متوجه مي شديد.انسان گمان مي كند كه افسر بازپرس مجرم است و او قاضي.

- اما او مرتكب چه عمل مخوفي مي تواند بشود؟البته مي تواند از دادن پاسخ به سوالات شما امتناع ورزد،ولي جز

سكوت سلاحي ندارد.

- و زباني،همچون تيغ.عاليجناب همه ما فاني هستيم و اغلب در عمر خود مرتكب خطاهايي شده ايم كه ميل نداريم

كوس رسواييمان را بر سر بازارها بزنند.اين صرفا ً طبيعت بشر است، و براي يك مرد مشكل است كه ببيند

خطاهاي كوچك مربوط به بيست سال پيش او جمع شده و به رويش زده مي شود...

- آيا ريوارز اسرار خصوصي يكي از افسران بازپرس را برملا ساخته است؟

- خوب- واقعا ً- جوان بيچاره هنگامي كه افسر سواره نظام بود مقروض شد و مبلغ كمي از وجوه هنگ را به وام

برداشت...

- در واقع پول ملت را كه به او سپرده شده بود دزديد؟

- عاليجناب البته عمل بسيار بدي بود،ولي دوستانش بلافاصله آن را پرداختند؛بر آن موضوع هم سرپوش گذاشته

شد- او از خانواده بسيار محترمي است- از آن پس نيز منزه بوده است. ريوارز چگونه توانسته است آن را كشف

كند به تصور من نيز نمي گنجد.اما نخستين كار او در بازپرسي برملا ساختن اين افتضاح گذشته بود،آن هم در

برابر افسر زيردست!و با چنان سيماي معصومي آن را گفت كه گويي دعا مي خواند!مسلما ً اين داستان هم اكنون

در سراسر ايالت منتشر شده است.اگر عاليجناب تنها يك بار در يكي از بازپرسيها حضور مي يافتند مطمئنا ً قانع مي

شديد- نيازي نيست كه او از اين موضوع اطلاعي داشته باشد،ممكن است حرفهاي او را از...

مونتانلي برگشت و،با حالتي كه چهره اش كمتر آن را به خود مي گرفت به فرماندار نگريست: من يك نماينده

مذهبي هستم،نه جاسوس پليس،و استراق سمع جزو هيچ يك از وظايف مذهبي من نيست.

- من،من قصد اهانت نداشتم...

- به نظر من،از بحث بيشتر در اين باره سودي عايدمان نخواهد شد.اگر زنداني را به اينجا بفرستيد با او گفتگو

خواهم كرد.

- با نهايت احترام،جسارتا ً به عاليجناب توجه مي دهم كه از اين اقدام منصرف شويد.اين مرد به كلي اصلاح ناپذير

است.پاگذاردن روي نص قانون براي همين يك بار،و آسوده شدن از دست او قبل از آنكه مرتكب شرارت

ديگري‌شود،عاقلانه تر و بي خطرتر خواهد بود.عليرغم آنچه عاليجناب بيان داشتيد با خضوع بسيار،و جسارتا ً

روي اين مطلب پافشاري مي كنم.اما بالاتر از همه،من در برابر منسينيور نماينده پاپ،در مورد نظم شهر مسئوليت

دارم...

مونتانلي كلام او را قطع كرد:من نيز در برابر خداوند و پاپ مسئولم كه هيچ عمل نهاني در قلمرو اسقفي من

صورت نگيرد.سرهنگ،چون روي اين مزلب مرا زير فشار مي گذاريد،من نيز در استفاده از امتياز خود به عنوان

يك كاردينال پافشاري خواهم كرد.من اجازه نخواهم داد كه در زمان صلح در اين شهر يك دادگاه نظامي تشكيل

شود.فردا ساعت ده صبح زنداني را تنها،در اينجا خواهم پذيرفت.

فرماندار با بي ادبي ترشرويانه پاسخ داد:هر طور كه ميل عاليجناب است.

و در حالي كه پيش خود قرقر مي كرد خارج شد:در عناد جفت يكديگرند.

از ملاقات آينده با كسي صحبت نكرد،تا اينكه عملا ً موقع گشودن زنجير پاي زنداني و حركت به سوي قصر

فرارسيد.

همان گونه كه به برادرزاده زخميش اظهار داشت،فقط كافي بود كه اين عاليجاه كره خر بلعام را وادار به زير پا

گذاردن قانون كنيم،و در معرض خطر توطئه سربازان با ريوارز و دوستان او جهت فرارش در راه قرار نگيريم.

هنگامي كه خرمگس با مراقبت بسيار به اتاقي كه در آن مونتانلي پشت ميزي پوشيده از نامه مشغول نوشتن بود

وارد شد،خاطره اي ناگهاني از يك بعد از ظهر نيمه تابستان،آنگاه كه او در دفتري درست به همين شكل نشسته و

سرگرم زيرورو كردن مواعظ خطي بود،در نظرش مجسم گرديد.كركره ها براي جلوگيري از گرما،مانند اينجا،بسته

شده بود،و صداي ميوه فروشي از بيرون به گوش مي رسيد:فراگولا!فراگولا.موهايش را از روي چشم كنار زد و

تبسمي بر لب آورد.

مونتانلي سر از روي نامه ها برداشت.به نگهبانان گفت:شما مي توانيد در سرسرا منتظر باشيد.

گروهبان با صداي آهسته و نگراني گفت:ببخشيد عاليجناب،سرهنگ عقيده دارد كه اين زنداني خطرناك است و بهتر

است كه...

برقي ناگهاني در چشمان مونتانلي هويدا گشت.آهسته تكرار كرد:شما مي توانيد در سرسرا منتظر باشيد.گروهبان

نيز پس از آنكه با چهره اي وحشتزده سلام داد و من من كنان معذرت خواست،با افرادش از اتاق خارج گشت.

هنگامي كه در بسته شد،كاردينال گفت:لطفا ً بنشينيد.خرمگس خاموش اطاعت كرد.

مونتانلي پس مكثي گفت: سينيور ريوارز، من ميل دارم كه سوالاتي از شما بكنم.بسيار سپاسگزار خواهم بود اگر

به آنها پاسخ دهيد.

خرمگس لبخند زد:ا... اشكال عمده من در حا... حا... حال حاضر مورد سوال واقع شدن است.

- و... پاسخ ندادن به آنها؟ اين طور شنيده ام؛اما آن سوالات توسط ماموريني كه مامور رسيدگي به وضع شما

هستند و وظيفه شان اين است كه از پاسخهاي شما به عنوان مدرك استفاده كنند،مطرح مي شود.

- سوالات عاليجناب چطور؟

در لحن او،بيش از كلمات،اهانت ضمني وجود داشت.كاردينال آنا ً متوجه گرديد اما سيمايش حالت باوقار و مهرآميز

خود را از دست نداد:سوالات من،چه به آنها پاسخ بدهيد و چه ندهيد، ميان ما خواهد ماند.اگر به رازهاي سياسي

شما تجاوز كرد،البته پاسخ نخواهيد داد!در غير اين صورت،گرچه ما نسبت به يكديگر كاملا بيگانه هستيم،ولي

اميدوارم،به عنوان يك لطف خاص به من اين كار را بكنيد.

- من كا... كاملا ً در اختيار عاليجناب هستم.

اين را با چنان تعظيم كوچك و سيمايي بيان كرد كه به انسان دل مي داد تا از دختران بيطار نيز طلب احسان كند.

- اولا ً گفته مي شود كه شما به طور قاچاق اسلحه گرم وارد اين منطقه مي كرده ايد.مورد استفاده آنها چيست؟

- ك... ك... كشتن خائنين.

- پاسخ وحشت انگيزي است.اگر همه همنوعانتان نتوانند چون شما فكر كنند،در چشمتان خائن هستند؟

- ب... ب... بعضي از آنان.

مونتانلي به پشت صندليش تكيه داد و مدتي كوتاه خاموش به او نگريست.

ناگهان پرسيد:روي دستتان چيست؟

خرمگس نگاهي به دست چپ خود انداخت:ا... ا... اثرات كهنه دندان بعضي از خائنين.

- ببخشيد؛منظورم دست ديگرتان بود.اين يك زخم تازه است.

دست راست باريك و سست به شكل ناگواري شكافته و مجروح شده بود.خرمگس آن را بالا نگه داشت.مچ ورم

كرده بود و روي آن زخم شديد طويل و كبودي ديده مي شد.

- چنانكه مي بينيد،چيز كاملا ً بي اهميتي است.آن روز هنگامي كه بازداشت شدم،از بركت سر عاليجناب(تعظيم

ديگري نمود)يكي از سربازان آن را لگد كرد.

مونتانلي مچ او را گرفت و دقيقا ًبررسي كرد،پرسيد:چگونه بعد از سه هفته به اين صورت درآمده؟همه جاي آن

ملتهب است.

- شايد ف... ف... فشار دستبند چندان برايش مفيد نبوده است.

كاردينال با چهره درهم سربرداشت:روي يك زخم تازه دستبند زده بودند؟

- عاليجناب،طبيعي است.زخمهاي تازه براي همين كارند.زخمهاي كهنه چندان فايده ار ندارند. آنها فقط به درد مي

آيند،شما ن... ن... نمي توانيد آنها را شديدا ً به سوزش آوريد.

مونتانلي،مجددا ً به همان شكل از نزديك و دقيق بازنگريست سپس از جابرخاست و كشويي را كه پر از وسايل

جراحي بود گشود.و گفت:دستتان را به من بدهيد.

خرمگس دستش را با سيمايي سخت،چون آهن چكش خورده،پيش برد و مونتانلي پس از شستشوي محل آسيب ديده

به آرامي آن را در تنزيب پيچيد،ظاهرا ً به اين كار عادت داشت.

- در مورد دستبند گفتگو خواهم كرد.اكنون نيز مي خواهم سوال ديگري از شما بكنم:ميِ خواهيد چه بكنيد؟

- عاليجناب،پاسخ آن بسيار ساده است.اگر توانستم فرار كنم و اگر نتوانستم بميرم.

- چرا بميريد؟

- زيرا اگر فرماندار موفق نشور مرا بكشد به اعمال شاقه اعزام خواهم شد،و اين هر دو برايم يكسان است.من آن

سلامت جسمي را ندارم كه از آن جان به در برم.

مونتانلي آرنجش را به ميز تكيه داد و خاموش به فكر فرورفت.خرمگس مزاحمش نشد.با چشماني نيم بسته به عقب

تكيه داده بود و با رخوت،از احساس آسايش جسمي به علت رهايي از زنجير لذت مي برد.مونتانلي باز ادامه داد:

فرض كنيم موفق به فرار شويد،زندگي را چگونه مي گذرانيد؟

- قبلا ً به عاليجناب گفتم؛خائنين را مي كشم.

- خائنين را مي كشيد.يعني اگر من مي گذاشتم كه از اينجا بگريزيد- به فرض اين كه من چنين قدرتي داشتم- آزادي

خود را صرف ترويج تجاوز و خونريزي مي كرديد،نه منع آن؟

خرمگس چشمانش را متوجه صليب روي ديوار كرد:صلح نه،بلکه شمشير - حداقل بايد مصاحب خوبي داشته

باشم.گرچه من به سهم خود،تپانچه را بر شمشير ترجيح مي دهم.

كاردينال،بي آنكه متانت خود را از دست بدهد،گفت:سينيور ريوارز،من تاكنون نه اهانتي به شما نموده و نه از

معتقدات و يارانتان به تحقير ياد كرده ام.آيا من نيز نبايد همان ادب را از شما انتظار داشته باشم،و يا مايليد من فكر

كنم كه يك مرتد نمي تواند بزرگمنش باشد؟

- آه،من كا...كاملا ً فراموش كردم.عاليجناب ادب را در صدر پرهيزكاريهاي مسيحي قرار مر دهند.موعظه شما را

در فلورانس پيرامون م...مباحثه ام با مدافع ناشناستان به خاطر دارم.

- اين يكي از مطالبي است كه مي خواستم درباره اش با شما صحبت كنم،لطفا ممكن است علت اين كينه خاصي را

كه ظاهرا ً نسبت به من احساس مي كنيد تشريح نماييد؟اگر مرا فقط به عنوان يك هدف مناسب انتخاب كرده

ايد،مطلبي ديگر.سبك مباحثات سياسي شما،مربوط به خودتان است و ما اكنون درباره سياست صحبت نمي كنيم.اما

در آن موقع تصور مي كردم كه يك نفرت خصوصي نسبت به من وجود دارد؛اگر چنين باشد مايلم بدانم كه آيا هرگز

نسبت به شما مرنكب خطايي شده و يا به هر حال انگيزه چنين احساسي بوده ام؟

نسبت به او مرتكب خطايي شده است!خرمگس دست تنزيب پيچ شده را بر گلو نهاد و با خنده كوتاهي گفت:من بايد

ذهن عاليجناب را متوجه شكسپير سازم .اين به ماجراي مردي مي ماند كه نمي تواند يك گربه بي آزار و ضروري

را تحمل كند.من از كشيش متنفرم.ديدن اين خرقه خشم مرا برمي انگيزد.

- اگر تنها همين است...

مونتانلي با حالتي بي اعتنا مطلب را قطع كرد و افزود:با اين وصف،دشنام،يك مطلب و تحريف مطلبي است ديگر.

هنگامي كه در پاسخ وعظ من مدعي شديد كه از هويت نويسنده ناشناس اطلاع داشته ام،مرتكب خطايي شديد- من

شما را متهم به دروغگويي عمدي نمي كنم- و چيزي را بيان كرديد كه واقعيت نداشت.من تا امروز اطلاعي از نام

او ندارم.

خرمگس سرش را به يك سو متمايل كرد،مانند يك سينه سرخ تربيت شده لحظه اي باوقار به او نگريست،سپس

ناگهان خود را به عقب انداخت و قهقهه اي سر داد.

اوه،اي مرد معصوم و مهربان هيچ گاه حدس نزديد؟هي‍... هيچ گاه اثر سم

- simplicitas santa....s...sشكافته را نديديد؟

مونتانلي ازجابرخاست:سينيور ريوارز،آيا بايد قبول كنم كه شما خودتان هردو طرف مباحثه بوده ايد؟

خرمگس با چشمان درشت آبي و معصوم نگاهي كرد و پاسخ داد:مي دانم،شرم آور بود،و شما همه آن را م‍...

م‍...مي بلعيديد،درست مثل آنكه يك صدف خوراكي باشد.بسيار ناپسند بود،اما اوه،خيلي مضحك بود!

مونتانلي لب خود را گزيد و دوباره نشست.از ابتدا دريافته بود كه خرمگس سعي مر كند او را خشمگين

سازد،بنابراين تصميم گرفته بود به هر ترتيب كه باشد تسلط خود ار حفظ كند.اما به تدريج درماندگي فرماندار را

موجه مي ديد.بايد دشنام اتفاقي مردي را كه در سه هفته اخير هر روز مدت دو ساعت از خرمگس بازپرسي مي

كرده است،معذور داشت.

به آرامي گفت:اين مطلب را كنار بگذاريم.علت به خصوص تمايل من به ديدار شما اين است: مقام كاردينالي من در

اينجا به من اين اجازه را مي دهد اگر بخواهم از امتياز خود استفاده نمايم – سوال كنم چه اقدامي در مورد شما به

عمل خواهند آورد.تنها موردي كه من از اين امتياز استفاده خواهم كرد،ممانعت از شدت عمل نسبت به شماست كه

براي جلوگيري از تجاوز به شما به ديگران ضرورتي ندارد.بنابراين،شما را احضار كردم.از طرفي به خاطر آنكه

سوال كنم آيا شكايتي داريد- در مورد زنجير رسيدگي خواهم كرد؛ولي شايد مطلب ديگري هم باشد- از طرف

ديگر،به علت آنكه لازم مي دانستم قبل از آنكه نظر خود را بدهم،شخصا ً ببينم كه شما چگونه آدمي هستيد.

- عاليجناب،من از چيزي شكايت ندارم!

===

guerre la a comme guerre la A = در جنگ بايد از آيين جنگ پيروي كرد

===

،من يك كودك دبستاني نيستم كه انتظار داشته باشم حكومتي به خاطر قا...قاچاق اسلحه گرم به قلمروش،دست

نوازش بر سرم بكشد.كاملا ً طبيعي است كه آنان با هر شدتي كه بتوانند ضربت بزنند.اما در مورد اينكه من چگونه

آدمي هستم،شما يك بار اغتراف شاعرانه اي از گناهان من شنيده ايد،اين كافي نيست؟و يا مايليد كه باز از سر

گيرم؟

مونتانلي مدادي برداشت،آن را در ميان انگشتانش چرخاند و به سردي گفت:منظور شما درك نمي كنم.

- بي شك،عاليجناب ديگوي پير،آن زائر،را فراموش نكرده ايد.ناگهان صدايش را تغيير داد و مانند ديگو شروع به

صحبت كرد:من گناهكار بدبختي هستم...

مداد از دست مونتانلي افتاد:خيلي عجيب است!

خرمگس سر خود را خنده اي كوتاه و ملايم به عقب تكيه داد.و مادام كه كاردينال خاموش در اتاق بالا و پاييين مي

رفت،به تماشاي او پرداخت.

عاقبت مونتانلي در مقابل او ايستاد و گفت:سينيور ريوارز،شما رفتاري با من كرده ايد كه هر مردي كه از زني زاده

شده باشد در انجام آن نسبت به بدترين دشمنان خود نيز مردد مي ماند. شما بر رنج نهاني من دست يافته و غم يك

همنوع را وسيله اي براي شوخي و مضحكه خود قرار داده ايد.من بار ديگر از شما خواهش مي كنم كه به من

بگوييد:آيا هرگز نسبت به شما خطايي از من سر زده است؟اگر نه،چرا چنين بيرحمانه مرا به بازي گرفته ايد؟

خرمگس به بالش هاي صندلي تكيه داد و،با لبخند زيركانه سرد و مرموز خود به او نگريست: عاليجناب،مرا

سرگرم مي كرد.شما بيش از حد آ را به دل گرفتيد،و اين مرا به ياد،تا اندازه اي به ياد يك سيرك سيار...

مونتانلي كه حتي لبانش هم سفيد شده بود برگشت و زنگ را به صدا درآورد.

هنگامي كه نگهبانان داخل شدند،گفت:زنداني را مي توانيد بازگردانيد.

پس از آنكه آنان رفتند،پشت ميز نشست.هنوز بر اثر خشمي كه بدان خو نگرفته بود مي لرزيد، و انبوه گزارش

هايي را كه از كشيش هاي قلمرو اسقفي اش فرستاده بودند برداشت.بلافاصله آنها را به كناري نهاد،چهره اش را

در ميان دو دست مخفي كرد و به ميز تكيه داد.به نظر مي رسيد كه خرمگس سايه اي وحشتناك از خودش،اثري

خيالي از شخصيتش به جا گذارده بود تا در اتاق مسكن كند.مونتانلي نيز لرزان و خمود نشست و از بيم آنكه مبادا

آن وجود خيالي را كه مي دانست در آنجا نيست ببيند،جرأت سر بلند كردن نداشت.اين گمان مشكل به پايه يك وهم

مي رسيد.تصور محض يك اعصاب فرسوده بود،اما هراسي غير قابل توصيف از وجود خيالي خرمگس او را

فراگرفت،از آن دست زخمي،دهان متبسم وحشتناك و چشمان اسرارآميز كه همچون آب درياي ژرف بود.آن وهم را

از خود راند و به كار پرداخت.در سراسر روز،به ندرت يك لحظه فراغت داشت.و آن وهم آشفته اش نساخت،اما

پس از آنكه اواخر شب به اتاق خواب خود رفت،با وحشتي ناگهاني در آستانه در توقف كرد.اگر او را در خواب مي

ديد چه؟

بلافاصله بر خود مسلط شد و در برابر صليب زانو زد تا دعا كند.اما سراسر شب را بيدار ماند.

خشم مونتانلي سبب اهمال او در قولي كه داده بود نشد.با چنان حرارتي نسبت به در زنجير كشيدن خرمگس

اعتراض كرد كه فرماندار نگونبخت،كه ديگر عقلش به جايي نمي رسيد،همه زنجيرها را با بي پروايي حاصله از

نوميدي به گوشه اي انداخت.قرقركنان به آجودانش گفت: از كجا مي توانم بدانم كه عاليجناب بار ديگر به چه چير

اعتراض خواهد كرد؟اگر او يك جفت دستبند ساده را ظلم بنامد،قريبا ً در مورد ميله هاي پنجره بانگ اعتراض

برخواهد داشت.و يا از خواهد خواست كه ريوارز را با صدف خوراكي و دنبلان تغذيه كنم.در دوران جواني من، تبه

كار،تبه كار بود و به همان قرار با وي رفتار مي شد كسي هم يك خائن را بهتر از يك دزد نمي دانست.اما امروزه

آشوبگر بودن رسم است،و به نظر مي رسد كه عاليجناب تمايل دارد همه اراذل كشور را تشويق كند.

آجودان اظهار داشت:من نمي دانم اصولا ً عاليجناب چه حق دارد كه دخالت كند.او نماينده پاپ نيست و هيچ گونه

اختياري در امور نظامي و غير نظامي ندارد.به موجب قانون...

- صحبت از قانون چه سودي دارد؟تو نمي تواني انتظار داشته باشي پس از آنكه پدر مقدس در زندانها را گشود و

تمام پست فطرتهاي ليبرال را به جان ما انداخت،كسي به قانون احترام بگذارد!اين يك حماقت كامل است!البته

منسينيور مونتانلي به خود خواهد باليد.او در دوره پدر مقدس پاپ فقيد كاملا ً بي سروصدا بود،اما اكنون از

مهمترين شخصيتهاست.ناگهان مورد توجه قرار گرفته است و به هر كاري كه دلش بخواهد مي تواند دست بزند.

چگونه مي توانم با او مخالفت كنم؟شايد عليرغم آنچه من مي دانم اختيارات محرمانه اي از جانب واتيكان داشته

باشد.اكنون هرچيز دگرگون شده است:انسان نمي تواند بگويد كه فردا چه اتفاقي رخ مي دهد.در دوران خوش

گذشته انسان مي دانست چه مي كند.اما امروزه...

فرماندار سرش را اندوهناك تكان داد.دنيايي كه در آن كاردينال ها خود را بر سر جزئيات نظم يك زندان به زحمت

مي انداختند و در مورد "حقوق" مجرمين سياسي صحبت مي كردند به تدريج،براي او دنياي بسيار پيچيده اي مي

شد.

خرمگس به نوبه خود با يك هيجان عصبي كه نزديك به حمله بود به دژ بازگشت.ملاقات با مونتانلي تحمل وي را

تقريبا ً به نقطه شكست رسانده بود،آخرين خشونتش در مورد سيرك سيار در يك نوميدي محض بيان شد،و صرفا ً

به خاطر قطع مصاحبه اي بود كه اگر پنج دقيقه ديگر ادامه مي يافت منتهي به گريه مي شد.

هنگامي كه در بعد ازظهر همان روز،براي بازپرسي احضار گرديد،در مقابل هر سوالي كه از او مي شد تنها يك

خنده تشنج آميز سر مي داد و فرماندار پس از آنكه همه شكيبايي اش به پايان رسيد،به خشم آمد و شروع به دشنام

دادن كرد.خرمگس فقط غيرعادي تر از هميشه خنديد. فرماندار تيره بخت عصباني شد،غريد و زنداني متمردش را

به تنبيهات غيرممكن تهديد نمود. ولي عاقبت بدين نتيجه رسيد،همان گونه كه جيمز برتن مدتي قبل رسيده بود،كه

استدلال براي شخصي كه چنين وضع غير عاقلانه اي دارد فقط ضايع كردن وقت و اعصاب است.

خرمگس يك بار ديگر به سلولش برده شد؛و آنجا با حال نزار و يأسي بي پايان كه هميشه از پي آن حمله ها مي

آيد،بر روي تشك كاهي آرميد.تا شب بدون حركت،حتي بدون آنكه فكر كند،دراز كشيد.پس از هيجان شديد صبح به يك

حالت نيمه بي حسي عجيبي دچار شد كه در آن بدبختي خودش،به نظر او،به زحمت بيشتر از سنگيني خود به خودي

و توانفرسايي بود كه بر يك شي چوبي فشار مي آورد،شيئي كه روح بودنش از ياد رفته بود.در حقيقت اين كه

چگونه همه چيز پايان يافت،اهميت چنداني نداشت،تنها موضوعي كه براي هر موجود مدرك اهميت داشت،رها

شدن از درد غيرقابل تحمل بود،و اين كه آيا آرامش از تعبير شرايط يا نيروي كشنده ادراك منتج مي شد،مسأله

حاضر نبود.شايد موفق به فرار مي شد،شايد او را مي كشتند، به هر حال ديگر پدر را نمي ديد.شام آوردند،و

خرمگس با چشمان خسته و بي اعتنا سربرداشت:ساعت چند است؟

- شش آقا،شام شما را آورده ام.

با نفرت نگاهي به شام مانده،بدبو و نيمه سرد انداخت و روبرگرداند.جسما ً احساس بيماري و كسالت مي

كرد،منظره شام نيز حالش را دگرگون ساخت.

سرباز عجولانه گفت:اگر غذا نخوريد بيمار مي شويد،به هر حال يك تكه نان برداريد،برايتان مفيد است.سرباز با

لحن جدي عجيبي صحبت مي كرد.ضمنا ً يك قطعه نان خمير را از داخل بشقاب برداشت و دوباره به جايش نهاد.يك

مبارز كامل در وجود خرمگس سربرداشت،بي درنگ دريافته بود كه بايد چيزي در نان پنهان باشد.با بي اعتنايي

گفت:مي تواني آن را همين جا بگذاري،به تدريج كمي از آن مي خورم.در باز بود و او مي دانست كه گروهبان از

روي پله ها همه كلماتي را كه بين آنان رد و بدل مي شود مي شنود.

هنگامي كه در مجددا ً قفل گرديد،خرمگس خود را قانع ساخت كه كسي از روزنه در مراقب او نيست،آن قطعه نان

را برداشت و به دقت پاره كرد.در ميان نان همان چيزي بود كه انتظارش را داشت؛يك دسته سوهان كوچك.سوهان

ها را در يك قطعه كاغذ كه چند كلمه بر روي آن نوشته شده بود پيچيده بودند.كاغذ را با دقت صاف كرد و زير همان

نور ضعيفي كه وجود داشت گرفت.يادداشت بر چنان سطح باريك و كاغذ نازكي نوشته شده بود كه خواندنش اشكال

فراوان داشت.

- در باز است،مهتابي هم وجود ندارد.كار سوهان كشي را هر چه زودتر به انجام برسان،و ساعت دو يا سه از

طريق راهرو زيرزميني بيا.ما كاملا ً آماده ايم و ممكن است فرصت ديگري به دست نياوريم.

نامه را با تشنج در دستش مچاله كرد.پس همه مقدمات آماده بود و فقط مي بايست ميله هاي پنجره را با سوهان

ببرد،چه سعادتي كه زنجيرها را برداشته بودندىاحتياج نداشت كه براي بريدن آنها وقت صرف كند.چند ميله وجود

داشت؟دو،چهار،و هر كدام بايد از دو جا بريده شود ؛هشت.اوه،اگر عجله كند مي تواند آن را در طول شب به پايان

برساند- چگونه جما و مارتيني توانسته بودند همه چيز را به اين سرعت مهيا كنند- لباس

مبدل،گذرنامه،مخفيگاه؟بايس تي همچون اسب هاي باركش كار كرده باشند.و اين نقشه جما بوده كه عاقبت پذيرفته

شده است. اندكي به حماقت خود خنديد،گويي اگر نقشه اي خوب باشد اين نكته كه جما طراح آن بوده يا نه اهميت

دارد!معهذا از اينكه به عوض فرود آمدن از نردبان ريسماني،طبق پيشنهاد اوليه قاچاقچيان،جما پيشنهاد كرده بود

كه از راهروي زيرزميني استفاده كند نمي توانست خوشحال نباشد.نقشه جما بسيار پيچيده تر و مشكل تر بود،اما

مانند ديگري متضمن به خطر انداختن جان نگهباني كه خارج از ديوار شرقي پاس مي داد نبود،بنابراين هنگامي كه

اين دو طرح در مقابل او قرارداده شد،بي درنگ طرح جما را برگزيد.ترتيب كار بدين قرار بود كه آن نگهبان

صميمي ملقب به جيرجيرك بدون اطلاع همقطارانش از اولين فرصت براي گشودن قفل دروازه آهني كه از حياط به

راهروي زيززميني باروها منتهي مي شد،استفاده كند و سپس كليد را مجددا ً به ميخ آن در اتاق نگهباني بياويزد.

خرمگس قرار بود پس از دريافت اين خبر،ميله هاي پنجره اش را با سوهان ببرد،پيراهنش را به صورت چندين

نوار پاره كند،مانند يك طناب به هم بپيچد تا به وسيله آن بتواند خود را روي ديوار شرقي عريض حياط پايين بكشد.

مي بايست در طول اين ديوار،هنگامي كه نگهبان متوجه سمت مقابل است با دست و پا بخزد و هرجا كه سرباز به

طرف او برمي گردد روي سنگ ها بخوابد.در زاويه جنوب شرقي يك برج نيمه ويران وجود داشت.اين برج تا اندازه

اي در پناه يك بوته پرپشت پاپيتال قرار گرفته بود،اما توده بزرگي از خرده سنگ ها به داخل ريخته و در حياط پشت

ديوار قرار داشت.قرار بود از اين برج كوچك به وسيله پاپيتال و توده سنگ ها به حياط فرود آيد و آهسته دروازه

آهني را كه قفلش گشوده شده بود،باز كند و از طريق راهرو به طرف يك تونل زيرزميني كه به آن راه داشت

برود.قرن ها پيش اين تونل،ميان دژ و برجي در تپه مجاور يك معبر سري به وجود آورده بود،اكنون كاملا ً بلا

استفاده مانده و در چند جا به وسيله صخره ها مسدود شده بود.كسي جز قاچاقچيان از وجود يك راه كاملا ً مخفي كه

به دست آنان در دامنه كوه ايجاد شده و به تونل منتهي مي گرديد اطلاع نداشت.كسي گمان نمي برد كه به وسيله

موجودي كالاهاي قاچاق اغلب براي هفته ها در زير باروهاي خود دژ نگاه داشته مي شد حال آنكه افسران گمرك

بيهوده خانه كوه نشينان عبوس و چشم برافروخته را جستجو مي كردند.از اين راه بود كه خرمگس مي بايست

خزيده به سوي دامنه كوه برود و راه خود را در تاريكي به طرف نقطه خلوتي كه مارتيني و يك قاچاقچي در آنجا

انتظارش را داشتند در پيش گيرد.مشكل بزرگ اين بود كه فرصت گشودن قفل دروازه پس از گشت شبانه هر شب به

دست نمي آمد و فرود آمدن از پنجره در هواي بسيار روشن بدون برخورد با خطر شديد ديده شدن به وسيله نگهبان

امكان نداشت.اكنون كه يك فرصت واقعا ً مناسبي براي موفقيت وجود داشت نمي بايست از كف مي رفت.نشست و

به خوردن مقداري از نان پرداخت.اين حداقل مانند بقيه غذاي زندان تنفر او را برنمي انگيخت،همچنين مي بايست

براي حفظ نيرويش چيزي مي خورد.بهتر بود اندكي استراحت كند،و كوشش نمايد تا مدت كوتاهي به خواب

رود،پرداختن به كار سوهان كشيدن تا قبل از ساعت ده بي خطر نبود،همچنين كار شبانه سختي در پيش داشت.

وانگهي،پدر نيز در اين فكر بود كه او را فرار دهد!اين كار از عهده پدر برمي آمد.اما او شخصا ً هرگز با آن

موافقت نمي كرد.هر كاري بر آن ترجيح داشت!اگر مي گريخت اين كار مي بايست توسط خود او و يا دوستانش

انجام مي گرفت،او ياري كشيشان را نمي خواست.

چقدر هوا گرم بود!مسلما ً رعد و برق شروع مي شد،هوا بسيار خفه و توانفرسا بود.با بي قراري روي تشك كاهي

تكاني خورد و دست راست تنزيب بسته اش را به جاي بالش زير سر نهاد،سپس دوباره آن را برداشت.چقدر مي

سوخت و زق زق مي كرد!درد همه زخم هاي كهنه نيز با مداومتي ضعيف و كسل كننده شروع شد،چه دردشان بود!

اوه،به آن ارتباط نداشت!تنها به سبب هواي طوفاني بود.بايد مي خوابيد و قبل از سوهان كشيدن اندكي استراحت مي

كرد.هشت ميله،و همه بسيار قطور و محكم!چند تاي ديگر مانده كه بايست بريده مي شدند؟ مسلما ً زياد نبوده،حتما ً

ساعت ها مشغول بريدن بوده است - ساعت هاي تمام نشدني- آري، قطعا ً به همين علت بود كه بازوهايش درد مي

كرد،چقدر هم درد مي كرد،درست تا خود استخوان!اما سوهان كشي نمي توانست تا اين اندازه پهلويش را به درد

آورد،آيا زق زق و درد شديد پاي لنگش هم از سوهان كشيدن بود؟از جا پريد،نه،خواب نبود.با چشم باز خواب مي

ديد،خواب سوهان كشيدن،هنوز همه آنها بايد بريده مي شدند.ميله هاي پنجره همچنان دست نخورده،استوار و محكم

به جا مانده بود و از برج ساعت دوردست ده ضربه نواخته شد.بايستي به كار مي پرداخت.از روزنه در نگاه كرد و

پس از آنكه ديد كسي مراقب نيست يكي از سوهان ها را از سنبه بيرون آورد.

نه،هيچ ناراحتي نداشت،هيچ!سراپا خيال بود.درد پهلويش به علت سوءهاضمه،چاييدن و و يا چيزي از اين قبيل

بود.پس از سه هفته سر كردن با اين غذا و هواي غيرقابل تحمل زندان چندان تعجبي نداشت.و اما درد و زق زق

همه تنش،قسمتي از آن به علت ناراحتي عصبي بود و قسمتي ديگر به علت حركت نكردن.آري بي شك همين

بود،حركت نكردن.افسوس كه قبلا ً به آن نيانديشيده بود!

به هر حال بايستي كمي مي نشست و مي گذاشت كه اين حالت قبل از شروع كار از ميان برود.مسلما ً در ظرف يك

يا دو دقيقه برطرف مي شد.نشستن بدون حركت از همه بدتر بود. هنگامي كه بي حركت نشست به چنگ آن افتاد و

چهره اش از ترس كبود شد.نه،بايد برخيزد و به كار پردازد،و آن را از خود دور كند.احساس كردن و نكردن بسته به

اراده اوست،احساس نمي كند و آن را به زور عقب مي راند.مجددا ً ازجابرخاست و بلند و واضح با خود حرف زد:

من بيمار نيستم،فرصت آن نيست كه بيمار باشم.بايد آن ميله ها را ببرم و بيمار نخواهم شد.

آنگاه شروع به سوهان كشيدن كرد.

ده و يك ربع،ده و نيم،يك ربع به يازده،بريد و باز هم بريد،و با هر خش خش ساييدن آهن،گويي كسي بر مغز و

پيكرش سوهان مي كشيد.با خنده اي كوتاه به خود گفت:نمي دانم كدام يك زودتر ساييده خواهد شد،من يا ميله

ها؟دندانهايش را به هم فشرد و به سوهان كشيدن ادامه داد.

يازده و نيم.گرچه دستش خشك شده و ورم كرده بود و به سختي مي توانست سوهان را محكم نگاه دارد،باز همچنان

سرگرم بريدن بود.نه،جرأت آن را نداشت كه استراحت كند،اگر يك بار آن شي وحشتناك را زمين مي گذاشت هرگز

شهامت آن را نداشت كه باز از سر گيرد.نگهبان در خارج به حركت درآمد،ته قنداق تفنگش به سنگ سر در كشيده

شد.خرمگس ايستاد و نگاهي به اطراف انداخت،سوهان هنوز در دست بالا گرفته اش ديده مي شد،از كارش آگاه

شده بودند؟

گلوله كوچكي از روزنه در داخل شده و روي زمين افتاده بود.سوهان را پايين آورد و دست از كار كشيد تا آن شي

گرد را بردارد.يك قطعه كاغذ مچاله شده بود.

مسافتي طولاني بود كه بايستي پايين مي رفت،با امواج تيره اي كه به سرعت از اطرافش مي گذشتند،چگونه مي

غريدند...!آه،آري!او فقط خم شده بود تا كاغذ را بردارد.اندكي گيج شده بود،بسياري از مردم هنگامي كه خم مي

شوند گيج مي خورند.هيچ ناراحتي نداشت،هيچ.

كاغذ را برداشت،به زير نور برد و به دقت آن را باز كرد.

- به هر نحوي هست امشب بيا.جيرجيرك فردا به محل ديگري منتقل خواهد شد.اين تنها شانس ماست.

كاغذ را از ميان برد،همان گونه كه كاغذ قبلي را از ميان برده بود،باز سوهانش را برداشت و سمج،گنگ و نوميد

به كار برگشت.يك بعد از نيمه شب.تاكنون سه ساعت كار كرده و شش ميله از هشت ميله را بريده بود.دو تاي

ديگر،و بعد بالا مي رفت.به تدريج خاطره دفعات گذشته را، آنگاه كه حمله هاي وحشتناك فرامي رسيد به ياد آورد.

آخرين بار در سال جديد بود،و با به ياد آوردن آن پنج شب بر خود لرزيد.ولي آن بار چنين نبود،هرگز چنين ناگهاني

با آن روبرو نشده بود.

سوهان را انداخت و دستهايش را بي اراده به طرفين پرت كرد.براي اولين بار پس از آنكه مرتد شده بود،در منتهاي

نوميدي به دعا پرداخت،به همه چيز دعا كرد،به هيچ چيز،به همه چيز...

- امشب نه!اوه،بگذار فردا بيمار شوم!فردا همه چير را تحمل خواهم كرد،فقط امشب نه!

لحظه اي هر دو دست بر شقيقه بي حركت ايستاد،آنگاه يك بار ديگر سوهان را برداشت و يك بار ديگر به سر

كارش بازگشت.يك و نيم بعد از نيمه شب،به آخرين ميله پرداخت.پيراهنش پاره پاره شده بود،روي لبانش خون بود

و مقابل چشمانش غباري سرخ.و همچنان كه سوهان مي كشيد و سوهان مي كشيد و باز سوهان مي كشيد،عرق

از پيشانيش فرومي چكيد.

مونتانلي پس از برآمدن آفتاب به خواب رفت.بر اثر رنج بي قراري شب كاملا ً فرسوده شده بود.براي مدتي كوتاه

آسوده خفت،سپس ديدن خواب آغاز گشت.

ابتدا مبهم و اشفته خواب ديد،قطعات شكسته تصاوير و اوهام،فرار و نامربوط،از پي يكديگر حركت مي كردند،اما

همه آكنده از همان مفهوم درد و تقلا بودند،همان سايه وحشت وصف ناپذير.بلافاصله روياي بي خوابي را

ديد،روياي ديرين هراس انگيز و آشنا كه سال ها براي او وحشتناك بود.حتي در آن لحظه خواب ديد،دانست كه قبلا ً

نيز هميشه درگير آن بوده است.در محل وسيع و خلوتي سرگردان بود،مي خواست نقطه آرامي را بيابد تا بتواند در

آنجا بياسايد و بخوابد.همه جا مردم بالا و پايين مي رفتند،گفتگو مي كردند،مي خنديدند،فرياد مي زدند،دعا مي

كردند،زنگ ها را به صدا درمي آوردند و آلات فلزي را به هم مي كوفتند،گاهي مسافتي كوتاه از سر و صدا دور مي

شد و مي آرميد؛يك بار روي چمن،بار ديگر روي نيمكت چوبي، سپس رور يك تخته سنگ چشمانش را مي بست و

آنها را با هر دو دست مي پوشاند تا از نور جلوگيري كند و به خود مي گفت:اكنون خواهم خفت.آنگاه جمعيت فرياد

كشان و بانگ زنان به سويش مي آمدند،او را به نام مي خواندند و از وي تقاضا مي كردند:برخيز!برخيز.زود،به تو

نياز داريم!بار ديگر در قصري پر از اتاق هاي مجلل،با بالش ها،نيمكت ها و صندلي هاي نرم وكوتاه به سر مي

برد.شب بود،به خود گفت:بالاخره،اينجا نقطه آرامي براي خفتن خواهم يافت. ولي آنگاه كه اتاق تاريكي را انتخاب

كرد و در آن آرميد،يك نفر با چراغي داخل شد.نور خيره كننده چراغ را به چشمانش تاباند و گفت:برخيز به تو نياز

دارند.از جا برخاست،ناپايدار و تلوتلوخوران مانند موجودي كه زخم مهلكي برداشته باشد،سرگردان به راه

افتاد،شنيد كه ساعت ها يك ضربه مي زنند،و دانست كه تاكنون نيمي از شب سپري شده است،شب گرانبهايي كه تا

اين اندازه كوتاه بود.

دو،سه،چهار،پنج،در ساعت شش همه شهر از خواب برمي خاستند و ديگر سكوتي نبود.

به اتاقي ديگر رفت و خواست بر بستري بياسايد،اما كسي از روي بالش ها به پا خاست و بانگ زد:اين بستر از آن

من است،و او با غمي بر دل خود كنار كشيد.

ضربه ساعات يكي پس از ديگري نواخته مي شد،و او همچنان سرگردان پيش مي رفت،از اتاقي به اتاق ديگر،از

خانه اي به خانه ديگر،از راهرويي به راهرو ديگر.سپيده دم خاكستري رنگ به جلو تن مي كشيد و تن مي

كشيد،ساعت ها پنج ضربه نواختند،شب سپري گشته و او آرامشي نيافته بود.اوه،چه رنجي!يك روز ديگر... يك روز

ديگر.

در يك دهليز زيرزميني طويل بود،معبر كوتاه و سقفي كه به نظر مي رسيد پاياني ندارد.معبر با چراغ ها و شمعدان

هاي پرنوري روشن شده بود،و از ميان طاق هاي مشبكش آواي رقص، خنده و موسيقي شادي بخش به گوش مي

رسيد.بي شك آن بالا در دنياي مردم زنده بالاتر، جشني برپا بود.كاش مي توانست در جايي پنهان شود و

بخوابد،جايي كوچك حتي اگر قبر باشد!همچنان كه صحبت مي كرد در قبري سرگشاده فرورفت،قبر سرگشاده اي كه

بوي مرگ و پوسيدگي مي داد...آه،چه اهميتي داشت.دست كم مي توانست بخوابد! "اين قبر از آن من است"

گلاديس بود،گلاديس سربرداشت و از پس كفن پوسيده بر او خيره شد.آنگاه او به زانو درآمد و دستهايش را به

سوي گلاديس گشود:گلاديس!اندكي بر من رحم كن،بگذار در اين فضاي تنگ بخزم و بخوابم.عشق تو را طلب

نخواهم كرد،تو را لمس نخواهم نمود،با تو سخن نخواهم گفت،فقط بگذاردر كنارت بياسايم و بخوابم!اوه،عشق

من،مدتهاست كه نخفته ام!تحمل يك روز ديگر را هم ندارم.نور روان مرا مي سوزاند،سروصدا مغز مرا مبدل به

غبار مي سازد.گلاديس بگذار من به اينجا بيايم و بخوابم!مي خواست كفن او را بر شچمانش بكشد،اما گلاديس جيغ

زنان خود را كنار كشيد:اين كفر است،تو يك كشيشي!

باز سرگردان پيش رفت و پيش رفت و در ساحل دريا روي صخره هاي خشك سردرآورد،آنجا كه نور خيره كننده به

زير مي تابيد و آب مويه آهسته و دائمي نابساماني خود را سرمي داد.مونتانلي گفت:آه!دريا رحيم تر خواهد بود،او

نيز تا سرحد مرگ فرسوده شده است و نمي تواند بخوابد.

آنگاه آرتور از ژرفاي آن به پا خاست و بانگ برداشت:اين دريا از آن من است!

- عاليجناب!عاليجناب!

مونتانلي با تكاني بيدار شد.پيشخدمتش انگشت بر در مي زد.بي اراده ازجابرخاست و آن را گشود،و آن مرد مشاهده

كرد كه او چقدر آشفته و وحشت زده مي نمايد:عاليجناب بيمار هستيد؟

هر دو دست را بر پيشاني كشيد:نه،خوابيده بودم،تو مرا ترساندي.

- بسيار متأسفم؛فكر كردم صبح زود صداي راه رفتن شما را شنيده ام،گمان كردم...

- دير وقت است؟

- ساعت نه است،فرماندار نيز به ملاقات آمده،مي گويد كار بسيار مهمي دارد و چون مي دانسته است كه عاليجناب

زود از خواب برمي خيزند...

- پايين است؟بلافصله خواهم آمد.

لباس بر تن كرد و به طبقه پايين رفت.

فرماندار گفت:متأسفم كه بدون تشريفات به ملاقات عاليجناب آمده ام.

- اميدوارم كه حادثه اي رخ ندادا باشد؟

- حداثه مهمي است.ريوارز نزديك بود موفق به فرار گردد.

- بسيار خوب،حال كه كاملا ً موفق به فرار نگرديده زياني نرسيده است.ماجرا چه بود؟

- او را در حياط،درست پهلوي دروازه آهني كوچك يافتند،هنگامي كه گشتي در ساعت سه صبح امروز براي بازديد

حياط مي آيد،پاي يكي از سربازان به چيزي كه به زمين افتاده بوده است گير مي كند،پس از آنكه چراغي مي آورند

مشاهده مي كنند كه ريوارز مدهوش در كنار راه افتاده است.بي درنگ آژير مي كشند و مرا مي خواهند.وقتي كه

براي بازديد سلولش رفتم، ديدم كه ميله هاي پنجره بريده شده و طنابي كه از يك پيراهن پاره تهيه گشته به يكي از

ميله ها آويزان است.خود را از آنجا پايين كشيده و روي ديوار رفته است.و دروازه آهني كه به تونل هاي زيرزميني

منتهي مي شود باز بود.ظاهرا ً به نظر مي رسد كه نگهبانان اغوا شده باشند.

- پس به چه علت در راه افتاده بود؟آيا از بازو سقوط كرده و آسيب ديده است؟

- عاليجناب ابتدا چنين پنداشتم،اما جراح زندان نتوانست اثري از يك سقوط پيدا كند.سربازي كه ديروز نگهبان بوده

است مي گفت شب گذشته هنگامي كه شام ريوارز را بردم بسيار بيمار به نظر مي رسيد و چيزي نخورد.ولي اين

حرف بيهوده است،يك مرد بيمار نمي توانست آن ميله ها را ببرد و به بام برود،منطقي نيست.

- خود او اظهاري نكرد؟

- عاليجناب،بيهوش است.

- هنوز؟

- فقط گاه گاه به خود مي آيد و ناله مي كند و مجددا ً از حال مي رود.

- بسيار عجيب است!دكتر چه مي گويد؟

- نمي داند چه بگويد.اثري از حمله قلبي وجود ندارد كه بتواند به آن مربوطش بداند.اما هرچه اش باشد،چيزي است

كه به طور ناگهاني بروز كرده است.درست در آن لحظه اي كه مي خواسته است فرار كند.من شخصا ً معتقدم كه او

به سبب دخالت يك نيروي بخشايشگر سقوط كرده است.

مونتانلي اندكي چهره درهم كشيد.پرسيد:با او چه مي خواهيد بكنيد؟

- مسأله اي است كه تا چند روز ديگر آن را حل خواهم كرد.در اين مدت درس خوبي گرفته ام.اين نتيجه برداشتن

زنجيرها است،عليرغم نظر خاص عاليجناب.

مونتانلي سخن او را قطع كرد:اميدوارم دست كم تا هنگامي كه بيمار است زنجيرها را نبنديد. يك مرد در آن

شرايطي كه كه شما توصيف كرديد ديگر به زحمت مي تواند اقدام به فرار كند.

فرماندار ضمن آنكه از در خارج مي شد به خود گفت:شديدا ً مراقبت مي كنم كه اقدام نكند. عاليجناب هم هر كاري

مي خواهد با آن وسواس هاي احساساتيش كه مورد توجه من نيست بكند.ريوارز اكنون محكم به زنجير بسته شده

است،چه بيمار باشد و چه نباشد به همين وضع خواهد ماند.

- آخر چگونه اين اتفاق افتاد؟در آخرين لحظه هنگامر كه همه چيز آماده بود،از حال برود، هنگامي كه درست در

كنار دروازه بود!به يك شوخي هراس انگيز شبيه است.

مارتيني پاسخ داد:ببينيد،تنها چيزي كه به فكر من مي رسد،اين است كه بايد يكي از آن حمله ها به او دست داده

باشد،و حتما ً تا آنجا كه قدرت داشته با آن مبارزه كرده و پس از آنكه به حياط رسيده به علت ناتواني محض از

هوش رفته است.

ماكون با عصبانيت خاكستر پيپش را تكاند:خوب،به هر حال،كار تمام است.اكنون نمي توانيم كاري براي او انجام

دهيم،بيچاره!

مارتيني زيرلب تكرار كرد:بيچاره!رفته رفته بدين نتيجه رسيد كه دنيا بدون خرمگس براي او نيز پوچ و ملال انگيز

خواهد بود.قاچاقچي ضمن نگاهي به انتهاي ديگر اتاق،آنجا كه جما تنها نشسته و دستهايش بي حال روي دامنش

قرار گرفته بود و به ميان نيستي محض خيره مي نگريست پرسيد:به چه فكر مي كند؟

- از او نپرسيده ام،از آن موقع كه اين خبر را به او دادم تاكنون صحبت نكرده است.بهتر است اكنون مزاحمش

نشويم.

چنين به نظر مي رسيد كه جما از حضور آنان اطلاع ندارد،ولي آن دو انگار كه به جسدي مي نگريستند،با صداي

آهسته صحبت مي كردند.

مارتيني پس از مكثي كوتاه و هراس انگيز،ازجابرخاست و پيپش را كنار گذاشت.

قاچاقچي گفت:امشب بازخواهم گشت.اما مارتيني با اشاره او را متوقف ساخت:

- به اين زودي نرو مي خواهم با تو صحبت كنم.

صدايش را باز هم آهسته تر كرد و تقريبا ! زمزمه وار ادامه داد:راستي معتقدي كه اميدي نيست؟

- من نمي دانم ديگر چه اميدي مي تواند وجود داشته باشد.ما نمي توانيم دوباره به آن كار مبادرت ورزيم.حتي اگر

آن قدر سالم بود كه مي توانست نقش خود را ايفا كند،ما قادر به اجراي نقش خود نبوديم.نگهبانان قرار است به

علت سوء ظن تعويض شوند.شما مي توانيد مطمئن باشيد كه جيرجيرك ديگر فرصتي به دست نخواهد آورد.

مارتيني ناگهان پرسيد:فكر نمي كني پس از آنكه بهبود يافت بشود با اغواي نگهبانان كاري انجام داد؟

- اغواي نگهبانان؟منظورت چيست؟

- باري،به خاطرم رسيد كه اگر من در موقع عبور دسته در روزCorpus Domini از نزديك دژ،سر راه

فرماندار را بگيرم و به رويش آتش كنم،همه نگهبانان براي دستگيريم هجوم مي آورند،آن وقت شايد تعدادي از

شما بتوانيد در آن آشفتگي به خروج ريوارز كمك كنيد.اين مشكل بتواند يك نقشه باشد،فقط از ذهنم گذشت.

ماركون با سيمايي كاملا ً انديشناك پاسخ داد:از اينكه بشود آن را به موقع اجرا گذاشت ترديد دارم.مسلما ً براي

آنكه نتيجه اي از آن حاصل شود،بايد مورد بررسي كامل قرار گيرد،اما... كلام خود را قطع كرد و به مارتيني

نگريست:اگر امكان داشت اين كار را مي كرديد؟

مارتيني در مواقع معمولي مرد محتاطي بود،ولي اكنون يك موقع معمولي نبود.مستقيما ً به چهره قاچاقچي چشم

دوخت و تكرار كرد:اين كار را مي كردم؟به او نگاه كن.

نيازي به توضيح بيشتر نبود،با گفتن آن همه چيز را بيان كرده بود.ماركون برگشت در طول اتاق نگاه كرد.

جما از ابتداي گفتگوي آن دو حركت ننموده بود.در سيمايش هيچ گونه هراس و حتي هيچ گونه غمي ديده نمي شد.

در آن چيزي جز سايه مرگ وجود نداشت.قاچاقچي به محض آنكه به او نگاه كرد چشمانش از اشك پر شد و ضمن

آنكه در ايوان را گشود و به خارج نگاه كرد،گفت:ميكل، عجله كن،هنوز كار شما دو نفر تمام نشده است؟كارهاي

زيادي در پيش داريم!

ميكل در حالي كه جينو او را دنبال مي كرد،از ايوان به اتاق آمد و گفت:اكنون حاضرم.فقط مي خواهم از سينيورا

بپرسم كه...

به سوي جما مي رفت كه مارتيني بازوي او را گرفت:مزاحمش نشو،بهتر است تنها باشد.

ماركون افزود:بگذار تنها باشد!با مزاحمت نفعي نمي رسانيم.خدا گواه است كه تحملش براي همه ما دشوار است

ولي براي او شاق تر است.طفلك!

خرمگس تا يك هفته با حالتي وحشتناك خوابيد.حمله بسيارشديد بود،فرماندار نيز از ترس و نگراني مرتكب عمل

وحشيانه اي شد،نه تنها دست و پاي او را در زنجير گذاشت بلکه پافشاري كرد تا او را به وسيله بندهاي چرمي به

تشك كاهي اش بسته شود،چنان محكم كه جز در صورت بريده شدن گوشت تنش نتواند حركت كند.خرمگس تا پايان

روز شم همه چيز را با خودداري سرسختانه و شديدي تحمل كرد.

سپس غرورش در هم شكست،و به طرزي رقت انگيز از دكتر زندان مقداري ترياك خواست. دكتر با دادن آن كاملا ً

موافق بود،اما فرماندار پس از شنيدن درخواست،"اين گونه كارهاي احمقانه" را اكيدا ً قدغن كرد:از كجا مي دانيد

كه آن را براي چه مي خواهد؟به احتمال زياد در تمام اين مدت نيرنگ زده است و مي خواهد نگهبان را مسموم

كند،و يا مرتكب شرارت هايي از اين قبيل شود.ريوارز در هر كاري به اندازه كافي حيله گري دارد.

دكتر در حالي كه نمي توانست از تبسم خودداري كند پاسخ داد:مشكل مي تواند با اين مقدار ترياك كه به او مي دهم

نگهبان را مسموم كند.اما در مورد نيرنگ زدن،چندان وحشتي ندارد، به احتمال زياد خواهد مرد.

- به هر صورت مايل نيستم به او ترياك داده شود.اگر كسي مر خواهد با او به مهرباني رفتار شود،بايد به همين

طريق عمل كند.او كاملا ً مستحق يك انضباط نسبتا ً شديد است.شايد براي او درسي باشد كه ديگر دست به ميله

هاي پنجره نزند.

دكتر جسارتا ً گفت:با اين وجود قانون شكنجه را مجاز نمي داند،و اين كار به نحو خطرناكي در حدود آن است.

فرماندار با تندخويي گفت:گمان مي كنم قانون چيزي در مورد ترياك نگفته باشد.

- سرهنگ،البته به عهده شماست كه تصميم بگيريد،ولي به هر حال اميدوارم اجازه دهيد بندها برداشته شود.آنها

يك تشديد غيرضروري بر بدبختي او هستند.اكنون ترسي از فرار وي وجود ندارد.اگر او را آزاد كنيد نمي تواند بر

سر پا بايستد.

- آقاي عزيز به نظر من يك دكتر نيز مانند بقيه مردم،مرتكب اشتباه مي شود.اكنون با آسودگي خاطر او را به بند

كشيده ام و بايد به همين وضع بماند.

- پس حداقل بندها را اندكي شل كنيد.تا اين اندازه محكم بستن آنها وحشيگري محض است.

- همان طور كه هستند باقي خواهند ماند،و آقا،از شما سپاسگزار خواهم شد اگر در مورد وحشيگري با من صحبت

نكنيد.من اگر مرتكب عملي مي شوم دليلي براي آن دارم.

بدين ترتيب شب هفتم بدون هيچ گونه آسايش سپري شد و سربازي كه در مقابل در سلول پاس مي داد از شنيدن

ناله هاي جانگداز او در تمام طول شب بارها لرزان بر خود صليب كشيد. بردباري خرمگس عاقبت سرباز را وادار

به قصور كرد.نگهبان ساعت شش صبح قبل از آنكه نگهبانيش به پايان رسد،در را گشود و آهسته داخل سلول

گرديد.او مي دانست كه مرتكب بي انضباطي جدي مر شود اما قادر نبود پيش از آنكه با كلمه اي دوستانه او را

تسلي دهد از آنجا برود.

خرمگس را ديد كه با چشمان بسته و لبهاي ازهم گشوده بدون حركت آرميده است.لحظه اي خاموش ايستاد سپس

خم شد و پرسيد:آقا،آيا مي توانم كاري برايتان انجام بدهم؟فقط يك دقيقه وقت دارم.

خرمگس چشمانش را گشود.با ناله گفت:آسوده ام بگذار!آسوده ام بگذار!

خرمگس چشمانش تقريبا ً پيش از آنكه سرباز آهسته به سر پست خود بازگردد به خواب رفته بود.

فرماندار ده روز بعد مجددا ً به قصر رفت،اما دريافت كه كاردينال جهت عيادت از يك مرد بيمار به پيودوتاو رفته

است و انتظار نمي رود تا بعد از ظهر به خانه بازگردد.همان شب، درست قبل از آنكه براي صرف غذا بنشيند

،خدمتكارش داخل شد و اطلاع داد:عاليجناب،كسي مي خواهد با شما صحبت كند.

فرماندار پس از آنكه عجولانه نگاهي در آينه انداخت تا اطمينان حاصل كند كه اونيفورمش مرتب است قيافه بسيار

موقري به خود گرفت و به اتاق پذيرايي رفت.

مونتانلي در اتاق پذيرايي نشسته بود،دستش را آرام روي دسته صندلي مي زد و با خطي از نگراني در ميان

ابروهايش از پنجره به خارج مي نگريست.

مونتانلي كلام مودبانه فرماندار را با لحن نسبتا ً تحكم آميزي كه هيچ گاه در صحبت با روستانشينان به كار نمي برد

قطع كرد و گفت:شنيدم كه امروز به ملاقات من آمده بوديد. محتملا ً به خاطر همان مطلبي بوده است كه من ميل

داشتم با شما صحبت كنم.

- عاليجناب در مورد ريوارز بود.

- چنين حدس مي زدم.در چند روز اخير روي آن فكر كرده ام.اما قبل از پرداختن به آن مي خواهم بدانم آيا مطلب

تازه اي داريد كه به من بگوييد.

فرماندار با قيافه اي مضطرب سبيل خود را كشيد:حقيقت اين است كه من آمده بودم ببينم آيا عاليجناب مطلبي داريد

كه به من بگوييد.اگر هنوز با طرحي كه من قصد انجام آن را داشتم مخالف هستيد،از راهنماييتان دراين مورد

صميمانه خوشوقت مي شوم،زيرا به راستي نمي دانم چه بكنم.

- مشكل جديدي پيش آمده است؟

- فقط اين كه پنجشنبه آينده،سوم ژوئن است،

Domin Corpus

و اين مسأله به نحوي بايد قبل از ان روز حل شود.

- درست است،پنجشنبه

Domin Corpus

است،اما چرا به خصوص بايد قبل از آن روز حل شود؟

- عاليجناب،اگر به نظر مي رسد كه با شما مخالفت مي كنم بي اندازه معذرت مي خواهم،ولي اگر تا قبل از آن روز

از دست ريوارز آسوده نشوم مسئوليت آرامش شهر را نمي توانم بر عهده بگيرم.همان گونه كه عاليجناب اطلاع

داريد،آن روز خشن ترين افراد كوهستان ها در اينجا جمع مي شوند و احتمال بسيار دارد كه دروازه هاي دژ را

بگشايند و او را بيرون آورند. البته موفق نخواهند شد،من مراقبت خواهم كرد،حتي اگر قرار باشد كه با باروت و

گلوله آنان را جارو كنم.اما امكان دارد تا قبل از پايان روز با حادثه اي از آن قبيل روبرو شويم.اينجا در رومانيا

مردم خوي شريري دارند،و اگر زماني خنجرهايشان را بيرون بكشند...

- به نظر من ما مي توانيم با مراقبتي اندك از كشيده شدن كارد و خنجر جلوگيري كنيم.من هميشه معتقد بوده ام كه

با مردم اين ناحيه اگر عاقلانه رفتار شود،به سهولت مي توان كنار آمد. البته،اگر شما زماني به تهديد و ارعاب يك

نفر رومانيايي دست بزنيد عصيان خواهد كرد.اما دليلي در دست داريد كه بتوان قبول كرد نقشه فرار جديدي در كار

است؟

- من هم امروز و هم ديروز از مأمورين محرمانه شنيده ام كه شايعات زيادي در سراسر اين ناحيه منتشر شده

است،و مردم ظاهرا ً آمده شرارتي هستند ولي به جز جزئيات آن نمي توان پي برد،اگر انسان مي توانست پي ببرد

انجام اقدامات احتياطي سهل تر مي شد.من شخصا ً پس از وحشتي كه آن روز نصيب ما شد ترجيح مي دهم رعايت

احتياط را بنمايم.با روباه حيله گري چون ريوارز انسان نمي تواند زياد مراقبت كند.

- آخرين مطلبي كه درباره ريوارز شنيدم اين بود كه او از فرط بيماري قدرت حركت كردن يا حرف زدن نداشته

است.پس با اين ترتيب روبه بهبود است؟

- عاليجناب،اكنون به نظر مي رسد كه حالش بسيار بهتر باشد.مسلما ً شديدا ً بيمار بوده است، مگر آنكه در تمام

اين مدت نيرنگ زده باشد.

- آيا براي محتمل دانستن آن دليلي داريد؟

- خوب،دكتر ظاهرا ً اعتقاد دارد كه همه آن صحت داشته است.اما يك نوع بيماري كاملا ً عجيبي است.به هر حال

اكنون روبه بهبود و سركش تر از هميشه است.

- ديگر چه كرده است؟

فرماندار ضمن آنكه بندها را به خاطر آورد،لبخندزنان پاسخ داد:خوشبختانه كار مهمي نمي تواند بكند،اما رفتارش

غيرقابل توصيف است.صبح ديروز به سلول رفتم تا از او سوالاتي بكنم ،هنوز به اندازه كافي حالش خوب نيست كه

براي بازپرسي به نزد من بيايد- در واقع فكر كردم بهتر است تا روزي كه بهبود نيافته است خود را با اين خطر كه

مردم او را ببينند مواجه نسازم،اين گونه داستان هاي بي اساس هميشه فورا ً پخش مي شود.

- پس براي بازپرسي از او به آنجا رفتيد؟

- آري عاليجناب،فكر كردم آمادگي بيشتري براي شنيدن حرف حساب دارد.

مونتانلي انگار كه يك حيوان جديد و نفرت انگيزي را برانداز مي كند عمدا ً به سراپاي او نگاه كرد.هرچند

خوشبختانه فرماندار با بند شمشيرش بازي مي كرد و متوجه آن نگاه نشد،به آرامي ادامه داد:من هيچ گونه

خشونت خاصي در مورد او به كار نبرده ام،ولي ناگزير بودم كه با او سختگير باشم،به ويژه كه اينجا يك زندان

نظامي است.همچنين گمان مي كردم شايد يك آزادي مختصر اثر نيكويي داشته باشد..دستور دادم،در صورتي كه او

بخواهد رفتارعاقلانه اي در پيش گيرد،انضباط به نحو قابل ملاحظه اي سست گردد،به اين ترتيب عاليجناب فكر مي

كنيد او چه پاسخي به من داد؟همچنان كه خوابيده بود،مانند گرگي در قفس لحظه اي به من نگاه كرد و سپس با

كمال آرامي گفت:"سرهنگ من نمي توانم برخيزم و تو را خفه كنم،اما دندان هايم بسيار تيزند،بهتر است اندكي

گلويت را دورتر نگاه داري." مانند يك گربه وحشي رام نشدني است.

مونتانلي آهسته گفت:از شنيدن آن متعجب نيستم،ولي من آمده ام از شما سوالي بكنم.آيا شرافتمندانه معتقديد كه

حضور ريوارز در زندان موجب خطري جدي براي آرامش اين ناحيه است؟

- كاملا ً معتقدم عالجناب.

- به نظر شما،براي جلوگيري از خطر خونريزي به طور قطع لازم است كه تا پيش از

Domin Corpusترتيبي از شر او آسوده شد؟

- من تنها مي توانم تكرار كنم كه اگر او در روز پنجشنبه اينجا باشد،اميد ندارم كه جشن بدون نزاع برگزار

شود،فكر مي كنم كه نزاع سختي باشد.

- و فكر مي كنيد كه اگر اينجا نباشد چنين خطري به وجود نخواهد آمد؟

- در اين صورت يا اصلا ً آشوبي برپا نمي شود يا حداكثر يك داد و فرياد كوچك و سنگ پراني وجود خواهد داشت.

اگر عاليجناب راهي براي رهايي از شر او بيابيد،من به عهده مي گيرم كه آرامش شهر حفظ شود.والا،در انتظار

گرفتاري هاي خطرناكي هستم.من معتقدم كه نقشه فرار جديدي در دست اجراست و پنجشنبه روزي است كه كه ما

بايد منتظر آن باشيم.حال اگر در صبح همان روز ناگهان متوجه شوند كه ريوارز در زندان نيست،نقشه آنان به

خودي خود با شكست مواجه مي گردد و دليلي براي شروع نزاع نخواهند داشت.ولي اگر قرار باشد كه آنان را عقب

برانيم و ان وقت در ميان چنين جمعيت انبوهي خنجرها بيرون كشيده شود شايد تا قبل از فرارسيدن شب اينجا در

آتش بسوزد.

- پس چرا او را به راونا نمي فرستيد؟

- عاليجناب،خدا گواه است كه از انجام آن شاد خواهم شد!اما چگونه مي توانم مردم را از فرار دادن او در راه

مانع شوم؟من به اندازه كافي سرباز ندارم كه در برابر يك حمله مسلحانه مقاومت كنم.كليه كوه نشينان به كارد يا

تفنگ سرپر و يا چيزي از آن قبيل مجهزند.

- پس هنوز روي تمايل خود به يك دادگاه نظامي و كسب اجازه از من مصر هستيد؟

- ببخشيد عاليجناب،من فقط يك تقاضا از شما دارم،مرا در جلوگيري از شورش و خونريزي مساعدت نماييد.من

كاملا ً قبول دارم كه دادگاه هاي نظامي از قبيل دادگاه سرهنگ فردي،اغلب به نحو غيرلازمي سختگير بودند،و مردم

را به جاي آنكه به اطاعت وادارند،برمي انگيختند.ولي به نظر من تشكيل يك دادگاه نظامي در اين مورد اقدامي

عاقلانه و در مجموع منصفانه خواهد بود.از شورشي كه في النفسه مصيبتي وحشتناك خواهد بود و به احتمال زياد

سبب رجعت دادگاه هاي نظامي لغو شده توسط پدرمقدس خواهد شد،جلوگيري مي كند.

فرماندار با وقاري بسيار به سخنراني كوتاه خود پايان داد و منتظر پاسخ كاردينال شد.دادن پاسخ بسيار طول

كشيد،هنگامي هم كه داده شد به نحوي شگفت انگيز نامنتظره بود:سرهنگ فراري،آيا به خداوند اعتقاد داريد؟

سرهنگ با صدايي سرشار از تعجب متحيرانه گفت:عاليجناب!

مونتانلي ضمن آنكه ازجابرخاست و با چشمان كنجكاو و ثابت از بالا دراو نگريست،تكرار كرد:آيا به خداوند اعتقاد

داريد؟

سرهنگ نيز به پا خاست:عاليجناب،من يك فرد مسيحي هستم و هرگز از بخشش گناهان من امتناع نشده است.

مونتانلي صليب را از روي سينه اش بالا آورد:پس به صليب نجات دهنده اي كه به خاطر شما مرد سوگند ياد كنيد

كه به من راست گفته ايد.سرهنگ بي حركت ايستاد،مبهوت به آن نگريست.او كاملا ً نمي توانست نتيجه گيري كند

كه كدام يك ديوانه هستند او يا كاردينال.

مونتانلي ادامه داد:شما از من خواسته ايد كه به مرگ يك مرد رضايت دهم.اگر شهامت داريد صليب را ببوسيد و به

من بگوييد كه معتقديد راه ديگري براي جلوگيري از خونريزي بيشتر وجود ندارد.و به ياد داشته باشيد كه اگر به

من دروغ بگوييد روح فناناپذير خود را به خطر مي اندازيد.

فرماندار پس از مكثي كوتاه خم شد و صليب را بر لب هاي خود نهاد.گفت:به آن معتقدم.

مونتانلي آهسته روبرگرداند:فردا پاسخ قطعي را به شما خواهم داد،اما ابتدا بايد ريوارز را ببينم و با او به تنهايي

صحبت كنم.

- عاليجناب اجازه بدهيد عرض كنم اطمينان دارم كه متأسف خواهيد شد.در اين باره ديروز به وسيله نگهبان پيغام

فرستاده و تقاضاي ملاقات با عاليجناب را كرده بود،اما من توجهي بدان نكردم،چون...

مونتانلي تكرار كرد:توجهي نكرديد!يك نفر در اين شرايط پيامي براي شما مي فرستد و شما توجهي به آن نمي كنيد؟

- اگر عاليجناب ناراضي هستيد معذرت مي خواهم.نمي خواستم به خاطر چنان گستاخي محض مزاحمت عاليجناب

را فراهم نمايم.من اكنون به قدر كفايت ريوارز را مي شناسم كه اطمينان داشته باشم او مي خواسته است به شما

اهانت كند.و در خقيقت اگر اجازه بدهيد بايد بگويم كه تنها نزديك شدن به او كاملا ً دور از احتياط است،او واقعا ً

خطرناك است،تا آن اندازه كه به راستي لازم ديدم قيد جسماني ملايمي به كار ببرم...

- و شما واقعا ً فكر مي كنيد از يك مرد بيمار و غير مسلح كه تحت قيد جسماني ملايمي است بيم خطري جدي مي

رود؟

مونتانلي بسيار آرام صحبت مي كرد،اما سرهنگ نيش تحقير ملايم او را احساس نمود و به سبب آن آزرده خاطر و

سرخ شد،و با لحن بسيار خشكي گفت:هرطور كه ميل عاليجناب است، من فقط مي خواستم كه شما را از رنج

شنيدن كفرگويي هاي وحشت آور اين مرد مصون دارم.

- به نظر شما كدام يك براي يك مرد مسيحي بدبختي غم انگيزتري است:شنيدن كلمه كفرآميزي كه گفته شود،يا رها

كردن يك همنوع در پريشاني؟

فرماندار با قيافه رسميش مانند يك آدمك چوبي و خشك،ايستاد.او عميقا ً از رفتار مونتانلي رنجيده بود،و آن را به

وسيله آداب داني غيرمعمول خود نشان داد.

پرسيد:عاليجناب،چه وقت مي خواهيد با زنداني ملاقات كنيد؟

- هم اكنون به نزد او مي روم.

- هرطور ميل عاليجناب است.اگر لطفا ً چند لحظه صبر كنيد،كسي را براي آمداه كردن او مي فرستم.

فرماندار با سرعت بسيار از پشت ميز فرود آمد.او نمي خواست مونتانلي بندها را ببيند.

- متشكرم،ترجيح مي دهم او را بدون تدارك قبلي همان گونه كه هست ببينم.يك راست به دژ خواهم رفت.شب به

خير سرهنگ،فردا صبح مي توانيد منتظر پاسخ من باشيد.

خرمگس پس از آنكه شنيد قفل در سلولش گشوده شد چشمانش را با بي اعتنايي سستي گرداند.او گامن مي كرد كه

فقط فرماندار آمده است تا با يك بازپرسي ديگر ناراحتش كند.چند سرباز در حالي كه تفنگهايشان با ديوار تصادم مي

كرد از پلكان باريك بالا آمدند سپس صدايي حرمت گذارانه گفت:عاليجناب،اينجا اندكي لغزان است.

خرمگس متشنج از جا پريد و سپس ضمن آنكه در زير فشار آزارنده بندها نفس را در سينه حبس مي نمود خود را

جمع كرد.

مونتانلي به همراه گروهبان و سه نگهبان داخل شد.گروهبان با اندكي ناراحتي گفت:عاليجناب اگر لطفا ً لحظه اي

صبر كنيد،يكي از سربازان من يك صندلي خواهد آورد.رفته است كه آن را بياورد.عاليجناب ما را معذور خواهيد

داشت اگر از آمدنتان مطلع مي شديم،خود را آماده مي كرديم.

- نيازي به آمادگي نيست.گروهبان لطفا ً ممكن است ما را تنها بگذاريد و با افرادتان در پاي پلكان منتظر باشيد؟

- آري،عاليجناب.صندلي را آورد،در كنار او بگذارم؟

خرمگس با چشمان فروبسته آرميده بود،اما احساس كرد كه مونتانلي او را مي نگرد.گروهبان گفت:عاليجناب

گمان مي كنم خفته باشد.ولي خرمكس چشمانش را گشود و گفت:نه.

سربازان هنگامي كه از سلول خارج مي شدند،بر اثر فرياد ناگهاني مونتانلي توقف كردند.پس از آنكه

روبرگرداندند،او را ديدند كه خم شده و بندها را بازرسي مي كند.

مونتانلي پرسيد:چه كسي اين كار را كرده است؟

گروهبان آشفته كلاهش را مچاله كرد:عاليجناب،دستور صريح فرماندار بود.

مونتانلي با صداي سرشار از ناراحتي گفت:سينيور ريوارز من از اين موضوع اطلاعي نداشتم.

خرمگس با تبسمي خشك پاسخ داد:به عاليجناب گفتم كه هر... هرگز انتظار ندارم دست نوازش بر سرمن كشيده

شود.

- گروهبان،اين دستور از كي صادر شده است؟

- عاليجناب،از آن موقع كه مي خواست بگريزد.

- بيش از دو هفته است؟چاقويي بياور و اينها را فورا ً پاره كن.

- معذرت مي خواهم عاليجناب دكتر مي خواست كه آنها برداشته شود،اما سرهنگ فراري اجازه نمي داد.

- فورا ً يك چاقو بياور!

مونتانلي صدايش را بلند نكرد.اما سربازان ديدند كه او از خشم سفيد شده است.گروهبان يك چاقوي جيبي از جيبش

بيرون‌ آورد،خم شد و بندهاي بازو را بريد.او مرد خام دستر بود و بندها را با حركتي ناشيانه تنگ تر كرد،چنان كه

خرمگس واپس كشيد و به رغم همه خودداريش لب هاي خود را گاز گرفت.مونتانلي بي درنگ پيش آمد:تو نمي

داني چگونه آن را پاره كني،چاقو را به من بده.

- آه،ه،ه!به محض آنكه بندها فروافتاد خرمگس بازوهايش را با آهي بلند و شعف آميز ازهم گشود.لحظه اي بعد

مونتانلي بند ديگري را كه پاشنه پاي او را در قيد گذاشته بود بريد.

- گروهبان زنجيرها را باز كن،و بعد بيا اينجا،مي خواهم با تو صحبت كنم.

در كنار پنجره ايستاد و به كار گروهبان نگاه كرد،تا آنكه گروهبان زنجيرها را پايين انداخت و به او نزديك شد.

مونتانلي گفت:خوب،آنچه را كه اتفاق افتاده است برايم تعريف كن.

گروهبان از روي ميل،همه آنچه را كه از بيماري خرمگس و "اقدامات انضباطي"، و كوشش بدون موفقيت دكتر

براي جلوگيري از آن مي دانست تعريف كرد.و افزود:ولي عاليجناب به نظر من سرهنگ مي خواست كه بندها به

عنوان وسيله اي جهت گرفتن اعتراف همچنان باقي بماند.

- اعتراف؟

- آري عاليجناب،پريروز نشيدم كه سرهنگ مي گفت اگر او(نگاهي به سوي خرمگس انداخت) به سوالي كه وي

مي كرد پاسخ مي داد بندها را برمي داشت.

مونتانلي دستش را روي درگاه پنجره گرد كرد.سربازان به يكديگر نگريستند،آنان هرگز كاردينال مهربان را

خشمگين نديده بودند.خرمگس نيز وجود آنان را از ياد برده بود.همه اعضايش منقبض شده بود،و اكنون با يك

احساس آسايش واقعي تمدد اعصاب مي كرد،غلت مي زد و به هر طرف مي پيچيد.

كاردينال گفت:گروهبان،اكنون مي توانيد برويد.از اينكه مرتكب بي انضباطي شده ايد نگران نباشيد،وظيفه داشتيد كه

وقتي از شما پرسيدم به من بگوييد.مراقب باشيد كسي مزاحم ما نشود. پس از آنكه كارم تمام شد بيرون مي آيم.

هنگامي كه در پشت سر سربازان بسته شد،مونتانلي به درگاه پنجره تكيه داد و براي آنكه به خرمگس فرصت

بيشتري جهت تنفس بدهد مدتي به تماشاي خورشيد كه فرومي رفت پرداخت.

بلافاصله گفت:شنيده ام كه- پنجره را ترك كرد و در كنار تشك نشست- مي خواسته ايد با من به تنهايي ‌صحبت

كنيد.اگر حالتان تا ان اندازه خوب هست كه بگوييد با من چه كاري داشته ايد در خدمت شما هستم.

مونتانلي با لحن بسيار سرد،خشك و آمرانه اي صحبت مي كرد كه در نظر خرمگس طبيعي نبود.تا قبل از آنكه بندها

گشوده شود،خرمگس در نظر او فقط يك موجود ستمديده و شكنجه كشيده مي نمود،اما اكنون آخرين گفتگوي خود با

او و اهانت وحشتناكي را كه به آن پايان داد به ياد آورد.خرمگس پس از آنكه سرش را با سستي روي يك بازو

قرار داد به بالا نگاه كرد. او آن استعداد را داشت كه دزدانه قيافه هاي مهرآميزي به خود بگيرد،و آنگاه كه چهره

اش در سايه بود كسي حدس نمي زد كه او با چه درد عظيمي روبروست.اما هنگامي كه به بالا نگاه كرد،پرتو

روشن شامگاهي شدت فرسودگي و پريدگي رنگ او را آشكار ساخت و نشان داد كه اثر اين چند روز اخير با چه

وضوحي بر او نقش بسته است.خشم مونتانلي فرومرد:از اين كه شديدا ً بيمار بوده ايد متأسفم،و به سبب عدم

اطلاع از اين ماجراها صميمانه افسوس مي خورم. اگر مي دانستم قبلا ً جلو آن را مي گرفتم.

خرمگس شانه هايش را بالا انداخت و با خونسردي گفت:در جنگ همه چيز منصفانه است. عاليجناب شما از نقطه

نظر مسيحيت به طور نظري با بندها مخالفت مي ورزيد،اما انصاف نيست كه انتظار داشته داشته باشيم سرهنگ نيز

آن را درك كند.او مسلما ً ترجيح مي دهد كه آنها را روي پوست خود آزمايش نكند،چيزي كه د... درست در مورد

من اجرا مي شود.ولي اين مربوط به آسايش شخص اوست.در اين لحظه من مغلوبم... چ‍... چ‍... چه مي توان كرد؟

گرچه عاليجناب بسيار لطف داشته ايد كه به اينجا آمده ايد،اما شايد اين كار از نقطه نظر مسيحيت انجام گرفته

باشد،به ديدار زندانيان رفتن،آري!فراموش كردم زيرا شما آن را به خاطر كوچكترين آنان انجام داديد،اين چندان

تعارف آميز نيست ولي يكي از كوچكترين ها عميقا ً سپاسگزار است.

كاردينال داخل در صحبت شد:سينيور ريوارز،من به خاطر شما اينجا آمدم،نه به خاطر خودم. اگر شما همان گونه

كه اظهار داشتيد مغلوب ما نبوديد ديگر پس از آنچه اخيرا ً به من گفتيد هرگز با شما صحبت نمي كردم.ولي شما

امتياز مضاعف يك زنداني و يك بيمار را داريد، بنابراين من نمي توانم از آمدن امتناع ورزم.آيا اكنون كه اينجا

هستم مطلبي داريد كه به من بگوييد،و يا فقط به اين خاطر در پي من فرستاده ايد كه با اهانت به يك پيرمرد،خود را

سرگرم كنيد؟

پاسخي داده نشد.خرمگس روبرگردانده و با دستي بر چشمانش آرميده بود.

عاقبت با صداي گرفته گفت:من بسيار متأسفم كه شما را ناراحت كردم،آيا مي توانم كمي آب بنوشم؟

نزديك پنجره يك كوزه آب قرار داشت.مونتانلي برخاست و آن را آورد.هنگامي كه به بازويش را به دور خرمگس

لغزاند تا بلندش كند،ناگهان انگشتان مرطوب و سرد او را همچون گيره اي بر مچ خود احساس كرد.

خرمگس آهسته گفت:دستتان را به من بدهيد... زود... فقط يك لحظه،چه فرقي براي شما دارد؟ تنها يك دقيقه.سر

فرود آورد،چهره اش را در بازوي مونتانلي پنهان ساخت و سراپا به لرزه افتاد.

مونتانلي پس از لحظه اي گفت:كمي آب بنوشيد.خرمگس خاموش اطاعت كرد،سپس با چشمان بسته روي تشك

كاهي خوابيد.او شخصا ً نمي توانست در مورد آنچه هنگام تماس با گونه او بر وي گذشته بود،توضيحي بدهد،تنها

مر ادنست كه در همه عمرش چيزي از آن وحشتناك تر وجود نداشته است.

مونتانلي صندليش را به تشك كاهي نزديك تر كرد و نشست.خرمگس همچون يك جسد كاملا ً بي حركت خوابيد و

چهره اش بيرنگ و كشيده شده بود.پس از سكوتي طولاني چشمانش را گشود و نگاه شبح وار و سحرانگيز آن را

به كاردينال دوخت.

گفت:متشكرم،معذرت مي خواهم.مثل اينكه از من سوالي كرديد؟

- حال شما براي گفتگو مناسب نيست.اگر مطلبي داريد كه به من بگوييد سعي مي كنم فردا مجددا ً بيايم.

- عاليجناب لطفا ً نرويد،در واقع هيچ گونه ناراحتي ندارم.در اين چند روز اندكي آشفته بودم، گرچه نيمي از آن

تمارض بود،اگر از سرهنگ سوال كنيد به شما چنين خواهد گفت.

مونتانلي به آرامي پاسخ داد:من ترجيح مر دهم كه شخصا ً نتيجه گيري كنم.

- سرهنگ نيز همين كار را مي كند.مي دانيد،گاهي اوقات اين نتيجه گيري ها بسيار زيركانه است.انسان فكر نمي

كند كه كار اوست،اما گاه گاه بر يك نظر بي سابقه اي چنگ مي اندازد.به طور نمونه،روز جمعه - فكر مي كنم

جمعه بود،ولي اخيرا ً در مورد زمان ك‍... كمي گيج شده ام- باري،مقداري ترياك خواستم،اين را به وضوح به خاطر

دارم،و او به اينجا آمد و گفت كه اگر بگويم چه كسي ق‍... قفل دروازه را گشوده است ترياك مي دهد.به ياد دارم كه

گفت:اگر بيماريت حقيقت دارد موافقت خواهي كرد.اگر نكني آن را دليل بر نيرنگ بازي تو خواهم دانست.قبلا ً هرگز

به فكرم نرسيده بود كه اين چقدر مسخره است،اين يكي از مسخره ترين چيزهاست.

خرمگس خنده ناگهاني زننده و ناهنجاري سرداد.سپس ناگهان روبه كاردينال نمود با شتاب هر چه بيشتر ادامه

داد،و چنان به لكنت افتاد كه كلمات به سختي مفهوم مي شد:شما تشخيص نمي دهيد كه اين مسخره است؟ ا...البته

كه نه،شما افراد م‍... مذهبي ه...هرگز طبع بذله گويي نداريد... شما همه چيز را غ‍... غم انگيز مي بينيد.ب‍... به طور

نمونه،آن شب در ك‍... كليساي جامع چه حالت موقري داشتيد!ضمنا ً... من بايد چ‍... چه قياف غم انگيزي در نقش

يك زائر گرفته باشم!باور نمي كنم كه شما حتي در آمدن امشب خود به اينجا نكته خوشمزه اي يافته باشيد.

مونتانلي ازجا برخاست:من آمده ام كه ببينم شما چه مي خواهيد بگوييد،ولي گمان مي كنم بيش از آن تهييج شده

باشيد كه امشب آن را به من بگوييد.بهتر است دكتر مسكني به شما بدهد،و ما فردا،پس از آنكه يك شب خوابيديد

گفتگو خواهيم كرد.

- خواب؟به راحتي خواهم خوابيد.عاليجناب،هنگامي كه با طرح سرهنگ م‍... موافقت كرديد... چند گرم سرب،مسكن

خوبي است.

مونتانلي با چهره وحشت زده رو به سوي او نمود گفت:منظورتان را درك نمي كنم.

خرمگس باز خنده اي سرداد:عاليجناب،را... راستي،والاترين تقواي مسيحيت است.آ... آيا فكر مي كنيد من نمي

دانم كه فرماندار با چه اصراري مي خواسته است موافقت شما را نسبت به يك دادگاه نظامي ج‍... جلب

كند؟عاليجناب بهتر است كه شما به سهم خود موافقت كنيد،اين همان كا... كاري است كه همه ب‍... برادران

مطرانتان در مقام شما انجام دادند،

Cosi Fon Tutti *

و آن وقت شما مرتكب خوبي هاي بسيار و زيان اندك شده ايد!اين به راستي ارزش آن همه شب بي خوابي را

ندارد!

مونتانلي خنده او را قطع كرد:لطفا ً لحظه اي دست از خنده برداريد،و به من بگوييد كه از كجا اينها را شنيده ايد.چه

كسي در اين مورد با شما صحبت كرده است؟

- مگر سرهنگ به شما نگفته است كه من يك ش‍... شيطانم،نه انسان؟نه؟بارها اين را به من گفته است!باري،من

آن قدر شيطان هستم كه تا اندازه اي به انديشه مردم پي ببرم.به نظر عاليجناب،من يك مايه آزار ملعوني هستم،و

ميل داريد فرد ديگري بدون آنكه عذاب وجدان حساس شما آزرده شود،اجراي آنچه را كه بايد در مورد من اعمال

گردد برعهده بگيرد.اين حدس كاملا ً درستي است.اين طور نيست؟

كاردينال ضمن آنكه با سيمايي موقر مجددا ً در كنار او نشست،گفت:گوش كنيد،نحوه آگاهي شما از اين مطلب هرچه

مي خواهد باشد،ولي كاملا ً درست است.سرهنگ فراري از يك اقدام به استخلاص مجدد به توسط دوستان شما

بيمناك است و مي خواهد راه بر آن ببندد،به همان طريق كه اظهار داشتيد.مي بينيد من با شما كاملا ً صريح صحبت

مي كنم.

خرمگس به طعنه گفت:عاليجناب شما هميشه به صدا م‍... مشهور بوده ايد.

مونتانلي ادامه داد:البته مي دانيد كه من حق دخالت در امور سياسي را ندارم،من يك اسقف هستم،نه يك نماينده

پاپ.ولي نفوذ زيادي در اين ناحيه دارم.گمان مي كنم كه سرهنگ حداقل جز در صورتي كه موافقت ضمني مرا جلب

كند،جسارت اقدام به چنين روش افراطي را نداشته باشد.من تاكنون مطلقا ً با اين طرح مخالفت ورزيده ام،و او

سخت كوشش كرده است تا با مطمئن ساختن من به اينكه در روز پنجشنبه،آنگاه كه مردم براي دسته جمع مي

شوند،خطر بزرگي به علت يك اقدام مسلحانه به وجود خواهد آمد،مخالفتم را درهم شكند،اقدامي كه محتملا ً به

خونريزي ختم خواهد شد،به من توجه داريد؟

خرمگس پريشان خيال از پنجره به خارج نگاه مي كرد.روبرگداند و با صدايي خسته گفت:آري ،گوش مي كنم.

- شايد واقعا ً آن قدر كه امشب اين گفتگو را تحمل كنيد حالتان خوب نباشد،مي خواهيد فردا صبح مراجعت

كنم؟مطلب مهمي است،و من طالب همه توجه شما هستم.

خرمگس با همان لحن پاسخ داد:ترجيح مي دهم كه هم اكنون از آن رهايي يابم.به آنچه مي گوييد توجه دارم.

مونتانلي ادامه داد:خوب،اگر حقيقت داشته باشد كه به خاطر شما يك خطر واقعي آشوب و خونريزي موجود

است،من در مخالفت با سرهنگ مسئوليت خطيري را به عهده مي گيرم،من معتقدم كه دست كم حقيقتي در حرف

هاي او وجود دارد.از طرف ديگر،بر اين عقيده ام كه قضاوت او به سبب خصومت شخصي نسبت به شما تا اندازه

اي منحرف گشته است و محتملا ً خطر را بزرگ جلوه مي دهد.احتمال اين امر از آن هنگام كه اين درنده خويي

شرم آور ار ديدم در نظرم بيشتر شده است.

نگاهي به بندها و زنجيرهايي كه روي زمين افتاده بود انداخت و ادامه داد:اگر موافقت كنم،شما را مي كشم،اگر

امتناع ورزم،خطر كشتار افراد بيگناه را موجب مي شوم.من اين موضوع را به دقت بررسي كرده و از صميم قلب

كوشيده ام تا براي رهايي از اين دو شق وحشتناك راهي بيابم.و اكنون سرانجام تصميم خود را گرفته ام.

- مسلما ً مرا بكشيد و افراد بيگناه را ن‍... نجات دهيد.تنها تصميمي كه يك مرد مسيحي مي تواند بگيرد.اگر دست

ر... راستت تو را آزار مي دهد و الي آخر.من افتخار آن را كه دست راست عاليجناب باشم ندارم،و آزارتان هم

داده ام،ن‍... ن‍... نتيجه روشن است.اين را نمي توانستيد بدون آن همه مقدمه به من بگوييد؟

خرمگس مانند مردي كه از سراسر آن موضوع خسته شده باشد،با تحقير و بي اعتنايي بي روحي صحبت مي كرد.

پس از اندكي مكث افزود:آري،تصميم شما اين نبود عاليجناب؟

- نه.

خرمگس وضع خود را تغيير داد،دو دستش را به پشت سر نهاد و با چشماني نيم بسته به مونتانلي خيره شد.

كاردينال با سر فروافتاده انگار كه غرق در انديشه است،با يك دست آهسته روي صندليش ضربه مي زد.آه همان

حركت قديمي آشنا!

عاقبت سربرداشت و گفت:گمان مي كنم تصميم گرفته بودم كه دست به عمل بي سابقه اي بزنم. هنگامي كه شنيدم

درخواست ملاقات با مرا كرده ايد،بر آن شدم كه به اينجا بيايم،هر آنچه را انجام داده ام برايتان نقل كنم و مسأله را

به خود شما واگذار كنم.

- به من؟

- سينيور ريوارز،من نه به عنوان يك كاردينال،اسقف و يا قاضي،بلکه يه عنوان انساني كه به نزد انسان ديگر مي

رود به نزد شما آمده ام.من از شما نخواهم خواست كه به من بگويد از چنين نقشه اي كه سرهنگ نگران آن است

اطلاع داريد.من به خوبي مي دانم كه اگر چنين اطلاعي داشته باشيد،راز شما است و آن را به من نخواهيد گفت.اما

از شما مي خواهم كه خود را به جاي من بگذاريد.من پيرم و بدون ترديد چيزي از عمرم باقي نمانده است.من

ترجيح مي دهم بدون آنكه دست هايم آلوده به خون باشد به گور روم.

- عاليجناب،آيا تاكنون به خون آلوده نشده اند؟

رنگ مونتانلي اندكي بيشتر پريد،اما آرام ادامه داد:من در سراسر عمر خود هرجا كه با ظلم و مقررات اختناق آميز

روبرو شده ام به مخالفت برخاسته ام.هيچ گاه كيفر سنگين را در هيچ يك از اشكالش تأييد نكرده ام.من در حكومت

سابق به نحو جدي و مكرر نسبت به دادگاه هاي نظامي اعتراض كرده و بدين سبب مغضوب واقع شده ام.اين نفوذ و

قدرتي كه من داشته ام تاكنون همواره به سود بخشش به كار افتاده است.دست كم از شما مي طلبم كه گفته هاي

مرا حقيقت بدانيد.من اكنون در ميان آب و آتش ايستاده ام.در صورت امتناع شهر را در معرض خطر آشوب ها و

كليه عواقب آن قرار داده ام و اين به خاطر نجات زندگي مردي است كه به مذهب من اهانت مي كند،مردي كه به

شخص من افترا زده،ظلم كرده و دشنام داده است(گرچه اين اهميت چنداني ندارد)،مردي كه قطع دارم اگر زندگي را

بازيابد آن را در طريق ناصواب به كار مي برد،ولي به هر صورت نجات زندگي يك انسان در ميان است.

لحظه اي مكث كرد و باز ادامه داد:سينيور ريوارز،آنچه كه من از حرفه شما مي دانم در نظرم بد و شريرانه

است،همچنين مدت ها بر اين عقيده بودم كه شما گستاخ،متجاوز و بي مسلك هستيد،هنوز هم تا اندازه اي به همان

عقيده هستم.ولي در طول دو هفته اخير به من نشان داده ايد كه مرد شجاعي هستيد و مي توانيد به يارانتان وفادار

بمانيد،همچنين سربازان را وادار ساخته ايد كه دوستتان بدارند و اين كار هركس نيست.فكر مر كنم شايد قضاوتم

در مورد شما نادرست بوده است و در درونتان چيزي بهتر از آن كه به ظاهر نشان مي دهيد وجود داشته باشد.من

به آن نيمه بهتر شما متوسل مي شوم و رسما ً درخواست مي كنم كه وجدانا ً حقيقت را به من بگوييد اگر به جاي

من بوديد چه مي كرديد؟

سكوتي طولاني برقرار شد،سپس خرمگس سربرداشت:من،حداقل،درباره كارهاي خود شخصا ً تصميم مي رگفتم و

متحمل عواقب آن نيز مي شدم.با آن بزدلي مسيحي دزدانه به نزد مردم نمي رفتم و از آنان نمي خواستم كه

مشكلاتم را برايم حل كنند!

اين ضربه چنان ناگهاني بود،و شور و حرارت خارق العاده اش چنان با تظاهر بيروح لحظه قبل تضاد شديد داشت

كه به نظر مي رسيد او نقابي از چهره برداشته است.

خرمگس با خشونت ادامه داد:ما مرتدين بر اين عقيده ايم كه اگر مردي ناگزير از تحمل چيزي است،بايد آن را به

بهترين وجهي تحمل كند،و اگر در زير آن پشت دو تا نمايد،واي بر احوال او.اما يك مرد مسيحي مويه كنان،به خدا يا

مقدسين خود روي مي آورد،و اگر آنان ياريش ندادند،متوجه دشمنان خود مي شود،او هميشه قادر به يافتن پشتي

است كه بار خود را بر آن انتقال دهد.مگر در كتاب مقدس ياميسال و يا هر يك از كتب مذهبي زاهدانه شما دستور

العملي وجود ندارد كه بايد نزد من بياييد تا راهنماييتان كنم؟عجب!آيا واقعا ً خود من،بدون آنكه شما نيز بار

مسئوليت هايتان را بر دوشم بگذاريد به اندازه كافي بار بر دوش ندارم؟به سوي مسيحيت بازگرديد،او حداكثر دنيا

را مطالبه كرد،شما نيز بهتر است همان كار را بكنيد .بالاتر از همه شما تنها يك مرتد را خواهيد كشت،مردي كه در

اداي كلمه آزمون عاجز مي ماند،و اين بدون ترديد جنايت عظيمي به شمار نمي رود!

كلام خود را قطع كرد،به نفس نفس افتاد و سپس به حرف آمد:آن وقت شما دم از ظلم مي زنيد، آن الاغ احمق اگر

يك سال هم تلاش مي كرد به قدر شما نمي توانست مرا آزار دهد،او مغز ندارد.همه آنچه به فكرش مي رسد تنگتر

بستن يك بند است،هنگامي هم كه نمي تواند تنگتر ببندد ديگر عاجز مي ماند.اين كار از هر احمقي ساخته است!اما

شما "لطفا ً حكم مرگ خود را امضا كنيد،من بيش از آن نازكدلم كه بتوانم شخصا ً اين كار را بكنم"،اين تدبير به

فكر يك فرد مسيحي مي رسد،يك مسيحي نجيب و دلسوز كه از منظره يك بند تنگ بسته شده رنگ مي بازد !من بايد

آنگاه كه شما همچون فرشته رحمت- حيرتزده از وحشيگري سرهنگ- داخل شديد،مي فهميدم كه شكنجه واقعي در

شرف وقوع است!چرا اين گونه به من نگاه مي كنيد؟آري رضايت بدهيد،به خانه خود بازگرديد و غذايتان را تناول

كنيد،اين موضوع ارزش اين همه هاي هوي را ندارد.به سرهنگ بگوييد كه مي تواند مرا تيرباران كند،به دار

بياويزيد،يا به هر كاري كه سهلتر است توسل جوييد- اگر خاطرش را مشغول مي دارد،زنده كباب كند- و خود را از

آن فارغ سازد!

خرمگس مشكل شناخته مي شد،از شدت خشم و نوميدي ديوانه شده بود،بريده بريده نفس مي كشيد و مي

لرزيد،چشمانش همچون چشمان يك گربه خشمگين،با پرتو سبز رنگ،برق مي زد.

مونتانلي به پا ايستاده بود و از بالا خاموش به او مي نگريست.او مفهوم اين سرزنش هاي جنون آميز را درك نمي

كرد،ولي مي دانست كه اين سرزنش ها از روي چه پريشاني ژرفي ادا مي شد،بنابراين با درك اين مطلب،همه

اهانت هاي گذشته را بخشيد.

گفت:هيس!من نمي خواستم اين طور شما را ناراحت كنم.واقعا ً قصد ان را نداشتم كه بار خود را بر دوش شما

منتقل كنم،شمايي كه تاكنون خود بار زيادي داشته ايد.من هيچ گاه آگاهانه چنين كاري را در حق موجودي نكرده

ام...

خرمگس با چشماني شرربار فرياد برآورد:دروغ است!در مورد مقام اسقفي چطور؟

- مقام اسقفي؟

- آه،آن را فراموش كرده ايد؟از ياد بردنش بسيار سهل است! "آرتور اگر مايل باشي،خواهم گفت كه نمي توانم

بروم." من بايستي براي زندگي شما تصميم مي گرفتم،من در نوزده سالگي. اگر تا اين اندازه وحشتناك

نبود،مضحك مي شد.

- بس كن!مونتانلي با فريادي يأس آميز دو دست را بر سر نهاد.سپس آنها را انداخت و اهسته به طرف پنجره رفت.

آنجا بر روي درگاه پنجره نشست،بازوير را بر ميله ها تكيه داد و پيشانيش را بر آن فشرد.خرمگس لرزان آرميده

بود و او را مي پاييد.

مونتانلي بلافاصله ازجابرخاست و با لب هايي بيرنگ به سان خاكستر،بازگشت.

در حالي كه به نحو رقت انگيزي تلاش مي نمود تا لحن آرام هميشگي خود را حفظ كند،گفت: بسيار متأسفم،ولي

بايد به خانه بروم.حالم كاملا ً خوب نيست.

گويي از تب مي لرزيد.همه خشم خرمگس فرونشست:پدر،متوجه نمي شويد...

مونتانلي يكه خورد و بي حركت ايستاد.

عاقبت به نجوا گفت:كاش آن نباشد!خداي من،هرچيز به جز آن!نزديك است ديوانه بشوم...

خرمگس خود را روي يك بازو بلند كرد و آن دو دست متشنج را در دست گرفت:پدر آيا هرگز نمي خواهيد قبول كنيد

كه من واقعا ً غرق نشده ام؟

آن دو دست ناگهان سرد و خشك شد.لحظه اي همه چيز در سكوت مرگ فروريخت،آنگاه مونتانلي بر زمين زانو زد

و چهره اش را در آغوش خرمگس پنهان ساخت.

هنگامي كه سر برداشت خورشيد غروب كرده بود و پرتو سرخفام در مغرب مي مرد.آنان زمان و مكان،مرگ و

زندگي را از ياد برده بودند،حتي فراموش كرده بودند كه خصم يكديگرند.

مونتانلي زمزمه كرد:آرتور،آيا واقعيت داري؟آيا از مرگ به سوي من بازگشته اي؟

خرمگس لرزان پاسخ داد:از مرگ... همچون كودك بيماري كه در آغوش مادرش غنوده باشد! سرش را بر دست

مونتانلي نهاده و آرميده بود.

- بازگشتي،سرانجام بازگشتي!

خرمگس آه عميقي كشيد و گفت:آري،و شما ناگزيريد كه يا با من بجنگيد و يا مرا بكشيد.

- اوه،هيس،كارينو!اينها ديگر چه معنايي دارد؟ما همچون دو كودكيم كه در تاريكي راه گم كرده باشند،يكديگر را به

جاي اشباح مي گرفتيم،حال يكديگر را يافته و پاي در روشنايي نهاده ايم.پسركم،چقدر تغيير كرده اي،چقدر تغيير

كرده اي!چنان مي نمايي كه گويي همه اقيانوس هاي رنج جهان از فراز سرت گذشته است،تويي كه هميشه

سرشار از شادي زندگي بودي! آرتور،راستي خودت هستي؟بارها در خواب ديده ام كه به سويم بازگشته اي،سپس

بيدار شده و چيزي جز تاريكي و خلا نديده ام.چگونه مي توانم بدانم بار ديگر،پس از اينكه از خواب برخاستم،همه

اينها رويايي بيش نخواهند بود.دليل زنده اي به دست من بده،به من بگو كه چگونه آن ماجراها اتفاق افتاد.

- بسيار ساده،در يك كشتي كالابر مخفيانه پنهان شدم و به آمريكاي جنوبي رفتم.

- و آنجا؟

- آنجا،زندگي كردم،اگر بخواهيد چنين نامي بر آن بگذاريد،تا اينكه پس از آن درس هاي فلسفه كه به من مي داديد

چيزهاي ديگري به جز سمينارهاي علوم الهي ديده ام!مي گوييد كه مرا در خواب مي ديديد،آري،من نيز شما را...

ناگهان دوباره شروع كرد:يك بار در يكي از معادن اكوادور كار مي كردم...

- به عنوان يك كارگر معدن كه نه؟

- نه،به عنوان كمك كارگر،همراه باربرها همه كار مي كردم.در دهانه تونل،يك خانه كارگري داشتيم كه در آن مي

خوابيديم.يك شب بيمار بودم،مانند همين آخرين بار،و درآفتاب سوزان سنگ حمل مي كردم،حتما ً در اغوا بودم.چون

شما را ديدم كه از در داخل مي شويد.صليبي مانند آنكه روي ديوار است در دست داشتيد،دعا مي كرديد،و از برابر

من بي آنكه روي بگردانيد گذشتيد.من فريادكنان از شما كمك خواستم تا به من سم يا خنجر بدهيد،چيزي كه به درد

من قبل از آنكه ديوانه مي شدم پايان مي داد و شما،آه! (دستي بر چشمانش كشيد.مونتانلي هنوز دست ديگر او را

محكم گرفته بود) از سيمايتان دانستم كه صداي مرا شنيده ايد،اما هرگز نگاهي نكرديد،همچنان دعا مي كرديد.

هنگامي كه دعايتان به پايان رسيد،بر صليب بوسه زديد، نگاهي به سوي من انداختيد و آهسته گفتيد:آرتور،من

براي تو بسيار متأسفم،اما ياراي نشان دادن آن را ندارم،او خشمگين مي شود.من به او نگريستم و ديدم كه آن

پيكر چوبي مي خندد. سپس آنگاه كه به هوش آمدم و كلبه كارگري و باربرها را با آن برصهايشان ديدم،موضوع را

ديافتم.دانستم كه شما پيش از آنكه در فكر نجات من از يك دوزخ باشيد،در فكر چاپلوسي از خداي لعنتي خود

هستيد،و آن را به خاطر داشتم.اكنون كه مرا لمس كرديد،ان را از ياد بردم، من... بيمار بودم،زماني هم شما را

دوست مي داشتم.اما ميان ما چيزي جز جنگ و جنگ و باز هم جنگ نمي تواند وجود داشته باشد.چرا مي خواهيد

دست مرا بگيريد؟مگر نمي دانيد مادام كه به مسيح خود ايمان داريد ما نمي توانيم دشمن نباشيم؟

مونتانلي خم شد و آن دست آسيب ديده را بوسيد:آرتور،چگونه مي توانم به او ايمان نداشته باشم،اگر در طول اين

سال هاي وحشتناك ايمان خود را حفظ كرده باشم،حال كه تو را بازگردانيده است،چگونه مي توانم به او شك

آورم؟به خاطر داشته باش،من فكر مي كردم تو را كشته ام.

- هنوز اين كار در پيش داريد.

- آرتور!

اين فريادي از يك هراس واقعي بود،اما خرمگس بدون توجه همچنان ادامه داد:بگذاريد در هر كاري كه مي كنيم

صادق باشيم و ترديد به خود راه ندهيم.من و شما در دو سوي يك مغاك ايستاده ايم و سودي ندارد كه بخواهيم از

فراز آن دست به دست يكديگر بدهيم.اگر مي دايند كه يارايش را را نداريد و يا نمي خواهيد آن را رها كنيد(بار ديگر

نگاهي به صليب روي ديوار انداخت)بايد با آنچه كه سرهنگ مي گويد موافقت...

- موافقت كنم!خداي من!موافقت كنم ... آرتور،ولي من تو را دوست دارم!

سيماي خرمگس به نحوي ترسناك درهم شد:كدام يك را بيشتر دوست مي داريد،من يا او را؟

مونتانلي آهسته ازجابرخاست.روح او از هراس پژمرد،و گويي جسما ً نيز همچون برگي سرمازده خشك،ناتوان،پير

و تكيده شده بود.او از روياي خود بيدار شده بود،و چيزي جز تاريكي و خلا نمي ديد:آرتور،فقط اندكي بر من رحم

كن...

- شما در آن زمان كه با دروغ هايتان مرا به بردگي در مزارع نيشكر فرستاديد،چه رحمي به من كرديد؟از ياد آن

مي لرزيد،واي از اين مقدسين نازكدل!اين مردي است كه مورد علاقه خداست،مردي كه از گناهان خود نادم است و

زندگي مي كند.كسي جز پسرش نمي ميرد.مي گوييد كه مرا دوست مي داريد،علاقه شما به اندازه كافي براي من

گران تمام شده است!آيا گمان مي كنيد كه من مي توانم همه چيز را از ميان ببرم،و با چند كلمه نرم باز به صورت

آرتور درآيم،مني كه در فاحشه خانه هاي كثيف ظرف شوي بودم و براي مزرعه داراني كه درنده خوتر از احشام

خود بودند مهتري مي كردم؟مني كه با زنگوله و كلاه،دلقك يك سيرك بودم،مزدور و پادو ماتادورها در ميدان

گاوبازي بودم،مني كه در نظر هركس كه مي خواست پاي بر گردنم نهد غلام بودم،مني كه گرسنگي كشيدم،تحقير

شدم و به زير پا لگدمال گشتم،مني كه براي ته مانده هاي كپك زده التماس مي كردم و چون سگ ها حق تقدم

داشتند آن را از من مضايقه مي نمودند؟فايده همه اينها چيست؟چگونه مي توانم بگويم كه چه بر سر من آورده ايد؟

حال هم،مرا دوست مي داريد!چقدر دوستم مي داريد؟به آن اندازه كه خداي خود را به خاطر من رها كنيد؟آه،اين

مسيح جاودان براي شما چه كرده است؟چه رنجي را به خاطر شما متحمل شده است كه بايد او را بيش از من

دوست بداريد؟به خاطر آن دست هاي سوراخ شده،تا اين اندازه نزد شما عزيز است؟به دست هاي من نگاه كنيد به

اين و اين و اين نگاه كنيد...

پيراهنش را پاره كرد و داغ هاي هراس انگيز را نشان داد:پدر،خداي شما طرار است.زخم هاي او ساختگي

است.رنجش سراپا مسخره است!اين منم كه در قلب شما حق دارم!پدر،شكنجه اي نيست كه به من نداده باشيد،كاش

مي دانستيد كه زندگي من چگونه بوده است!با اين وصف نمردم!همه آن را تحمل كردم و در همه چيز شكيباير نشان

دادم،زيرا مي خواستم كه به زندگي بازگردم و با اين خداي شما پيكار كنم.من اين هدف را همچون سپري در جلو

قلب خود گرفته ام،و اين كار مرا از ديوانگي و مرگ دوباره نجات داده است.حال كه بازگشته ام،مي بينم كه او

همچنان جاي مرا اشغال نموده است،اين قرباني كاذب كه تنها شش ساعت به صليب كشيده شد و باز از مرگ

برخاست!پدر،من مدت پنج سال به صليب كشيده شده بودم،من هم از مرگ برخاستم.با من چه مي خواهيد بكنيد؟با

من چه مي خواهيد بكنيد؟

ازپا درافتاد.مونتانلي همچون يك نقش سنگي يا يك مرده راست نشست.ابتدا در زير سيل آتشين يأس

خرمگس،انگار كه به زير شلاق افتاده باشد،با واكنش خود به خودي گوشت تن،اندكي برخود لرزيد.اما اكنون كاملا

ً آرام بود.پس از سكوتي طولاني سربرداشت و بيروح و شكيبا به صحبت پرداخت:آرتور،روشنتر برايم تشريح

خواهي كرد؟چنان گيج و وحشتزده ام كردي كه نتوانستم درك كنم.از من چه مي خواهي؟

خرمگس چهره شبحگونه خود را به سوي او گرداند:چيزي نمي خواهم.چه كسي محبت را تحميل مي كند؟شما در

انتخاب هريك از ما كه برايتان عزيزتر است آزاد هستيد.اگر او را بيشتر دوست مي داريد،انتخابش كنيد.

مونتانلي با درماندگي تكرار كرد:من نمي فهمم،چه چيز را مي توانم انتخاب كنم،من نمي توانم آب رفته را به جوي

بازگردانم.

- بايد يكي از ما را انتخاب كنيد.اگر مرا دوست مي داريد،آن صليب را از گردن بازكنيد و همراه من بياييد.دوستان

من،دست به كار اقدام ديگري هستند و با كمك شما به سهولت مي توانند ترتيب آن را بدهند.آنگاه هنگامي كه سالم

از مرز گذشتيم،مرا به عنوان پسر به مردم معرفي كنيد.اما اگر به آن اندازه دوستم نمي داريد،اگر اين بت چوبي

براي شما ارزش بيشتري دارد به نزد سرهنگ برويد و به او بگوييد كه موافق هستيد،و اگر مي رويد هم اكنون

برويد و مرا از مصيبت ديدار خودتان رها سازيد.بدون آن به قدر كفايت مصيبت دارم.

مونتانلي با لرزشي اندك،سربرداشت.رفته رفته متوجه مي شد:البته،با دوستانت ارتباط خواهم گرفت.اما،همراه تو

آمدن... غير ممكن است،من كشيشم.

- من نيز از كشيشان كمك نمي پذيرم.پدر ديگر هيچ گونه سازشي ندارم،به اندازه كافي از دست آنان و نفوذشان

رنج برده ام.يا بايد از كشيشي دست بكشيد،يا از من.

- چگونه مي توانم از تو دست بكشم؟آرتور،چگونه مي توانم از تو دست بكشم؟

- پس از او دست بكشيد.بايد يكي از ما را انتخاب كنيد.مي خواهيد سهمي از عشق خود را به من بدهيد،نيمي براي

من،نيمي براي آن دوست خدايتان؟من پس مانده او را نخواهم خورد.اگر از آن او باشيد،به من تعلق نداريد.

- مي خواهي قلب مرا دو پاره كني؟ آرتور! آرتور!مي خواهي مرا به جنون بكشاني؟

خرمگس دستش را به ديوار گرفت.يكبار ديگر تكرار كرد:بايد يكي از ما را انتخاب كنيد.

مونتانلي جعبه كوچكي را كه محتوي يك قطعه كاغذ كثيف و مچاله شده بود از سينه بيرون كشيد.گفت:نگاه كن!

- همان گونه كه به خدا اعتقاد داشتم به تو نيز معتقد بودم.خدا مصنوعي از گل است كه آن را مي توانم خرد كنم،تو

نيز با دروغي مرا فريب دادي.

خرمگس خنديد و ان را پس داد:انسان در نوزده سالگي به چه نحو لذت بخشي جوان است! برداشتن يك چكش و

خرد كردن اشيا بسيار سهل به نظر مي رسد.اكنون نيز همان طور است منتها اين منم كه در زير چكش قرار گرفته

ام.و اما شما،اشخاص زيادي وجود دارند كه بتوانيد با دروغي فريبشان دهيد و حتي به رازتان هم پي نبرند.

- هرچه مي خواهي بگو،شايد اگر من به جاي تو بودم چون تو بيرحم مي شدم،خدا داناست. آرتور،من نمي توانم

خواهش تو را برآورم اما آنچه را كه بتوانم انجام مي دهم.ترتيب فرارت را مي دهم،و بعد در كوهستان ها با حادثه

اي روبرو مي شوم،يا به اشتباه داروي خواب آور عوضي مي خورم،هركدام كه تو انتخاب كني.اين كار تو را راضي

خواهد ساخت؟اين است آنچه كه از عهده من برمي آيد.گناه بزرگي است،اما گمان مي كنم خداوند مرا ببخشد.او

بسيار رحيم است...

خرمگس هر دو دست را با فريادي زننده پرت كرد:اوه،قابل تحمل نيست!قابل تحمل نيست! من چه كرده ام كه بايد

درباره ام چنين بيانديشيد؟چه حقي داريد،گويي مي خواسته ام در مورد شما انتقام جو باشم!نمي بينيد كه فقط مي

خواهم شما را نجات دهم؟نمي خواهيد هرگز درك كنيد كه دوستتان دارم؟

دست هاي مونتانلي را به چنگ گرفت و آنها را غرق در بوسه هاي سوزان و اشك ساخت.

- پدرهمراه ما بياييد!شما را با اين دنياي مرده كشيشان و بتها چكار؟آنان آكنده از غبار قرون گذشته اند،پوسيده

اند،فاسد و آلوده اند!از اين كليساي طاعون زده خارج شويد،همراه ما بياييد و قدم در روشنايي بگذاريد!پدر،اين

ماييم كه زندگي و جواني هستيم،اين ماييم كه بهار جاويديم، اين ماييم كه آينده ايم!پدر،سپيده دم بر فراز ماست،آيا

مي خواهيد حصه خود را در طلوع آفتاب از كف بدهيد؟بيدار شويد،و بگذاريد كه كابوس هاي هراس انگيز گذشته

را از خاطر ببريم، بيدار شويد و ما باز زندگي را از سر مي گيريم!پدر،من هميشه شما را دوست داشته ام،حتي آن

زمان كه مرا كشتيد،آيا مي خواهيد بار ديگر مرا بكشيد؟

مونتانلي دستش را كشيد و فرياد زد:اوه،خدايا بر من رحم كن!تو چشمان مادرت را داري!

سكوتي عجيب،طولاني،عميق و ناگهاني آن دو را فراگرفت.در فلق خاكستري چشم در چشم يكديگر دوختند و

قلبهايشان بر اثر هراس از تپش بازايستاد.

مونتانلي به نجوا گفت:ديگر چيزي براي گفتن نداري؟اميدي... كه به من بدهي؟

- زندگي من در نظرم جز براي پيكار با كشيشان ثمري ندارد.من انسان نيستم،يك خنجرم.اگر بگذاريد كه زنده

بمانم،خنجرها را تقديس كرده ايد.

مونتانلي رو به صليب كرد:خدايا،اين را بشنو...!صدايش بدون پاسخ در خاموشي تهي فرومرد.

بار ديگر شيطان استهزا در خرمگس سربرداشت:بلندتر صدايش كنيد،شايد خ‍...خفته باشد...

مونتانلي گويي كه ضربه اي بر او وارد شده باشد از جا پريد.لحظه اي در حالي كه خيره به مقابلش مي

نگريست،ايستاد،پس بر لبه تشك كاهي نشست،چشمانش را با هر دو دست پوشاند و گريه را سرداد.لرزي شديد

سراپاي خرمگس را فراگرفت و عرق سرد بر تنش نشست.او معني آن گريه را مي دانست.

پتو را بر سر كشيد تا شايد نشنود.همين كه قرار بود بميرد برايش كافي بود،او كه چنين شاداب و پرشكوه زنده بود.

اما نمي توانست آن صدا را خفه كند،در گوشهايش طنين مي افكند،در مغزش صدا مي كرد،در همه نبض هايش مي

زد و مونتانلي هنوز مي گريست و مي گريست، و اشك از ميان انگشتانش فرومي چكيد.

سرانجام دست از گريستن برداشت،و همچون كودكي كه گريه كرده باشد،چشمانش را با دستمال خشك كرد.هنگامي

كه از جا برخاست،دستمال از روي زانويش لغزيد و بر زمين افتاد.

گفت:ديگر صحبت بيش از اين سودي ندارد،مي فهمي؟

خرمگس با اطاعتي بيروح پاسخ داد:مي فهمم،گناه از شما نيست،خداي شما گرسنه است،و بايد كه سير شود.

مونتانلي به طرف او برگشت.گوري كه بايد كنده مي شد خاموشتر از آن دو نبود.خاموش،مانند دو عاشق جدا شده

كه از فراز مانعي غيرقابل عبور به يكديگر بنگرند،در چشم هم نگاه كردند. اين خرمگس مي بود كه نخست چشم به

زير انداخت.خود را جمع كرد و چهره پنهان ساخت،مونتانلي نيز دريافت كه اين حركت به معناي "برو"

است،برگشت و از سلول خارج شد.

لحظه اي بعد خرمگس از جا پريد:اوه،نمي توانم تحمل كنم،پدر برگرديد!برگرديد!

در بسته شده بود.آرام،با نگاهي ثابت و بهت زده به اطراف خود نگريست و دانست كه همه چيز پايان يافته است.

جليلي پيروز شده بود.در تمام طول شب،چمن حياط آرام موج مي زد، چمني كه بايد هرچه زودتر مي پژمرد،و با ميل

از ريشه كنده مي شد.در تمام طول شب خرمگس در تاريكي آرميد و هق هق كنان گريست.

دادگاه نظامي در صبح روز سه شنبه تشكيل گرديد،كار بسيار مختصر و سهلي بود،با يك تشريفات مخفي كه به

زحمت 20 دقيقه طول كشيد.

در واقع مطلبي وجود نداشت كه وقت زيادي به خاطر آن صرف شود،هيچ گونه دفاعي مجاز نبود،شهود نيز تنها آن

جاسوس زخمي و آن افسر و چند سرباز بودند.

حكم قبلا ً صادر شده بود.مونتانلي موافقت غيررسمي خواسته شده را به دادگاه فرستاده بود،و قضات(سرهنگ

فراري،سرگرد سوارنظام محلي،و دو افسر گارد سويس) كار زيادي نداشتند. ادعانامه با صداي بلند قرائت

شد،شهود شهادت خود را دادند،و امضاها ضميمه حكم گرديد. سپس حكم با متانتي شايسته براي مرد محكوم خوانده

شد.خرمگس ساكت گوش فراداد و هنگامي كه طبق رسم معمول از او پرسيده شد كه آيا مطلبي براي گفتن

دارد،فقط با حركت بي صبرانه دست به سوال پاسخ داد.دستمالي را كه مونتانلي انداخته بود در سينه پنهان داشت.

دستمال در تمام طول شب چون موجودي زنده غرق اشك و بوسه شده بود.خرمگس اكنون رنگ پريده و بيروح به

نظر مي رسيد و آثار اشك هنوز روي پلك هايش ديده مي شد،اما كلمات "تيرباران مي شود" ظاهرا ً تأثير چنداني

بر او ننموده بود.هنگامي كه اين كلمات ادا شد مردمك چشمهايش فراخ گرديد،و ديگر هيچ.پس از آنكه همه

تشريفات پايان يافت،فرماندار گفت: او را به سلولش بازگردانيد.و گروهبان كه آشكارا نزديك به از پاي درافتادن

بود،دست بر شانه آن پيكر بي حركت نهاد.خرمگس با تكاني اندك به او نگريست و گفت:آري،فراموش كردم.

در چهره فرماندار چيزي شبيه به ترحم ديده مي شد.او طبيعتا ً مرد سفاكي نبود بلکه از نقشي كه در ماه گذشته ايفا

كرده بود در دل اندكي شرمسار بود.اكنون نظر اصليش تأمين شده بود، مي خواست هر امتياز كوچكي را كه در

اختيار داشت بدهد.

نگاهي به مچ هاي كوفته و ورم كرده انداخت و گفت:احتياجي نيست كه دوباره زنجير را ببنديد مي تواند در سلول

خودش بماند.سلول محكوم بسيار تاريك و غم انگيز است.نگاهي به برادرزاده اش كرد و افزود:اين مسأله هم واقعا

ً يك تشريفات صرف است.

سرفه اي كرد و با ناراحتي آشكار پا به پا شد،آنگاه گوهبان را كه مي خواست با زندگاني از در خارج شود

فراخواند:گروهبان،صبر كن،مي خواهم با او صحبت كنم.

خرمگس تكان نخورد و به نظر مي رسيد كه صداي فرماندار به گوش ناشنوايي خورده است.

- اگر پيامي داشته باشي كه بخواهي به دوستان يا بستگانت برسد،گمان مي كنم بستگاني داشته باشي؟

پاسخي شنيده نشد.

- بسيار خوب،روي آن فكر كن و به من يا به كشيش اطلاع بده مراقبت خواهم كرد كه در انجام آن غفلت نشود.بهتر

است كه پيام هاي خود را به كشيش بدهي.هم اكنون مي آيد و شب را نزد تو مي ماند،اگر تقاضاي ديگري داري...

خرمگس سربرداشت:به كشيش بو ترجيح مي دهم كه تنها باشم.من نه دوستي دارم و نه پيامي.

- اما مي خواهي اعتراف كني.

- من مرتدم،فقط مي خواهم آسوده باشم.

اين جمله را بدون خشم و ستيزه جويي،با صدايي آرام و بيروح ادا كرد،و آهسته برگشت.نزديك در مجددا ً

ايستاد:سرهنگ فراموش كردم،تقاضايي از تو داشتم.لطفا ً فردا نگذار دست و چشمانم را ببندند.كاملا ً آرام خواهم

ايستاد.

در طلوع آفتاب صبح چهارشنبه،خرمگس را به حياط آوردند.لنگيش بيشتر از هميشه هويدا بود،و درحالي كه به

سنگيني بر بازوي گروهبان تكيه كرده بود،با زحمت و ناراحتي آشكار پا مي كشيد،اما همه آن فروتني ملالت بار

سيمايش را ترك گفته بود.آن هراس هاي خيالي كه در خاموشي تهي او را خرد كرده بودند،آن تصورات و روياهاي

دنياي سايه ها،به همراه شبي كه به آنها هستي بخشيده بود محو گشته بودند.و هنگامي كه خورشيد طلوع كرد و

دشمنانش همه جمع شده بودند تا روح ستيزه جويي او را برانگيزند ديگر وحشتي نداشت.

شش تفنگدار انتخاب شده جهت اعدام در يك صف مقابل ديوار پوشيده از پاپيتال ايستاده بودند، همان ديوار ترك دار

فروريخته اي كه در شب تلاش بي ثمرش از آن فرود آمده بود.سربازان همچنان كه تفنگ به دست در كنار يكديگر

ايستاده بودند به زحمت مي توانستند از گريه خودداري نمايند.اينكه انان بايد جهت كشتن خرمگس انتخاب شوند در

نظرشان به نحو غيرقابل تصوري هراس انگيز مي نمود.او و حاضرجوابي هايش،خنده هاي دائميش،شهامت

درخشان و مسريش همچون پرتوي سرگردان به زندگي بيروح و ملالت بار آنان داخل شده بود،و اينكه او بايد

بميرد،آن هم به دست آنان،در نظرشان مانند خاموش ساختن انوار درخشان آسمان مي نمود.

قبر او در زير درخت انجير تناور حياط انتظارش را داشت.اين قبر شب گذشته توسط دست هايي بي ميل حفر شده و

اشك هايي بر روي بيل ريخته شده بود.ضمن عبور،تبسم كنان،نگاهي به آن گودال تاريك و چمن پژمرده كنارش

انداخت و نفس عميقي كشيد تا بوي خاك تازه برگردانده شده را استشمام كند.

گروهبان نزديك درخت توقف كرد.خرمگس نيز با درخشان ترين تبسم روبرگرداند:گروهبان اينجا بايد بايستم؟

گروهبان خاموش با حركت سر تأييد كرد،بغض گلويش را گرفته بود،حتي به قيمت نجات زندگيش نمي توانست حرف

بزند.فرماندار،برادرزاده او،ستوان تفنگداران كه قرار بود فرمان دهد،يك دكتر و يك كشيش كه اكنون در حياط

بودند،نيمه شرمسار در برابر بي اعتنايي پرشكوه و ديدگان خندان خرمگس با قيافه هايي جدي پيش آمدند.

- صبح به خير آقايان!پدر مقدس هم به اين زودي از خواب برخاسته اند!سروان حال شما چطور است؟اين فرصت

براي شما از ديدار قبلي ما مطبوع تر است،اين طور نيست؟هنوز دستتان را در يك نوار حمايل مي بينم،براي آن

است كه من خام دستي كردم.اين بچه هاي خوب كارشان را بهتر انجام خواهند داد،اين طور نيست بچه ها؟

نگاهي به چهره افسرده تفنگداران انداخت:به هر حال،اين بار نيازي به نوارهاي حمايل نيست. خوب،لازم نيست

اين اندازه اندوهگين باشيد!پاشنه هايتان را پهلوي يكديگر بگذاريد و نشان بدهيد كه چقدر دقيق مي توانيد

تيراندازي كنيد،پس از مدتي كوتاه،چنان كار زيادي برايتان آماده خواهد شد كه ندانيد چگونه آنها را انجام دهيد،هيچ

چيز بهتر از تمرين قبلي نيست.

- "پسرم" ،كشيش ضمن آنكه پيش مي آمد كلام او را قطع كرد،حال آنكه ديگران عقب كشيدند تا آن دو را تنها

بگذارند.

- تا چند لحظه ديگر به حضور آفريننده خود مي رسي،آيا براي اين آخرين لحظاتي كه مي تواني توبه كني مطلبي جز

اين نداري؟فكر كن،من از تو خواهش مي كنم،مردن بدون تقاضاي عفو،با آن گناهاني كه تو بر دوش داري،چيز

وحشتناكي است.آنگاه كه در برابر داور خود قرار بگيري فرصت ندامت گذشته است.آيا مي خواهي طعنه اي بر

زبان به سرير پر هيبتش نزديك شوي؟

- طعنه اي بر زبان،پدر مقدس؟به نظر من اين جناح شما است كه به آن موعظه كوتاه نياز دارد :آنگاه كه نوبت ما

فرارسد،به جاي آن شش تفنگ كهنه توپ هاي صحرايي به كار خواهيم برد و آن وقت شما خواهيد ديد چه طعنه

هايي بر زبان خواهيم آورد.

- تو،توپ هاي صحرايي به كار خواهي برد!اي مرد بينوا!هنوز درك نكرده اي كه چه مغاك وحشتناكي در انتظار

توست؟

خرمگس از روي شانه نگاهي به سوي قبر روبازانداخت:و شما پدر مقدس،فكر مي كنيد كه پس از خواباندن من در

آنجا كارتان با من پايان يافته است؟شايد مي خواهيد سنگي بر روي آن بگذاريد تا از يك رستاخيز سه روزه

جلوگيري كنيد؟پدر مقدس نترسيد!من با حركات مصنوعي پيش پاافتاده به حق انحصاري كسي تجاوز نخواهم

كرد،من مانند يك موش،درست همان جايي كه مرا بگذاريد آرام خواهم خفت.ولي با اين وجود ما توپ هاي صحرايي

به كار خواهيم برد.

كشيش فرياد برآورد:خداي رحيم،اين مرد بدبخت را ببخشاي!

ستوان تفنگداران با صداي بسيار بمي زمزمه كرد:آمين! حال آنكه سرهنگ و برادرزاده اش پارسايانه بر خود

صليب كشيدند.چون ظاهرا ً در پافشاري بيشتر جهت كسب نتيجه اميدي وجود نداشت،كشيش دست از كوشش بيثمر

كشيد و در حالي كه سرش را تكان مي داد و دعايي مي خواند كنار رفت.تهيه مقدمات ساده و كوتاه بدون تأخير

بيشتر انجام گرفت.خرمگس خود را در محل مقرر قرار داد،و فقط سرش را برگرداند تا لحظه اي به فروغ سرخ و

زرد طلوع آفتاب بنگرد.يك بار ديگر خواسته بود كه چشمانش بسته نشود و سيماي ستيزه جويانه اش رضايت اكراه

آميزي از سرهنگ بيرون كشيده بود.هردوي آنان از ياد برده بودند كه تحميلي به سربازان مي كردند.

خرمگس متبسم روبروي آنان ايستاد،تفنگ در دستهايشان مي لرزيد.

خرمگس گفت:كاملا ً آماده ام.

ستوان،در حالي كه بر اثر هيجان اندكي مي لرزيد،پيش رفت.او تاكنون فرمان تيرباران نداده بود.

- به جاي خود،حاضر،آتش!

خرمگس اندكي تلوتلو خورد ولي تعادلش را حفظ كرد.گلوله اي گونه اش را خراش داد،خون كمي روي كراوات

سفيدش چكيد.گلوله ديگري به بالاي زانويش اصابت كرده بود.هنگامي كه دود باروت محو شد،سربازان او را ديدند

كه لبخند مي زند و با دست آسيب ديده اش خون از گونه پاك مي كند.

خرمگس گفت:تيراندازي بدر بود!و صدايش واضح و شمرده،كرختي مبهوتانه سربازان بينوا را درهم شكست:بار

ديگر آزمايش كنيد.

يك ناله و لرزش عمومي صف تفنگداران را فراگرفت.هر سرباز با اميدي پنهان كه تير مرگ از دست پهلويي او،نه

از دست خودش خارج شود به كنار نشانه گرفته بود،خرمگس نيز آنجا ايستاده بود و به آنان لبخند مي زد،آنان فقط

اعدام را به قصابي تبديل كرده بودند.تازه بايد همه اين كار دهشت انگيز از سر گرفته مي شد.وحشتي ناگهاني آنان

را فراگرفته بود،تفنگهايشان را پايين آورده بودند و در حالي كه نوميدانه به دشنام ها و سرزنش هاي غضب آلود

افسران گوش مي دادند با هراس شديد به مردي كه كشته بودند و هوز زنده بود خيره مي نگريستند.

فرماندار مشت خود را پيش روي آنان تكان داد،ديوانه وار بانگ زد كه وضعيت بگيرند،تفنگها را آماده كنند،عجله

نمايند و به كار پايان دهند.او نيز مانند آنان تسلط بر خود را از دست داده بود و شهامت آن را نداشت تا به آن پيكر

خونيني كه همچنان برسرپا بود و نمي افتاد بنگرد. هنگامي كه خرمگس با او صحبت كرد از آهنگ آن صداي

استهزا آميز تكان خورد و به لرزه افتاد.

- سرهنگ،امروز صبح جوخه بي تجربه اي را آورده اي!بگذار ببينم آنها را مي توانم بهتر آماده كنم.

خوب،سربازان!تو ابزارت را بالاتر بگير،تو به چپ،دل داشته باش مرد،اينكه در دست داري تفنگ است نه ماهي

تاوه!همه درست نشانه گرفته ايد؟كافي است!به جاي خود، حاضر...

سرهنگ پيش رفت و در فرمانش دويد:آتش! غيرقابل تحمل بود كه اين مرد فرمان مرگ خود را بدهد.يك بار ديگر

شليك آشفته و نامنظمي اجرا شد و خط زنجير در حالي كه با وحشت روبرو شده بود،به صورت حلقه اي از پيكرهاي

لزان درهم شكست.يكي از سربازان حتي تفنگش را خالي نكرد،آن را به سويي پرتاب كرد،روي زمين خم شد و

زيرلب به ناله گفت: نمي توانم،نمي توانم!

دود آهسته به يك سو رفت و پرتو كمرنگ آفتاب صبحگاهي شناور گرديد و آنان ديدند كه خرمگس افتاده است

همچنين مشاهده كردند كه هوز نمرده است.سربازان و افسران در لحظه اول،انگار كه تبديل به سنگ شده باشند،بي

حركت ايستادند و به آن موجود كه روي زمين به خود مي پيچيد و تقلا مي كرد چشم دوختند،سپس دكتر و سرهنگ

هردو با فريادي به سويش دويدند،زيرا او خود را به روي يك زانو بلند كرده بود،و باز به سربازان نگاه مي كرد و

لبخند مي زد:دومين خط:آزمايش كنيد... يك بار ديگر بچه ها... ببينيد... اگر نتوانيد...

ناگهان تلوتلو خورد و به پهلو روي چمن افتاد.

سرهنگ زيرلب پرسيد:مرده است؟و دكتر پس از آنكه به زمين زانو زد و دستش را روي پيراهن خونين نهاد

آهسته پاسخ داد:گمان مي كنم،خدا را شكر!

سرهنگ تكرار كرد:خدا را شكر!سرانجام!

برادرزاده اش دست بر بازوي او نهاد:عمو،كاردينال آمده است!جلو دروازه است و مي خواهد داخل شود.

- چه؟ نبايد داخل شود... اجازه نمي دهم!نگهبانان چه مي كنند؟عاليجناب...

دروازه باز و بسته شد و مونتانلي در حياط ايستاده بود و با چشماني بي حركت به روبرو نگاه مي كرد.

- عاليجناب!بايد از شما تقاضا كنم كه... اين منظره مناسبي براي شما نيست!مراسم اعدام هم اكنون پايان يافت.

جسد هنوز...

مونتانلي گفت:آمده ام كه او را ببينم.

حتي در آن لحظه به فكر فرماندار رسيد كه صدا و حركات او به كسي كه در خواب راه مي رود شباهت دارد.يكي از

سربازان ناگهان فرياد زد:خداي من! و فرماندار شتابان نگاهي به عقب انداخت.مسلما ً...

جثه خون آلود روي چمن يك بار ديگر شروع به تقلا و ناله كرده بود.دكتر خود را به روي زمين پرت كرد و آن سر

را بر زانو نهاد.

نااميدانه فرياد برآورد:عجله كنيد!وحشي ها عجله كنيد! كار را تمام كنيد،به خاطر خدا!تحمل ناپذير است!

فوران هاي شديد خون روي دستش فروريخت،و تشنج پيكري كه در آغوش داشت سراپايش را تكان داد.

هنگامر كه ديوانه وار در پي كمك مي گشت،كشيش بر شانه او خم شد و صليبي بر لبان مرد محتضر نهاد:به نام

پدر و پسر...

خرمگس خود را روي زانوي دكتر بالا كشيد و با چشماني فراخ مستقيما ً به صليب نگاه كرد. آهسته در ميان

سكوت و خاموشي يخزده دست راست را بالا آورد و صليب را كنار زد.لكه سرخي بر چهره مسيح روي صليب ديده

مي شد.

- پدر... خداي شما... ارضا... شده است؟

سرش روي بازوي دكتر به عقب افتاد.

- عاليجناب!

چون كاردينال از بهت خارج نشد،سرهنگ فراري بلندتر تكرار كرد:عاليجناب!

مونتانلي سربرداشت:مرده است.

- كاملا ً مرده.عاليجناب،نمي آييد؟منظره وحشتناكي است.

مونتانلي تكرار كرد:مرده است.و باز به چهره او نگاه كرد:او را لمس كردم،مرده است.

ستوان با تحقير زمزمه كرد:انتظار دارد يك مرد با شش گلوله در بدن چه باشد؟و دكتر آهسته پاسخ داد:گمان مي

كنم منظره خون او را دگرگون ساخته است.

فرماندار بازوي مونتانلي را محكم به چنگ گرفت:عاليجناب،بهتر است ديگر به او نگاه نكنيد.اجازه مي دهيد كه

كشيش شما را تا خانه مشايعت كند؟

- آري،مي روم.

آهسته از آن مكان خون آلود روي برگرداند و دور شد.كشيش و گروهبان به دنبالش حركت كردند.نزديك دروازه

توقف نمود و با حيرتي آرام و شبح وار به عقب نگريست:مرده است.

چند ساعت بعد،ماركون به كلبه اي در دامنه كوه رفت تا به مارتيني بگويد كه ديگر نيازي نيست او زندگي خود را

فدا سازد.

همه مقدمات براي يك اقدام ثانوي جهت فرار مهيا بود،زيرا اين طرح بسيار ساده تر از طرح قبلي بود.قرار بر اين

بود كه فرداي آن روز هنگامي كه دسته

Courpus Domini*

از برابر دژ مي گذشت،مارتيني از ميان جمعيت بيرون آيد.تپانچه اي از زير لباسش بيرون كشد و به روي فرماندار

آتش كند.در لحظه آشوب شديد بعدي بيست مرد مسلح يورش ناگهاني به دروازه ببرند،به داخل برج بريزند،كليد دار

را به زور همراه ببرند،به سلول زنداني داخل شوند و او را شخصا ً بيرون آورند،و هركسي را كه مانعشان گرديد

بكشند يا از پا درآورند.از دروازه جنگ كنان دور شوند و عقب نشيني دسته ديگري از قاچاقچيان مسلح و سوار را

كه بايستي وي را به يك مخفيگاه امن در تپه ها مي بردند،بپوشانند.تنها كسي كه در آن گروه كوچك هيچ گونه

اطلاعي از نقشه نداشت جما بود،اين مطلب بنا به ميل مخصوص مارتيني از او مخفي نگاه داشته شده بود.

او گفته بود:به زودي دلش بر سر آن خواهد شكست.

به محض آنكه قاچاقچي از در باغ داخل شد،مارتيني در شيشه اي را گشود و براي ملاقات او به ايوان آمد:

ماركون،خبري هست؟ آه!

قاچاقچي لبه كلاه حصيري خود را بالا زده بود.

هردو روي ايوان نشستند.هردو خاموش ماندند.مارتيني در همان لحظه كه چشمش به چهره زير لبه كلاه

افتاد،ماجرا را دريافت.پس از سكوتي طولاني پرسيد:چه وقت بود؟و صدايش در گوش خود او مانند همه چيز ديگر

طنين بيروح و ملالت انگيزي داشت.

- صبح امروز،در طلوع آفتاب.گروهبان به من گفت.در آنجا حضور داشته و آن را ديده است.

مارتيني سر به زير انداخت و نخي را كه از آستين كتش آويزان بود با يك تكان كشيد.

بيهودگي بيهودگي ها،اين نيز بيهوده است.او بايد فردا مي مرد.ولي اكنون دنياي آروزي او همچون دنياي افسانه اي

روياهاي طلايي شفق كه با فرارسيدن تايكي فنا مي گردد محو شده بود،و او به دنياي هر روز و هر شب كار انقلابي

قديمي و يكنواخت كه دل آزار بود رانده شد. دنياي گراسيني و گالي،دنياي رمزنويسي و چاپ نشريه،دنياي نزاع هاي

حزبي ميان رفقا و دسايس كسل كنند جاسوسان اتريشي.همچنين جايي دراعماق وجدانش تهي بود،و اكنون كه

خرمگس مرده بود،هيچ چيز و هيچ كس نمي توانست آنجا را پر كند.

ماركون از او سوال مي كرد،و او حيران از اينكه ديگر چه چيزي مي تواند به جا مانده باشد كه به زحمت

گفتگويش بيارزد،سربرداشت:چه گفتيد؟

- گفتم كه قطعا ً خبر را به او خواهيد گفت.

زندگي و همه هراس هاي زندگي به چهره مارتيني بازگشت.

بانگ زد:چگونه مي توانم به او بگويم؟مي توانيد از من بخواهيد كه خنجري هم به او بزنم.اوه، چگونه مي توانم

بگويم؟چگونه مي توانم!

هردو دست را روي چشمانش برهم فشرد،اما بدون آنكه ببيند احساس كرد كه قاچاقچي در كنار او تكان خورد،آنگاه

سربرداشت.

جما در آستانه در ايستاده بود.

جما گفت:سزار شنيده اي؟همه چيز پايان يافت،او را تيرباران كرده اند.

مونتانلي در برابر محراب رفيع،ميان دستياران خود و خدامين كليسا ايستاده بود و با

Introdio ad alter Dei

لحني يكنواخت زبور قبل از عشاء رباني را بلند مي خواند.همه كليسا يكپارچه رنگ و نور بود،از جامه هاي عيد

جمعيت گرفته تا ستونها،با آن شال هاي درخشان و حلقه گل هايشان يك نقطه تاريك وجود نداشت.بالاي فضاي باز

در،پرده هاي مخملي بزرگي آويزان بودند،كه پرتو آفتاب سوزان ژوئيه همان گونه كه در ميان گلبرگ هاي شقايق

سرخ يك مزرعه برق مي زند،در ميان چين هايشان مي تابيد.طبقات مذهبي با شمع ها و مشعل هايشان گروه

كشيش هاي بخش با صليب ها و پرچم هايشان نمازخانه هاي مجاور را روشن كرده بودند.در راهروها لايه هاي

ابريشمي علم هاي دسته فروافتاده،چوب هاي مكلل و شرابه هاي آنها در زير قوس هاي سقف برق مي زد.رداي

همسرايان به رنگ رنگين كمان در زير پنجره هاي الوان نور مي پاشيد.پرتو آفتاب به صورت شبكه هاي رنگارنگ

نارنجي،ارغواني و سبز بر كف صدر كليسا تابيده بود.در پشت محراب،پرده درخشاني از رشته هاي نقره اي آويزان

بود،در زمينه پرده و آذين بندي ها و چراغ هاي محراب پيكر كاردينال در جامه سفيد دنباله دارش،همچون يك

مجسمه مرمر كه جان گرفته باشد برجسته مي نمود.طبق رسم روزهاي دسته او بايد آيين عشاء رباني را

سرپرستي مي كرد،نه آنكه پيشنماز شود بنابراين در پايان دعاي استغفار آهسته از محراب به طرف سرير اسقفي

حركت كرد ضمن عبور پيشنمازان و دستياران در برابرش سر فرود مي آوردند.

يكي از كانن ها در گوش پهلودستي خود زمزمه كرد:متأسفانه حال عاليجناب خوب نيست،قيافه عجيبي دارد.

مونتانلي سر فرود آورد تا تاج اسقفي جواهرنشان را بپذيرد.كشيشي كه به عنوان شماس افتخاري عمل مي كرد،آن

را بر سر وي نهاد،لحظه اي بر او نگريست،آنگاه به جلو خم گشت و آهسته زمزمه كرد:عاليجناب بيمار هستيد؟

مونتانلي اندكي به جانب او چرخيد،هيچ گونه شناسايي در چشمانش وجود نداشت.

كشيش به نجوا گفت:ببخشيد،عاليجناب! پس از آنكه روي زانو خم شد و به جايش برگشت از اينكه سبب قطع نيايش

هاي او شده بود خود را سرزنش كرد.

تشريفات معمولي ادامه يافت،مونتانلي راست و بي حركت نشست،تاج درخشان و جامه زربفت نور آفتاب را منعكس

مي ساخت،و چين هاي بزرگ رداي سفيد و رسميش بر روي فرش سرخ رنگ گسترده شده بود.فروغ صدها شمع

در ميان ياقوت هاي روي سينه اش نور مي افشاند و در ديدگان فرورفته و آرام او كه بازتابي نداشت مي تابيد.و

آنگاه كه با كلمات:

خم شد تا بخور را تبرك كند،پرتو آفتاب در ميان الماس ها بازي Benedicite Pater eminentissime مي

كرد،ممكن بود يك هيولاي برفي پرشكوه و مخوف كوهستان ها را كه با تاجي از رنگين كمان و جامه اي از برف

بادآورده با دست هاي گشوده،رگباري از بركت يا لعنت مي پاشيد،به خاطر آورد.

هنگام ستايش نان مقدس،از سرير فرود آمد و در برابر محراب زانو زد.در تمام حركات او يك بي روحي آرام و

عجيبي ديده مي شد.و پس از آنكه برخاست و به جاي خود بازگشت،سرگرد سوار كه با اونيفورم رسمي پشت سر

فرماندار نشسته بود،در گوش سروان زخمي زمزمه كرد :بدون شك،كاردنال از پا در مي آيد،مانند يك ماشين به

كارش ادامه مي دهد.

سروان آهسته پاسخ داد:چه بهتر!از عفو همگاني لعنتي تاكنون،چون باري بر دوش همه ما سنگيني مي كرده

است.

- با اين وجود در مورد دادگاه نظامي تسليم شد.

- آري،بالاخره؛اما مدتي طول كشيد تا تصميم بگيرد.خدايا،چه هواي خفه اي است!در دسته همه ما آفتاب زده

خواهيم شد.افسوس كه ما كاردينال نيستيم تا در طول راه آسمانه اي روي سر داشته باشيم...هيس... هيس!عمويم

به ما نگاه مي كند!

سرهنگ فراري برگشته بود تا نگاهي جدي به دو افسر جوان بياندازد.او پس از آن واقعه خطير صبح ديروز در

وضع روحي جدي و پارسايانه اي به سر مي برد و مايل بود آن را به سبب نداشتن يك احساس شايسته در مورد

آنچه او "اقتضاي شرايط دردناك" مي دانست سرزنش كند.

روساي تشريفات به تدريج گرد آمدند و در رديف آنان كه بايستي در دسته شركت مي جستند قرار گرفتند.

سرهنگ فراري ازجابرخاست،به طرف نرده محراب حركت كرد و به افسران ديگر اشاره نمود تا از پي او بروند.

هنگامي كه عشاء رباني پايان يافت و نان مقدس در پس حفاظ بلورين جام دسته جاي داده شد،پيشنماز و

دستيارانش به مخزن كليسا رفتند تا جامه خود را تعويض كنند،صداي زمزمه آهسته اي نيز در سراسر كليسا به

گوش رسيد.مونتانلي در حالي كه بدون حركت به مقابل خود خيره مي نگريست،همچنان بر سرير خود نشسته بود.به

نظر مي رسيد كه درياي حيات و حركت انساني بر گرداگرد و زير پاي او موج مي زند و در خاموشي اطراف

پاهايش محو مي گردد.بخورسوزي به نزد او آورده شد و او دستش را مانند يك آدم ماشيني بلند كرد و در حالي كه

توجهي به چپ و راست نداشت بخور را در يك ظرف نهاد.كشيش ها از مخزن بازگشته و در صدر كليسا منتظر او

بودند تا فرود آيد،او همچنان بي حركت ماند.شماس افتخاري ضمن آنكه به جلو خم شد تا تاج اسقفي را بردارد

مجددا ً با ترديد زمزمه كرد: عاليجناب...

كاردينال نگاه كرد:چه گفتيد؟

- آيا اطمينان داريد كه شركت در دسته براي شما زياد ناراحت كننده نيست؟آفتاب بسيار سوزان است.

- آفتاب چه اهميتي دارد؟

مونتانلي با صدايي سرد و شمرده صحبت مي كرد،و كشيش گمان برد كه خاطر او را آزرده است:عاليجناب مرا

ببخشيد.تصور مي كردم حالتان خوب نيست.

مونتانلي بدون پاسخ ازجابرخاست.لحظه اي بر روي آخرين پله سرير توقف كرد و با همان شمردگي پرسيد:اين

چيست؟

دنباله طويل ردايش بر روي پله ها كشيده و بر كف صدر كليسا گسترده شده بود و او به يك لكه سرخ در روي ساتن

سفيد اشاره مي كرد.

- عاليجناب فقط نور آفتاب است كه از ميان پنجره الوان مي تابد.

- نور آفتاب تا اين اندازه سرخ است؟

از پله ها فرود آمدند.در برابرمحراب زانو زد و بخورسوز را آهسته به جلو و عقب حركت داد.هنگامي آن را

بازگرداند نور مشبك آفتاب بر سر برهنه و چشمان بالابرده اش تابيد،و پرتوي سرخفام بر روي رداي او كه

دستيارانش آن را چين مي دادند انداخت.جام زرين مقدس را از شماس گرفت و آنگاه كه همسرايان و ارگ آهنگ

باشكوهي را سر دادند به پا خاست.

حمل كنندگان آهسته پيش آمدند،و آسمانه ابريشمي را بر سر او نگاه داشتند،حال آنكه شماسان افتخاري به محل

خود در چپ و راست او رفته چين هاي بلند رداي او را جمع كردند.هنگامي كه خادمين كليسا خم شدند تا جامه او

را از كف صدر كليسا بالا نگاه دارند،افراد انجمن برادران مذهبي كه پيشاپيش دسته در دو ستون مجلل شمع هاي

روشن را در سمت چپ و راست بالا گرفته بودند از صحن كليسا پايين آمدند.

مونتانلي نزديك محراب در زير آسمانه،بالاي سر آنان ايستاده و نان و شراب مقدس را محكم بر سر دست گرفته

بود و همچنان كه مي گذشتند تماشايشان مي كرد.آنان دو به دو با شمع ها،علم ها و مشعل ها،صليب ها و تمثال ها

و پرچم ها،آرام از پله هاي صدر كليسا به صحن عريض ميان ستون هاي آذين شده با تاج هاي گل پايين آمدند.از

زير پرده هاي مخملي بالازده گذشتند و پاي در آفتاب سوزان خيابان نهادند،و هچنان كه سيل پيش مي رفت صداي

سرود آنان در زمزمه اي غلتان محو شد و در موج صداهاي جديد و جديدتري غرق گرديد،اما هنوز پاها در صحن

كليسا طنين مي انداخت.

گروه هاي كشيشان بخش با كفن هاي سفيد و چهره هاي مستور گذشتند،سپس برادران

Misericordia(( دسته اي كه مرده را دفن كردند.))

بودند كه سرتاپا جامه سياه به تن داشتند و چشمانشان از ميان سوراخ هاي نقاب اندكي برق مي زد.آنگاه رهبانان

در صفي برهيبت فرارسيدند:

دروايش چهارگانه با جامه هاي باشلق دار تره رنگ و پاهاي برهنه آفتاب سوخته،دومينكان هاي موقر با جامه

سپيد،به دنبال آنان كارمندان غير روحاني ناحيه،اسواران،تفنگداران،و كارمندان پليس محلي،فرماندار در اونيفورم

رسمي با افسران همقطار در كنارش حركت كردند.يكي از شماسان صليب بزرگي را ميان دو پيشنماز كه شمع هاي

روشني در دست داشتند بالا گرفته بود و آنگاه كه پرده ها براي عبور آنان از در بالاتر زده شد،مونتانلي در زير

آسمانه نظري سريع به برق آفتاب خيابان مفروش و ديوارهاي مزين به پرچم و كودكان سپيد جامه اي كه گل سرخ

مي افشاندند انداخت:وه كه اين گل ها چقدر سرخند!

دسته با نظم همچنان پيش مي رفت از شكلي به شكل ديگر و از رنگي به رنگ ديگر.رداهاي سفيد و بلند،زيبنده

وموقر جاي خود را به جامه هاي رسمي مجلل و برودردوزي شده كشيشي مي دادند. اكنون يك صليب بزرگ زرين

باريك و بلند،كه بر فراز شمع هاي افروخته حمل مي شد گذشت. لحظه اي ديگر كاهن هاي كليساي جامع با شنل

هايي به سفيدي رنگ مرده با ابهت عبور كردند. پيشنمازي با عصاي اسقفي در ميان دو مشعل مشتعل قدم به صدر

كليسا نهاد،آنگاه خدام كليسا در يك صف،در حالي كه بخورسوزهاي خود را با آهنگ موزيك به نوسان درمي

آوردند،پيش رفتند. حمل كنندگان آسمانه را بالاتر بردند و قدم هايشان را شمردند:يك،دو،يك،دو. مونتانلي نيز كار

دعا در برابر تمثال ها به سوي صليب را آغاز كرد.

از پله هاي صدر كليسا پايين آمد و سراسر صحن را طي كرد،از سرسرا،آنجا كه ارگ مي غريد و مي توفيد،از زير

پرده هاي بالازده شده كه سرخي تندي- سرخي هراس انگيزي- داشت،گذشت و پاي در خيابان پرنور نهاد،آنجا كه

گل سرخ هاي به رنگ خون در زير پاهاي بيشمار بر روي فرش سرخفام له و پژمرده شده بودند.

هنگامي كه كارمندان غير روحاني براي گرفتن جاي حمل كنندگان آسمانه پيش آمدند،در مقابل در لحظه اي توقف

شد،سپس دسته مجددا ً به حركت درآمد و مونتانلي همراه آن،جام و نان مقدس را محكم به دو دست گرفته بود

وصداي همسرايان بر گرد با نوسان موزون بخورسوز ها و آهنگ در هم پاها اوج مي گرفت و فرومي مرد:همه

جا خون و همه جا خون.فرش در برابر او همچون رودي سرخ گسترده شده بود،سرخ گل ها مانند خون بر روي

سنگ ها پاشيده شده بود... اوه،خدايا!آيا سراسر زمين و آسمان تو سرخ مي شود؟اوه،اين كار براي تو چه سودي

دارد؟تو اي خداي توانا... تويي كه لبان خودت آلوده به خون است!

از وراي محفظه بلورين به نان و شراب مقدس نگاه كرد.اين چه بود كه از نان مقدس مي تراويد- به ميان پرده

هاي خورشيد زرين فرومي چكيد- و بر جامه سپيدش مي ريخت؟اين چه بود... كه از آن دست بالا گرفته مي چكيد؟

چمن حياط پايمال شده و سرخ بود- همه جا سرخ- خون بسياري آنجا بود،از آن گونه قطره قطره مي ريخت،از دست

راست سوراخ دشه فرومي چكيد،و از پهلوي زخم ديده به صورت سيلي سرخفام سرازير مي شد،حتي يك حلقه مو

به آن آغشته شده بود مويي كاملا ً خيس و چسبيده بر پيشاني،آه اين عرق مرگ بود،از درد وحشتناك سرچشمه مي

گرفت.

صداي همسرايان پيروزمندانه اوج مي گرفت.

اوه،هيچ شكيبي ياراي تحمل آن را ندارد!اي خدايي كه در آسمان هاي برنجي رنگ بر سرير نشسته اي!با لبان

خونين لبخند مي زني و بر نزع و مرگ مي نگري،مگر كافي نيست؟بدون اين مضحكه ستايش و دعاي خير،كافي

نيست؟اي تن مسيح،كه به خاطر نجات انسان ها درهم شكسته شدي،اي خون مسيح،كه به خاطر آمرزش گناهان

فروريختي،اين كافي نيست؟

آه او را بلندتر صدا كن،شايد خفته باشد!

فرزند دلبندم به راستي خفته اي،و ديگر هرگز بيدار نمي شوي.آيا گور با چنين حسادتي از غنيمت خود پاسداري مي

كند؟مراد قلبم،آيا آن حفره تيره زير درخت تو را حتي براي مدت كوتاهي رها نمي سازد؟

سپس آن شي از ميان محفظه بلورين پاسخ داد و همچنان كه سخن مي گفت،خون فرومي چكيد: آيا خود برمي

گزيني و از گزين خود پشيمان مي شوي؟آيا خواهش تو برآورده نشده است؟اين مردان را كه در روشنايي قدم برمي

دارند و جامه ابريشمي و زربفت به تن دارند بنگر:به خاطر آنان بود كه در آن خاكدان تيره دفن شدم.به آن كودكاني

كه گل سرخ مي افشانند نگاه كن و به آوازشان اگر دلنشين است گوش فراده:به خاطر آنان است كه دهان من مملو

از خاك است، و سرخي آن گل سرخ ها از چشمه هاي قلب من است.به آنجا كه مردم براي نوشيدن خوني كه از لبه

جامه ات مي چكد زانو زده اند،نظرانداز:به خاطر فرونشاندن عطش آزمندانه آنان بود كه آن خون ريخته شد.زيرا

چنين آمده است:براي انسان عشقي والاتر از آن نيست كه به خاطر يارانش دست از زندگي خود بشويد.

- اوه،آرتور،آرتور،عشقي والاتر از اين هست؟اگر مردي زندگي عزيزترين معبود خود را فدا سازد،اين والاتر

نيست؟

آن شي باز پاسخ داد:عزيزترين معبود تو كيست؟به راستي كه من نيستم!

و هنگامي كه سخن مي گفت،كلمات بر زبانش منجمد مي گرديد زيرا آواز همسرايان همچون باد شمال كه از فراز

آبگيرهاي يخ بسته بگذرد از روي آنها مي گذشت و خاموششان مي ساخت.

اي مسيحيان از آن بنوشيد!همه شما از آن بنوشيد!مگر از آن شما نيست؟آن جوي خون به خاطر شما چمن را

رنگين ساخته است،آن تن جاندار به خاطر شما پژمرده و پاره پاره شد.اي آدم خواران،از آن بخوريد،همه شما از

آن بخوريد!اين ضيافت و مجلس ميگساري شماست، امروز روز شادماني است!بشتابيد و در اين جشن شركت

جوييد،به دسته ملحق شويد و با ما گام برداريد،اي زنان و كودكان،جوانان و پيران،براي سهم كردن اين تن بياييد!

به آنجا كه شراب خون مي ريزد بياييد و تا آن دم كه گلگون است از آن بنوشيد،از آن تن برداريد و بخوريد.

آه،خدايا!آن دژ؟سرخ و عبوس،با كنگره ها و برج هاي شكسته،به رنگ تيره در ميان تپه هاي خشك،به دسته اي

كه از جاده خاكي آن مي گذرد رو ترش كرده است.دندانه هاي آهني دروازه پوش،بر دهانه دروازه فرود آمده بود،و

دژ همچون حيوان درنده اي كه بر دامنه كوه خم شده باشد از طعمه خود مراقبت مي نمود.با اين وصف اين دندانه

ها هر اندازه هم كه تيز باشند شكسته و جدا خواهند شد،و خاكدان ميان حياط ،مرده خود را تسليم خواهد كرد،زيرا

گروه مسيحيان پيش مي روند،در يك دسته نيرومند براي جشن مذهبي خون پيش مي روند،همان گونه كه ارتش

موش هاي گرسنه به ريزه خواري مي روند و چنين بانگ برمي دارند:بده!بده! و نمي گويند "كافي است".

- ارضا نخواهي گشت؟من به خاطر اين انسان ها قرباني شدم،تو مرا فنا ساختي تا آنان زندگي كنند،و اينك آنان هر

يك به راه خود مي روند و صفشان را درهم نمي شكنند.اين سپاه مسيحيان است،پيروان خداي تو،مردمي بزرگ و

نيرومند.آتشي در پيش رويشان دهان مي گشايد و شعله اي در قفايشان لهيب مي كشد،زمين مقابلشان همچون باغ

عدن،و پشت سرشان بياباني متروك است.تو،و هيچكس از چنگ آنان نخواهند گريخت.

- اوه با اين وجود باز آي.معبودم،به سوي من باز آي،زيرا من از گزين خود پشيمانم!باز آي.و ما با يكديگر به

گوري تاريك و خاموش،آنجا كه سپاه خونخوار ما را نبايد خواهيم خزيد،و آنجا تنگ در آغوش هم خواهيم آرميد،و

خواهيم خفت و باز هم خواهيم خفت.

و مسيحيان گرسنه در روشنايي بيرحم روز از فراز سر ما خواهند گذشت و آنگاه كه آنان به خاطر خوني كه

بياشامند و گوشت تني كه بخورند زوزه مي كشند،فرياد آنان در گوش ما ضعيف خواهد بود،و آنان خواهند گذشت و

ما را آسوده خواهند گذشت.

و آن شي بار ديگر پاسخ داد:خود را در كجا پنهان سازم؟آيا نوشته نشده است كه آنان در شهر به هر سو مي

گريزند،خود را بر روي ديوارها مي كشند،از خانه ها بالا مي روند،از پنجره ها به سان دزدي داخل مي شوند؟اگر

براي خود مزاري بر تارك كوه بسازم،آن را نخواهند گشود؟ اگر براي خود گوري در بستر رود حفر كنم،آن را

نخواهند شكافت؟به راستي،آنان چنان هوشيارند كه همچون سگان شكاري شكار خود را باز خواهند يافت،و به

خاطر آنان است كه زخم هاي من گلگونند،تا بتوانند از آن بياشامند.مگر نمي شنوي كه آنان چه مي خواهند.

و آنان همچنان كه از ميان پرده هاي مخملي در كليساي جامع مي گذشتند،مي خواندند،زيرا دسته پايان يافته و گل

هاي سرخ افشانده شده بود.

و آنگاه كه دست از خواندن كشيدند،مونتانلي از در داخل شد،و از ميان صفوف خاموش رهبانان و كشيشان،آنجا كه

هركس در جاي خود با شمع هاي روشن بالا گرفته زانو زده بود، گذشت.و ديد كه چشمان گرسنه آنان هنگام عبور

او سر خود را فرود آوردند.زيرا آن جوي تيره رنگ از چين هاي جامه سفيدش فرومي ريخت،و جاي پايش بر روي

سنگ هاي كف كليسا لكه بسيار سرخي به جاي مي نهاد.

بدين ترتيب،از صحن كليسا به سوي نرده هاي صدر كليسا رفت،حمل كنندگان در آنجا توقف نمودند،و او از زير

آسمانه خارج شد و از پله هاي محراب بالا رفت.در چپ و راست،خدام سپيد جامه با بخورسوزهايشان و پيشنمازان

با مشعل هايشان زانو زده بودند و چشمانشان،آنگاه كه به تن قرباني مي نگريستند،در نور خيره كننده،آزمندانه مي

درخشيدند.

و هنگامي كه در برابر محراب ايستاد،و با دست هاي خون آلود،تن چاك خورده و پاره پاره شده معبود كشته اش را

بالا نگاهداشت،صداي مهماناني كه به جشن نان و شراب مقدس فرا خوانده شده بودند به آوازي ديگر طنين افكن

شد.

آه،و اكنون آنان مي آيند كه تن را ببرند،پس برو عزيز دل،به سوي سرنوشت تلخ خود،و دروازه هاي بهشت را

براي اين گرگان حريص كه از پذيرششان امتناع نخواهد شد،بگشا. دروازه هايي كه براي من گشوده شده،دروازه

هاي ژرف ترين دوزخ هاست.وآنگاه كه شماس افتخاري ظرف مقدس را روي محراب نهاد، مونتانلي در همان جا

ايستاده بود،خود را پايين كشيد و بر روي پله زانو زد،و از محراب سپيد بالاي سر او خون سرازير گشت،و بر

سرش فروچكيد.صداي خوانندگان نيز موج مي زد،در زير قوس ها مي پيچيد و در طول سقف هاي مقعر طنين مي

افكند.

Sine termino- Sine termino! (( لاتين به معناي بي پايان))

خوشا به حال آن مسيح خوشبخت كه مي توانست در زير صليبش فروافتد!خوشا به حال آن مسيح خوشبخت كه مي

توانست بگويد:پايان يافته است!

اين سرنوشت شوم هرگز به پايان نمي رسد،همچون حركت ستارگان در مسيرشان،جاوداني است.اين كرمي است

كه نمي ميرد و آتشي است كه فرونشانده نمي شود.

فرسوده و شكيبا،نقش خود را در بقيه تشريفات از روي عادت ديرين،بدون اراده ايفا كرد،آييني كه ديگر در نظر او

هيچ گونه مفهومي نداشت.آنگاه پس از دعاي اختتام،باز در برابر محراب به زانو درآمد و چهره اش را پوشاند،و

صداي كشيشان كه دعاي مربوط به گناهان بخشوده شده را مي خواندند،همچون زمزمه اي دوردست از يك دنيايي

كه او ديگر بدان تعلق نداشت، برمي خاست و فروكش مي كرد.

صدا قطع گرديد،او ازجابرخاست و دست ها را به نشان سكوت ازهم گشود.گروهي از جماعت به طرف درها مي

رفتند و چون در كليسا نجوايي برخاست كه: عاليجناب مر خواهد صحبت كند،با خش خش و زمزمه اي عجولانه

بازگشتند.

دستيارانش متعجب و حيران به او نزديك تر شدند و يكي از آنان آهسته و سريع گفت:عاليجناب ،آيا قصد داريد كه

اكنون براي مردم صحبت كنيد؟

مونتانلي خاموش او را به كناري راند.كشيشان در حالي كه با يكديگر نجوا مي كردند عقب رفتند،عملي برخلاف

معمول،حتي برخلاف نظم بود،اما اگر كاردينال مي خواست به آن اقدام ورزد امتياز ويژه اي بود.بدون شك،مي

خواست بياناتي را كه اهميت زيادي داشت ايراد كند، اصلاحات نويني از جانب رم كه بايستي اعلام شود يا ابلاغيه

مخصوص از سوي پدر مقدس.

مونتانلي از روي پلكان محراب نگاهي به درياي چهره هاي واژگون انداخت.آنان آكنده از انتظاري بي صبرانه به او

كه بالاي سرشان،شبح وار،خاموش و پريده رنگ ايستاده بود نگريستند.

رهبران دسته آهسته اعلام كردند:هيس... س!ساكت! و زمزمه جمعيت همچون تندبادي كه در ميان سر درخت هاي

نجواگر محو گردد،در سكوت فرومرد.همه جمعيت با سكوتي محض به آن چهره رنگ پريده روي پلكان محراب خيره

مي نگريستند.

آرام و يكنواخت،شروع به صحبت كرد:در انجيل از قول يوحنا چنين آمده است:"خداوند چنان به جهان مهر مي

ورزيد كه پسر يگانه اش را داد تا جهان نجات يابد." ،اين جشن تن و خون آن قرباني است كه براي رستگاري شما

به قتل رسيد،بره خدا كه گناهان جهان را بر دوش كشيد،پسر خدا كه به خاطر گناهان شما مرد.و شما با آرايش

سنگين جشن در اينجا گرد آمده ايد تا از آن قرباني كه در راهتان داده شده است بخوريد و از اين بخشش بزرگ

سپاسگزاري كنيد. و من مي دانم كه امروز صبح،آنگاه كه براي شركت در اين ضيافت،خوردن تن قرباني،آمديد با

به ياد آوردن مصيبت پسر خدا كه مرد تا شما رستگار شويد،دل هايتان مالامال از شادي بود.

ولي به من بگوييد چه كسي از ميان شما به آن مصيبت ديگر انديشيد،مصيبت خدا كه پسرش را براي قرباني داد!

كدام يك از شما عذاب خدا را آنگاه كه او از سرير خود در آسمان ها خم شد و بر صليب گاه نگريست به خاطر

آورديد؟ياران من،امروز همچنان كه در صفوف خود در دسته پرهيبت گام برمي داشتند تماشا مي كردم و ديدم كه دل

هاي شما در سينه به خاطر بخشوده شدن گناهان خشنود است و از رستگاري خود لذت مي بريد.بنابراين،از شما

مي خواهم توجه كنيد كه آن رستگاري به چه بهايي خريداري شده است.بدون ترديد،گرانبهاست و بهاي آن مافوق

لعلهاست،بهاي خون است.

لرزشي ضعيف و طولاني،جمعيت مستمع را فراگرفت.در صدر كليسا كشيشان به جلو خم شده با يكديگر نجوا مي

كردند،اما واعظ همچنان سخن مي راند و آنان آرامش خود را حفظ مي نمودند.

- بدان سبب است كه من امروز با شما سخن مي گويم: من آنم كه هستم.زيرا بي پناهي و غم هاي شما و كودكاني

را كه در پيش پايتان بودند ديدم،و از اينكه آنان بايد بميرند قلبم به خاطرشان به رحم آمد،سپس به چشمان پسر

عزيزم نگريستم،و دانستم كه كفاره خون در آنجاست.و من به راه خود رفتم و او را به سرنوشت شومش واگذاشتم.

اين است بخشايش گناهان.او به خاطر شما مرد،و تاريكي او را در كام خود كشيد.او مرده است و ديگر بازخيزي

وجود ندارد.او مرده است و من ديگر پسري ندارم.اوه،پسرم،پسرم!

صداي كاردينال تبديل به ناله هاي طولاني و شكوه آميز شد و صداي مردم وحشتزده همچون برگرداني به ان پاسخ

داد.

همه روحانيون به پاخاسته بودند،و شماس هاي افتخاري به جلو دويدند تا بازوي واعظ را بگيرند.ولي او آن را

كشيد و ناگهان با چشمان يك درنده خشمگين به آنان خيره شد:چه خبر است؟آيا در آنجا خون كافي وجود

ندارد؟شغال ها،در انتظار نوبت خود باشيد،همه شما سير خواهيد شد!

آنان واپس كشيدند و لرزان در كنار هم قرار گرفتند،نفس هاي بريده شان،گرفته و عميق و چهره هايشان به سفيدي

گچ.

مونتانلي باز رو به مردم كرد،و آنان همانند يك مزرعه غله در برابر طوفان،پيش چشمش در نوسان بودند و تكان

مي خوردند.

- شما او را كشتيد!شما او را كشتيد!و من او را تحمل كردم،زيرا نمي خواستم بگذارم شما بميريد.ولي اكنون كه با

ثناهاي دروغين و دعاهاي ناپاكتان به سوي من مي آييد،پشيمانم... پشيمانم كه اين كار را كرده ام!بهتر آن بود كه

همه شما در معاصي،در آلودگي ژرف لعنت پايدارتان مي پوسيديد و او زنده مي ماند.ارواح طاعون زده شما چه

ارزشي دارند كه بايد چنين بهايي برايشان پرداخته شود؟اما اكنون بسيار دير است،بسيار دير!من بانگ مي زنم،اما

او نمي شنود، بر در گور مي زنم،ولي او برنمي خيزد.تنها در مكاني ويران مي ايستم و به اطراف خود مي نگرم،به

زمين خون آلود،آنجا كه نور ديدگان من،مدفون است،به آسمان تهي و هراس انگيز كه براي من متروك به جاي

مانده است.من او را تسليم كرده ام،اوه،اي افعي زدگان،او را به خاطر شما تسليم كردم!

از رستگاري خود،مادام كه از آن شماست برخوردار شويد!من آن را مانند استخواني كه به پيش يك دسته سگ

زوزه كش بياندازند،به سوي شما پرت مي كنم!بهاي خوراك شما پرداخت شده است،پس بياييد شكم خود را سير

كنيد،اي آدم خواران،خون آشامان،اي مردارخواراني كه از گوشت مرده تغذيه مي كنيد!به آنجا كه از محراب خون

مي ريزد بنگريد،خون گرم و جوشان قلب جگرگوشه من،خوني كه به خاطر شما ريخته شد!آن را سربكشيد،بليسيد

و لبهايتان را با آن سرخ كنيد!آن گوشت را از كف هم برباييد،به خاطرش نزاع كنيد و آن را ببلعيد،و ديگر مرا آزار

مدهيد!اين تني است كه به خاطر شما داده شده است،به آن نگاه كنيد،پاره پاره و خون چكان،هنوز از زندگي پرعذاب

مي تپد،از احتضار جگرسوز مي لرزد،مسيحيان اين را بگيريد و بخوريد!جام و نان مقدس را برداشته و بالاي

سرش نگ

اه داشته بود،در اين لحظه آن را با صدا به زمين پرت كرد.از طنين برخورد فلز به سنگ روحانيون با هم به جلو

هجوم آورند و بيست دست،مرد ديوانه را محكم گرفت.

پس از آن،تنها پس از آن،سكوت مردم به فريادي وحشيانه و تشنج آميز مبدل گشت.و پس از واژگون كردن صندلي

ها و نيمكت ها،ضربه زدن بر درها و پانهادن بر روي يكديگر،پاره كردن پرده ها و حلقه گلها،از روي عجله،سيل

انساني مواج و گريان به خيابان ريخت.

" "سرانجام " "

- جما مردي در طبقه اول،مي خواهد تو را ببيند.

مارتيني با لحن ملايمي،كه هردوي آنان در ده روز اخير خود به خود اتخاذ نموده بودند، صحبت مي كرد.اين،و يك

يكنواختي آرام در گفتار و رفتار،تنها تظاهري بود كه هر يك از آن دو غم خود را به وسيله آن بيان مي كردند.

جما با بازوي برهنه و پيشبندي بر روي لباسش پشت ميزي ايستاده بود و بسته هاي كوچك فشنگ را براي توزيع

آماده مي كرد.از صبح زود به كار پرداخته بود و اكنون در بعد از ظهر روشن،سيمايش از خستگي تكيده مي

نمود:سزار،مردي؟چه مي خواهد؟

- نمي دانم،عزيزم.به من نمي گويد.گفت فقط با تو بايد صحبت كند.

- بسيار خوب،(پيش بندش را برداشت و آستين هايش را پايين كشيد) گمان مي كنم بايد نزدش بروم اما به احتمال

قوي فقط يك جاسوس است.

- به هر حال،من در اتاق مجاور در صدارس خواهم بود.بهتر است به محض آنكه از چمگ او نجات يافتي،بروي و

اندكي استراحت كني.امروز مدت زيادي سرپا بودي.

- نه!ترجيح مي دهم كه به كار ادامه دهم.

آهسته از پله ها پايين رفت،مارتيني خاموش او را دنبال كرد.جما در اين چند روز ده سال پيرتر شده و آن رگه سفيد

ميان موهايش به نواري عريض تبديل يافته بود.اكنون،بيشتر چشمان خود را به زير مي انداخت اما هنگامي كه بر

حسب تصادف آنها را بلند مي كرد،مارتيني از هراسي كه در سايه آنها بود بر خود مي لرزيد.

جما در سالن پذيرايي كوچك،مرد زشت منظري را ديد كه با پاشنه هاي به هم چسبيده در وسط اتاق ايستاده بود.

سراپاي آن مرد با آن طرز نيمه وحشتزده اي كه در موقع ورود او سربلند كرد جما را نعتقد ساخت كه او بايد يكي

از نگهبانان سويسي باشد.وي يك پيراهن دهقاني كه ظاهرا ً از آن خودش نبود به تن داشت و انگار كه مي ترسيد

تحت تعقيب قرار گرفته باشد،دائما ً به اطراف مي نگريست.با لحن غليظ و عوامانه مردم زوريخ پرسيد:آلماني مي

دونين؟

- كمي،شنيدم كه مي خواستيد مرا ببينيد.

- شما سينيورا بولا هستين؟يه نامه براتون آوردم.

- يك... نامه؟

برخود لرزيد و يك دستش را به ميز تكيه داد تا تعادل خود را حفظ كند.

- من از نگهبانان اونجام.(از پنجره به سوي دژ روي تپه اشاره كرد) نامه از... اون مرديه كه كه هفته پيش

تيربارون شد.اينو يه شب پيش از اون نوشت،بش قول دادم كه خودم اينو به دستتون بدم.

جما سربه زير انداخت.پس بالاخره نوشته است.

سرباز ادامه داد:برا همين بود كه آوردنش خيلي طول كشيد.گفت،غير از شوما نبايد به دس كسي ديگه بدم.زودتر از

اينم نمي تونستم بيرون بيام... خيلي مواظبم هسن.ناچار بودم،برا اينكه اينجا بيام،اين لباسارو قرض كنم.به جستجو

در سينه پيراهنش پرداخت.هوا گرم بود،و آن كاغذ تاشده را كه بيرون آورد،نه تنها كثيف و مچاله بلکه مرطوب نيز

بود.لحظه اي ايستاد و با ناراحتي پا به پا شد،آنگاه يك دست را بالا برد و پشت سرش را خاراند:چيزي كه نميگين.و

باز محجوبانه نگاه مشكوكي به جما انداخت و گفت:اومدن من به اينجا به قيمت زندگيم تموم ميشه.

- مسلما ً چيزي نخواهم گفت،نه،لحظه اي صبر كنيد...

هنگامي كه خواست برگردد برود،جما ضمن آنكه به دنبال كيف پول خود مي گشت متوقفش ساخت،ولي او آزرده

خاطر خود را عقب كشيد.با خشونت گفت:من پول شمارو نمي خوام،اين كارو برا اون كردم... برا اينكه ازم خواهش

كرد.برا اون كاراي از اين بزرگترم مي كردم.با من مهربون بود... خدايا!

گرفتگي جزئي صداي وي جما را واداشت كه سربلند كند.او آستين كثيفي را آهسته بر چشمانش مي ماليد.زيرلب

ادامه داد:من و همقطارام ناچار بوديم تيراندازي كنيم،يه سرباز بايد اوامرو اجرا كنه.ما اونو سنبل كرديم،اما بازم

بايد آتيش مي كرديم- اونم به ما خنديد- به ما گفت جوخه ناشي- با من خيلي خوب بود...

سكوتي اتاق را فراگرفته بود.يك لحظه بعد،سرباز راست ايستاد سلام نظامي ناشيانه اي داد و بيرون رفت.جما،در

حالي كه كاغذ را در دست داشت،مدتي بي حركت ايستاد،آنگاه كنار پنجره گشوده نشست تا آن را بخواند.نامه با مداد

و تنگ هم نوشته شده بود،و قسمت هايي از آن به اشكال خوانده مي شد.اما دو كلمه نخست با وضوح كامل بر

بالاي صفحه برجشته مي نمود،اين دو كلمه به زبان انگليسي نوشته بود:"جيم عزيز".

يادداشت ناگهان تيره و تار شد.و او بار ديگر آرتور را از دست داده بود،از دست داده بود!از ديدن آن نام خودماني

كودكانه و آشنا همه نوميدي هاي داغديدگيش او را فراگرفت.دستهايش را با يأسي بي پايان پيش برد،گويي سنگيني

خاك سرد گور آرتور بر قلبش فشار مي آورد.

آنگاه بار ديگر نامه را برداشت و به قرائت آن دادمه داد:سپيده دم فردا تيرباران خواهم شد. بنابراين اگر بخواهم

طبق قولي كه داده ام همه چيز را به تو بگويم،بايد هم اكنون بگويم،اما روي هم رفته،براي من و تو نياز چنداني به

توضيح بسيار نيست.ما همواره يكديگر را بدون اداي كلمات بسيار درك مي كرديم،حتي آن زمان كه موجودات

كوچكي بوديم.

عزيزم،بدين ترتيب،مي بيني كه نبايد بر سر آن ماجراي قديمي سيلي غمي به دل راه دهي. البته ضربه سختر بود،اما

ضربات بي شمار ديگري با همان سختي بر من وارد آمد،ولي به طريقي آنها را تحمل كردم - حتي به تعدادي كه از

آنها پاسخ داده ام - و اكنون هنوز مانند آن ماهي خالدار در كتاب دوران كودكيمان(نامش را

فراموش كرده ام) زنده و دم جنبانم!گرچه اين آخرين دم جنباندن من است،و بعد،سپيده دم فردا.

"F'inita la comedia! (( ايتاليايي به معني پايان كمدي))"

و من و تو آن را به اين شكل ترجمه مي كنيم:نمايش سيرك سيار پايان يافته است: و از خداياني كه حداقل تا اين

اندازه بر ما رحم آورده اند سپاسگزاري مي كنيم.بسيار نيست،ولي چيزي است،و بگذار كه به خاطر اين،و همه

بركت هاي ديگر صادقانه سپاس گوييم.

اما سپيده دم فردا،من مي خواهم كه هردوي شما،تو و مارتيني،به روشني درك كنيد كه من خوشبخت و راضي

هستم و از سرنوشت چيزي بهتر از اين نمي توانم بخواهم.اين را به عنوان پيامي از من به مارتيني بگو،او مرد و

رفيق خوبي است،خود خواهد فهميد.مي بيني عزيزم،من مي دانم كه مردم پاي در گل مانده از اينكه به اين زودي به

دادگاه هاي سري و اعدام ها بازمي گردند به ما خدمت مي كنند و به خود زيان مي رسانند،و من مي دانم اگر شما

كه بازمانده ايد به نحوي پيگير متحد باشيد و ضربه اي سخت وارد آوريد،حوادث بزرگي را خواهيد ديد.اما من،مانند

كودكي كه براي گذراندن تعطيلات به سوي خانه حركت مي كند،شاداب و سبكبال به پاي چوبه اعدام خواهم رفت.

من سهم كار خود را انجام داده ام،و اين حكم مرگ شاهدي است گويا كه آن را از روي وجدان انجام داده ام.آنان

مرا مي كشند زيرا از من درهراسند،و آرزوي قلبي يك مرد بالاتر از اين چه مي تواند باشد؟

با اين وجود چيز ديگري را نيز آرزو مي كند.مردي كه مي خواهد جهان را وداع گويد به داشتن يك هوس محق

است و هوس من اين است كه تو علت آن را كه من هميشه نسبت به تو يك درنده ترشرو بودم و ماجراهاي گذشته

را به سختي از ياد مي بردم درك كني،گرچه مسلما ً آن را درك مي كني،ولي من اين كلمات را صرفا ً به خاطر لذت

از نگارششان مي نويسم.

جما من تو را آن زماني كه دخترك زشتي بودي،روپوش كتاني و دستمال گردن خشن مي پوشيدي و گيس هاي بافته

اي بر پشت داشتي دوست مي داشتم و هنوز هم دوستت دارم.آيا آن روز را كه بر دستت بوسه زدم و تو به نحو

رقت انگيزي از من خواهش كردي:"ديگر هرگز اين كار را نكنيد" ،به ياد داري؟من مي دانم كه نيرنگ بي شرمانه

اي بود،ولي تو بايد آن را ببخشي.اكنون نيز بر آن نقطه از اين نامه كه نامت را نوشته ام بوسه مي زنم.بدين ترتيب

تو را دوبار بوسيده ام،و هر دوبار بدون رضايت تو.ديگر حرفي ندارم،خدا نگهدار عزيزم.

در پاي نامه،امضايي وجود نداشت،اما شعري كه آن دو در كودكي با يكديگر آموخته بودند در زير نامه نوشته شده

بود:

پس من پشه

خوشبختي هستم

چه زنده باشم

و چه بميرم

نيم ساعت بعد مارتيني به اتاق داخل شد،و از سكوتي كه نيمي از عمر خود را در آن گذرانده بود خارج گشت.يك

آگهي ديواري را كه همراه داشت به زمين پرت كرد و جما را در آغوش كشيد:جما!تو را به خدا چه خبر است؟اين

طور گريه نكن،تو هيچ گاه گريه نمي كردي!جما، عزيزم!

جما به سرعت نامه اشك آلود را در جيب خود فروبرد،ازجابرخاست و سر از پنجره بيرون كرد تا چهره اش را

پنهان كند.مارتيني خاموش ماند و لب خود را به دندان گرفت.پس از اين همه سال خود را مانند يك كودك دبستاني لو

داده بود و جما حتي توجهي هم بدان ننمود.

جما پس از مدتي ضمن آنكه تسلط بر خود را بازيافت،نگاهي كرد و گفت:ناقوس كليساي جامع نواخته مي شود بايد

كسي درگذشته باشد.مارتيني با صداي هميشي اش پاسخ داد:اين را آورده ام كه به تو نشان دهم.آگهي ديواري را

از زمين برداشت و به دست جما داد.اين يك آگهي حاشيه سياهي بود كه با حروف درشت و عجولانه به چاپ رسيده

بود:

"عاليجناب كاردينال،منسينيور لورنزو مونتانلي،اسقف محبوب و گرامي ما به طور ناگهاني بر اثر سكته قلبي در

راونا درگذشت.

جما به سرعت سر از روي كاغذ برداشت،و مارتيني با تكان شانه ها به يك فكر ناگفته در چشمان او پاسخ داد:چه

مي گويي مادونا،سكته قلبي نيز كلمه اي چون كلمات ديگر است.

" پـــــايــــان "

نکته :

(( معاني لغات و ترجمه اصلاحات بکار رفته در رمان در انتهای کتاب قرار داده شده ))

"لغات و ترجمه واژه ها "

**********

سميناري=آموزشگاه علوم ديني

پيزا = يکي از شهرهاي قديمي ايتاليا

کانن مونتانلي = کسي که مراسم مذهبي را رهبري مي کند

کارينو = در زبان ايتاليايي لقب پسري است که بسيار عزيز است

در زبان ايتاليايي به معني توت فرنگي است = فرانکولا

مجذوم =بر طبق يکي از افسانه هاي کتاب آسماني,مسيح با لمس کردن يک جذامي به او شفا داد.

دومينيکان = فرقه مذهبي خاصي است که به خاطر پيکار با مرتدين توسط واعظي به نام دومينيک در قرن

سيزدهم پايه گذاري شد.

گل انگشتانه نيز به آن گفته مي شود. = ديژيتالهاي

والي اش = Cronwall: استاني در جنوب غربي انگلستان.

لگهورن = Leghorn : بندر در دوک نشين توسکاني.

جنوا = Genoa: بندر عمده ساردني در ايتاليا.

کنتاديني = Contadini: طبقه دهقان در ايتاليا.

پادشاه اسرائيل که خدا او را کيفر داد،زيرا به يکي ازافسران خود خيانت ورزيد و با همسرش ازدواج کرد = داوود

جعبه نمونه = جعبه اي نمونه هاي گياهي در آن نگاهداري مي شود

توگاي = لباس بلند روميان

ايتا لياي جوان == يک تشکيلات کوچک و انقلابي که در سال 1831 تأسيس شد و هدفش اين بود که ايتاليا را از

سلطه بيگانگان رهايي دهد و ايتالياي متحدي براي حکومت جمهوري به وجود آورد.

دمونارشيا == درباره مونارشي اثر دانته شاعر بزرگ ايتاليايي(1321-1265م.) که در آن طرح يک ايتالياي

نيرومند و واحدي را پيشنهاد نمود و برضد قدرت غيرروحاني پاپ قيام کرد.اين کتاب در قرن نوزدهم توسط پاپ

توقيف گرديد.

منسينيور = اين کلمه ايتاليايي است و عنواني است که به يک اسقف کاتوليک داده مي شود

سانتاکاترينا = کشيشان کليساي سانتاکاترينا در پيزا

کالابريا = ناحيه اي کوهستاني است در جنوب ايتاليا

آپنين == کوه هايي که حد شرقي توسکاني را تشکيل مي دهند

وخداوند مي گويد زمين و همه غناي آن از آن من است == عبارتي از کتاب مقدس

سينيورينو== خدمتکاران پسر ارباب را به اين نام مي خوانند

Celi Ave Maria, Regina == شادزي ماريا اي ملکه آسمانها(لاتين).اين عبارت در آغاز دعاي کاتوليکها

به کار برده مي شود.

پالوئي == سکه نقره ايتاليايي در آن زمان

مجسمه برنزي چهاربرده مراکشي == اين مجسمه به يادبود مديسي نصب شده است

حزب مازيني == ژوزف مازيني(1872-1805)انقلابي مشهور ايتاليايي که پايه گذار و رهبر سازماني به نام

ايتالياي جوان بود.

رنزي== رهبرقيامي بر ضد پاپ واتريشيان درايالات پاپ نشين.در1845بازداشت وتوسط گراندوک توسکاني

تسليم واتيکان شد.

پيموني ها == اهالي پيمون،يکي از شهرهاي جنوب غربي ايتاليا

ژزوئيتها == يک فرقه کاتوليکي که در سال1534 به وجود آمد.بيشتر اعضاي آن از طبقه جوان بودند و براي

دفاع از منافع فعاليت مي کردند.

گرگوريانها == يک تشکيلات کاتوليکي که با نظريات پاپ جديد مخالفت مي ورزيدند

فديستها == طرفداران قدرت سياسي پاپ که با کمک اتريشيان بر ضد جنبشهاي ملي اقدام مي کردند

سينيورا == در زبان ايتاليايي به معني بانو يا خانم است

تارانتلا == يک نوع رقص دونفري و بسيار تند ايتاليايي

گدفلاي == در زبان انگليسي به معناي خرمگس است

Le taon== در زبان فرانسه به معناي خرمگس است

ديون شايري= ايالتي در انگلستان

شکري== بعضي از ميوه ها مانند گيلاس و آلبالو را در شهد و شکر فرومي گذارند تا خشک شود

سبا == ملکه حبشه که به سليمان پيغمبر دل باخت

M.P == عضو پارلمان.

لمباردوونتيا = جمهوري لمباردي و ونتيا که توسط کنگره وين يکي شد

سينيور = در زبان ايتاليايي به معني آقاست

Quelle nuit magnifique! N'est-ce-pas mon Prince?== چه شب زيبايي!اين طور نيست

شاهزاده؟

Notre Malheur Patrie = وطن بدبخت ما.

Charmante = جذاب

Mon Prince == شاهزاده

MS = نوشته يا دستخط.

بايد آن سگ را راند = گفته "احمق" در نمايشنامه شكسپير به نام كينگ لير.منظور نويسنده در اينجا آن است كه

هر جا سود پاپ در ميان باشد بايد حقيقت پايمال شود.

Cafe Chantant = رستوراني كه رقص و آواز داشته باشد

veverendissimo = آقاي بسيار محترم(ايتاليايي).

ساونارولا = يك كشيش مشهور ايتاليايي

حاملگ‍ي مريم مقدس = گفته مي شود حاملگي مريم طي مراسمي توسط يك فرشته به او اعلام شده است.

بولاتسليم = گفته شيلوك در تاجر ونيزي اثر شكسپير(پرده پنجم،صحنه اول

آركادي= ناحيه اي در يونان قديم كه محل سكونت شبانان بود و به علت آرامشي كه داشت نام آن در اشعار به

عنوان سمبل صلح و آرامش

دوزخ دانته = اين كاخ در قرن شانزدهم ساخته شد و اكنون داراي يك كتابخانه و مجموعه اي از آثار هنري است.

سولدو = سكه پول ايتاليا

چاي به سبك انگليسي = در حال ايستاده نوشيدن.

برزيل= - شايد اشاره به قيام برزيلي ها بر ضد حكمرانان پرتغالي باشد كه گاريبالدي نيز در آن شركت جست- م.

والپاراي زو = بندري در شيلي.

كالائو = بندر ليما

لاسكار= يك ملوان مالايايي

كوسكو= يك شهر قديمي در پرو كه قبل از ورود اروپاييان پايتخت اينكاها بود

سوپرانويي = صداي زير زنانه

سوي ريو = مراد ريودوژانيرو است

Johannesfactotum3 = پادو(لاتين

آخرين وضع اجتماع بدتر از شيطان شباهت دارد. = اشاره به داستان مردي كه خانه را از وجود يك شيطان پاك

كرد و آن را خالي گذاشت.آن شيطان با هفت شيطان ديگربرگشت و در آن مسكن گزيد و آخرين وضع بدتر از وضع

نخستين گرديد.

درخت تام نام = درختي است كه بعضي از قبايل ساهپوست آن را مقدس مي دانند

ملحده گنوستيك = كسي كه در فهم آدمي نسبت به حقايق هستي شك مي كند

چيوتياوكيا = يكي از بنادر مهم تحت نفوذ پاپ در ساحل غربي ايتاليا

پنج هزار كودي = سكه نقره ايتاليايي

تيمبوكتو= مركز عمده تجارتي در مرز صحرا و سودان

3- به ژاپوني(لاتين).

بالاد = يك نوع ترانه هاي محلي احساساتي كه معمولا ً با دو ساز همراهي مي شود

نبرد موهاچ = محلي در مجارستان كه مجارها در سال1526 در آنجا از تركها شكست خوردند

سلاونيك = اسلاوي

آنكونا= بندري تحت نفوذ پاپ در آدرياتيك

و نبايد يك قلب شكسته و پشيمان را تحقير كني = گفته مسيح،نقل از انجيل

ژان = يكي از شخصيتهاي كتاب مقدس كه نسبت به خدا خشمگين شده بود

قبيله روماني = كولي

- شهري در ايتاليا كه كوزه گري آن مشهور است

و اگر بايد بميرم،ظلمت را همچون عروسي در آغوش مي گيرم = گفته كلاوديو از درامmeasure for

measure اثر شكسپير.

دون كارلوس و ماركيز پوزا = دو شخصيت برجسته در تراژدي دون كارلوس شيلر

مينروا = الهه خرد و هنر

بگير تناول كن،اين تن من است. = گفته مسيح در آخرين شام خود با پيروانش

Hola Paolo = هي،پائولو(ايتاليايي

افسردگي دورر =اوبريخت دورر،نقاش و حكاك مشهور آلماني(1528-1471) پايه گذار سبك رئاليسم در نقاشي

آلمان

ايالات چهارگانه = ايالات خودمختار كه به وسيله نمايندگان پاپ اداره مي شد

بلعام = اشاره به داستان خري كه صاحبش را به زبان انسان سرزنش مي كرد(از كتاب مقدس

دختران بيطار = شخصيتي در كتاب مقدس.در اينجا مراد مردم تنگ نظر است

صلح نه،بلکه شمشير = گفته مسيح نقل از انجيل.

شكسپير سازم = تاجر ونيزي،پرده چهارم،صحنه اول

s…santa simplicitas = بيگناهي مقدس(لاتين

مونتانلي = رد پاي شيطان.

A la guerre comme a la guerre = در جنگ بايد از آيين جنگ پيروي كرد

،آري!فراموش كردم زيرا شما آن را به خاطر كوچكترين آنان انجام داديد = گفته مسيح،نقل از انجيل

Cosi Fon Tutti = اين كلمات ايتاليايي و بدين معني است:همه چنين مي كنند

اگر دست ر... راستت تو را آزار مي دهد = گفته مسيح،نقل از انجيل

ياميسال = كتاب دعاي كاتوليكها به زبان لاتين

شما نيز بهتر است همان كار را بكنيد = اشاره اي استهزا آميز به مسيح كه به پيروان خود گفته بود حداكثر پولي

را كه مي توانند بپردازند.

مردي كه در اداي كلمه آزمون = طبق افسانه هاي كتاب مقدس،عبرانيان اين كلمه را براي يافتن جاسوس به كار

مي بردند، زيرا اداي اين كلمه براي بيگانگان مشكل بود.

جليلي = نام تحقيرآميزي براي مسيح كه گفته مي شود در جليله به دنيا آمده است

Introdio ad alter Dei1 = اين عبارت به زبان لاتين و به اين معني است: پاي در محراب خدا خواهم نهاد

Benedicite Pater eminentissime = لاتين،به معناي "پدر مقدس تبرك كن"

حفاظ بلورين جام = ظرفي بلورين كه به شكل خورشيد است و نان مقدس در آن جاي داده مي شود.

Misericordia = دسته اي كه مرده را دفن كردند.

مونتانلي نيز كار دعا در برابر تمثال ها به سوي صليب = تمثال هايي كه مسيح را هنگام حركت به طرف صليب در

حالات مختلف نشان مي دهد.

،آنگاه كه به تن قرباني = اشاره به تن مسيح

Sine termino- Sine termino! = لاتين به معناي بي پايان

من آنم كه هستم = خطاب خدا به موسي

F'inita la comedia! = ايتاليايي به معني پايان كمدي

و همه بركت هاي ديگر صادقانه سپاس گوييم = اشاره استهزاآميز به دعاي پروتستان ها قبل از صرف غذا

" پــــايــــان "

xxxxxxxxxxx

http://goldjar.blogfa.com

THE END

توضیحـــات:

خرمگس : نام داستانی از نویسنده انگلیسی، اتل لیلیان وینیچ می‌باشد که در دهه ۱۹۶۰ انتشار یافت. این داستان در کشور ایران، توسط خسرو همایون‌پور و نیز ترجمه مشترک داریوش شاهین و سوسن اردکانی به فارسی برگردان شده‌است.

این کتاب در سال ۱۸۹۷ در انگلستان و آمریکا منتشر شد. وینیچ در این کتاب سیمای انسان‌هایی را مجسم کرده‌است که برای کسب آزادی, استقلال و حقوق اجتماعی خود دست به مبارزه می‌زنند و در این راه از مرگ نیز هراسی ندارند. «عشق» در این کتاب مقامی ارجمند دارد.نقش اصلی این کتاب آرتور برتن است که یک انگلیسی مقیم در ایتالیا در زمان سلطهٔ اطریشی‌ها بر این کشور است، او پس از شکست عشقی خود دست به یک ماجراجویی بزرگ می‌زند و بعدها دوباره به ایتالیا بازمیگردد و در یک گروه انقلابی به کار مشغول می‌شود.

داستان کتاب در ایتالیای تحت نفوذ اتریش در دهه 1840میلادی می‌گذرد که زمانه‌ای پر از آشوب و خیزش بود. نقش اصلی داستان، آرتور بورتون است که سردسته جنبش جوانان است و دشمنش، پدر مونتانلی است. دنباله‌ای از روابط تراژیک بین آرتور و دختر محبوبش، جما، در داستان پیش می‌آید. این کتاب، داستان ایمان، بیداری از خواب و خیال، دگرگونی، عشق و شجاعت است.